Skip to main content

Full text of "Patrologiae cursus completus : Series latina"

See other formats


Digitized by the Internet Archive 

in 2011 with funding from 

University of Toronto 



http://www.archive.org/details/patrologiaecur59mign 



■*" kxyiUMXKrvavc\isAR^aia«^ 

rANOKUM 
^lSNOUlKRPOPULir^ SUBVNO 

^NCtftr PASSR) SciUVfUlHtii 




AUR. PHV Df N TU 
CUMINTIS-do 
FINIT CONTRA. 

SVA\M.AcaL3BII- 
lloxvwfas*coNfa\ 



R 








liUCcrna liclilis veleriim ChrisliaHoniin cx in<jsc© 

F. B. Passcfi, ^ ^^ 

1H£ INSTITUTE OF MEDiAEVAL STUDI£S 
10 ELMSLEY PLACE 
TORONT-' 5, GAWADA, 



frototypuii veiusdim SS. septeni (lormieutiiim. 



DEC - ^ m 

3.059 



PATROLOGIiE 

CURSUS COxMPLETUS, 

aKUBIBLlOriiECA UNIVERSALIS, INTCGRA, UNIFORMIS, COMMODA, («CONQMli 

OH^Ill SS. mm, DOCIORltt SCRiPTORilOll ECCLESlASTlCai 

SIVB l.iTINORUU, tlVB eRfCORVM, | 

OUl AS MYO APQSTOUCO AJ> TR»PORA CONCfLll TRlDESTiyi (.l.VAO U515) paO lATliil 
HT CONCIUI FLORESTiyi {ASS. Ii39) PRO tillAiCiS FLORL£RUliT . 

RECUSIO CURONOLOGICA 

OMNIUM UVM EASTITERE MONtMEWTOUrM CATHOLIC^ TKAIUTIOMS PEK OULNDECIM P|i 

KCCLLSLE S^CtLA ET Aill^LlUS. 

}VXT* iUilTUkM&6ACQURilT«Si)k(A,&.lt<e£ft&{:CUUQllBNONNlJLU8COi)ir.lBl}8MANU6CHin-lSr»U.ATAS, (>ER^\UK)9li.l<> 

TERCaSTICaTA; OISSCATATIOniMV&, t.OMttKHURIIS VARIJSQUeLECTIOniHVSCONril^KnTUVIi i.tltiTnATA; UKNHil))» 

OIKKiBIIS ?OST AMmSSIHAS £l>rnONF.S QVJR TniBUS »0>1S3IMI8 S.CCULIS. i<&HB:iTUH ABSOLUTA& HeTECTU, 

AUCTA ; INDICIKIK fARTICUi.AHirM5 ANALVTICi&, SINCULOS 8IVB T0M08, 81 VR AUCTOiVSS ALiCUJUS MOMK.Mfl 

8LBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPITULIS INTiiA iPsLM Tk^STHM RITE PISfOSITI$, N|ECHQN ST TITUUS SINQU> 

LAnUM rAGINARVM MAHClKeM i>L'tKIWOItF.M DISTI.VGtENTIBUS SUBJECTAMQIjB mATt;HiAt<> SICNIlriC»^ ' 

TIBUS, ADO|)r<ATA; OiERIDUS (.(.'M DUBIIS, TUU ArOCRfPHIS, ALiQUA VCBO ACCTOr.lTATfe \H 

ORKI.NK Al> TMAIHTIONEIIJ ECCLESIASTICAM rOI.LE.*<TiBUS, AMPI.IPICATA ; 

OUCENTISET AMPLIlfS UOCUPLKTAT* IXDICIBUS AUCTOUUM SICIT ET OreHlH, Al.1'11 VIII-TICIS, CHR0S0i,OfilCIS, «TAll- 

STICIS, SSMTHETICIS, A^ALItilCIS, ASAUIblCIS, IN QIOPQLE IlELlClU.MS PI.NCTIU UOCM xllClM, UORAI.E, LITrk- 

CICLM, CANO.MCLM, DiSCIl'LI>ABE, IIISTOUIClM, ET CL.NCTA ALI.V SIME rLL.V L.VCtPTIONE; SED rOiesnaTin 

DL'OBLS l.NDlCIBi:S lUUEN^IS CT CEDEHALIBLS, ALVERU SCILiCET UEKl^I, QVU C0j-(8ULT0, QUIDUUID 

»0S SOLUM TALIS TALISVEPATER, VBRl-M ETIAU 'uNUSQUISQUE PATBUM, NE UNO QLIBEM uHlhbO., 

IN ytODMBET TlltMA SCltlPSERlT, L'NO I.NTUHU CO.NSPICIAIUB *, Ai-TKRO SCUU'iUK^ 

SACK^, ex QUO LECTORI COMPEKIRE SIT OlsVlUU QUINAU P.viiiKS BT IN QVIKUS 

OrKRUM SLOItUM LOCIS SI}IGULO> hlNGULORUM LIBUOKUM SCRIPTURiE VEBSUS, K 

PUIHO GENESEOS USQUB aO .NOVISSlMtM AFQCALIPSIS, COHUENVATI SI.NT. 

60ITI0 ACCUBATISSIMA.C^TERISQLE OMNIBUS FACILE aSTEIOSESDa, 81 PEBPE.NDANTUK CIUR*CTBBUM NITIDITAB, 

CIIARTE Q0ALITA8, IRTECRITAS TEXTUS, PERFECTIO COURECTIONIS, OPEUUM BECLSOKUN TUM VARIBTAB 

TUH NUMERU8, FOUMA VOtUMlNUK rBRQl/AU COMMO&A ftlbiUUE iN TuTO ^ATROLOCI* UEIJtHSg CUNSTAt«TEN . 

«IWILIS, FRItTII BX|CUITAS,PRie8EaTIM«UE I8TA COLLEC-1 10 UNA, METIIODIUa ET CIIRONOLI>CICA, 

SEACENTORUM FUACMENTOBUM OpUSCtLORUMftUE IIACTRNU8 IUC li.LIC SPA«S»»HOrt, 

PRIIVIklM AUTKM IN N08TRA BIULIOTUEC», EX OPEblAUS ET MS5. AD OMMiS 

^eTATRS, LOCOS. LIN&UA6 tORMA&UUB rEM INENTiHUS . COADUHAtOHVIA. 

SERIBS LATINA PRIOR, 

r m QUA PRODEUKT PATft^, DOCTOUES SCfiirTOHESOUK ETaKSUB LATIN* 
A TEtrTULLLANO AD mNOCENTjlM IIL 

ACCURAINTE J,-P. MIGNE. 
BibilotUec«e clerl unlvi^rsae» 

«VB CURSUUM COMPLETURUU ISi Sl^UULOS SCiENTlj« ECCLCSUSTlCiB HftHttS EDITOnS, 

KATRIILOCIA, AD INSTAR iPSIUS EC(:LE.SIi£, IN DUAS PARTES [>!V)DiTVA, ALiA NEMPE LATINA, ALIA CRieCO-LATtNA. 
LATISA, JA» rg.NlTUS E-YARATA, Ql'OA[) PRIMAM SERIEM VKilNTI-QUUNQUB ET DL-lE.NTiS VULUMINIBUS MQLB SUa 
STAT, MOXVE POST PERACTOS INOICES S'AliiT, aC QUISQLE-VIGI.NTI-CE.NTU.V ET WILLE FRASCI8 VgNAT. CRiCCA 
DUrtlCl EDITIU^K TV(I4 MA.NOATA EST. ^P.IUR GRiECtM TEXTUM UNA COM VERSIO.NE LATINA LATERALIS AMFLE- 
CTITUR, ET AD NOVEM ET CENTCM VOLIMINA PERVE.MT, 5E0 SiNS ISDIUBUS; l>O>TERI0R AU7EM HaSC: VERSIUNEX 
TA^TUM EXtllBET, IbEOQUE 1>TRA QllNOUe &T QUi.SQUASWrA VOLUMINA RETlNETtR. UTRj^^^UE V|G^IMA W^KTA 
Oi£ OeCEMBRIS 18C0 OM.NINO AFPAHtERAT. U.NUMQUODQUF. VQLUII1&.t GK/BCO-LATINUM uaTO. UNUMQUOUQUB («ERE 
LATinU^ QUINQUe FUANCIS SOLUMMODO EMITilH : UTRORIQUF. VEAO, UT Ch^TU litJUS BeyEFICIO FRUaTUR EM- 
fTOR. CDUUBCTIO.NEM INTEGBAM, blVE GR/eCAW iilVE LATINAM, ^6 VOLQMIMHLS PBO AMRLtOHI EDITIONB ET ilft 
7R0 MI^O&I AR8QUE iiMDIClBUS COKSTAKTEM, CO.VPARST ^ECESSfe CRIT; SECUS ENIM CUlQSQUS VOLUMINIS AMPLI-s 
TUDINRM NECNON ET OlPFICULTATEIi VABIA PRETIA /EQUABUHT. ATTAME.H, SI QUiS EHfT INTEGB£ ET SKORSi:^ 
COLLECTIO.NEM GRiCCO-LATIiilAM, VLL EAilDEH BX GRyECO LATINR VERSAH, TUN QUOD0U& VOLLMEM PRO HOVEN. VEL 
PRy S£X FRANCIS OBTIHEBIT. ISTA' CO.NDITIO.NES SERIE0U8 PATRQLOCLS NOh^UM eXCUSIS APPLICA^TOR. 

tATUQLQGlJB LATINM JQMUS UX. 

S. GELASIUS I PAPA. S, AVlTlS, S. EAUSTLNUS, JOAN^ES DIACO^US, JULIAJiUS POMEKIUSl 
ANOWYMI OUO, LNCEKTUS AUCTOR, M. AURELIUS CLEMEN5 PRUDENTIUS. 

EXCUDEBATUK KT VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, 

IN VI\ DICTA irAUIiOlSE, OLLM PUOPi: POKTAM LUTETI/E PAIUSIOIUJM VULGO D'ENFKH 

NOMINATAM, SEU PETJl-MOymoVCE, NUNC VEKO JNTRA MUENIA PAHISINA. 

iifii 



SMCVLVM r. ANSi 40S-49ft. 

SS. GELASn I PAPiE, 

AVITI, FAUSTUVI, 

MICNON 

JOmS DliGOl, JlJLUl FOMEBn, 

KT 

DUORUM AJ«OKYMORUM 

OPERA OxHNlA, 

AS PiLfiSIAlSTlSSIMAS mAfiSl, OALLANDII. BDIAONDI MAHTBNIl ATOUB BALUZII EOITIONES 

ACCUilATISSlMK DIGESTA : 

POST QOJB 

POETARUM OUINTI SiECULI 

SERipi APERIIJJNT 

AURELII PRUDENTII 
GiUtllllVil. 

CXFA^SA JUXTA EDinONKm ARBVALI, NON PAUCIS YITnS EXPURCATAM, SSD ]N EO PR^SHTm 

OnAVITfill £ME1NUATAM gUO{» PLURIMA ADflBVfOAi Q^X, NON SINR MAXIMO LECTORIS 

(NCOMMODO Tll£DECIM AMFUITS PAGmiS AD CALCKH OI^RCM CONTINBBANTL'», 

SUO QUiKQU^ LOCO f K RAC NOYISSIMA RSCENSIONS lUSSTtTDTA SINT : 

ACCURANTE J.-P. MIGNE, 
BSBJLIOTHEOE CLEni UNIVEBSiE» 

SIVE 
CVRSUV&1 COMPLETORUM IN SINGULOS SCIEI^TIiG gCCLSSIASTICA RAMOS edlTORe. 



PRUDENTII TOMUS PRIOR. 

CiETERORUM TOMUS UNICUS. 



VEKIT 7 FRANCI5 GALIICIS. 



EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, 

IN VIA DICTA ITAMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETlyE PARISIORUM VIU-GO n'ENFliR 

NOMINATAM, S^U PETIT-MONTROUGE, NUiNC VERO INTRA MOKNIA PARIShNA, 

1862 



S£CUIVM r. ANNJ 405 40C. 



ELENCHUS 



AUCTOaUin fiT qFERVtH QUI IN HOC TOSIO IJX CQNTIliEHTUa. 



CeLASlUS PAPA 1« 

Pxoi/tijunUmu^ «c UiUro fonii/iculh QoK 9 

Kpisiulx t>l Decreta. ^3 

Toiiius tle Anallit^mails vinculo. 14^ 

AJversiis Aiidiuiuacbuni sonaioreiti cspierosqtie 

Roniaiios (|ur Luporcalia secunduiu niureiu 

prisliiiuni coienda consliliiej^iil. ItP 

Adversus Pela^ianain liaereslui. 116 

DciTeiuiii. — Kepeii non possiiut quae irlginta 

annis quieCe possldentiu*. i^7 

Decreluni alieruin. — Nur) o^iOrlol db «nruiii 

eleeinosynis abstinere posi tnorien], quiUus 

in viia coniinunicafe non desUliuius. 137 

Coustilula, quse eplscopi ia &ua ardinaiiotiQ 

accipluHt. mi 

Appe.noices. 
I. — Varia Fraginenla. 139 

M. — Canoncs Gelasio ascrlpii. 141 

lA. — CoucUiorum sub Gelasio bdbiioruiu re- 

latio. ISX 

S. AYITUS, FJMSCOPUS YIENWEiNSIS. 

Pro^fOiUiUOM, ex BiiL Gallmd, j9( 

AkuMr Erdicii Aviii Lpisiulse. (99 

lioniilia de Uiigaiionibus. — Uude coosuetudo 

Uogaiioiiiiiii processerii. 289 

Quorunidam S. .Aviii «'puscnlorum FragniMita. 49$ 
Poeniatuni de Musaicae Uisturiae gektis libri 

quiuque. 5^3 

I. — De initio wnndi. Sij 

U. — De oiiginali percalu. S^ 

IH. — De seiileiiiia l'ei. 'o? 

IV. — De Diluvio mnndj. S*$ 

V. — De transitn niaris Rubri. 553 
De consolaunia laude Casiiiaiis, ad fusciuaui 

soiorein Dto virginem sacraiaia. 3G9 

Epistolic qiiaUior. z%{ 

Fragnienia libi i de Uivinilaie Spirilu-s saucil. 585 
Colluio episcoponiin, praeserlim Avill, curam 

rege Gundebaldo adversus Arianos. a87 

Seriuo, leria icriia iu llogaiioiulius. 591 

JOANNtS DIACONUS, 

ProlegomeHou, ex Uibl. GaUauU, 397 

4:^I)ia>lola ad Senariuni V4ruin iliustrein, de vn- 
riU ritibiig ad Bapiisniiiin pertiucnliJDus, ei 
jiliis observati<>uo diguis. 399 



8ANCTUS EAUSIINUS. 

£. Ij/tanene Jj^momiioy 
Hdntiiji de Passiojie Domhti. 

JULIANUS POMCRIUS. 



i07 
407 



iii 



Noiiiia, ex £ave, 

Admonilio tibris De Vita conlfmpl.uiva a Mait- 
geantio proflixa in sua S. Prosperi .iquitaui 
PAfisienii editiane. 41 1 

De Vifa (Dttiempiaiiva Hbri tf&s. 413 

AUCTOKCS ANONYMI DUO. 

Baluiii Admoniiio in libellos de Geneaiogiis el 
de Compulo Pascliali. 519 

De GenealogiisPairiarcliarum, roileclisex oin- 
nibus liliris veleris novique Teslainenli, in 
quibiiS Prnplieti:ecuin huininibuset tempora 
omniuui Piophetarum tjodutii «d B. Cypria- 
iium dempii^traniur: et usque aJ aucioris 
aeialeni quiJ fuerit gestuiu apertissiiue luoii- 
str9tur : ex Uistoriis coilecluiu iegaliuni 
Mandatorum. ^in 

Du Cjinputo Pascbali libri duo. 5ia 



AUCTOU INCEUTUS. 



561 



Obcfrtalh critica. 

Ordo litonafiticus in veterl Scotia: noonasterio 
dc Kil-Ros olim observaius. S(t3 

POET^ QVlliTl SjECOU. 
M. AUUIiXlUS CLCMENS PUUDENTIUS. 

FuUilini Arevali Episiola dedicaiorit^ D. N. 

Pia Yi, Papce Uaximo. oHl 

Pnidenliana, ii»e PrMleoonieua iu Ediiiouem 
tiomanam Operum M. Aurelii Clementis Pru- 
dentii. 57 1 

Carmiua. 25. 

Liber Cailiemerinon. 775 

Apolheosis, l'il 

Uaaiartigenia. iOftT 

Indeji rervi 1079 



S . A 



rarisji^. — E\ l\pii L. .V1IGN£l. 



ANNO DOMINI CCCCXCII. 



GELASIUS PAPA I 



t(Ex coUect. Concil. Mansi.) 



PROLEGOMENON. 

(Exl.b. PoDlificali.) 

(o) Gelasias, naiione Afer cx palre Vaierio, {t}) &<•- A codices ante fores basilicas Sanciae Mariie incendid 
dii annos 4, menses 8,dies 58. Fuit lenjporibus concreipavit. (/") ilic subgesta synodica, cum fleiu, 
(t')Theodorici regi^ et (ti)Zenonis Augiisli.(e) Hujus el sub satijfaciione libelii , purgatum Misenuia epi- 
temporilius invcnii sunt Maniciioci iw urbe Koma , scoiium rcvocavit, quem el Ecciesi^ suae resiimif, 
quos in exsiiio dfnoriari prvT?cepit, quorum quoque qui peccaverai in causa Acacii el Petri. Ilic fuit 



(a) SecunJa die Marlii , anno Redeinpioris aoilii 
492, po«it iuterregnum (suinque dierum, Geiasius na- 
lidue Afric^inus subrogatiis est Feliri leriio. Sub hu- 
jus eiiim anni consulibus plnres cpistoli» ab eo daioe 
re|)f;riun;ur infra. l!nde corrrgendiis esl Marcellinus, 
qui ejuji iugri-ssum post annum 493 ponit. Iniiiopou- 
tiiicaliis Anastasi ) iinperatori , ortbodosam fidem 
prcfesso , cumniuiiic.ivit iilleras pacificas, quas Eu- 
pbeii:io Consianiinopoiliano peteniidenegarat, donec 
Acacii nomen edipiYchis ex|)unxisset. fiijus icnipo- 
ribus magp.us ille monachoriim patriarcba , dccus 
OccidentaliS Ecciesise , Benediclus p;iiria Niirsinus , 
ab urbft Roina , ubi litieris «peram dederat, iu so:i- 
tudinem recedciis, sublinuoris viia) moiiassicai pri-iia 
fundamenia jecii. Sev. Ri.mls, 

(b) hidicesYaiicaai idem aiicstanlnr. Srv. RjNtcs. 
(<) Ilic post Odoacnun iegcm Ueruionim ter (iiia- 

lerve dt;\ictu:iJ, ac taiidem contra daialn lidera , 
anuo Clirisii 493 inieiempium, anms irigiuta Iribus 
0.>trog()ib;s et Itaiis, regio titulo ei ornaiuass."rvaiis, 
imper.ivii , missaque deiuccps iegalione, paiemab 
Anasta^ioomnibusque regibns peiivii et impfctravil. 
Clodova.M (iliam in usoreni duxil; filiaruinque ex 
ronciibiiia alierain Alarico Vesigoifaoruui, aiienm 
Br.rguiidionuni regi elocavii. C:issiodorus in Chroni- 
co , itein cpi.slola prima. Hic qu.intumvis Arianus 
csset , catholicos tanien gra!os habebat , ct iion tan- 
tum de episcopis caiholitis, vermn eiiam de ipsa 
s(.'de apostolica ben;i mcriius luii. Scribuiii de lO 
Theodoreius , Nicophoriis, Zoii;\ras, «; Cedrenus, et 
al:i, quod cnidaiu c^^ahoiico sui graiia ad Ananos 
transeiinti, caput re.se.iierii dicens : Si JJeo ftdem 
hincefam non servasii, qiiotr.odo niilii , qui nomo sum, 
consaeutiam sanam prce&iubis* Epiphanium licineu- 
seiH ol C;ipsarium Arebieiisem veneralus esl , ei 
niiiiii!iL'oni'S-imis miineribus tlonavit. Quaiis luerit 
in Syminaclium , sedemque aposlojicam , infra ptte- 
bii iu notis coucilii Rouiani quarll, sub >\inm:!cbo. 
Skv. Bijiios. 

Id) Errat Anaslasius auctor libri Poniilicalis. Con- 
stat enin Marcellini, cl Cassiod «ri in Chronico, Eva- 
grii , Cedreni, alidrumque scripioruin aiicioriiate , 
Ztnonem imperatorem sub cousulaiu Olybrii, anno 
i)()mini 49i, qui fuit Felicis pap;c nonus, morbo eo- 
miiiaii arroplum , adeo ut videretur morluus, viven- 
lemque adhuc sepultum luisse, aique simniahc pie- 
laiis et religioiiis mercedein , suo mento, justa Dei 
vindicia reiulisse. 

Ilormisda ponlifx bujus nomen, jara plurimisan- 
nis defimcli, ex albo cailioiiceruin imperatoruni per 
Jusiiiium impi;raiorem expungi cur;>vii ac demanda- 
IUtuol. LiX 



vil; non ut morluum damnarei, seJ at declararet 
hsereticum sine pieniientia defunctum alienum esstj 
eiindignum illnconsonio communiciitiouiscaHiorna; 
qna certis quibusdam ritibus pr;«scriptis, Eccfesii 
catholica cum m rluis communicare soiei. Raionius 
anno Dauiiai 491 , nu:n. 2 ot sequentibus. Slv. 
Bi.vius. 

[e) Sicut ipmpore Leonis, ita etiamnum Manichifii 
latiiabanl in Urbe : qui ne deiegerentur, simuiantes 
fidem onhodoxam , niia cum c;tiholicis commuoica- 
b.int , a sumpUitne caiicis autem superstitiose absti- 
nebaiii : q!i::i sJeriuihiim aliosque haeresiarclias se- 
B ci-iu vinum C)cati;ry:n diaboii esseducebant. • 

Verli.i Lconis sermone quano de lempore quadra • 
gesimali h ic sunt : Cmique ad tegendam infidetila- 
lem suam noslris audeanl inleresse mysteriis. ila in 
sacraiuontorum commniione se. iemperanl, ul (nletdum 
tutius lateant , ore indigno Christi corpus accpiunt , 
sangiiinem vero redemptionis nostras haurire declinanil 
Qnod ideo veslram volumus scire sanctitatem, ut vobis 
hujuscemodi komines cx his manifestentv.r indiciis, et 
quornm dcprehema fuerii sacrileya simulalio nolali et 
proditiy a aanctorum societaie sscerdutdi aucioritate 
yeUantur. IJi ergo certo aliquo ei manireslissimo in- 
dicio, evideniique noia Manichai, cl.incul) in (jrbe 
latiiantes, et fidem oriliodoxana simulantes, a caiho- 
licis disoernerentur, pro necessiiaie temporis ac loci, 
ediio dccreto cnastiiuii pontifex, ne aliter qiiain sub 
uiraque speeie pauis ei vini sacraeucljarisiia pro lem- 
poro diatrihuerclur. Verba cam-nis dislinci. 2 de 
consecrat. exstaniis hx*c sont : Comperimus autem 
^ quod quidam, sumpta lantummodo corporis suncti por- 
ticue, a calice sacri cruoris abslineanl. Qui procnl du- 
bio, (juouiitm ncscio qna supertliiione doceniur attiinji, 
aul inleyra sacramenta percipiani , aui ub inlegris a/- 
ceanlur; qum divisio unius ejnsdemque mijsterii iine 
grandi sicrilcgio -tion potest prcvenire. Vmh qiiam 
ineple inffrant nosiri iempo?is novaiores haerctici , 
nccessaiio sub uiraque S|ieeie comoiunicaiKlum esse. 
nemo non \idet, cum cx hoc loco potius conlrariiim' 
colligatur; licui^se niniirum fidelibus boc teuipore 
sub ;ilier.> t.inlui» speci* coinmnuionem eiicharisii- 
cam siimere : ad disceruendos vero et ab Orbe ex- 
l>.d!ei)dos Maiiichaeos illud ad aliq-iod duniaxai tem- 
piis pndiibiium fu ;..se. Vide Raionium anno 49G, 
niim. i'J ei se(|Ut:iit;bus . iiem qu.»' diximus supra in 
noiis coiicilii Roiuiiu! Mili Ltoiie , ilem quae dicemus 
jnfra iu notis c.jiicilii Coiis.aniiiiO|;oliiani. Sev. 

RlMtS. 

if) De liis fiisius in noiis concilii Romani secumi; 
6Ub Gclasio, infra. Sev. Bi.-iit'». 

;- . , .1 



n 



GELASII PAPiE I 



f2 



«maUir (1) cleri ei p.^uperum , el clcrum nnipiiavit. A tlreo', vin i.avican^ iu AinJum iu villa pettust. Ft>cit 



ilic liberavit a periciilo famis cixiialem Ronianain. 
lli<>. fecit constitulum de onuii Eccle>ia. {a) lliijus 
tciiiporibus iteruin venit relatio Je Grx;-ia , eo quoii 
innlta mala et homicidia fierent a Peiro et Acacio 
Constantiriopolilano. Eodem iempore fugiens Joaii- 
iics Alexandrinus cpiscopus caiholicus venit Romam 
ad sedem apostolicam. Qnem B. Gclisius iuscfpit 
«•niu g!ori.i , cui cliam ci sc.uiidam sedeiii pra-buit. 
Ipsis teiiipoiibiis fcc i fynnduiii, e! misit pcr iracium 
Urici.iis , el iteruiii (2; damnavit in perpeltnim Aca- 
ciiiin eiPolrum, si non i5) pocnilentes, siib saiisfa- 
cfioiie ]ibulli,posliila;eiilpicniienliaiii, (4) secundiim 
liiimanilalcm priinae sedis Ecclesiae. Hic dedic.^vit 
basilicam SDn< i;c Etipbemix marlyris in civilate Ti- 



aiilem cl basilicani sancl:u Mariae via Laurenlina iu 
fundo Crispiiii, inilliario ab Urbe 20. {b} ilic fccit 
qiiimiue libros adversus Nestorium el Eutycliein, 
(5}qui bndie in bibliotbeca ct arcbivo ecclcsixcomi- 
nentur. Fccit cl hymnos in modura beati Ambro^ii 
episcopi. Item duos libros adversui Ariiiin. Fccit 
ciiam ct satramcniorum praefaiiones el oraiioii«-* 
cauio M'imone,eiepisioias fidei elimato scrmnne (6). 
Miiluim sub hiijus episcopalu clerus crevii. Ilic lecii 
ordlnwir.nes duas (!) in urbe Roma per mcnsss Fe- 
bru:irium ct Doccmbrem , presbyleros Irisinla duos, 
diacenos duos, episcopos per diversa loca numero 
scxaginia seplem. Qui etiam sepultus est in basilica 
Be^iti Pcirl apostoli , nndecimo calendas Deicmbiis. 



biiriiiia, milliario20 ali IJrbe. Dedicavit auiem basi- B El posi obilum cjus cessavU cpiscopaiifs dles 
licas alias sanctorum Nicandri el Eleu berii ei An- seplem. 



(.7) Quae de Acacio ei Pelro , tanquam viveniibus a 
Gelasio damnalis, auctor adjungit, procul a vero 
abliorrent : jain eniin »nle damnatos ei viia functos 
<'6se diximus sopra in noUs ad vilam ct epislolam 
sestam Fclicis. Item in notisad conciliiim Romanuin 
sub Felice II. Possei dxi, qiiod liorun) jnm d.imnalo- 
ruin el mortuoruin occasione mulia Coiisiantinopoli 
gesta fuerint. Skv. Dimus. 

(6) Ilocgrande ei pruiclarum vobimen fuisse tesla- 
tur Gennadius de Script. ei clesiast. c.ip. 14, his 
verbis : Celasins urbis Romw episcopns scripsit nd- 
versus EutticUetem el ^'estorium ijrande el praclarum 
volumen , et traclalus diversanim scriptararum it 
sacrameniorum limato sermone, elc. tnde patel quiid 
libellus iste deDuabtisNaluris coiitra Euiychetem - 1 
Nesiorium inBiblioiiiCca sancioruin Pairum cvsians. 
sicque incipiens : Necessarium quoque fuii, elc , Ge- 
lasio Romano ponlitici aitribui nou possit, si |uiilein 
]>arvutn duntasat opiisculum sit , unius liliii pM-iodo 
lermiiiaium. II.xc commuiiis docUoniiu virorum no- 
btri sceculi senientia, conlirmaiur primuin ex eo quod 
ai:c!or allegaii opusculi Eusebii Cicsarieii?is !>cripla 
pliirimum commeiidat, qiix Gelasiiis pouiirox in aciis 
roncilii Romani infra inler apocr\pba rcfcnsuii. Se- 
cuiido, quod idurima Grsecoriim Pairiini, l.alincruin 
pauca vel nuUa teilimonia producat, aileoquo Gr;c- 
cus polius quain Latinus scripioresse videalur Ciim 
cnim adduxisset quindecim Patres Gra;cos, duos 
lantum LaUnos , Aniiirusium et Damasuiu pruieil, 
Cyprano, lltlario, Hieronymo, Augusiiiio, Iniiocon- 
iio , Leone , Pruspero , siuiilibusque abis omissi- - 
quo» sibi nolissimos Gelasius ponUfjx luauiuaui oiui- 
feisset. Geunadio abcribi nequil , quia iradii sc ;lUi$ 
sex libros nou adversu-. Eutyciie oiu , s.d Me>ioriuin 
scripsissc. Posset siiStnori, quod cv lecci!! oribus 
:iiunl pluri;;«i , ii ;jiis libeUi ancioi cin esso {»e!:is;imj 
t;aes:irien-)em episcopum, cujus iuouiinii .^am lu llic- 
ioiiyinu5 de Script. ecclosi.isi. caj». 130, UmJo qn>- 
(|iic 'i liooiloretus iii di;itogis pl.ii.i oiiavii. 11; .aln.-si- 
iiiiis cardin;i'.is l>aroui>;s \hhL loiuaiu buju:> iei s .d.i- 
«^:iii -11610 . so!erii-.siino luter Oiiin-^s alios conclitdii 
Imjus iibeilt (iii Luabus iNjiuri.> oo:itra Eutvclitteiii , 

(1) Cod. Luc. 490, amaior paupsrum , ci rie- 
rum, eic. 

(2) Idem, ei iterum mlsit, H damnavii. 
{"^f^ Idetii, pceuitens. 

<4» !n ei''iem '■>' '-■ nivi '". '>!>"ian'(r.:ein .'•.,■'■■'' 



ei actorum Nicjcni concilii, qua supra tom. II essiant» 
unum eumdemque esse auclorem , lum qiiod uiro- 
bique fateatur se utrumque opus conscripsissc, ui 
contra Eulychianos Uierelicos , tempore Basiiisci im- 
peratoris circa annnm Domiui 47(> inv;ilescenies, 
fidem orthodoxam derenderei ; tum eliam quod Eu- 
sebium Caesariensem episcopum uirobique plurimura 
laudet, eiimque tiiulis magno alicui oriboioxo con- 
vcuientibus e-vornei, ei a suspicione baercseos Aria- 
ii.T plane eximal ; quod utriusque prxfaiionem in- 
tueuii prima froute apparebit. Ipsa vcro acia Mcxni 
conc lii iribns tomis coniprchensa auctore Gel.isio 
conscripia esse faieiur Pboiius in Bibliolheca, verbis 
illis qiiae supra lomo secundo Concilioium ejnsdem 
(listoricc proeiixa suni. Eumdera ergo Gelasium 
Cyziceiium bujns libelli auciorem eise , de quo diu 
iiiuliuuique iiactenus dubilatum fuit , cum cardinali 
Baronio libenter coucludiiniis. Vcruiii (luicunquo 

Q i.indem Jiucior liujus libelli fucrit, in doctrina de 
traussubstaniiaiione panis ct vitii in .^ucramcntoeu- 
cbaristia) ab aliis catholiois scriptoribns non discre- 
pat. Quod enim ait : ISon desinii substanda vel natura 
pauis et vini , iiitelligendum esi de natura el essenlia 
accideutium. Frequoiis enim est ul cominuni usu 
dicendi subslauUa pro i^ntura et esscntia accipiiitur. 
lla cxpl cal bunc locum Bellarmiaus lib. 11 de Sa- 
( rameiito eutharistiic , c;ip. 2" ; Barcnius anno 
Cbrisli 4uG, iiui». 10 et sequont. Ante victori:irn 
crgo iriumpliaiilLuUierani haereiici, qui ex hoclooo 
doctriudui ortiiodoxam de iraussubsiaiiUaiione panis 
ei viui iii sarramenio eucharistiK eversam esse jacii- 
tant. !U-liq:ia quse per calumniam objiciuut Gelasio 
pou! !ici, i.aiiii.i relulavimus supra verbis Uujus tem- 
poribnainicnliiCol. 9, n t, •'), parlimiulVadiluemiisin 
l imoGalas^ide Auallieu.alis Vinculo. f3cscriplisGe!;j' 
sii vide Possevinuiuiu Apparalusacro, verboG<'a«t(is. 
Exsiai apologia Gehisii auversus Aiidromacltum !-c- 
nalorom Oietorosf[!:e liomanos qui Lu|ieicaiia scoii;i- 

^ dutii inorcm prisviuiini coienda constituebaut. Qu:);it, 
(X B^ironii Aiiualibus accoptam , (ccioii iulVa cxln- 
leudamcssc puiavimus. Sev. Bi.vii.s. 



■edis rcclc iie dcesi. 
(o) lu Cudciii cod. (jiii loilit;.,. rontineutur deei, 
(<») f lem cod,. sern.onc muHo>. Su!> ejus, otc. 
('} lu eoJeiu (od. tnM.rbc Iiu.ua iicr^l. 



«Kw* 



u 



KPISTOL^ ET DECRETA. 



U 



OELASII PAPiE I 

EPISTOLiE ET DECRETA. 



* EPISTOLA PRIMA. 

GELASII I>4P.£ I AD ECPflEUIANUM. 

Scribli neminem ad sedis aposiolicie commnnionem se 
posse admitlere qui Acucii nomen non damnaverit. 
Qvare eum liorlatur ut quemadmodum EuUjclieieni 
reliqnosque hoereticos, sic quoque Acacium anaiiie- 
matizet^ 

Dileclissimo ^ fratri * Eupheiniano Gelasius. 

•Quod pleiie cupimus, atque sinccra fidei commu- 
nionisque calholicae rediniegraiioDe firmari, assertt 
lua dileciio, quod alteri solus non suffieial audilus, 
nisi per litieras spettaveril signifieaniiara provocan- 
lem * de liis quaa circa nos dispensaiio divfna perli- 
cit, Ul sic in secundis vicenvsa!utaiionisiu>penderem. 
NoH arbilramur vel dileciionem tuam, vel aliffuem sic 



A bserelicos damnatos dici Acacium et Peirnm. Cur 
al. QuodJ si fas non est, priesenlibus saltom liiteris 
CoUoquamur? Quia aliier appellaraus domiiiicnsmen- 
scc panicipes, aliler qiii in ejus nobiscum socie^ate 
dissentiunt ■. quia ip?e Dominus alio modo veiba 
faciebal, a sua pr^dicatione discreiis, alio discipulis 
regni coelesiis secreta pandebat. Consequen;er quo- 
qne apostoii non ita a suo collegio separaiis, quem- 
admodum fidei doraeslicis, consortibusque loqiiel>an- 
lur. Sed ait dileclio tua, tanium circa me sese 
cnritaiis babuisse, ut nors solum ad scriliendom 
fiieris conleniiis, sed aflfaius audire. Legisii senten- 
tiaiH : Fidesex auditu, audUus culem per verbum Dei 
{Rom. x); illud scilicet verbuin, quoJ confessioui 
benti aposioli Pelri porias inferni nunquam praeva- 



hocspciare poiuisse, ut puiaret i.os, vel aliquemplara g murns esse promisit {Maiih. xvi). Alque ideo ratio- 



poiiorem, qutcsuntgeslarerereiiies.debuisserespoi-sa 
promereri ; ([uia nimis judieareiur arrogan*, si de pri- 
ma sedo laliter existimassel. Quod si, utmagis opi- 
namur, quasi sociis, quiLus pru;esse Cbristi munere 
de!cgatum cst, aposiolicam sedom iiistitutum sibi 
noviier sacerdoiem praeeuntibus oportuisse diHSti 
lilteris iudicare. Foit quondam ecclesiasiica vclus 
teecregula apuJ palres nosiros, quibus mvj caiho- 
lica aposlolieaque coinmmiio ab omni praivaricalo- 
rum lib^ra poHutione constabai. Nunc autem c.um 
gocieiaiem pneferre maliiis exiraneam , quam ad 
beati Pelri purum redire illibalumque consortium : 
Quomolo cantabimus cantieum Dommi in terra aliena 
{Pial. cxxxvi)? Quomodo disposiiioois aposiolicge 



nflfailiier e.visiimasli, quia fidelis Deus in veiLis suis, 
iion nisi aliquid lale promislssei inBtituere, veram 
spon^ionis buse promissionem iujpierel. Aii denique 
tua dileelio, nos divinae providentiae graiia, qupd ille 
«OTistraverii, sanctarum ccclesiarum non deserere 
cariiaiem, quia me in poutificali sede locaverit non 
indigeutem, sicui aii, doceri; sed i.oieu.lenteni om- 
nia necessaria ad ccclesiastici coipdiis uiiiiatem.Ego 
qiiidem sum omnium hominum roiniinus, satis im- 
meritus ad lantae scdis officium, nisi nuod superna 
graiia semper operatur magna de parvis. Quid enini 
de me seniiam cura boe ipse de se tnagiater gentiuu» 
te^letur, qui se ul;iinum et non diguiim voeaii apo- 
siolum proOteiur (/ Cor. xv)? Yertinilamen, ut ad 



anliqua foedera proebeamus borainibus communioiiis ^, dilectionis lucc verha redeamus, si vcraciier asse- 



extranex? Quemadmodum vobis ordinaiionem re 
nuntiatura est, cui veslro elism tcsiimonio * hajreti- 
cos damnaios praepoiiilis ? Dicet fersitan lua dileciio, 

*" Baec est secunda episiola Gelasii, responsoria 
illius qiia Euphemiiis Con^taniiiiapolitanus eiiiscopus 
commiuiionera caihoUcam sibi negatain e.vturquere 
frusira couatus esi. Euphemius orihodoxam quidem 
(iiiem profiiebatur ; sed quia nonien Acacii piajde- 
C€S3iiri> sui abEcdesia{\om<ina damnnf.i euipiycliis, 
proul Felix papa momierat , necdum espun.xerat, 
catholicaj tcclesia." coianiunioua imtignus erai. Ut 
Gclasium in iocum Felicis subrogatum accepit 
Euphuiiiius, niore majorurn scripsilquideui episiolam 
fitiei sua confessoriam , ut coiumuiiicatorias liiteras 
impetrarei; sed Geiasivis reddidii tantum illi, qns 
niui exsiat, episioiam couiraunicatoriani, qua e^im 

admonuitse frustra de obiicenJa Ecciesiae cailiolicie D Palfibus usilata reperiiur. lJarouiuVaa!492,'nuin.lU 
communioue agere anlequnm nonien Acacii e sacris Sev. BiNiijS. 

*ld est, reddens ceriiorem eum, qui ante liitcris 
provocaverai. Sev, Binius. 



cutus es ba^c divinitus mibi Itiisse coUaia, quse et 
profecio qusecuniue sunt bonn, doua suni Dei : se- 
quere ergo hortamenta non iiidigentis doceri, et se- 

dediss6l IJiteras ejusdem argumenii cum prlorihus, 
poniire.v priori senteniiae et epipunceitihoerens, hanc 
secundaiii od eumdein Eiipiiemium epi>ilc!am resc i- 
psit aiino poniincatus sui primo : poterat enim uao 
eodemqne spraio hiraestri Euphemius unas[F. su:i>i] 
littera> Consiantinopoli Romam fnisisbo', ei res;ioii- 
sorias siiartini iiid<; vicissiin reoepisse. Sev. Dimus. 
^ Non e\horiuis;e urihodoxos inlerdum vocara 
fratres Ciirisiianos eiiam a communione cxtorres, 
Iioc aliisque pluribus excmplis deioonsirari potest: 
c •mpagine eniin hiimanue rialuiie cl nominis Cliri- 
stiani, licei non fidei ortiiudoxx, neqae calliolicui 
conjunctioae, ejusmodi noinenclatura aliquando a 



tabulis absinlerii peiiitu.^que eraserii. Qua occasiotie, 
cura Euphemius alia legaiione, aiias ad pontiriceiu 

* Alias Euphemio episcopo Constantinopolitano, de 
uuo Marcellinus coraes in chronico, Liberaius cap. 
18. Evagr. \. 5, cap. 23. JNicephor. lib. 16, cap. li). 



* Scbolion ras. in cod. Bellov., Hcereiieos damnatos 
dicit Acacium et Pelrum. UARDUUir. 



15 



GELASH PAP/E I 



i6 



cundnm supernam disposiiioneni u«jver$a cunctaiue A debennis : in harc aorupla de«Juci «tcc p08snriui«, nec 



inspicicniis quae ad Eccle»iarum periiuent tiuiiaicm, 
el adversus diabolum coninrliaiorem yerfe pacis at- 
•luc comp 'gis, ut asseris forliier r«sisientis. Si ergo 
de me ista pronuntia*, aul sectanda libi suni qu.x a 
Christo, ut perliibes, conslituia sunl; aui pa!am le, 
f|uo;l absii, Chrisli di^posiiionibns obviare depromis, 
aul ad veniam [al. venamj luxuri;e dc me cognosce- 
ris ista jactare. Sed conseiiuenier annoclis, cmde- 
scendibilom meetojtima dispositione revocare possc 
concordiam. Proinde, quonlanj isio vcrbo frequenter 
uiimini, quid sib; velii, explorein. Oplima enim iila 
esi EcclesiLe caiholicae aique apostolicai disposiiio, ad 
Bieliora proficiendo c/iHlescenderc, non ad iuferiora 
descendeudodeiicere.Cura auiern diciscondescendciC 



dcbemus, qui, prajsianle Deo nostro, sinceram pu- 
ramijjie piuernc«i iraditioiiit» fidem comniunionemque 
reiiiiere, et ab omni i^rjevaricatorum conlagione di- 
scroiam, eiiam inientalo periculo nioriis, oplamus, 
eligeotcs (si veiilDeus) qiiaeiibei illa perpeti, qiiam 
Ciiusas inciJere damuationis ijeiorox. Date, inqii:im, 
veniani, si lanien cum vos propter amr.rem cnjusli- 
bei liomiiiis vel timorem haec libenlf^r incurriiis, no.s 
p!0p'er .tmorem Deiet limorem gehenn-.e talia refu- 
lamus. Ncc vos crcdaiis, dis>imulando caiifas alquo 
persooas, cujusliLel amiciliis posse subrepere ? quia 
ncqne vos iia subiiics estis, qui non possiiis iiilel- 
ligi : et nos, prscsiante Deo nosiro , fion repcriiis 
inoautos. Sooue missis liuc socpe liiteiis iridicasMs, 



nosdeberevoijibcum, inleri;njamv';sauldeiccndcre, » cum caetejris haereticLs vos Eulycben quoqu^ rflspue- 

Skut desceudisse monsiraiis. Unde.quaeso, vel quo isa 

rtescensio esi? Ulique ex superiori quoJam loco ad 

inreriora quaeque deposilo, a caiholica [«/. dcpositio. 

A calholicaj aposlolicaque communione ad hxretl- 

camdamnatamque piolapsos vos videlis, cognosci- 

tis, non negalis : el non solum \os in infimis jacere 

delectat, sed etlam iu superiore manentes sede vul- 

tis impelli. Condescendere dos vobiscum inviiaiis ad 

ima de suu.mis, nos coascendere ^os nobisciim ro* 

gamus ad sumnia de imis. Nunc igitur sub ouuspe- 

ctn illius exceUaj jusii!ioc judicei genus iiumanum, 

quis nosirum debeat aitcri obedire. *■ An dicis, ut 

cseiera nunc omitiain, descendii Domlnus ipse de 

coelo? Descendit plaiie, scd ut liominem .ib errore 



re? Hoc si v«rum esi, aut eos qul OQnirnuuicavenint 
Eutychetis siicQe£soribus pariier aLdlGale, aui aiio^ 
Fum quoqae bseretioonun sncecssoxilius oommunlcan- 
tes, adtnitlile. Sed Acacius, inquis, nilil contra ti- 
dcm, sicQt Eutycites, et succesgor ejus, legitur ubi- 
cunquedixisse; quasi non sii deterius, et non igno- 
ra^se veritaien) et tarnen communicasse Yeritalis 
inimicis. Si eninv, cum aiiquis rccte sapiwis de (idc 
cadiolicacommuniceiiliis hiereiici», inler quos Euty- 
ciielem posuisLis, vOl successoribus e^wum, non enl 
fas eos inter caibolicorum allaria nominare : ita er- 
goue itlius Eutyciietis succi ssoribus coinmunicanUo, 
siQiili sorie teneiur obnoxius ? De talibus qrjippe 
convenienter dicitur : DeiCcndanl iti inf^-mm viveii' 



Hberiiret, non nt ejns misceietur errori. Noane ipe ^ tes (Paai. liv), qui dum illa vita qm jastus vivit 



prxmonuit nt qi:i in lecto coniisleienl, noo descen- 
dcreut, necdeca qu;e in dunto videntur esse toIlen(ia 
{Haiilt. xxiv)? Xonne pro oniiiibus Apo.^iolus (/ Cor. 
XV ) < laniat uuus, qui plus omnibus laboravlt, cum 
de ccstodia veritaiis ageretur, qnibds nec ad horam 
cessiraus subjeciionis graiia , ut veritas Evjngelii 
permancret apud vos? Videtis coelesiem ningislriijn 
condescendere noxiis rccusanlera? Postremo facia- 
mus aliquom eorruisse, a 1 queni benignissime sublc- 
vandum pau'uium quispiam velit iuQecti. Ergo, ut 
erig.iiur jiicens, miscraniem convenit inclinari, iioa 
ut cuin eoilem pr;i cipiteiur in f-.veaiu. Igitur per iii- 
teras quas per Sincliiium diacoaera desiinusiis, de bis 
quos L3r»i'zavit, qnos ordinav!i Acanu?, rnajoruQi 



{Rom. i), vera alquc euhoiiea putaninr vivcre, r«- 
penle aiii in pr^na vravit.itis, aut in ii»retieae cnm- 
muiiioiiis iiifenia vergunt. Ecce quales Christo dici- 
tis essc prspoiiendos, cum ille i^ee aninus oosiras 
sibimet pr%cipiat anteponi. Imo et adhuc quxriiis 
quaiiiio fuerit damnatus Acueiits , quaei revera, 
ciianisi eum nuMus ante damnassei, non dobuerit 
orthodoxae et aj'ostolierc oommimionis , cujus prtB- 
varicator exstilit ct descrlor, participatione secludi ; 
sicui eaam quiiibei qui iuerit ante cai.ltoiieus, cui- 
cunque liseresi connnunicans , nterito jutlicatur a 
nosira yocietate reinovendus; aut in taii sorte d.- 
functus, inier caiholicornrn nomina nulliuenus coin- 
pulari. Miranrur lamen quomodo isia proferlis, {;'»c 



tradiilnne confecixini el veram, praecipue religiosa *' esi et synodum Ghaiceditnen<;em vos s«*cipere pro 



suliiiiiudiaicongruam pra;benius sine difficuliate nie- 
dicinam. Quo nos vuitis ultra descendere? Quid tace- 
tis?<2"'^ verecundaniini verhis esprimerequodcorde 
gesutls? tpsa vos saltero verecundia, quod nonnun- 
({uain iii, douuit commonere. Au forsitan, ut hxreti- 
corum darnnatorumque et his vel eorura successori- 
bus ciOiiiumnicanUum nomina consentiamus adiniiil? 
Jioe uon e&t condescendere ad subveniendora, sed 
cvidenier in iiiferna demergi. Parcite, quaeso, ei 
nabis ci vobis. Quod si curam vesui «d<;io iiou L.^ba- 
tis. date veaiam nobis. Doiere et flere possumus et 



fide catholica profiieamini ; ct eos qnos damnav t, 
seLianiium comninnicaiofes non paniculariter ge- 
neraliierque puietis fiiisse damn.aios. Ostcndite ergo 
quae synodus ia rinaquaiiue Ineresi ct:m erroribus 
succcssorescuiumhiscoiiiruunicautessimulqiieomiies 
non dainnet et conipiices. Itaque Uie vesier Acacius, 
qui Eulychianis haerrlicis di te>tabiii comiriunione 
fattus est pariiceps, ab cadem sjnodo sine Jubila- 
tioiie dainjiaius est, quae ^i EiUycbcn DioscorutnqiM? 
cum succcs&orilHis contm iiisque coinmunicantes sy- 
uodico lenore prosiravit. 



' Forte rectius, At dicis. Harduin. 



17 EPISTOLJ; ET DECIiETA. 18 

Sic se^juaces quoque eoruio, Tiiaoiheum Petruiu- A preccsdeposco,quffiper iolaunosaL iilisPalrlbusjiiu. 



qiie siukili dtifiitiiione dejecit, Proiude si ed qax \n 
syitoJo Glialcedonensi pro ridc el eominunione oa' 
(liolica lege apostoiica de.iinita suu(, vere certeque 
t^ctamini, sicul vestra professioue multiplici eanti- 
iieiur; aut successoros ab illa synodu datnnatoruin 
liisi]ue comntunicantes abjicite; aut, si istos adniitti- 
(is, ea quae in illa eynodo pro Rde et connnriniund 
caibolica ei aposiolica sunt peracto» non sulutn falso 
vos rciinere perpendilis , sed insuper lai)efaciarc 
eonninini, et in Eutychianani lueiesim sine retrac!a« 
liune reciditis, meritoquc aealholtcis probamini e«se 
vilaiidi : quia ut taleni pestiientiam perpetua po&»8- 
luu^ evadere, ea quje contri^ ipsam ab ea cou;;!^- 
gaiiniie sinctorum Pairum siilubtiter decrela legui!- 



riois» iliibata intuclaque servata esi. Uxcenim est^ 
sicut ipse dicis, ({Uaiu Deus no^tcr deomnibus bejie 
faitu^&m, et secundum suain Teritatoin el rcgulani gu- 
bernDiidam, ct praseius aitte eoiisiituli, ei singulis 
quibusque teinporibus sua disptiisiiione cortvenienter 
aptavit. llaec est vol..ntas Dei, cujus lu in^eris men- 
tiunein» quain ego quoiiue pro ineo nioduio, quem 
DoniiDu» donare dignatur, cupio prorsiis implere, 
ut non reus de bnjits ktieati eoBlestis diminutione 
reperiar : sed iit boc laienlo (sicut ipse qaoque no& 
admonel) rncrementum Cbristi graiia postido conse* 
qui, et nuUum prorsus iiicidere deiriinentui». tline 
est quod prioribus dileclionis tus litleris, sicui iua 
quoqiie (Sigiiiadesignavit , pro vestra «impsi s&iuie 



lur, nidiatenus niuiilaiida, iton soium sedis aposlo- B iri^titiam, ubi comperi quod erat vubis noxium, el 



Ucss presules, $ed etiam Orlentaiium regionum ca- 
tbolici eensuere poniiQces. Am Petrum dit itis fuisse 
piirgaium, eui communicavit Acvcius? Veris asser- 
(>»i>ibtis edoceie, boc ostendile, lioc prob.ite, quibus 
ilie motiiSc quibus ilie regutis ab Eutycbiana iueril 
prefeiBiune vei communione niundatus : ut cum id 
nibilominus evideuti rerum claruerit demousiratione 
convicium, palam aperteque poasilis advertere, au( 
vos debere cedere verii^ti, aui advcrsus banc niaRi- 
frsta dimicatioite confligere. Nec vubis biaadiaiiuniy 
Quia ndem catbolic^ra pi'«)iiieniiiii vos tenere, quia 
Euiycbetis nomeu adeniisiis, quia ea veluti pixdl- 
care videainini, quae ortiioduxa procdicuvit anipjui- 
(as. Clamat enim nobii iila evangeiica scntonlia : Aut 



quod ver% paci contiarium reperi. Contristaiur enim 
Apostolus (U Cor, vii) de errore devinniium, et ixii- 
tiam recipit de eisdem sua pricdicatione correctls. 
Si autem lua caritas, ut di&it, neseio quorum neces- 
sitate con^tiingitur, quod (pace tua dixdrim) sacerdos 
pro Teritate promenda nee facere deberet ontnii.o 
nec dicere; ignoscat nobi» bominibus timidissimis» 
si coarctante nos terribili et divliii judicii grandi tie'- 
cessitate constringimur, sicut qualescunqiie ministros 
Christi decet, ' nos animas nostras ponere pro verl- 
taie salvanJas, qnam eas luerari velle veriiatis dimi- 
nn^ione perdendas, ut non dicam, contra fiJom !ibilt< 
cujusiibet abJicandas. Istx niibi sunt (qiias diiecUt» 
tua commeudat) certx fidei perpeiuae cum eo, qui- 



facite arborem bonaniy et (ructas e}H$ bonos; aut facite G cunque voluerit, tn Cliristi visccribus amiciUse. Uic 



arbowtt tnniam et fruclus ejus matos : a fructlbus eHim 
arbor cognoicitur {Mattli. xii) : id est, &i voce, si 
iide, si professione catbolica et aposUjlica fidc.iter 
veraciierque gloriamini, bujus et communionera re« 
cipite. Si veio hxreticoriim, scilicel d imii3tor..m, 
vel bis aut successoril)Us eorum commi:uicanliiiiu, 
commuiiio vobis platet, quid statia? quid circumspi- 
Ciiis? »iuiulet eorciti ajerte miiniruste ;iic, Muoti» 
obslaculi-, d(^nia defeuiiite. Quid eniin juvat? imo 
et saiis gravat, dictis polliceri quod iactis UL>gatur, 
ulnon solum ipsa per se bseresis Eutycliiana, qiiaia 
ftilfiiuesiaCbtisliauosacrameuio, possUis aguoscere, 
sed quaiita et quam gravia lixiesis ista in sui de.'itti« 
tt«ite cuniiueat. Ecto ad qiiae nos pruec^pit-^a coude- 



non lam oplamas proeponi aliis, slcut pra;dicas , quam 
cum fldelibuseimctissanctum elDeo piacitum babere 
consortium. n*c mihi (iiuam mandal dilectio lua) 
paiLSolida, iiiconvulsa, ei perennis: boc unum vln- 
euhini (>icut eii.^^m Ipse d^ideras) salutare quo cun- 
f ta uniri possit Ecclesia. Hoc quibus est cfediium 
(sleut et ipsa depreearis) proleeiio divina pcriiciai. 
lljtc esl, quo! Dens est, cariias {1 Joan. iv), quam 
poscis de corde puro, el conscieniiu bona, ei fide noji 
ficia U lim. i). Quomodo ergo«(^ eorde puio, si bae- 
relkorum laetit jiarti..'lpalione {loiiuia? Quomodo 
eonicieniia bona, i>i maloruin fuerii coiifusion6 per- 
utixta ? Quoinodo fiiie non ficia, si fueril mixta cum 
perlidis? Uuie »1 prudentia tua (sicuieam precamur) 



sccn.tere provocatis, aique aJ iiu'.e^no8 vitae aetcruai ^ diigenier adverlat, pcrspicit aposioiicam sedem noii 



pc-ricula cupitis Inclinare. Hoc dcscensu salvare es( 
agioiaiitei», ao cuni languente consumi? Uaec erit 
o. liina disposiiio iilius (]uain momora* roparaodiii 
concordiv!, an illa potius, ut rejectis contagiis per- 
lidoium, iiiiegru tiJe, sincera sui coniiauttloue po« 
(iaiurcommuiiio catbolica aiquc aposto'ica, ne iixre- 
licorum tabe dapulsa, intemeraiaia sux tiJei con- 
fessiuneni nilatur'astruerd, ati]ue iuviccm sibimet 
corigrUentl» orthodosa} professionis commuuionisq^itf 
&tl uniias? ll.iflc (sicut diiectionis lux iiiters^ coi^r- 
^ntur) mcis quoque temporibus custodiri, qua valeo 



*itare pacei» , sed lisercticorum damnatorumquo 
vitaie vestlgia [ui. coiilagia;. Quae eiiam vos raiio- 
(fauiliter luiucntes, creditis ' coinmonendum populum 
Ct>iisianiiiiopoii:a»um, i.oii pei'iniitere submoveri 
nuiuino jerlidcruin. Quisnain boc in Etciesia Dei, 
!iu;e»u te, possii audire, cum utique pasiorem sequi 
grcx dcbeal «d pascua salutaria revocatitem , non 
per devia gregeai paslur erraulem ? Dic ii»ibi, i-ogo 
»L\ ijrex pro te, an lu pro gn-ge reddiiurus es ratio- 
tiei» ? Certe si vobis boc placct, muito magis causa 
esi uoois jusiior, qui populura Romanum a fidc iila 



* Fortc potius animas. Hab&uin. 

' Forie cominovenduni : iu Beilov., oppunendum, Hau['L'<>> 



19 GELASII PAPJS I 10 
Bua, Undabili majorum iradiiioue percepta, decHnare A Confiiemur ergo Dominom noslrum Jeaum Clui- 

nni sineniem nospenitus libeuier 3a<livimus,.'si vos stum FiUuni Dei uaigeniitim uuie omnia quidem 

Consliiniinopoliianam i.Iebcm, ab hsereiica commu» sajcoia, sine principio, ex Paire uatum secunduiu 

uione discedeie recnsaniem, non vuliis offendere. deiialem; iu flovissimis auiem dleljtis Je sanciis&ima 

I Sed nos diciiis debere dirigere qui ean» valeani Vii-gine Maria eumdeni incaruaium ct perfeclum 

mil'gare. Quomodo me audilura est, quem videiur homiuem es anitua raiiouali ei corporis siisceptione 

babere suspecium, si proesules suos despicit admo- boniousion Patri secundum deitatem, et homousioD 



nenies? Nonne ipsis apostoiis est prxcepium in ali- 
quibus regionibus veibi prcedicaiione non uti, bis 
quippe in quibus non fuerant audieiidi ? Veniomu?, 
frater Eupbemiane, sine dubitalione, veniemtis ad 
iilud pavendum tribunal Cbristi (ut taceam * qnse 
cx hoc sit metuenda vindicia), circumstantibus illis 
a quibus fides ipsa * est. Non illic inficiationibus, 
nun dilatiotiibus, non ' inciusionibus est agendum; 



nobis secundum bumanilatem. Duarum enim natu- 
raruiu perfectarum unitas facta est ineffabiliter, 
propler quod unum Cbrislum eumdem F.Iiom Dei H 
bominis uiiigeniiura a Patre, ct piimogenitum ex 
nioriuis confuemur ; scienles quod «fuidein coaelernus 
sit suo Palri secundum diviuiiatem, secuudum quarn 
opifex est omnium, el dignatus est posi consensio- 
nem sanciissim.^ Virginis, cum dixit ad aiigelum 



8cd manifeslissirae comprobandum ulrum Leali Pelri B Ecce ancilla Dommi, ftal mihi secundum verbum luunt 



gloriosa confessio cuiquam eorum quos regendos 
accepil, quidquam subiraxerii ad saluiem ; an' eaia 
auscultare nolens, eiiam cum ?u;) periculo rebeHis 
*exsiiierit obslinala pernicies? Iluccrle «lilucidabiuir 
utruro ego (sicut puiatis) acerbus, asper, el nimis 
duriis, difficilisque sim vobis, qui cum ratione ve- 
ftram salutem parturio, qui clamo : Eiiamsi ausie- 
rum videlur aulidotum, accipite, quaeso, bibiie, 
viviic, nolo moriamiui; an vos, qui a noxiis prohi- 
biti, medicus ducitis exseciandos, imo qui vullis 
vobiscum raedicos agroiarc , qiiam vos recipere 
' sanitalem. El alia xmnu : Douiinus te iacolumem 
custodiat. 

« EPISTOLA n. 

At> LACnENTIUM 1)E LlGMIiO EriSCOPUM. 

Ad ponlificalum assuwpius de more liomance Eccieiice 
(idei formulamy quam omnes profiteri teneaniuTf 
pra:tcribit. 

Iq prolixiinte cp'sioIx dilectionis luae maguo nos 
gaudio replesti in ca parle in qua dictuiu esi quod in 
Tbessalouicensi Eccksia, vol in aliis similiter rcci- 
tata episioia prxdeccssoris liostri de excesf.ibus 
Acacli, cuncii eidcm anaihema d xerint, nec qtiis- 
quam communioiii praevaricatori sese uiiscuerit, 
Unde quia nos adinones dilectione fraterna, ui vrlnt 
mcdicinani quanidam fidei episcopis por Illyritum, 
vel aliis miuisirare dcbeamus, quanquam boc copio- 
«issime facium sil a beatie recordationis practleco;:- 
sore nosiro; et quia mos esi Uonianai rcoltsi.-e 



{Luc. i). luefTabilii^r sibi ex ipsa aedificavii templum, 
et sibi ujiiyii, quod uon co.Tternum de su:» substan- 
tia e ccelo delulit corpa?, sed ex massa nostra tob- 
slantiae, boc est ex virglne hoc accipiens, et sibi 
uniens, non Deus Verbum in carnem versus esi; 
neque ut pbaniasma apparens , sed inconvertibiiiier 
el inccmmutabiliier suaui conservavit esscniiani 
priuiitias naiune nosirse susctpiens, sibi univit. Naia 
principium Deus Yerbum lias nosirae naturae prmi- 
tiars multa sibi bonitate uiiirc diguatus est, qui nnii 
permixius. sed in utriustjue substnniia unus el ipse 
visus, sccuiuium quod scriplum esl : Sclvite templum 
islud, et in trihns .dicbus resuscilabo illud (Joan. ii). 
Solvitur oniiu Cbristus Jesus, secuudum meraui sub* 
^ slanliam quam suscepit, et solutum suscitat proprlom 
leinplum : boc ipse seeuiidum divinam subsianiiam, 
sccunduni quani et omiiium ariifex est. Nunquam 
a'!teni post resurreciioncm unilionis nosfrse naturas 
discessit a proprio icniplo, uec discedere potost 
''projiier InelTabiiem sr.am benigiiilatcm, sed est ipse 
Douiiuiis Jcsus ChriSius ei pasiibills, ei impassibilis : 
passibiiis secundum Iiumanitaiem , impassibiiis sc- 
cun lum diviiiitatom. S^iscitavit igitiir suum temptum 
Deus Verbuin, ei in s.'; iiai;ir:o nostra; resurreciionem 
ei rcnoviiiidnem opcraliis est, et banc Domiuns Cbri- 
stiis nostci' Deus, posiquam resuivexii a mortuis, 
discipuHs suis 05i>;iidel>ai dicens : Palpate me, et 
vidclc (luomuin spiriuts carncm et ossn iion habet^ 
quewahuodvm me vidcds liabeie {Luc. xxiv); non di- 



saeerdoti noviter cnnsiituto formam fidci sii.-c ad D xit, qiiemadinodimi me dicitis csse, sed habere, ut el 

sanctas Ectlesias praeiogarc, b.t c eadem cninpo.ndiosa 

nimis brevilate studui rcnovare, iit sub gna lide 

Tivendum sic, socumluiri siaiuta Pairum, in banc 

nostram epislolam propter brevilaiein si:.e fjjstidio 

leotor agnoscat. 

* liacc episioia ciic-ilaris esl ctencyi lir.i ad omiics 
episcopos .MacedonisR anr.o i poiii.licaius Geiasii sori- 
pta, ea octa-ione ^uo ' ei^ivooj.us Thess.ilonioensis 
loiius Macedoui;n proviiKi:r itieiiopolitaniis (iii con- 
slal inlra ex e, i-l. ;id Dardau. ct llivr.opiso.), 
Acaciauis modo lurf^iici- 3ilb;>-rerct, qui al as conlra 



• Cod. capiluii Veronen., qnia el hi 

• Id. cod.. d''feiist e>:U ' 

• Id. cod., iUusionibus. 



qui babet, et qui b.abclur considor-ins, non permix- 
tionem, non convcrsiiinem, non mtitalionem, sed 
unliaiera faclam respici:is. Propierea , et fixuras 
cl.ivorum, ct fixionem laucetc demonstravit, el cum 
discipulis roandueavit, ut per omnia rosurrectionom 

oborla scbismata inier Orientales ei iJomanum pon- 
lificem, sedi apostolicio lirmiier ii.liierore, ejusque 
pairociiiium suscipere coiisueNisset. Ui criio reliquos 
ejus provincix episcopos iu oflicio caibolicK ei apo- 
stolic:e communionis contineret, ad cjusdem proviu- 
ci.-eautisiitesbas circulares liitcrasdedit. S^v.fiiruus. 

* Id. cod., existeret. 
'Al,, snluteni. I1ardli."<. 



21 EP1ST0L.E 

nostrsQ nalurae in se reiiovatam docorct : ei qnia 
secunilum bealam diviniiaiis subUuitiiam inconver- 
tibilis , incominulibilis » impassibiiis , iminoitalis, 
uullius indigens, perricicns omnes passiones, se pcr-> 
niisit proprio inforri templo, «juod virtute proj lia 
siisciiavil, ei per propriam perfectionem tem|<li sui 
reiiova-tionem nostro: naiurst operaius est. Qui aiitcm 
dicunt subiilcm hoininem Cbrislum, aut passibiiem 
Deimi , aiit in carne versum, aul non * cognilum 
hiibuisse curpus, aut de coelo hoc detullsse, aut 
pliantnsma esse, aul morialem dicentes, Deum Vcr- 
biim indignis3e ut a Patre susciiarelur, aui sine 
anima corpus , aui sine sensu boniinem susccpisse, 
autduassubstantiasChiisli, secundum permixtionem 
citnfusas, unnm (actam fuisse sifbsiaiitiain, ei non 
cunfiienles Dominum iioslrum Jcsuiu Cliristutii duas 
e^se nuiuras inconfnsas, unam autem personam, 
i^ecuiiduin qu^d unus Cliristus, nnus idein Filius, 
isius aualbematizai cathuiica ei apo.^ulica Ecclesia. 
llx'C ergo.snnt, fraler dileciissiine, quae pro aniiiloio 
nosdelere m^lioic llagitasii, quod iiullum amarum, 
nequc dulce nox'um videiidum rcfu;:iie, iiani et de 
no^tro conveiilu di-posucramsis ipjosdam dirigere, 
si ratio id lemporis ficri poriniMSsel : qiiod facere 
credimus opporluiic, cum iliarum pralium correciio 
ad nos, jnvanle Doinino, Icgaiione plcnissima, sicut 
coiifidimus fuorit iiuiiii:ila, Sperantes etiam de Dei 
nosiri niisericurdia, ut liuic iiraedicaiioni nosira) c'e- 
mentissimus cl Cliristianisbimus imperaior unanimi> 
tatcm suam aiixiiiunupie cunjungnt, quatcnus pro 
Ode qna pollet, in illis regionibus coerceat, quin siiis 
quaestiunculis, et sccundum t lonienia miindi, sicut 
vas electionis ante pr.edixit, siipornua vanacine coii- 
cinant, nolentes contineri salularibtis disciplinis : ^ed 
tus, sicut ail idem aposlolu^, iicn Ua didicislis, Cliri- 
stiim (Cotoss. ii), si lameii illum audijtis, ct in illo 
ducti eslis, sicul est veriias in Jesiim, quam uiii|ue 
ille apprehendere poierii qui onliodoxorum Pairuin, 
siciit jani sae|tc diciuiu esl, observaverit insiU:iia. 
Dcus le incoiumem cusloJiai, fraier c;irissime. 
RESCUIPJIM 

EPJSCOPORfJI D.VRDAM.^L AI) GtlLASlUM PAPAM. 

Cralias aijunl qtiod ipsos niomiTit a (luibus cavendum 
sit; el cupere ipsos ab apvslulica t<ede visitari scri^ 
bunt. 

Oomino sanclo apostolo [<iL apostoiico] et beatis- 
simo patri pairiim Cel isio papae urbis Uumae, bumi- 
les opiscopi Dardaiiiae. 

Saluberrima apoibtobtus vestri pr.ccopla Tryphone 
Mro religioso filio iioslro dercreiile, qua oporlol dc- 
votione siiscepimus, el miixinias Dcu omiiipoienii, et 
beaiitudini ves!i\-e reforiinus gcatias, (|iiu(I nos p;isto- 
rali admunitione ct evaiigelica dociriuH visilare Ji- 

" Duabuscpistolis ailinoniiit Geiasius ponlifes epi- 
scopos Daiitaiiia; . «i Knlychi inuniiii eoniiiiiinioueii) 
sedulo ^itarenl. Priorom (ipiie excidii) tiiisil per 
Tryphoneni; ad quain pra;cedcn$ opisiola ab opiscu- 

* £dit. Rom. nielius iKibet coHnitutn 



ET DECRETA. 



n 



B 



A gnatus es , domiiie sancie aposiolice ei beaiii>simti 
pater patrum. Desiderii eoini et voti nustri est jus- 
siouibus vestris iii omnibus obedire , et «|uemadiiio- 
dmn a patiibus nosiris accepimus, sedis aposiolicae, 
qiae vita; et meriiis vestris delata e^t, prxcepta iu- 
leineraie servare, aique religioncm orihodoxani, cu- 
jiis cstis praedicatores , fidf li et incidpata devoiione. 
prout nosirae rusticitatis sensus paiiiur , custodire. 
Eulychis enlm vcl Pctri Acaciique ct < mnium secta- 
torum ejas atque consortium, velut ((ua^dam pesii- 
fera coniagia, ante vcstram quoqne vitavimus jns&io- 
nem, el mulio ningis nunc posi admoniiionem sedis 
apostolica; , et ab eadein nos polluLione necesse est 
abstinere : et si qni alii ejusdeiu Euiycliciis sertamj 
vel Peiri et Acacii, aut secuti sunt aut sequenlur, vel 
eorumdem sese complicibus aique coiisnrtibiis aesti- 
mant immiscendos , et a nobis , qui sedi apestolieae 
secundum divina pr.xcepia et Palrum siatuta incul' 
pali servire desideramus, omni ratione viiandi sunt> 
Et si qui forle prava intcniionc (quod neqiie arbitra- 
mur neqiie optamus) a sede apostolica se crediderint 
segregandos , ab eoinm nos alienos esse consoTtio 
profitemnr; quoniam, ut dicttiiu est, Pairum in om- 
nibus ciistodientes praicepta , et inviolabilia sacro- 
sanciorum canonnm insiituta scciaiites , aposiulicoe 
et singiilari illi sedi veslrcc communi fide ei devotione 
parere contendimus. Et quoniam snggerendi fomitem 
nobis pro insita sibi benigniiate beatilndo veslra con- 
cessit, aliqiia memorato Tryphoni viro religioso fiho 
nosiro, proeceplorum vestrorum portitori.suggerenda 
mandavinms. El ut suggestionein ejns, quanlnin ar. 
bitramur justam ei r.iiionabilem pro siippiicniione no- 
slra libenti animo apnstol.iius vester digneiur admit- 
tere, justis prccibus cxoraiinis(qnod snpplicalio nosta. 
ip.crctiireffoctum) uniim cx angclica sede vestra cum 
sffipe dicto viro religinso ad nos usque praEcipite 
desiinarc, ut subcjns pi:cseniia qux fides oriliodoxaj 
et vesira; jussionis sincerilas postiilal , ordinentur 
El subscripiio. 

Joanncs epi^copus .s.^crosnnctne Ecclesiae Scopin» 
nielropoIitan:B civitalis hnic re.-^cripto a nobis dato 
consoniiens, ad omiiia qnne superiiis continentwr 
maiiu propria suliseripsi. 

Dono«iis cpiscopu'? iii siipr:i suliseripsi. 
jj Saimiel episcopiis ut siipra subscripsi. 

Verianus cpiscopus pcr Valentinum archidiaconum 
ut supra subscripsi 

Faustinus episcopus ut supra subscripsi. 

Ursinus ejiscopus ut siipra subscripsi. 

« EPISTOLA Ilf. 

Al> IPISCOPOS ».iRIlAM;€. 

Nuntiat se ponlificemelectutii; catliolicce (idei libeUirm 

pis Dardania; rescripta fitit. Posteriorem hancejus 
dem ;irg;tii)eiiti misii per frsicinum, pruut ipsi pet i- 
veraiit. F.m yclieam el circiilarcm fuisse patet ex 
verbis episiolui in fiiie. li\ eo quod ab iniiio Euty. 



23 



GELASII PAP^ I 



U 



iratismuii!, horlalurqu& ut cmn Euiychianistis non A sus a|>o^iolus Paulus qualem boJte credere dobeainus 



communicent , tt nmneri pastorali invigileni. 

Dilecti^simis fratribus uiiiversis episcopis per Dar- 
daniain coiisiituiis Gela->ius episcopus. 

Ubi pi-iiiiuu) respirare fas est a coniinuorum teui- 
peslaic Leilorum, quse iii illis provinciis, vcl iu isils 
teiiiporibus «iiialilas incessuulcr excrcuii, cunctos per 
O.irdaiiiam Domini sacerdotes fraternae soiliciiutiiu s 
cai iiaie duximus alloquendos . primum quia regimeu 
npostolicie sedis adepli, strepiiu publico, sicut dictum 
es;, reiardanie, cummissum nobis sacrs dispensa- 
lionts ofTicium, proprtis, ut mos er.il, lilleris ^ nequi- 
mus indicare, quo veslra fraterniias de commutiionis 
Doniini nobiscum manere gratuleiur. Deinde, ul post 
lantus acerbiiates incommodiiaiesquemuadanas, qua- 



Dominum noslrum Jesum Cbrisium palam prufessus 
est, dicens : /n quo habiiat omnis pUniludo dii;initali$ 
ccrporalUer {Cobss. ii) , quod brevi capilulo simui 
Ariaiiam pesteni, et itaoc quaui diximus Euiyciiianaui 
coeiesti praedicatione subverttt, quia ei bomo nibilu» 
minos esi , ubi omnis pleuaqne Diviniias habitare 
perliibetur, ei corporaliier exprimendo, m veritaie 
persisiere nostri corporis approbatur. 

Super auiem bis fteqnenier ab aposiolica sedc , ei 
per beatye memoriu: sanclum Leonem, ei per succes- 
soies ejus carium est, Graecos fuissc convictos, sicul 
ijsoruiu chartis quas apud nos liabemus, sine antbi' 
guitaife rnoiistratur. iSunc vero quamvis ipsam pesii- 
:'m[am-nDn audeant profiieri, eos tainen qui talij>us 



iter JDvicera valeremus, muluus sermo depromeret; ^ conimunicaverinl , lueriloque secundum CbaU-odo- 

nensis decreti coneilii ab apostolica sede damnati 
sunt , obstinatique in eadem damnatione defuncti, 
pernicioso furore defendunt, et eorura recitationem 
Ecclesia; caiholice molicniur ingerere. Quod utique, 
quod absit, recepiis, etiara conlagium praviialis, cni 
sc commiinione sociarunt, cou9equenier incurriiur, 
quemadraodum (quod Domiuus avertat!) si Ar.i vel 
ciijuslibet h.rretici ad ecclesiasiicam reciiationem 
nomeii admittitur, simul et conscriium detestabilis 
erroiis assumitiir. linde quia errorem quidem fatcn- 
lur, sed et sibi putant communionem caihollcam 
conditioiie laxandam, ui nomina eorura qui prsvari' 
cati sunt illi^ in ecclesia recitnre sit liciliim, et non 
tam ipsi corrigere quara sinceriiatem cathonc<im iti- 



postiemosi qua de ecclesiasiicls referenda sunl cau- 
fiis , qu.e propler insidiits perpetiii liostis , pasiorali 
6unl jugiier circumspiciendu vigilaiuia , significatio- 
nibus pnnderemus alternis. Uis igiiur incitati yer fra- 
trem ei coepiscopum nostruin Ursiclnum prxsentia 
dirigere scripia curavimus , pr;reunte graiia saluia- 
tionis, oraiites ut magnaninnier ;iuxdio Domini to!e- 
rando rerum transeuniium vasiiialem , magis esse 
debeamus attenli, ne, quod absit, perpeiiise subea- 
mus viiae dispendiuin. Proindoque calliolicx verilaiis 
poscil uliiiias praecavenda , dilcciio vestia paulisper 
advertat. Apud Grxcos , qiiibus niultas baereses 
abiindare non dubium est, jara ^ute annos fere qua- 
dfiginia ei quinquede DomininosirietSalvaioiis in 



carhaliof>e naia conquaestio est : Eutyche.quondam ^ ficeje nilantur contagio perGdorum ; diteciionem 



prcsbyiero Coiisianiinopolitano in blaspliertiias pro- 
ruenie, pcr quas dicerei unam lantummodo, id est, 
solam Diviniiatls naluram, sive subsiantiam in Dj- 
mino Jesu Cbristo credere nos debere, suscepiae car- 
nis veritate prorsus abolita : quod utique improbura 
commentum Marcion'stis, M.urK.haMsque conjunctum, 
toium sine dubio saliilis nosirae solverel sacramen- 
lum ; slquidcm quantum et Si riplurae veiierabilis ditii 
auctoritas, ct majorura teslatur doctrina nostrorum, 
redemptorem mundi Deum, lotiun simul Deum, lo- 
tumqne bomiaem ex Maria Yirgine fuisse progenitum. 
£t huic D)undo cerlum esi exstitisse conspicunm, sic 
passum, atque resurrexisse constai a mortuis. Itaque 



vesiram fraiern;r caritalis afeciu non destilimus ad- 
inonere, ut si qiii laliT seinioantes ad vfs'ras regiones 
forie pervenerint , moJis omnibus excludantur, vo- 
bisque cum sede beaii aposioli Petri, sicut a pairibus 
nostris est tradita iUibata communio atqae ex omni 
p;irle inconvulsa perduret. Certe si quis aures 
vesiias de hac credideril subrepiione piiisandas, S'd- 
liciiudlnc pastorali .id nos qtiam ciiius referre pro- 
peretis, ul communi studio, catitolicoqoe iractitu, 
pro dorao unius Domini cuncti catliolici conf«-rant 
sacerdotes; uc quae ortbodoxac defmitioni compe- 
luni , inteinerata setventor ; et qiiatenus errastibus 
debeal subveniri, rationabili deiibcraiione nosoilur. 



qiiadraginiadiebusfuissecumdiscipulisconversaium, jj Hivc aulem vestra dilectio etiam ad contigaas sibi 

quasque proviacias viciiiosque poniifices prodenter 
f;<ci;!i perveiiire, ul fccclesiarum prccsules, univer>;c 
veriialis instructione percepia, morlireram declioare 
vaieant falsiiatein. Et subscriptio i- Deus vos itltiolu- 
mes cusiodiai, fraires carissimi. 

EPISTOLA lll ^''. 

BEATI PAP.C Cl.LASil A» «ATALEM ABB.VTEM. 

Dilectissimo filio Natali abbati Gelasius cpiscopus. 

Qiiamvis pro beaii Pclri aposloli modenroine di- 

vsnitus iiisiiiulo. quo scdis eius vicarii cunciis suut 

Gelasii primo scripiain esse. Sev. CiMiJf 



in coelum ascendisse, plena luce sit clarum, coque 
uiodo dictum , ad judicium , angeto tesf ante , ventu- 
rum, iit^et Filius bominis, quem tUlaiad Siephaniis 
it^rtyr a dexlris virtuUs Dei vidi^ astantem , niani- 
resius .ippareai, et quom coinpunxcrunt persecatores 
ejus , asplcianl : qood nimirum sine carni: Inmiana^. 
non potest constaie maieria , cujus a?sumptio glori- 
licata est deitate , non prorsus absumpta. Unde et 
beatus apostolas Juannes dicit : Qui negat Chrixtum in 
came venisse, hic esl antichrisius{IJoan,ii) ; elgiorio- 

chianse haereseos, qudc detecta fnit anno 418 hoc loco 
eouiuerei aniios 45 . apparei eaoi anuo \iontiUcnius 

' Edil. Roni., nequivimus. 



25 EPISTOL^ ET DECRETA. 

ccclesiis debiiores, ad Irairos ei coepiscopos ineos 
per Dardaiiiam consiiiutos compeleniia scripta de- 
Jerinius, aiiiic|U2B Odci cominunionisiue Iramilens 
suhseqnentes, ut cavere valeanl contagia perfidorurn,' 
ei nobiscuui initaiuui lenere consoriium ; lamen 
dilectionem quoque luum noii ' desiitimus deside- 
rantes aiTari, cujus suiiiciludlnem de noxiis quLLus- 
que vitandis, et in reiinendis quse ad uiiiiiateiR 
pertiitent CbrtsiiARam , laudabiiem perspeximus esse 
fervoreni, ex litteria * scilicel quas ad fisitem et 
coepiscopum meum Serenum tua cariiis desiinavii. 
Proinde coliaborandum sibi tua dilectio perpendii 
Evangelio Deij ei * jeiernce salutis iniuitum eliam 
adversaniia qnaeqiie lolerando eonstanter; ut njilura 
sulieas, quod absii, coelestis regiii uispendium, ad 
quod utique nisi iegilime ceriaveris, non poies pei- 
venire. Tanio eniin , praeslaute Doraino, nobis est 
insiandum vigilandumtiue, quanio sub ipso fine jaiij 
mundi veli«men:ior bumani generis hostis insieiere 
non quiescii.. Nibii signinramus omis»um, * quod 
nui correclioni reruin quas in Ecclesias Orienl-s se- 
minavit inimicus, Pairum legulls congrueotem pos^it 
adliibere medicinam. Scd quid racinius ? quia obdu- 
ratis auribus vocem refugiunl veritaiis audire, lan- 
taque vis tiiorbi saevientis incuhuit, ul secunt malint 
s»lvos quosque lelbuliter xgrolare, qoam ipsi reci- 
pcre sanitaiem ; nunc iniicianies universa qu;s ipso- 
ruiu cbartis, ipsorum subscripiiunibus approbamus; 
nunc cum manifesia rerum fuerint luce convicii, 
palam aperteque fuientes errorem , nolle se tamcn 
reverti ad viam p«r;e confessionis commHnionisque 
» teslanlur ; sed nos potius exspectani suis pi aeva- 
rieatoribus implicari. Quapropter, largiente Cbristi 
graiia, magnis studiis esi agendum, ut quia de viia 
j^icrpctua vel auiiiienda res agtmr vel teiienda de- 

* Quod ant ant palrum regulis. Sic Maffeius. 

Sed com inooiiimodum sit secundum aui , redundare 
proinde videlur Qi primum. 

''Deest ."Jpud Maffeium pryeposiiio a&, 
"^Cum Tbcodoricos Gnthorura rex, posi Odoacrein 
regem llerulorum devictuin et occisum, uua cuin 
lUvenn;^ iniegra lialia puiitus es^et, bello diutumo 
fa^igatus ad Anastasium imperaiorem Constatiiiuopoli 
degenlem, duns hosce iegalos Faustum magistruiu 
ofiicioruin, ei Ireii£utn fiolegavit, qui ad olitenlum 
Italia; regnum reciius slaiiiliendum, paceui sibi coti- 
cedi peterent ei iinpeiraienl. Hac occa4one Gcia- 
sius papa, anno poiiiilicaius sui ^, alieri lcgaioruiii 
Pausto oliiciorum magisiro ("iu^sam illain qUeC cum 
Eupheniio Consi;uUiiiopoiitaiio adhuc sciiismaii..;o 
vertebaiur, coinmendasit, ut 2equts>simis jussioitibus 
Ecclesix Iloiuaiia: obtemperans, ejusd.-m conununi- 
cationem hactenus fiusira expeiilaui coubeijui ine- 
reretur. Hujus negotiiexpedieadi raiio cunimissa est 
Fausto ea de causa, qm-d iMipbeniius pairiarcln, 
Gelasii episiolis duabus udinonilus, nomen Acaci» e 
tabuiis SMcris nou modo uoii expuii.\crit, sed ei ejus- 
dem dercndeniii pairotiniuui suscepciil, alijue ea 
quae soleiit haereiici et ^cliisniaiic i couira sedciii apo- 
sioIicamefluiiYerii; quouquedouiuai,adconciiandam 

* In edit., deshtimus. 
' In cdit., cx litteris siqnidem. 
' Decsl in eilii., pioiurte. 

* (n cdil. recte, ob wtcrinc, e(c. 
'' lt« oJit., teslantes, et jiilra cxspectante$. 



2$ 
A mus operam quid«m, si altquos es illts, operante 
Doniino, salvare possimus : alioqutu , sicut ait Ap(H 
stolus, le ijUiim caitum cuiiodi (/ Tim. m^ ii). Perire 
voientium nitamur declinare perniciem ; ei , quod 
Silura facere debeainus, divinam pro illis esorare 
clementiam , ut resipi^cant a dtaboli bquei» a quo 
cnpii deiiueniitr ^ ab ipsius voiuntaie : ul ab obsti- 
naiione moriifera respirantes, pesiein qnam se bu- 
maniius inaidisse eiiam ipsi seniiunl, innilli verc- 
cundiae languoi e deposilo, ad recuperanda remedia 
sefnpiterna. libero corde resipiscant. Hi.s ergo cogtii- 
tis quie sicnt diximus ad regionum vestraruni sunt 
dirccia pooiifices, ei ipsi protegehle vos Domino 
debeiis esse convenieniei insliucii, et provinciis 
eadem quibuique * contiguis fiducialiier pr^dicare. 
B NiUil esl enini quod pavere debeamus, cum centim 
sit a roelesii Prx'su!e non dereiinqui quos sux ve- 
riiaiis prrsiitit arma Iraciare; nec quidquam videa- 
mits ei uilaienus praeierendum , cuni ipsas aiiiniaa 
nostras pro earuia nos voluerit saluic contemnere. 
Quatiter autem vel profic.iat ibldem religionis inle- 
grilas, vei quid forsitun asseralur, saepius uobis 
vesira dilectio non omittal osicndcre; ni necessaria, 
Chrislo tribuentc, subsidia responsis congrueuiibus 
minisiremus. 

Subscriplio papw. 
Deus le inccIumeiQ cusiodial, fili dilectissime. 

EPISTOL\ lY SEU « COMMONITORIUM 

.\E ' FACSTUM M.\GISTRI:M FCNGeNTLM I>'GVT10NIS 
OfKJCiO CONSTANTt.NOPOL!. 
( 

Acaciumjnre a sede apostolica d imnatum, ei tn excom^ 
muuicatione mortuum nonposse absolvi, ei cum illo 
Hon communicandum. 

Ego qua lue mente percepi [al. prjecepi] Graecos 
in sua obsiinationc ruansuroSi nee cui velut inspera- 

conira pontifiecm Romanum Anastasii iinperatorit 
inviditm, in vulgus sp:irserit ipsum Anasiasium im- 
peratorem, neque ab epi^iopo urbis !»omT, neqnc a 
Uomano «eu^iu recipi, adeoque imperaiorem conira 
Uriiein ci episcopiim commovcrit. iSe igiiur horurn 
occasione Roinana E:cle.sia in discrimen adJucere- 
liir,fttque inler duos li«r>ticos principes Anastasiutn 
ei Theodoricum arctita, darioribus angusiiis premer- 
retur, Faiisto officioruni magislro, viro pientissimo, 
laut.e molis ni-gotiiim ereiliilil, ut «uiii es^ct Con- 
st:inliuo|)o!i , object;^ dilueret, tent:iia destruerei, 
atque sequpsier pacis exisiens, Orienialis EccleslaJ 
cuiii OcciJoniali conciiiitar accedcret. 1'rufeotus esl 
j) I^\'iii5tus, ;,'naviip.riii!j.- .•^■'.scopium ne^uiium paregii; 
soil n 111 e\ seiiientia, ut erat In o.iuuis, absvlvif, 
reltagaiite Luphenv.D, ei major.» ri^ririim foincnla 
II iscenic. Qui ol de rnnuibui qu.c cain ipso irans- 
acia eraiu, daiis ad Geiasium lilieris cuni cerlioreni 
reididit. yuiljus accepiis Gclasius ad eum rescripsit 
ha:!C deroiisiouein, qua adv«rsarii>rum caiumnias re- 
leliore posset. Unde non imnieiito cominoniluiitm 
nuntupaliir, cu:ii eo i[>so a ponlifice admoueatur, 
quonain inodo calumnianiiura petulanliSm valide re- 
luiidore qoeat. Hoec ex naronio aiino 493, nu.ra. 3 cA 
seiiucatibus. Stv. Bi.Mts. 

' DrtPSl in edit. conliguis. 

" Suni qni Festum dicaiii legi oporiere : ncc sul 
Co.fisio pijia liuiic legatum tuissi! Coiisianiinoiiolii» 
u Tlicodorico rege, scd sub Auuituiio Gclaiii sin-to 
sorc, IIakdii.n. 



87 



CELASIl PAP/E 



fB 



lum Tideri potest, quod csl aiiie [al. \n anle] pr;nco- A auL sc nosse tlissiinulal, in qua utique per numerc- 



giiiluni. Quapropler ' non jani propier rcligionis cau- 
sas Pludenl disposilionibus pnblicis obviare, sed po- 
tius per occ;isioiiem legaiionis regiiC caliiolican» lidein 
mciliuiilur everleie, el l:tli comniciilo [al. comnierc'oi 
iiiinnUir spentia tiTfslarc. Qiiid sibi vull aulem qiioJ 
dixerii imperator, a nobis se in religione damuaium, 
runi supei hac parte ct decessor meus non solum 
miniiRC nonicn ejus alligeril , scd insuper quaiulo 
piiiici|>ia aiJepliis regiae poicstaiis exercuit, in ejus 
se roscrijsii imperii promotione gaudere : el ego 
niilla ipsius unquam scripia pcrcipiens , lionurincis 
(ul nosiis) eum liiteris salutare curaverim? Deces- 
sores mei , sacerdotes qui pracvaricaioribus se com- 
mur:icasse propria voce confessi sunt, a consmunio- 



sam heiiicnll.im sacerdolum erroris hujus auctores 
consiai fuisse dainnatos ; sicui in uuaquaque haTesi 
a principio Christianae rcligionis ci faclum fuisse, et 
(ieri , ntanifesta reruni ratione monstralur. decessu- 
icmqiie meum exsecutorcm fuis^e veleris consliluti, 
non novx constilulionis ar.ctorcm ? Quod non solntn 
praesiili aposlolico faccre licet, sed cuicunque pon- 
lilici, ui quislibel et quemlibet locum, secimdum 
regulim haTcscos ipsius anle damnaix, a catholica 
communionc disccrnant. Acacius quippe non fuitnovi 
vel proprii invenior erroris, ot in eum nov;» 0ci'a 
prodirent [nl. procedereni] , sed alieno facinori sua 
communione se miscuit. Ilaque ncce>se esi ut in 
illam recidcrci justa lance senteniiam , quam ciini 



ne aposiolica submoverunt. Si isti [al. itaj placet sc B suis successoribus per convenicnilam synodalem su- 



mi^cere damnatis, nobis non potest iinpulnri; si ah 
cis velil .ib>ccdere , tanlo magi-: a nobis non poiest 
essc dainiiaius, sed polius ad graliam sincerfc com- 
muuioiiis ailiiiissiis. Ad senatum vero pcrtinct Roma- 
nuin, ui niciiior fidei quam a parcniibus se susccpi^sc 
nieniinit, rontagia vitel communionis exiermc, ne a 
commuiiionc iiiijus scilis apostolicye (quod absii) red- 
dalur extoinus. Yeniam .sibi dari [al. addt debere] 
proponiint. Lrgatiir, cx quo esl religio Chrisliana, vel 
cerie dclur cxemplum , in Eccle.-ia Dci , a qtiibus- 
libet poniilicibus, ab ipsis apostolis, ab ipio deni- 
qucSalvaiore vcniam nisi coirigeniibus seluissecon- 
cessain. Audiliini aijtcm sub isio caio ncc lcgilur 
omnino, nec dicilur, quod eoi um vocc dcpromilur : 



Sfcperai auctor crroris. * Nobis opponunt canone!;, 
dum ncsciuiil quid loquantnr. Contra quos hoc ipso 
venire .se produnt, qnod primie sedi, sana rcciaipie 
suadenli , parere fugiiint. Ipsi sunl canoncs, qui 
appeiluiones totius Ecclcsi»} ad hujus sedis exainen 
voliiere deferri. Ab ip>a vero nusquam prorsus ap- 
pellari (leberc snnxeranl; ac per hoc ill.im de lola 
Ecclesia judicare , ipsam ad nullius commcare jmli- 
cium , nec de ejus unquam praeceperunl judicio judi- 
cari, sentenliamqiie illius cnnsiiiuerunt non oportere 
(lisstlvi , ciijus potius dccrela scqiienda niandarunr. 
In hic ipsa causa Timolhcus Alexandrihus, ei Pe- 
iriis AnJiochcnus, Pplriis, Panlus, Joannes, el cjcleri, 
non soluin unus, s^eJ pluies niiqne nomen sacordoiii 



Dale nobis vei.i.im, dum lamcii nos in errore dure- C praMercnl.^s , sola scdis .ipostolicn sunt anctoriia'o 

nius. Id quojne ^ pariicr [forte kij. par esi] os!cn- 

daiit, qiii nobis canones niiunlur opponcre, quibus 

lioc canonibiis, quibus rcgulis, qua leciione, quovc 

do. uinenio, sive majoribus nosiris, sivc ab ipsis 

apOitolis (qiios potioies ineriio fuisse non dubium 

csl), scu ab ipso Domino SaUatore, qui judicaiurus 

crediiur vivos et morluos, sivc factum esi unquam, 

vel faciendum esse mandalur. Moriuos suscitasse 

le^^iiniii Chiiaium, in crrore moriuos absolvisse non 

legiinus. Ei «jui ccric huc facicndi solus habuit po- 

icsiatem, bcaiu Petro principaliier mandat apostolo : 

Quce ligaverls tuper terram, ligala eruni el in ca:lis ; 

el quiv solveris iuper terram, erunl soluia el in coelis 

{itanli. xvi). Sitper terram, inquit; nam in hac liga- 



dejecti, cujus rei le lis etiam ipse doceuir Acac.uf, 
qui prxceplionis hujns exsiilil ex?eciilnr. Qnod uti 
q!:c si- isl aposlolic.im sedcm juxla formam .synodicam 
fccisse mnniro-^lum est, sic ncmincm resuliare po- 
tuisse ccriissimum, Iloc igiliir modo recidcns in 
consortium damnaiorum, esi damnalus Acnciiis, qiii 
eornm dam.naiionem, anlequam prajvaricaior existc- 
ret, fucrat exseculus. Nobis r.usi giini facere cano- 
num meniionem , conira quos senipcr ambiiionibus 
illiciiis ' fecisse monsirai.tur. Qua ipsi synodo , vcl 
secundum cujus synodi formam Alexandrinum Joan- 
nem de ecclesia cui ordinaius fiicrai expuleruiit? 
qui nuliis causis evidenlihus ncc an!e convinci , ncc 
postca provocans, ciiain i» juilicio conipetenti poiuit 



(ionc dcfunctum nusquam dixiiabsoivi [al. absolven- •*'accusari. Qiiod si diciint : linpiraior hoc fecit : hoc 



diimj Quod ergo nunquam facium esi, vel menle 
concipereiormidamus, scientes in divino judicio non 
posse pcniius excusari. Si aulem, quod nuuc pra;- 
lendunt, a Roiiu.na Ecclesia se snni divisuri, id 
jam diidiihi fecis.se monsiraniur. ' Euphemium vero 
mror, si ignoranliam suam ipse iion perspicit , qui 
dicit .Acaciuni ab uno non potuisse damnari. Itane 
noii pcrspicli , secundum formam synodi Chalcedo- 
iicnsi.s, Acacium fuisse damnaium ? nec novit eam, 

' Codcx Ycronensis cipituli miuonariam prajferens 
a*! icni, qnociim hoc Gcls.si commonitorium colla- 
tuiii «sl , hic lcgil, iiQn tam. 

* Cod. Vcro.i., fiioain es(. 



ii»sum quibu.^ canonibus ; quiiius rcgulis est praici'- 
ptum ? Cur huic lam pravo facto consensit Acacius, 
cum auctoritas divina dicat : Non &olum i]ui faciuiit 
prava reos esse, sed etiam qui conscniiunt facientibus 
{Rom. i ). Quibus canonibiis quibusvc rcguljs Calen- 
dion exclusus est , vel primi urbium diversarum 
catholici sacerdotes ? Qua traditionc ma^orum apo< 
s'oIicam sidem in judicinm vocant? 
Aii secnnda: scdis aiiiisiites, ei terti.-B, cseterique 

• Cod. Vcronen., fiup'iim:v.ni, et in ubiqiie. 

* lliiM- loonn) Nicol.Ti.s papa rccital cx coiiimoni* 
torio-in cpistiih .■> .1 1 Mi<hicltin iinpcratorcm. lUuii. 

" Cod. Vcron., iilicius tcnendt ase. 



S9 EPJSTOL^ ET DECRETA. 30 

bcoe sibi conscii sacenloles depelli debuentni , ei A hac vox possii ailmiiti. neniiui culpa de prreteiit» 

polest, correclione sino dubio subseqiient». Nam »\ 



qm religtonis exslitil inimicus, depelli non debiiit? 
Videfiut ergo si alids babcni cano.ies quibus suas 
ineptias exsdiuanlur. Cx-iCFum isti, qui sacri, qui 
ecclesiasiici , qui legiiinii celebraniur, sedem apo- 
stolicaio ad judicioin voi-are non possunt; et Con- 
sianiinopolilanae civllalis episcopus, qtue utique per 
canones inter scdes nnllum nonien accepit , in com- 
niuiiior.em recidens perQdorum, non debuil submo- 
veii- An, qui iiumini mentitns dicilur Imperatori, 
et qui iinjciatorem la'sisse perbibentur, depelli de- 
bufrnut : et in Dcui», qui suramus el verus est 
imperator, Acaciura dellnqueniem , sinceramque 
communioiiem divini sacrjmenii sludentem ailscere 
cum perlldiji.sccundum synodum, qua haec est dam- 



deinceps finilur [al. lingitiir] mausara perversila.s 
noa esi bonignitas reniiiienlis , sed consenlieniis 
*asscnsio [«/. assentaiio]. Non e«t mirum, si isii 
sedem beaii Peiri apostoli blasphemaic prajsumuiii, 
qui lilia porlciila vel corde gerant, vel ure dilTnn- 
dunl, ct nos insnper snperbos esse pronuniianf, cum 
eis prima sedes, quidqnid est pietaiis, non rei>istai 
[o/. desjnat, Dd deslslatj offerre, illi eam ipso pro- 
tervo spiritu iubjugare se posse confidanl. Sed captos 
mente facere ista non mirura est. Sic phrenetici 
solent medicantes quosque [al. quoqne] velut hosles 
puiare vel caedere. ' Quspto tamen ab his, judiciu» 
quod prselendunl, ubinam possit agiiari : an apud 



nata peilidia, non oporlebal evciudi ? Sed ve.int, g ipsos, ut iidem sinl inimici, et testes, ei jndices? 

■■ ■' Scd tali jndiclo nec humana debent conimitli nogo- 
tia, nediim divlnae logis intcgriias. Si qu;iniitm a I 
religionem perlinet, non nisi nposiolicte sedi jnxia 
canones debelur summa judicii lotius; si quanium 
ad gapculi potestalem, iitd a poiitificibus, ei praeciiina 
9 beaii Petri vicario, debet oognosci [al. cognose»?reI, 
qnnc divina sunt, non ipsa eadem judicare [«/. dijii- 
dicare]. Nec sibi lioc quisquam poientissiniits sa;culi 
(qni tanien Cbristianus esi) vindicare pnesninJl, nisi 
religionem forsitan peisequens. Quid tamon dice- 
rent, si non charlis siiis in oinnibus vincerenliir? 
inepiias itaque suas sibi serveni, nisi resipiscani, po- 
tius cogitantes Christi vocera non esse superfluam, 
qu39 confessioni beati i"*etri apostoli irferni ponas 



nobnl, ipsius judicio ' antiqux canonum constilutio- 
nes firmabDntur. 

Sed religlosi viri alque perftcli, sccundnm canon^s 
concessaui sedi apostolicae polcslatem nimlrHm co- 
naniur eripere, et sibimet eam conira canones usur- 
pare contenduut. canonum inagistros aiiiue cu- 
stodes 1 Nobis nullum fas est inire ccrlamcn cuni 
liominibus cominunionis a!ienuc, divina Soriptura 
pr.cdicanie : Homincm hieiciicum pofst prmam et 
tecundam correplio»em devifa, Sfiens quod hujusmodi 
delinquat, proprio judicio condemfiatiis [Tn. \ii), Ecce 
cognoscani quia non solum ab alio, sed a se qnoqoe 
ipso damnetur [al. praedaraneiur] haereiicus. lllud 
.intem nirais est impudcns, qucd ,4cacium veniam 



postulasse conlingunt , et nos e:.siiUsse difllciles. (] nunquani proevaiiiuras asseruit {Maith. xvi). Qiin. 



Teslis esi frater vesier, filins mens vir illustris An- 

dromachus, qui a nobis abundanler instructus cst » 

ut cohoriaretnr Ac.icium ilep'sila obsiinationc resi- 

piscere, el ad sedis aposiolica! remcare consoriinm, 

qnique se sub jurejurando inagnis cura eodem miiji- 

tionibus egisse lcsiatur, nec ad ea qna; recta sunt 

poiuiss€ doflecli, sicui rerum probaiur efTeciu. Certe 

proferalur Jadiciuni, quando miserit, quando voniam 

poJtuiaril, correctionen.que suani noMs prouiiserit 

eviiibendam : nisi forte hunc animnra gossii qnein 

^noccssiires ejus habere perspiciinus, nt tanien si 

veniaui poslularel, sic sibi \e!!el impendi, nt nilulo- 

iiiinus in errore persisterct : ubi utiqne non tam a 
nobis rocipi viilerelnr, quam iios poliiis in siiam 

«radnocrei praviiaieni. Quein reaium se confessiuos j) Diviniiatcm voiis expetimus 

as^-enifit ante cerlomeii ? Si reatns est, uiiqii.e cor- 

rigendu^ est. Si corrigendnm non pnlant, fiillaciler 

KO reaLium pcrhibeni profileri ; nisi, quod esi infc- 

liciiis, (um el faioninr reainm, el non asliniaiit 

corvgcndum. Illud qiioque nie ridere lilinii, qticd 

a-t Si necessc fueiii veniam posiulare, exisiiinans 

iinnlruin lunc se peccaii veniain n cessirio postu- 

lare, si ei cojicodanius nc peccare desislai : iino 

Cii-ni ^quod absii) o;;!n eo-lein con>enti;in!iis nos 

q.ioqir, pcccare. ^esoio iiiier quie nnnJi proJigia 



propter non veremur ne aposiolica sententia resol- 
vatur, quain.el vox Christi, ei majorum traditio, et 
*canonum fuiclt aucloriias, ul toiani polius Eccle- 
slam semper ipsa dijudictt. Sed cogiteni m.-.gis , si 
quis ii) eis religlouis esi sensos, ne praviiaiem snara 
nullatenus deponenies, apml Deum homiiiesque sedis 
aposiolicae perpetua consiitniione damneniur. Sic 
autem dicitnr fnisse defuiilum, ni deinceps de negoiio 
nili'l dicalur, qtiasi vel nnnc cos (quemadmodum no- 
siis) meo duxcrim nomine specialiier alloquendi s. 
Neque plane cnni i>iis non corrigcntibus ineumi.» 
congressio, fiuemadinodum cum aliarum qnoque hcE- 
resnm sectatoribus dimicaiio renuenda. Vos aulem 
salvos ct sospites qiiaiitocins huc reverli, conlinuis 



EPISTOLA V. 

AU UONOniLM D.VLM.VTlJi EPlSCOPUM. 

Monet ne Pelagiivmm lidrcsim a tot poniifmbus dete^ 
statam revimcere sinat. 



Dileciis.^^imo fratii Monorio Gelasius. 

Licet intor v;irias tcinpornm difficultales coniinnia 
occupati.-inibns iiiiplic:ili, vix respiiare valcainus; pro 
sedis lainen aposiolioic iitoderamine lotius ovilis do- 
ininici cu.-am sine ccj:;alione tractanles, qua: bcalo 



' Cod. Veron., anliqua canonum cjniUiluiione /,>- 
H:-:nlur. 

C}'I. Vcroiien., adnuntiaiio. 



^ Cilaiiir hic locus a NicoKio papa in epi.sf. aj 
Miili^ulom iiiip.. lii ;ilia e\ h;ic ipsa episjlola. li.vKDt i.n. 
* Suuolo JMcictoi um IlAKHi.^ 



31 



GELASII PAP.E I 



32 



Petro SaWatoris ipsius nosMi voce dclegata esl : A lieaii» mtimori« iHuoceniiam, ac deiiidc Zosiinum, 



Et tu conversui conpma (ru.ire), lM)& ■ Luc. xxii). Et 
item ; Pefte, amas me ? Pusce ovei meiu [Joun. -^w), 
Dissimulare iiec possumu& nec debenius, quoe nosiram 
eolliciuidineui forma persuiugai, cum beaio Paulo 
apostoli) &eiilicnies aique (iicenies: Qm infinnalur, 
et ego non infirmor ? Quis BcandaUzaiur, et ego non 
uror {II Cor. xi)? Ita (piip-.ic lOs rciioiile irisiis, hor- 
reiida el vii credibili» confecit opirilo, ul nieuiem 
iioslram co.'»'underct , sauciarei , allligeret. Nun- 
itatuin iiobis e^t enim in rcgior/iliiis Dalmaliaruin, 
qiiOidain recidiva Pelagianyc pesiis ziiKinia eeminasse, 
laiiiumque ilic eoruiu pr;vvalere blaspbeui.am, ul 
bimplices nuos<iue moriileii fururis iasiniiallone 
decipiaiit. Est q lidem er;or ipse iiefariu» lanto 



Doniraciuni, Ctielealinum, Sixtum, Leonem.cnniiiiuis 
el incessabilibui sententiis fuisse proslral;:m ; nec 
tinium Ecciesia^ catbolica^ icgibns, sed prmcipmn 
qucqiie flomanorum eo tenore damnatam. ut nec 
iisquam terrarum vivendi locuni sectatores ejus lia- 
bere sinereniur ? Qua; orania tam gesiis Ecclei.ia; per 
singulaa qi'.as4ue regioncs de eomm pravitaie con- 
feciis, quam censurae publicae sanciionibus edocen- 
tur. Ecce (juorumlibei aures caiholicas audire lioctri- 
nam,qiiaesti 'ues accipere, iraclareiendiciilas, ei blas- 
pltemi:>!i patinicr admiitere. si siudoreni :)dver<iis 
eos uirijorum n«)Slrorum libros reipoiisai|ne CDgno- 
&cere, iilic inodi.s onin<Lns ceinori-iur, nihil essc 
prorbtis, qiiud itoii et ab isiis tuerit veniilatum, el ::b 



perniciosor ad subripiendnm. qii:into ad lalleudum B 'i''S magnirica vcriiaie contriium. Sicijue de cunciii 



verisiniilitudiniscolore versiilior ; pr?eatante Domino, 
aJesl lidei calhoiicae para verii:»"», concoriJiijus uui- 
versoium Pairum deprompta sententiis, qu.'e et sub- 
tile virus funesiaj p:avitaiis exvonat, et humano ge- 
neri salva:ido conferat de Scripunarum confcciioMe 
inediciuam. Nuilaienns igitiir discrtiioneiu reruiu 
nonduui abund;iniia corda conlui bci, donec et occul- 
tnin vulnus apparcat, et salvatio singnluiU eluceal : 
quoiiiam riu)itiaiii>ei arie faiiaoijc spiriius perdiiiouis 
armeior, sancio gladio Spiriiu^ principalis et detegi- 
lur el necalur. Qnapiopier pf:r diii-c.ioiiem luaui cun- 
cl'i6 ibideni Domiui sacerdi-ics iraicrno commoiieiou» 
(liTectn; ut qui cum erudiente vos Domino contra 
noviiio? piigi.eiis erroies, o!im perveiaiiaiem toio 



eorum ueiiu tiis rtfatandis (ideles quique redderen- 
lur inslrucii, uinilii! amplius qu;vrerciur. Scd si for- 
sitan' inerudiios animos qna'dam de e^.rum sensilius 
propisita comnioverent, iia venerabilium Patrum do- 
ctrinis et oninis corum publicalur insania, cl quibus 
remediis turelur,ostendil:ir,ut ex liis Deo pPiBSianle 
praivisii, cuncta liuae de eoriim serie lexueruni, el 
pcricul"sa seclanlibus etstulia deprelienile:ilibus esse 
videantur; ila ut si quis existimei reluctanduui, nnn 
lameii veiernm senlentiis conlradiclor exisiat, sed 
huniame salnii , caiholicjC(|ue docirinx pal mi S8 
operteque proliteatur inimicuni; quo magis a;ien:ius 
j ervigil cura pastorum a sacris grcgibiis luporuni de- 
bei arceie sa;vi!iain. Nun ciuidquid oviLus sanciis 



orbe dainnalam nec ipsos reciperedebeaiis, ant quod C 'Jccideril deirim iiti, pra-sulum (ijiiod absii) damnet 



tenn re puiainr, esse racienduo) ; quai non bx-rcsis 
ni.ijoribus nostris convenienier exsiincl:( rursus pro- 
vocare nos auJeat, et paiara novis lesiimpiis viribus 
aperieque ccit'l gai. Nunquidnani licet cobis a vene- 
randis Patribus dainnaia dissoivere, etah iliis excisa 
nefaria dugmaia retraciare? Quid esl ergo quod ma- 
gnopcre praecavemus, ne cujuslibei liaereMs semei 
dejecia pernicies ad examen denuo ve.iire coniendai? 
Si quu; anlitiuitus a iiosiris inajoribuscogniia^liiscusr 
s;), refutata sunl, restanranda niiamur ; nonne ipsi 
nos, qnod absil, et qnod liunquam catholica palieiur 
Ecciesia, adversuriis veritaiis ui>ivei'sis contra nos 
rfTsnrgendi prcptmimus exemplum? Ubicslquol scri- 
plum i;st :7Vr>/ii>(0spa/rum iuorum non transijredterii 



incuriam ; sicut a regeneratis agminibus nocentium 
dep:ilsio bi.'Sti:iriim cusiodum prxmiis pcrpetuuoi 
prucuravii aiigmenlum? Cerie si, ut uiagis opiaiiiu*,^ 
falsi» huic rumorilus siot relaia, quaatocius deside- 
ramns agnosccre, ut qui membroruin Christi vexa- 
tioiie trejJd.imus, oiulto magis de eorum stabilitite 
iKteraur. D.i:a v l».;ilendas Augnsti, a » FauslO [al, 
Albiuo] Y. C. consuie (aiino Chiibli 403;. 

EPISTOLA \1 

kD FIUiEU UO.NOP.IIU DALMATI.E FPlSCOPlll, 

Eum non debulsse nniari scribit qvod admonueril in- 
ligilunduin ne iterum Feluyiai>M hierais pullHlar^. 
Dileclissimi) fi-.-^ii.n ilonorio Gelasius. 
Miraniur dileciionem luam Tuisse miralam, curam 



(Pr. wii): i'i : Litdrrogapairestiwifel iinmadiauuntD &Qdi& 3;)(is:oIiccc, quce more majorui» ciinciis per 



tibi ; ct seniores luos, ei tiiinit lihi [Dcul. xxxn}? Quid 
ergo tendimus ullra definiia lu.ijorum, aut cnr noI>is 
nor» sulTicit? Si cjuid ignor.inies discere cupiamis, 
qualiter ab orthodoxis Patribus et seuioribns singula 
qiia'que vel viianda prscepta sunt, Vel apianda ci- 
Iholicic veriiaii;cur non lii> prolwniur esse decreia? 
Nunquid aut sapieniiores illis sumus, aui poterimus 
iirma siabilliale consuire. $i ca qux ab illis consti:uta 
sunt subruaums? Au fortasse nescitis hanc Ji^reaim 
de qua loquimur, et uh apusiolica dudum sede per 

» M('ndo«a est el siibrepiitia haec cnnsnl.iris nota. 
Niiilus eiiini Fitusti c<>tisuUUus sub ponlilicatu Gelasil 
rejieritur. Legalur crgo, Albino viro clarissimo con- 



«nundum del.-eiur Ecclesii.-, • ro veslrse qnofiiie re- 
gionls iide fuisse soiliciuui:. Cmniiue ad eani perl i- 
lumesselquou quldaiu per Dalmaiias integritat'!» 
catbolicam viiiare iiiiereniur, et divinis humanisi|ue 
legibus anfe damnatiim PcLgiauu: pesiiicnlice denuo 
virus infeiie;i.oii [•iiiareriniusnllaicmis tiilferendum 
quoininuah.t'.' {liiige.iiiiis ijiqiiiicntes, aui si fortassc 
irrep8ora:it, de '.iroxim > sanarcniur,. aut an^leiaicin 
uostram, si fiso pr. i»3reniur jact.iJ;t, reievareni ; 
;esiimanie:i nielius n.»s vidori impatifiniins talia In- 

$ule, Aiii ccrto diceinlnra essel Celasiiim non anno 
494 pontidcaiuci iniissc, sed 490,"die 2 Marlii. btv. 

DlNIl s. 



53 EPISTOL^ ET DECRETA. 

vestigare voluisse. quam crescere dissiiriulajido per- A 
njciein. Ne/iue eniui vel silcoiio premere eausam 
liiijissMiodi, vel differeiiJo favere debereiuus. Cum 
tlicenienMgisiro 'ieullam, soUiciiadine non piijri {Rom, 
\iij ; a;^ue iierum, qni prmen in soUicitudine, reos 
(Tocul ilub.o aos iiisi coniiuuo qnxreremus, cliamsi 
iiiaAiler esseiit vuigala, convincerent. Nec intercsi 
per quos ad aures nosiras eadcm pcrvenissent, Jum 
quomodo libel isia reterentibus, postfiuam nosLram 
coiiscieniiam pcnetrareiU, in iiis veraciter iiuiagaodis 
pasti>rales exculiias esse non oportucrit ncji;!igL>iUes, 
quaieuus vei e voiigie possct lupis inlusnlibus obviari, 
velniuliis existeiiiibus feris, ovium custodia secura per- 
sistei9t. \b liis qui cssent Cliloos, Coriuihiorum se 
Uibseiisioues agr.ovisse testaturAposioIus^^/ Cor. i ), 



34 

Secuudum, hos yro solo picotia Qriqiitali »on dam' 
nari. Terlium, (jraliain ud salutem non es&e necetm" 
liam, illamque iecunauin hominum nierita conferri* 

Gelasius episcopus Uiiiversis episcopij» per Pice» 
r.um iii DomijQio saiiiiem. 

Barbaricis liactenus dDlcbanius incursibus maxime 
\iciuas Urbi provincias, el beiiorum sseva teinpesiattJ' 
va:>tari; sed quaiituin inter ipsa rccentiuni eaiam.ta- 
tum fervcnua pericu''a comperimus, perniciosiorem 
diabolus Ciiriaiiauurum raentibus labem, qu<im cor~ 
ponbus hostilis fei ila?, irrogavil : qtiod m ium prin- 
cipaliter iliarum regionum respicit saci;rdoie§, qui 
tatita scgniiie tanlaque minibterii dissiiuulaiione su- 
scepti, comiTiissaruiii ^ibi negiigunt regimeu aiiiii a- 
rum, ut eas eiiara ab exiguis quibusque be^tiolis la- 



conl'estimque scribere lion omiUit^utvel nascentibus B cerari ?ub conspeciibus buis inipune paiiyniur :quin- 



jiirgiis pius medicaior occorreret. vel de corum conrt- 
pcria imx incolumilate gauderel : qnod nos quoque 
litieris quae super bac {^rte dicix sunt, indicass^ re- 
niiniscimur, ut scilicet aui irrepenlibus obsisieremus 
iiisaniis, aat, si uiliil imrnm penitus accidissct, d« 
cailiol cie veriiat^s integriiaie iaetaretnur. Quapropter 
non S'4um dilectio tua nostra non dcbei vigilaniia 
permaveri, sed praesenlis coiJoquii saiutatione per- 
cepta jiobi.NCum poiius induslriam proprias sociare 
soleitiic, quatenus vcl sive leniata sini taiia,protinud 
corrigaHiur, vel ne qualibet obreptione tententur, 
flitentius praecaveudu subintrare non vaieanl. De 
quibiis aBtem.ii quos tua caritas d^llnavit, si pienius 
instrui voluerint, seqnentes tituli cum suis responsio- 



imo subrepeiites neqiiiiias confoveodo, et dcprava- 
loribiis acqi:Iescendo rideiium, non &o!um eas ininima 
retrabant, scd ipsis prxbeani proprla nuirimenia 
perdiiiftnis exemplo. Quid autem tales essent aciuri 
pouiilices, si (quod absit) vel aliqua nova peslis, ei 
priniilus ignorila proriiin[;erei, vei ingeniis acriori- 
bus, sensibusque versutis, aul aliqua sacularium do- 
ctiinarum perliia cailidis, sacrilega blasphemiaruin 
dicta promerenlur; qui labi veicris erroris detrlta 
commeiita, tamiiuem.ijoribus Eiclesiarum magisiiis, 
quam etiam nosira a^tate convicta non reco unt nec 
refiiiant; aique ab iniperitis slultisqiic prolata non 
respunnt, Graiias uMinipoienti Deo agimus, qunniam 
sr.oriim cor-la pcr Iinju^modi porson s cxaminat; qui 



nibus iuiiaiabunt. Etquoniiim sehis acquiescere pra?- G boc ipsum vlrus ncsciunl quod loquauiur. Nam quid 



fnii eatenus sunt professi, ut eadem se et primiius 
lenuisse Grm.ircii!, sed ante ullius in quaestioncm vo- 
cata veiient manifc^Mus expediri, siuduinius qu mLum 
inier oceupationes (ieri poiuii, qii;c nos minime re- 
spirare paiiuntur, largienle IXiniino, seqiienies pa- 
<erna vesiigia, de !a! bus, quae cce. inius noa siiere : 
quam regulam sourie seniiendi quisquis iiJeli corde 
seeiaiur, inter ortbodoxo!; merito debe;»t aiisliinari. 
Quisquis \eni putaveiii abnuenda, ab aposiolicis sesc 
nou ambigat exsuiare doctnnis. Certe ei quid est 
quod valeat animiira perinovere, fraterniias tua con» 
snlere fiducialitcr omitiat, ut Doinir.i gratia mini- 
strante, lotius discutiat ol>scurUa!i8 ambignum fra- 
terna coilstio. 

a EPISTOLA Vil. 
kD oMses LPiscoros fuu PiCcnum. 

Tria ptcecipua Pelagiance hasresi» capila refeUit. I'ri- 
mtun, icilicel panulos sine oriyinuli peccuio uas^i. 

" Ha'C epi^lola cirnibrls d;ita e-t ad «mne.s epi- 
scofkos in I'icen I positos, qua pluninum ddlei Pcla- 
gianaui Iia.Mesiin iu oa.iem provin. ia ooaNfcere cce- 
pissc. Miss;; e>t per lloiniilmn S U. K. ciinlin.ilem 
diaconiiin. T^-es in ea euu iierat el rel'ut;tt Pel.tgia- 
nas senienlias. Earum pritiia illa est, quod pr;edi- 
cans circuiator senes probrosns ei ind<ic(us regarei 
iiifaiiies cuiii peccalo origiiiili corripi, ct ei oiinuxios 
reddi. Setu.-nli ista, l^irviilos siue baplisnin non 
posse damnflri. T<rtia demnm erai, llomiiiem per 
iiiiifrum arbitriuui ipsa naiurasniVragioie pjsac bea- 



faceront popuiorum pr«?ules sub astutioribus iniini- 
cis,qnise subjicinnt libenter iiidoclis?Quando uliqiic, 

. etiamsi lani.i erai in recloribus dominici gies;is pror- 
sus ignaVia, ul ne tara vileni liebetemque personam 
possint vel inielligcie \el frenare, poiius pastoraii 
cura debiicrint a nobis cognoscen.la perquirere, qu;im 
suasioiiibus inroiiNideranier absurdis, fjcilem sub- 
niitiere voluiiiatem : ob'aiu-; cst ei.iiii nobis misera- 
bilis seiiex ' Seneca m/mine, qiii non modo toiiusesl 
erud^tionis alicnus, sed ipsius quoijuc inieliigeuiis 
co;nmiinis prorsus cxti.ineiis. in Pelagiaiuc voraginis 
coei:0 (slcm de quibusdam in Apocalyp^i [Cap. xvi) 
leglmus) velut una ranaium impudrnter inimer>us, 
iiiqiie :l!:i f.ect h.jrribiiiier volntatus, auiiateniis inde 

D (jiaiiii^r emergere possel inveniens; quia puritatcm 
feijnqiiens ciUioIicJC veni:ui«, quanto se per lubri • 
cum ial.siiaiis conatur alloliere, tanlo nuigis eius lu- 
losis fuvoJs ciixomdasus obruitur, de illis nntis c-.i- 

tum rcia:, .'a iiainqiio viiii .'i!)ev.e voluntati inesse »!i- 
cel.al, iii si veliet, etiam sine J>ei auxiiio pisset in- 
lor adolescaiiiilas versari, cas^jue eoiiireciare, et 
tamen imn inquinari. Quare cum ad prxdicias lirc- 
res,'s ;icceptai»d;\s, more ii.ereUciiriim, c;irnis la- 
scivas deieciaiioncs pioposiiisset, etad bestias teir;e 
capiendas reie cai nis quo uti solcnt oxpandissei, baiic 
paternam :iduioiutioneiii, ct {)2^toraiem vigiaiiti.i!ii 
non obstante meiii An istasii impeiaioris Eiiiycliiaui 
et Tbeo'i(itici r^gis Ariaai ia Italia regnaniis cxer- 
cere oporiebal. Sr.s\ Di.mi;s. 



' Episcopus, quippe qui poslea prcsbylerura priratjsc coramunione Uicitur. IIxruuinos. 



55 GELASn PAPJ: I 38 

st< ns, de quibus Petrus dicilaposiolus ; Ui vero velul A !>abeiur : proinde quidquid isii genitores de suo ger- 



irraiionabilia pccorOy naiuraliier in capiionem el in per- 
tiiciem in kis quce ignorant blaspliemantes in comiptione 
sua,peribunt percipienles mercedem injustillce {11 Pelr. 
u). lievera enim sic ejus siolidus ei obiusus esl aiii- 
inus, ul de his venenis, quae male bausit» et voniuii, 
nullani ralionein vel atcipere valeat oninino, vei rcd- 
dere. Sud induratus obcaecaiione dial)olica, sii)ique 
jam Iradilus, cordis sui funesia sii obsiinaiione dain- 
nains , nibibjue supcrsii ei, nisi ul Dcus nosier, qui 
dixil, quce hominibus impossibilia videnlur, apud se 
esse facilia {Matth. xjx), bujusmodi menleai po:c;iti 
compunclione iransfiga!, ui secundum bealum apo- 
siolum Paulum, resipiscal a diaboli laqueist quibus 
capiivns detincinr {II Tvn.w) ienienlia divini judicii. 



niine protulcruni, 0(uis quidem Dei est, seciinduia 
instituiionem uaturae ; sed non absque coniigio illius 
niali, qund sua prjevaricaiione traxeruni : cl ntique 
boc idora ipsius mali coniagium, certuin e.^topusnon 
esse divinum. Ilaque non ex creaiioiie Dci est viiium 
qnoJ voluniario motu nalura collcgii; sed ctiara de 
viiiata per se.Tielipsani natura Deiis instilutionetn 
suam quidein suae creaiionis exsequilur ; sed creaiio 
profcrt vitium, qnod ncn ex inslituiione Creaioris 
accepit, sed.quod ipsa per lapsum iransgressionis suas 
assumpsit. Nani si ipsi primi bomines ex niillis, ut 
dictum est, parenlibus naii, el sineullo formati eon- 
lagio, per ambiium pratsumptionis illicita seaietipsos 
dcpravare potueriint, ei in opere Dei opus diabolic» 



Miilta ilii quic de Pciagiuois sensibus nec in soninis « Traudis adnoclere, quid mirum si iidem depravati 

protuleruui sobolem dcpravatam ? Nonne eiiam cum 
Deus uiique liberam condidcni bumanam sua crea- 
tione substanliam, ctiam apud humanas lamen I^es 



(ninino coniijserant, nos magis | atelacta prodidimus 
ca, quic dudum convicia fuisse inonstravimus. ILvc 
oiiiim ipsa, qu:c idcm proicrre videbalur, olim et ab 
iicereiicis Pebiginnis in medium produiia docuiiuus, 
teia caibolicis prycdiialoribus compcientcrclisa.Pe- 
jagium, Ccelcsiiuni, Juliauuin, castcrosquecomplures 
oiaioriac facuiidix viros in bac asterrmne proijavi- 
inus luisse tonviclos, ei lam cccIeiiaslicisco!:fatiluiis 
quam inq-erialibus ^ ciiam percussos luisse pricce- 
pii< ; pioiude isiutn ferre no:i pos.-e firaiavliiins, in 
qiiilius illi tiiles laiiliqoe prostrali sunt, qui nec ipsa, 
t;u3C ."^.b illii suiil dispuiaia, vel iuteUecia capere, 
vei eloqnii) siir.ili pi'ssit asirucie. SeJ, ut diclnm 
est, a'i«!o/(ca mens inspiralione possessa,in profundtnn 



exlrinsecus acceJens serviius naiwraliter eain reddit 
obsirictam et obnoxiam? Originegenerantur obnoxii, 
et ex condltione serviU gignuntur aiidicii ; et nascea- 
do nunt prius obligaii quam geniii : si hoc agitur de 
rcbus cxtra naturam positis, quanlo magis de his 
provenire iion mirum est, quibus ipsa immaiia sub- 
sianiia depravata cognoscilur ? ac pcr Uoc sicut ^e 
ipsa bnmaija subslantia deiustiiuiione siiircra aciunoi 
rerryborura rea fccit voluniate poHuinm, sic edidil 
sobolem atc.ue progeuiem naturae suae ex actuum 
suopem rea vobiniate macnlosam; qui;i bujusniodi 



renicnsjammaUum ad rcireJia iiuUa can'eHtit {Prov. Q gcnuil prolem, cojtismodi se ip?a reddidil prjjvari- 



xviii). Quapropterde innunieris blasphemiarumgcne* 
libusquasauctoresPclag anoelixresisaddideruf.t.tria, 
qiite sibi pra^cipue bic scurx lugcndus ascivi»,credidi- 
nius uon lacenda.ut reieraia mniiifesiius panderentMr, 
et beodesUiienie faciiius videicniurevcrsa.Iu uieris, 
inqui.ii;l, matrum opere diviuo creaniur infante-, 
propterea juslum videri non pulanl qu. d factura Dai 
sine ullis pro,.riis aciionibus cuiquam peccato gigna- 
tur obsiricta ; injustumque Deum facmni, si rci effi- 
cianiur aut!»qii;\m nati. lloc vehit acutissimum sui 
dogmalis exerunt argumenium, n.in adverteuies quia 
primi iili parcntes generis humani de nidlis uiiipje 
gcnitoribus, Sid de innox'a limi raateria prccreali, et 
pore atque siiicerc poicnicr arle divina comp;ic;i. 



cationis exccssu. Ideoque non soium de se prnferl 
quod bcne Deus insliiuit, sed eiiam quod malc ipsa 
inconseqiienter adjeoii. Queraadnioiium auiem qtiali- 
tns inierior appelendivalet iminutare naiuram,diviii2e 
lectionis aucioriiate Urmatur, Sic denique pnscenie 
Jacob {Genes. xxx), commissus i!le grexovium, sup» 
po^^ita canaiibus v:irietaie virgarJim, dum potal, illc- 
cius iiffeeiionali delect^tione, concepit, qiiod non 
kabuit in natura, et mcliium sensibus transfundit >u 
prolem qiiod in creaiione non sumpsit. Quod innc 
utique figuiMliicr gesiuin , et in ecclesiasiicis sigiiifi- 
cavii gregibiis Ijoc iuturum, el I'elagianorum Deus 
pr.Tjvidens caUimnias, ct exciiandas fidelibus suis 
decertaiiones intellifeniiam praepaicvit. Doceni di- 



faclique r.itionales, propria voluntaie seduciorem ^'"* lesti^monia, ei ipsa ecclesiasiica sacramenia, et 



secuti lilabolum, pravis cupidiialibus per excessum 
Itrsftvaricationis iare^ii suni. In quibusutiqiie liuniana 
nalura peccavit, ei Immana e>i faclu naiura Nsiiosa, 
recepirix sine dubio mali quoJ ante nescierat, qu;e 
a bono rccloque deliciens, ia affecium mali pravique 
recidere ipso rerum consequeniiMm.iramite manife- 
?;um e.st. Tales igitur efTecti p; incipes nosirae sub- 
gianiiae, semelipsos pasi^ibiicS ei corrapiibiles reddi- 
deruni ; in tanlum condilionisdiviiiae dona violantcs, 
ut mortis fuerint ultioue paniti. Hac en:m dic fuisse 
auoriuos qua raortales eilecti suiit, ambiguum non 

* U-iiorii, Tk^odoeii aiq^ieConslaniii. 



ab ip»o ijoinino Salvaiore catbolicorun iradiiio ina- 
gisiioruiu bumane geucraiionis decoiorai.3 primor- 
dia. Ilinc eslquod ciamat proplieia : Quis gloriabiiur 
castum se habtie cor, aui tnundnm esse a peccutis? nec 
infan>;, cujus esl unius dici ciia svpcr terram {Ec. vii). 
Iliiic cst quod item dicit Scriplura : Qnigpolest facei» 
muhdum de iunuundo conceplum semiue? nonne lu qui 
solus es {Job XI v)? et alibi : Quia semsn , iuqtiii, gral 
mairdiclum {Sap. xij); nco non eiiam David propheia 
tesiaiur . in iniqvilaiibas eoncepiui ium, sl in deticlis 
pepcrii ine mJer mea {Pt. l). Ei si hoc iile dicit, 
quis aiiler se asscrat procreatum ? Bealus quotiuo 



EPtSTOL^ ET DECnFTA. 



3S 



aposlolus Paulus asscrii : Ei noi (itiquandj evamns \ pe:'V(>iiiro iiDn posMUL Uitdc ct Uoiniiius. suiit 



natura filii ira: sictil ei cceteri {Epiie-'. n ). l)e qiia iia 
in Evaogelio dicit : Qui aediJerii, ei bapiizauis fnerit, 
habebit vitam wtermm ; qui aulein non crediderit, jam 
iudicalm ett, et ira Dei vianet super eriin {Joan. ni). 
Ula utique, de qua dicluni est : Morte niorierib {Gen. 
u), ipse Dominus Jesus Chrislus caelesii voce pn)- 
nuntiat : Qui nun manducinerit carnetn FiUi iiominis 
et biberit sanguinem ejus , non fuibebtt vilani in se- 
tnetipitim {Joan. vi), uL>i ulique neminem vidcmus 
exceptuni ; nec ausus esl aliquis dicere, parvulum 
siiie iioc sacrainenlo salutari ad aeiei nam viiam pusse 
perduci ; sine illii auiem vi-a , in perpeUia fuuuum 
morie non dubium c&l. Cur igiiur inlans hac sorie 
concludilur, si niillum liabct omniuo peccaiuin? 



siipeiius (liximus, ail (qiiod ulique iiisi JjnplizaUi 
1:011 cnnvenjl) : Qui non manducaerit carnem Et'i\ 
iiuminis, el b.bcril sanguinetn ejus, non liabebit vitam 
ii! semeiipso {Joan. vi ) ; sine vita autem esse per- 
peiu:) quid est nisi in sempiterna morte eonsiiuii? 
quamvisidera sitrcgnum coelurum (]uod xierna vita. 
tamen, ut provideniia Dei omne.« i^eJagiatiorum 
iiequiiius ampuiaret, non solum dictuiu esl : Qui 
iio:i fuerii renatnsex a.iua el Spiritu sancio non intra' 
b'd in rcgnimi ioeiornm {Joan. lii); sed eliam pariter 
diclum esi : Qui non manducaverit curnem tilii ho- 
iiilnis, el bibcrtt saiujuiiiem ejus, non habebit vilam in 
s:.iic:ipso. De viia aulem aeterna lioc dicium nuilug 
addubilat; (juoiiiam niulii non manducantos lioc sa* 



niagisque videbitur (quod absit) injustus Deus, si g ciaineaUiin, viiain liabeie viueanlur praesontem. 



iliic infligaiur poe;;a, ubi nulla sit culpa Lnde cum 
dc propriis actibus nullo reaUi lencatur ob^trictus, 
nihii restat nisi ut sola sit viUosa nativiiate pollu- 
lus ; ei si non fuerit mysterii Chrisiiani pariicipatione 
liiiindatus, ad vitam non potestpervenire perpeiuam. 
Itinc est quod exsufflantur etcatecbizanUir infar.tes; 
ct quia in opere Dei, quod in aiictire suo benc sunt 
iiistiuiti, opus diabo!ic£ maligniiaiis accesi>ii, eruti 
de poiestale tenebrarum {Coloss. i), sicut docet Apo- 
sloUis, ad Filii Dei sorio;n, purgaiionemque lcgiii- 
niam transfeiuniur. Nisi auiem prima gencratio, 
«|iiam bonam Deus inslituit, prscvaricaiione venisset 
iii culparn, ct reprobabiiis essiii eilecla ; socundt ge- 
iiuraiio subnigaiida non fucrat : proptcr quod dicit 



Mbi'i csi crgo quod dicani, quoU noii renaii infan- 
les, laniumuiouo in regiium coclurum ire non va- 
leaiu ; non auiem perpeiua damnaiione puniantiir, 
duinsinebapiiimaiecorpus et sanguinem Cbristi n.c 
edera voleanl, nec potare: sine aatem lioc v.tam iu 
semctipsis babcrc non posscnt, siiie vita vero non 
nisi inortii; sinl fuluri. ' Dicant [al. Dicanurj igiiur 
in morie perpeiua constiuiii, si non .'estiineiitur esse 
daiiiiiati : lollant ergo dc medio nescio quem ip.si 
torlium, queiu decipicnJis p;irviilis faciai.t luciun. 1 t 
quia non nisi doxtram parten! legiums as:iii>l!am, 
non illtis laci^uu iii sinislia reyion^ sisic baj.(i.siii;)ie 
remanore, sod Lapiiiaioa sinani ail uex'erain salu- 
lureiii sicra n^gciicratione uansreiii. 



beatus Paulns apostulus : Sicut per unum hominem n Teriio capitulo jam toio iiiuduo cogniia, aiqne 



pccalum utbatii ini:iundum,ei per peicaium niors: -et 
Jla in onmes hominc$ pertransiii, in (juo omnes peccavc- 
runt; el paulo post : i(jilur siciU per uniui deliclum m 
omneshomiitcs iiftOhdeinualionem^sicctper uniusjusli' 
liam in omnes hoiniuei in jiistiliculiimemvlta;{[iom.\). 
S;cni auiem omne^ in coiideninationcin dicii, uti- 
que qiii .!c Ailam {>arcnte siint geniu, »Ic Gnines in 
instilical^oiicii vilu! non iii>>i illos astruit, qui in 
Chrisii nnsioiio sunl reiiati. Innumeris talibnsin,- 
Biruinentis hxrcsis Peiagianx dccirina morlifcra, el 
a nosiris est coiivicla majoribtis, ei iiuiic eorura co- 
piosa potcst enidiiione convinci; ncc debeiii simpli- 
cos aniiiios ista turbare, quibus quse non inteliigUKl 
sccunduni eccleslasiicam lormarn crcdidissesurilciet, 



conxicia Pclagianornm dcliramcnia circun»fort« , 
quibus dicunt, qnod iioin» p r libcrum aib.lriui», 
quod ccrruiiii, la^davit ae perdidii, bono sufliagaiiio 
natiira; boalns eificiatur, cum de bo.titudine j»ara- 
dibi, ubi b' iia fuerat cotisiiiuia stib£l:i!ilia, niai suo 
amijso b 110 nuH.iieous puu:i-sot expeili, unde mor- 
talis cffocta, (inia de uono utiqii'^ prajv.iricatiune 
iransissct ad ii.aiuin; et a parucipaiione diviiia aJ 
diabolica seii;^ i iacinora coiilnlissei : ideo deceploii 
S'io, cui volens asieiiscrat, ccmpeiciilor addii tus, 
idco dc lieliciiaiis su:i; caiiiale seciusus, aiijne ad 
spinas ct iribulos, misoriasqoe muUipi.ces 00)10811 
voce damnatus est: (|ua) lui.jue piBiia iu.sii judioii 
tam gravis et aspera in bouo perACvcranli nullaiei.us 



aut si quis nosso dcsi.ierar, interrogare couveniet. jj esset iniiicia; ct ui.-i inaio iion coiivenienier illata 



De parviiiis aiituin. i{'.iod asserit sinc sacro bapi ^^maie 
piosol.) originali peccalu itoi) pussc damnari, satis 
impia, ^.it s profana prupositio e«>t ; quamvis cnini 
receiilesab ulcr» tmitruni in remissionem pcccatorum 
bapti^ari nuliosCbristiaiins ignorat, qiiud utique Qun 
faii.iciiei, sed vcraciter caihulica cei«jbt'ai Ecclesia, 
ue in sacrameiitis ca^iesUbus ( quod absit ) mcniita 
vide:uur; [in;iiido quia propria non habeant ulla 
pcccat:i, constai ejus [al. eis] sula prorsus origiaalia 
t'ola:t.>rt. iiaqi:e oinnibus eiiain solis rcmissis v^iain 
p. r i>apiisiiiuiii coiisequmittir :etcrnam; consoquens 
esi. ot sulis o:ijni non reinissis, ad xiornam vilain 
torle ^on dicamur. llxRoiiti. 



probaretnr. Ecce aiito uivini> suffiagio, quod in ilfa 
bcatiiudinc positns liumjuain legitur expotisse; non 
soiam hoinini naiiiraic i>ouum prodesse non poiuil, 
non .^uhim non eflocii be.uum; sed cum boc .solo 
conlidit, at.iue ad ejus non reveniiur largitorem, el 
heaiiiudiucm polius ami.sit, el maluiinii ointiium 
sunipsit cxurdiurn. QuoU autem libero arljiirio beau- 
tudinem cousequaitiur; quo maie usus in pcrpeiuain 
recidil sei vilutem, siciil scriplum esl : Qui facit ftec- 
ca'.U:/i, servus cst pcccali [Joan. vni, Zi) : a qiio .juis 
superalu;', haic ei sciaus addicuur. Nonnc Ji.cc es4 
iliu j>ri£;^uu)>uiu nrtiur.«i:s qu.e ad acissianuui copliv. - 



39 



GELA51I TAr.C I 



4d 



taiU jura dcicendii, quam Scripiura saiicu sic me- A rueral, miseficordiitrabsolulu:» essfll, Hujus «acr»- 

Kienti redeinpiiojie anle mundiprincipiuiii seinpiicrna 
provideniia praeparaii, sive noiidiu» i>«oi«ia lcfe, seu 
«nbobservdiioiie iegaii, li;;iir:iIiDU8 signis ajfjvie sacri- 
(iciis omiiium saociornmvironunfominanimfiue san- 
ciariim veitis origo inuiidaia ci»t, universisque jufci g 
per gratia) spiiil-uii boc de ioijge .".dora:.do nivalcrio 
fcalutis xit^rnx rciiiedra foniigerun!, cujus iii Cbri- 
sio manifcsiata geiuibus pleiiiJudo, mundtim pnr- 
gat, et renovai, beaiiiu-Jinisque | erpeiuae vere farit 
csse par;icip€S. Quapropier n;niis incnsaniu» fraires 
et coepiscopos iiosiros, maxime per Piceisi provin- 
cias F.cclesiani Duiuini gubernanlos, qui non soiuna 
incplissimi scnis, ai)jeclw<iijc person;!; pravuni non 
dolcrruere colioquiuin, verum et suo nuiiivere coii- 



moral : (^rave juyum taper fiUes AUam a die esilut de 
ventu iualrii eoruin usiiue in diem seputiura in ma- 
Irem omnium i Eccles. \h) ; de qin genus huajanuni 
non nisi &o!us Dominus nosier Jesus (^hi isias coin- 
nierci-^su»" redeinit passionis, et nuilat/» nalivitate 
rio» eruii? Solusv.lique tenil quagrete, ei inlvare qtiod 
perierai iUaiiJt.xym), ut liberlas, qu.x per lonera- 
riani liierai dejecta superbiam, instaurclur reparaia 
pergraliam ; niiruaquc •«^^ice hanianae volunialis ar- 
biiriuiii, sicut sequendo di;^liolum, CNptivitatem me- 
rueral Benipiicruam, sic refonnaiae iubsequeiido !i- 
beriaiis •auciorem, aniissum redirei :id prvPniium. 
Minc es' quod ipse Dnmirius ait ■ Cuni vo$ Fiiius ti- 
teracerit, tunc vere libsri eritis. El apostolus beatus 



Paulus exseqiiiiur : Cuwi servi esselis peecaii, liberi B sensu. Quis audiai? quis ferat, passos css8 ponlifi- 



{uiiliiJHsii!i(e, id est alieni a jusiiiia, liberali aulem 
a peccato, servi faclt estisjusiiliw (Rom. vi) ; ei iterum 
ideui ipsc : Liberiatem,'mqu'a, quavos Lhriitus Itoeravit 
{Gala(;iv . Nonnc iiise vaseicctionisaffirinat, et dicii: 
Deus est qui opcnaur in wbis et velle el perficere pro 
bonarotuntau- {Phitiv. ii)? iieeliam in mala volunlaic, 
et velle ei perflcere Deus pularotur operari. illud au- 
lem relagianorum pecullare virus esl, olimque de- 
iriium, quo puiani graiiam Dei secundum nicriia 
hominuai posse confcrri, quod absii a meniibus 
Clirisiiauii! cum lesietur Apostoius : Cratia esi qu<e 
gratis dalitr ; aiioqum si ex operibus gralta, juvi non 
esi gruiia{llom.xi}, qmA nierces redditur non gra- 
tis, unde gratia notncn atfcepit iinpendiiur. Qius 



ccs, ut cad.ivor nescio quod iudignum, presbyieruRi 
feibi noii r.cquiescenlem audire, Cdmmunione priv»- 
rei? quomodo lali< vel .suscepius sb aliquo, vel pa- 
lieuier audiius esi, qui insuper bges di-dil, libcnier 
^ esc«pius, «i scrvi Dei ciini pueilis sacris c<:ngrega- 
lione dcdecorissima niiseerentur; nam cum spiri- 
tuales aninii, eiiaro cum d^siiit ista consoriia, itnagi- 
nariis intcsicntur ilieei;bris, quitnjdraodum ailerni 
scxus iRtuiiu. * qui iiiiciie noienlcs noQ veheinen- 
tius inciieniuf ? Adbqc majus scelus accrescil, ut sub 
conspeclu et prxseiuia sacerdotum, beatx inenioria: 
Hieronyinum at()uo Au^ustinuin cccieeiasticorum iu- 
mina niagislrorum, musca moritHra, sicul scriptum 
esi. exterininans oleum suaiAtatis {Eccles. x), bcerare 



aulem audeai dicere r-Iuisiianus, aliquid babcre honi C conienderei. Sed qujd miremur Ecclesiarum praesu- 



sine giatia, quaudo iu:igisier gentiiiui clamat, cuncta 
iireviter in se dvua conc.ludens : Graiia Dei sum id 
quod stim, n grat:u cju^ in me vacua non fuit (/ Cor. 
XV) ; ui oslcnderet quia donuin graiiae non ipse prae- 
cc-seril, sed fueiit subsccuius; atque monsiraiet 
cooperatoiem se *.sse graiiaj subseq^icudo : sed plus 
o-niiibus, inijuit , Hiis laboravi {Ibiuem). Ac rursus 
veriius ne de sc pr.Tsumere viderciur, adjunxit : 
ncii ego, sed graiin Dei meeum. Non dixii ; eg;) ct 
graiia Dei mecum; sea pr.xposuitgraiiani pr.x^ceden- 
tcm se, :!lque subjunxit. Quid aulcm habori possit 
sine j:raii;i, ciim sit -•ides ipsa per graii.im ; eodem 
.npostoi^i i:os doconle ; Hiiericoidiam consectitui smn, 
ui fideiis p'c'ctn (l Tim. i)? Nec aliud esl miscricordia 
divina qua.ii gMlia. Audiamus etiam quem.-tdmodum 
informat Kcciesiam : Craiia, iuquit, salvi fucii cstis 
pcr fidem [tvtiei. u); ui principiutn s."\lu:5s ei lidei a 
t'r:ui;i cflppis!;e disscrerei, .sient secutus adaeclit : Ei 
hof tton 'ex vobis, sed Dei dotium esi ; tton ex ovenbus, 
ne quis exiollnHir (Ibid.). Idom ipse alibi generaliicr 
el absolute pronnntiat , dlcens : Qnd enim habes 
qvod non accepisti ? Aut ti accepisli, quid gloriaris 
quasi non (uceperis (I Cor. iv)? Quis sulficiet siogula 
reccwere? ijulbus ovidcnlcr ap{uret, nou natura!is 
libcTJaiisarbiiriuui graiiom promereri, sed potius pcr 
gratiani recipcre, ut a «crviiule, quaai peeeando itie- 
' Fone excepta». IhRSUtN. 



D 



les ista ncgligcre, quos sicut a multis audivimus, 
e 'iitra cauones onuiia gercre, et contra apostolicam 
{lCor. xiv) disciplinam passim cuncla miscere, iiia- 
nifeoUim esi; non servalis regulis ordinarc, liriieque 
mn soium monacbos, scd eiiam miuisiros eccicsix 
ciun feminisad peregrina migrantesreineaie rursiis, 
et abaliis episcopis in militiam provebi clericalem? 
Qu:c gim siiignla tnieranda noii sinl, quis susiincat 
tot et talrd failnora perpcirari, qiiibus spcciaculuin 
gcniilibtis, Jud:eis, el ba:reliois non immcriio pia?- 
bentes, in ipsum (quod absii) teudcie vidcatur reii- 
gionis excidium ? digneque isia facieutibus aplabilur 
ilia sententia dicentis Aposioli : Aowcn enim Dei pcr 
vos blasphemalvr in qentibus {Rom. ii) Sufficiai igitiir 
Ji.^icleiitis iuisse lisoc couinii.ssa, ct ui piacctur Deus 
hiimanis rebus soliicitius divina carentnr. Nu8(|uam 
ioci prorsus invenialnr prsfataj pestis asserior. hcc 
accessura prorsus eeclcsi* vc! usqtiam pariKipatio- 
ncrn catholicx communionis inYeuiat qiii h;ereiitt>- 
ruiii iriaTult subsefjui nefaria professione consor- 
tium; ei bi cuiu quibiis :uiiea prubaLiiur noxium 
mi>;cuisse coiioquiuin, nisi resipiscunl. ei at) ejos so- 
ciciale disceduni, ab ccclesias;ico remoii serviio, 
dcvola ultione plectaurur, qiio cujteris cnyendi mini- 
strelur exemplum, nuilum adeai, nec usqnaiu lofjui 
uauinatx olim blaspiicmiae j»in sinaiitur : discicta 
» Forle eisi illicite. Harduix. 



l\ EPlSTOLi€ ET DECRETA. 42 

suis IwbiiaiionilMJs virorum alqne leminarani, sicul A fidei eaiholicai deoise cornperero, pro meo tiMtdiilo 
uncium pro}>osiluin Uece», exsnceauir circumspe- suggMiioiiibus opnorninis siippleie conicruSo. Ris- 



cia derotio. Conira canonom eonMiUiia i\ti\\M{fflc. 
IK, x) a«] ecclpsiasticiiu! peimataiur [at. prontoves'- 
tur] officiom : non innoraiuris provinciae uniuscujus- 
que recioriljsis, nec de pr*ieri!ls se venian» reper- 
luros erroribiis, si dcinceps dissimulavtriMt \iiare 
pa»ef»c«)s : nec excusalionis de c»ier(> relinquetnr 
oecaslo, si post prycepta prseseulia, quae per Ro- 
muliith diaconmn, coju$ solertiam pn> Ma caiholira 
et pro reiigione vigiianuaun gr.>ii6siaje comproba- 
nms, duiimus d«stinanda quisqnis super his omnr- 
hus aal conien»ptor aut negllf ens deprehendetur an- 
listes. SicHt enim ad sedis aposiolicae moderamina 
pertinei, cunctis iollieitudinem debiiam ministrare 



pens«(iQne etenim mibi divioi sermoDis injiincia,vet.' 
mihie$t, s» non evanget^zavero (/ Cor, u)! Quod cuiii 
vas eleciionls beaius Paiilns «posiohis formidct el 
cUmei, mulio magis mi!ii esigtio meiucndum est, si 
diviniius '^ iiispiratum, et paterna devoiione irans- 
missum, subtraxero ministerium praedic;<ndi. Pieta- 
tem luam precor ne arrogajuiiiin jiulices divina; ra- 
tioniij ofiieiDm. Absil, qu.cso, a Romano principe, ut 
iniimat.im suis sensittus veiiiatem arbitretur injii- 
riacn. Diio ' qiiippe suni, imperaior Auguste, quibas 
pruicipaliier mundus hic regitur : auctoritas sacra 
[al. sacrata] pontiCcuin, et re^alis pote.-t;is.^ln qui- 
bus ianto gravius est pondus saccrdotum, quanio 



congrneiUer Ecclesii*; iia necesse est, ut in confa- B eiiam pro ipsis regibus* Domino in divino reddiiuri 



inaces el de&i>tes tradiiam sibi diviiiittis non diasi- 
nmlei poieslaiem. Daia calendis Novembris, Albino 
viro clariaiimu consule (auno Chrisli 593). 

•« EPISTOLA VHI. 

AD ANASTAflUH lUPEraTOBEH. 

Pmntissa escusaUone cur a.i iwperatoiem nmi $cri- 
pstrit, iiltim hortaiur ut apostoUCie setti oblemperet, 
c/, Acaeii noniine damnato, Ecelesiaruin pacttn re- 
siiibendfun curei. 

* Gciajiiui episcopus ad An.-istasiiim ^ugusium. 

F^iuuii vobITx pielatis, iiiii nei, Fausius mngistfr 
ei Irca:ias vjri iiiustres, aiqtie eoruu! coAuies pu- 
blica k;'c'atinn8 iong«ntes iid Urbem reversi, cle- 
mentiam vestram qttxsisse di.^erunt [ui. dicuutur]. 



suQt examine ratlonem. Nnsii et(.'nim, flli clemeuiis- 
simc, quod licei prissideas humano gencri digniiate, 
rerum lameii prjesulibus diviuarum devoiuscollasub- 
miuis, atque ab eis causas tu.-e saluiis expetis [nl. 
esspectas], inque sunteudis coeiestibus sacrainentis, 
eisque (oi comieiit) disponeiidis , subdi te debere 
cognoscis religionis ordine poiius quam pra^esse. 
No li iiaquc ioler haec, ex iilorum te pende e judl- 
cio, ttoii ilios ad tuam veile rcdigi voluniaidm. Si 
ciiim, quantum ad ordinem periinet publicae disci- 
plinae, cognoscentes imperium tibi soperna disposi- 
tione collalum, legibus tuis ipsi quoque parent reli- 
gioiiis anlistiies, nc vel in rebns mundanis exciusx 
videanlur obviarc senlcutise ; qu:; (rogo) te decet af- 
cur ad vos mex SAiutationis scripia uoo miserim. C fectu cis (>bcdire, qui pro erognndis Tcncrabilibus 



Non uieo, fateor, iivstituto ; sed cum directi dadnm 
de pariibus Orientis vel vldcndi me rueniiam, sibi 
vesiris praeceptidnibus abnt^gatam. lola Urbc disper- 
serint, a iilieris ercdidi lemperiiudum, ne onerosus 
potiusquam orQciosiis eiiaieiem. Vidtiis igitur non 
inea dissimulatione provenisse , sed compelentis 
fuisse cautels, ne lespucniibus animis molestias ir- 
rogarem. Sed ubi sereiiiiaiis luaj benevolentiam 
cuiRieri, pra.'f:i{is indicaniihus, humliiialis me« cle- 
ineiiier expeiisse sermoiiem, jam revera perpendi, 
' iinpuiaiiduin non immerito niihi, si lacerem; quia, 
glorioM fili, ' te sicut Romanus [ai Komaej natus, 
Komanuin piincipem amo, colo, ^susrlpio; et sicut 
Chri^itiaABs, cum eo qui zclam Dei habet, secundum 



^unt aitrlbuti mjsteriis? Proinde sicut non levedt- 
scrlmcn iDCumhit ponii&cibus , siluisse pro ftirinita- 
tis cuhu, quod congruii; ita tiis(quod a.b$ii) nou ine- 
diocre periculiim est, qui, cum piirere debt-ant, de- 
spiciunt. Et si cuuciis geiieraiiter saccrduiibus recie 
divina iraclaiitibus, hdeliutn convenit corda sub- 
mitti, quanto polius f edi» illius prsesuli coosensur, cs( 
adliibondus, qoem cunc.is saxerdotibus et Divinitas 
suinina voluii prxeminere, et suhse.iiiens Ecclesias 
g' iicrais jugiter pielas celebr.-ivii ? Lhi pieias lua 
evidenter adverlit, nunquam quolibcl pcuitug hu- 
mauo consllio eh.vare se quemquam posse illiiis pri- 
vilegiovel confessioiii , queui Qirisli vox pnclulit 
iiniversis, quem Ecclesi.'» veneiauda conlessa sfiupfcr 



scierfU^lh veriiatis * l.abere desidero : ei qualiscun- D esi, el habet devota prim:)ten>. Iropeti possiiui hu- 
qu« apbi»(oiic£ sedis vicarius, * quoJcunque plen* inaQis pracsumpiioniljus quit divino suut judicio cou- 



" Cum cir&a finem aimi 495Theodorici regis legnti 
«it^usiantiaopoli reverlisseiit, aique ea qii;« ab iii>- 
prraiorc Anastasio acccperani Gelasio papae nuutias- 
^•'iil, ipse Gt^lasiiis apologeticam epsti.lam hanc :<d 
euiiideiu Anasiasium co!iscri|>sit, q'jse in cnpitiilari- 
htjs regni Franeorum citaiui^lib. v, cap. 167. His lii- 
leris persuaderi non potuil. ut renioio obire, Ecclc- 
si:s uiiionem elpacem redderct. Obsiiiii Euphemitis, 

' Al., Gloriosissimo impcratori Anaslasio Celasius 
eptscopus. 

* Coiles Capiiuli Veroncnsis perveliisiij.>, ciiin quo 
rollnta est li.vc eni«;iola, icgit rcpdlandurn. 

^ id. c d., el sicnl. 

' lii. Coti. sttsptcio. 

Pajhol LIX. 



asjerens ab apostolic.i sedo m3gi"> ejerceri vinilic.';im 
quod ab Acacio spieia essei, qiii»iiijiisti'ia«i (lefen.i . 
E(MSlolum scriplain e&seaDii«> pontilicaiiis Gt-htMi lei- 
tio, qui estChrisii iOi, cx eo ciilli;;ilur (|iio«l Au:isia- 
siiis hoc lempore si^ Eotyrhiaimm es$i> h;i'ri.'licuni, «"t 
A.-ephalorum sicla; sigmifrom iiectliim decl:ti-:irii : 
quein conslat aiino iei|iieiiie viriis in pccioie occul- 
iiLiim i.iaiie evoniuisie. 6ev. Kimis. 

* Forie, pncim habere. n.\,RL'fi>i. 

* Al., qnod ubiciiiKjUe plr-ne. 

^ Id. c^d., ii'spiia!o ininsmnso. 

» H;i'C seiiiei.tij cil:»iur lih. v (I^hhIuI,, c. 107, • t 
;il» iiiuciu:iro opu>c. 0, u. ot). llARi;i'i.\. 
" Id. cud. , fioinuiuiii. 



43 



CELASII PAPi*: I 



44 



hiiiista, vlnci aiuem qnoruuiHltei pote^iaic Don pos- A posse coaiitliinus) {a!e aliquiii proTeniret, * tinde cdi- 



iiiiiit. Aiqiio uiiiiam sic conira niteniibus pcrniciosa 
1)011 sit auUacia, quem:uJmotluin, qiiod ab Ipso sacra 
religionis auoiore praefixnm esi, iion poiesl uHa vir- 
liiie coiivelli : FiTmumeninm eitim Dei slai (i/ Tim. 
ii). Nunqaidfiain cuin aliquibus inlestata religio esl, 
* qiianiacuniiue poiuii n viinie «siperari, elnon ma- 
gis li c invicla permaiisii, quo a;siiinaia esi po8»e 
succumbere? Desinani ergo (quaeso le) icmporibus 
vuis qiiiiliKi) [ler 'i casioneiii periurbaiionis ecclesia- 
sticoi pra-cipilanier ambire qnae iion * iicet, ne ei il!a 
qiwe niale ap;ie.'.ir.i nallHlciius ajiprehendani, el mo- 
duin suum apud Deuin ei liomincs non teiicant. 
Quapropier snb eenspeclu Dei pure ac sincere pie- 
laiem luam deprecor, obtesior el exhorior, ui peli- 



ijuam resisiere auderemas errori, vel unde correctio- 
nem erranlibus posccremas? Proinde si pieias tna 
unius civiiaiis popo!um negal posse * pace componi, 
quid nos de totius orliis lerrarum sumus universiiale 
facluri, s< (qnod absit) nostra fuerii prxvaricatione 
deccpius? Si toius correctus e>t mundus, profana 
patrum suorum trsditione despecta, quoraodo n(in 
corrigatnr uoius civiiaiis p^^pulus, si prxdicatio Gda 
[al. (idei] succedal? Ergo, gloriose iinperalor, nolo 
ego [»l, non ne^*ligo] Ecclesiarum pacem, qnaoa, 
eiianisi cum mci sanguiuis impendio provenite pos- 
sei, amplecior [o/. aropleclar] ? Sed (precor le) cu- 
jusmodi (lebeat esse pax ipsa, non uti.UDque, sed ve> 
rac ter christiaDa menie iibremus. Quomodo enim 



tionein meara non indignamer sccipias ; logo, m- g poiesl esse pax vera cui cariias intemeraia defue- 



:jaam, ulme in hac viia poiius audias depruoaniem, 
quaii! (rjuod absii) in divino judicio seniias accusan- 
lem. ^ec me latci, imperator Angusie, q'Jod piciaiis 
tu.-e siudium fuerii in pri ata vita. Optasii semper 
lieri pa liceps promissionis ajien.ae. Quapropier 
noli, precor, ira^ci mibi, sl le lanium diligo, u. re- 
gnnin, quod temporaliier a-secutus es, velim te ba- 
bere perpetuum, ei qui imperas syeculo, possis re- 
gnare cutn Chrisiu, Tuis cene iegibus, imperalor, 
j.aieris «ibil perire, iioiiiano j.oiaiHi [al. perire iio- 
mano noniini] nullum adimttis ingeri deiruticnium 
li;.ne\eiuin est, primeps cgregif. qui non solum 
j.tae^eiiiia Cliiisii beneiiiiu, sed desiiieias ei '.iiiuia, 
«;i relijiioiii, ul \eri ati, ui since'. l..ii"' cai.iOiicaj com- 



rit? Caritas auiem quaiiter esse debeut, nobis evi- 
deiiler ' Aposiolus prsedicat , qui ait : Carkes dt 
corde, puro, cl comcieuiia bona et (ide non ficia 
(1 Tim. i). Quom:do (quaeso le) de corde erii juro, 
si conlagio ifibciaturcxleriio? Quomodo de cons ien- 
tia bona, si pravis fuerii malis(|ue commixla? (^ueui- 
adni'.diim (ideuon (icta, si manejt i»oclaia cuin peiU* 
dis? Qax cum a nobis sxpc jam dicia sint, necesse esl 
lamen incessabiiiter iterari, et tandiu non tacori 
quandiu nomen pacis obiendiiur; ut nostrum nun sii 
(ut invidiose jaciatur) faccre paccm, sed tamen veiie 
docea I us , qualis, et sola pax e>se , et praeter qnara 
' nuiia esse monstraiur. Eaiyciiianuin cerle dogma, 
conira quod apostolicae sedis caulela pervig<Iai, si 



iiiijiiioiiis ei lidei, lemporibus !>iis, p^tiaris quem- C creiiiiur salva fidei calholicae posse ^eriute consiare, 



ijuani inferredisp ndium? Qi^a fiducia (rogo le) illic 
ej .s pijeniia petiiurus es, cujus hic daiuna non pro- 
bbes ? Non sim. grav a, «jiiaiso te, quije piu tu;je salu- 
lis a.ncrnilaU'. dicui.lur. Scriplum legisti : Meliura 
swU vuinera amici quam otcula inimici [Prov. xxvii). 
Quaeso pieiatom luaio, ul quo affeciu dicuntur a me, 
eo luis seiisibus iiitimenlur. Nemo pietaiem tuani 
fall.it. Verum esi quod figuialiier per propheiam 
Scrip*ura tcsiatur : i'na est columba mea, una csi per- 
fecia in?.a [Cant. vi), uua est chrisiiana fides, quae 
esi caib.olica. Caiholica auiens veratii- r illa cst, qua; 
ab omnium penldorum, atque ab eorum successori- 
bus aique cofis.jrlibus ^sincera, pura, immaeulaia 
conimunioite Ji.isa [a/. divuisa] est. Alioquin non 



promalur, asseraiur, el quantislibet viribus asiruatur, 
ut noii*60iiim per seipsuiii, quam inimicnm sii fid.-i 
Cbris ianx po sit ostendi, sed quantns ei quaiii ietiiao 
lco hxreses in sua contineat ci.lluvione monsirari. 
S autem (ut magis confidimus ) a calholicis judicaiis 
meiMibus exi ludendum, quaeso te, cor non et conli- 
gia simul eoruin qui hac probanlur esse polluii, de« 
cernitis refutanda, cum dical Api>stohis : Non solum 
qui non faeienda faciunt, reos videri, sed etiam qui coH' 
tentiunt facienlibvs (riom. i)? Proinde sicut non po- 
tesl, perversiniis comniunicatore suscepio, non pa- 
riter pervers'tas approbari, sic non potest refulari 
perversiias, camp'ice sectatore perversilaii> a(hiii.-so. 
Legibus cerie vestris, cria-inum con cii susceplnres- 



erii diviniius niandaUi discreiio, sed miseranda con- D ,jue lairocinaniium pari judiciorura pmna consiriu- 

fusio. ^ec uiia causa jaiu superesi, si hoc in qiiolibet 

coiitagio volnerimussdniillere, ne cuiiclis iia.'rLsibus 

aditu:n januanraie pandamus. Qui enim in uno of- 

fenderii, omrdum reas esi [iacob. \\); el : 12«J minima 

tpernit,paiUalim decidit {Eccles. xix). Hoc esi quod 

sedes apostoiica magnopere cavei [al. prictaxavii], 

Hi quia niundo radix esi aposioii gloriosa coiifessio, 

inUa rima praviiatis, nulla prorsus coniagione ina- 

c.ileltir. iSam si (quod Deus avertai 1 quod fieri nou 

' Cod, Yeron., quantumque : Quesuelius legit Qua- 
<\hq 'C. - 

* t.t. cod., non Ucent. 

* Iil. cod., vcl cai j(im. 



giintiir; necexpers (acinoris a-stimalurqui, licet ipse 
non fecerl', facienMs laincn faniiiiaritatein foeJustjua 
rcceperit. Proinde cnm Chalcedonense concilinm, 
pro fidei calhcl cae aiquo apostol.Cie veriiate conimu- 
nioneque ceiobraiuin, damnaverit Euiychen deie- 
filandi furoris anctorem, iton satis babuit, nisi ut 
pariter ejns qmiijiie consor:eni Dioscorum cseierotque 
percellerei. Hoc igilur rnodo, sicut in unaqi;:»quc ha;- 
resi vei racium seinper, vel fieri non habetur ambi* 

* Puce dcest in eod. cod. 

* Id. (.0(1., pcr Apostolum praUictUur. 

* Id. cod., pax nulta. 



48 



nPlSTOLiE ET DECRETA. 



46 



giium, Riiccessores eoruni * Titn.theum, reinim al- A daro vel insiirrexerit, vel Diialur insurgere vettisia- 

lei'), 00 peienter ei legiiime lerquiraiur. Ei iUic 
njiparebii qiiis mndesto priipos'i'o cnstodial foriuaia 
Iradiiionenique majorum , qnis supra Lxc irreveren- 
ler insiliens, rapina .Tqualein posse fleri arbitreiur. 
Quod si mihi populi Constaniinepoliiani persoiiapro- 
poniiur, per quam dicaiur nomen scandali, id est 
Acacii, non posse removeri; Uceo, quia el h^reiico 
quondam Macedonio pulso, ei Nestorio nuper ejecto, 
plebs ConslaniinopoHiana caihoiica permanere dele- 
gerit potius quam majorum prErvjuitim damnatorum 
affectione reiineri. Taceo, quod qui ab eisdeai ipsis 
damnatis pr;esuiibiis, baplizati ('uerant, In iide cai!io- 
liea manenles, nulla sini exagiiatione iurbaii. Taceo, 
quod pro rebus ludicris populares tunmllus nusic 



qiiealterum Aniiochpnum Pctrum. non viritim pro- 
picr singulo.s quosque rursus faclo coiicilio, sed &y- 
iiodi seinel * acia reguia consaquenier elisi. Quem- 
admodum ergo non evidenier apparel eiiam cuncios 
simili lenore constringi, ei qui coruip coinmunicato- 
res ei coniplices exstiterunt, atque omnes omnino a 
catholica atque aposiolica merito fomniunione dis- 
cerni : hinc Acaciuin quoque jure dicimus a nostro 
consortio submovendura, qui inaluil in soriem irans- 
ire perfidiae, quani in catlioiicse aique apostolicse 
communionis sinceriiate constare, * cum fere * per 
irienninm, ne in id veniret, apostolicae sedis episto- 
lis doccalur conipelenler instruclus. Postqj.^am vero 
communionis est lacius alienne, non f otuit nisi a ca- 



Ihoiicieel apnstolica! mox socictate * prsecld , ne pei' B euamvcstrsepietatisauctoriias refrenarii; at>|ue i.ieo 



cum, si ve! paululuin cessareiiius. nos ounqne vlde- 
reiiur subiisse coniagia perfidorum. Sed revera vel 
lali perculsus poeiia resipijitj correctionem pvomisil, 
emendavit errorem? aut iiietraciaiuf! lenia» voliieral 
[a/, valuerat] cocrceri, qui eliam verbera duka non 
scnsit? Quo in sua perndia ei damnaiione murienie 
[cd. manente],tam ejusin ecclesiasiica racit.aicne noik 
potest nomen ascribi, quam exLern;£ C(;ntagium noa 
debet communicaiionis admitii. Quapropier aui do- 
ceatur ab hsereiica pariicipaiione sioceru». <|uoruin 
seilie communioni permiscuii, aut cum eisdem non 
poiest noii repclli. Si auieni susurranl Orientis epi- 
scopi, quod ad eos scdes aposiolica i;on i^ia co/.scri- 
pserit, quasi vel ijisi ue recipieauo iegiiiine Peiro 



luulio magis pro samte animarum suarum necessariO' 
Ydbis Consluiiinopolitanae civitaiis obtemperai mul- 
lltudo, si eam ad caihoiicam ct spost >llcam commu- 
nionem vos principes reducatis. Eienirn, i»perutor 
Augnsie, si contra legcs publicas ali;juid \qiiod absit) 
quispiam foriasse tentarel, nu'ia pali iJ ratione po- 
lulsses : ad Divinilaiis puram siuccratnqne devoiio- 
r.em, ut tibi plebs subdita redigatur, conscieniiuj tu.fi 
non pntas inieresse? Postremo, si uiiius tiviiaiis po- 
puii ar.iinus non puHtur offmdi, tie d vina (ut res 
posiulai) corriganiur: qnanto magis, ne divina oflen- 
daiiiur, call^oiicl nominis universls piam fidem nec 
hodore debcmus cmnino, nec possumus? Ei tameu 
iidem nostrase poscuni voluniate sanari. Compeieu- 



sedeni aposioiicam suis lilteris fecerini certiorcm, ^ tibus ergo siuant curari se posse remediis : alioqui 

(qiiod absii) iu eorum transeundo perniciem," cum 
iilis peiire pcssumus, ipsos vero salvare non possu- 
mus. jam hic quid sit magls seqiiendum, subd:>ino 
judicio vestra conscieniiai dereiiir^ui» : u rum, sicut 
nos optamus, simul omnes certam redeanius ad fi- 
tani; aii, siciit illi poscunt, maci-^eslani tendamus ad 
moitem. Sed adbuc aposioliiain sedem, sibi mcdici- 
nalia s:iggerenlem, superbam vocare arr'g:inteinque, 
contenduul. Habet hoc qualiias snrpe {nngnti.iium, 
ut accisent magis medicos congruis oi^-ervationibus 
ad salubria revocantes, quam ui ipsi suoj noxiosap- 
peiituG deponerc vel reprobare consei lirjut. Si nos 
superbi sumus, quia animarum reineiiii! convenion- 
tia ministramus, quid vocandi sunt qui resuitant? 
Si nos supet i/i sunius, qni obedienduiii paiernis dici- 
mus insiitulis; qui refraganlur, qno appeilaiidi sunt 
nomihe? Si nos ei.ni surnus, q.;I di^im.m ciUum pnro 
aique illibato cupimus tenore servari; qiu coniia Di- 
vinitatem quoque scntinnt, dicant, qualiier nuncu- 
peniur? Sic ei nos caeieri, qui in errore sunt, x^ti- 
mant, quod eorum non conseniiamus insaniae. Ubi 



vel hujus recepiionis incondiioe non jam pariier com- 
plices exsliiissent, quem sicut veie noii possuni do- 
cere ab haeretica pravilate fuisse purgatum, iia se 
baereticorura nu!iateuuspoieruiil excusare eonsories. 
* Quod si forlassis astiuxerini, qnoJ ad aposiolicain 
sedem de su--ceptii)ne Peiri pcr Acacium cuncil con- 
sona • voce retulerint, per eumdcm sibiiici oranes 
pari voce sentiunt fuisse rescriptumc Apjstoiioie [a/. 
vice priaiaius sedis aposlolicse] vero sedis aactoriias, 
quod cunciis saeculis Christianis Eidesia^ pra-lata sit 
Uidversae, et eanonum serie palernomm, et niulti- 
plifi iradiiione firmatur. Sed vel hlnc, "^ utnim sibi 
quisquam coutra Nicainae synodi conslituta quijtpiam 
valeat usurpare, colleglo poiest unius communionis 
ostendi, non meniibus esternae sncietaiis aperiri. 
Apud itlos si quis conndit, egrediaiur in medium, et 
aposioliiam sedem de nlraqufe parie revincat ei in- 
siruat. Toliatur ergo nomen e medio, quod ecclesia- 
nim discre.iunem procui a caihoiica communione 
operalur, ul sincera pax ildei conununionisque repa- 
retur ei unilas : et lunc quis Q.islruin contra veneran- 

* Hujus tricnati initimn referendum est ad 15 an- 
Dum Simplicii, quoAcacius deliclum cummisit, ut 

' Id. cod., Timoiheus, Petius, oHfueaUer Anliocke- 
nus Pelrus. 

* Id cod., act(e regula consequenter eliii. 

' Anno 478, 471), -i.SO. Aliuui iniit calculum Libe- 
raiuscap. 18. Habmw. 



patet supra in noiis epistolarura SioipHcii 15 ei 17. 

Sev. BlNlUS. 

'* Anno 484. 
' Cod. Veron., Qui si. 
*= id cod., voluntttte. 
' hl. cod., v>'l ulruin. 
^ Id. cod,, qm animaium. 



n 



r.ELASil PAP^fi 



4B 



(^Mii(Mi stiiritiis superlii.u verjt.-iier oonsi^lal e( piignfi A ^^- Quod hi qui se sacrit virginibut sociani, ei fiedera 



veiUas ip»a iiNlicat [al. judicaij. 
EriSTOLA (X. 

AD EPISCOPOS l.l'CAM.€. 

NonnulUi ecclesiaslka iittliiuta exponunlur. 
' Ddeclissiiuls rratribusiiniversisepiscopis |ier Lu« 
eaniaiB( 91 Bnitjos, ei Siciltaui cunsiiiuuii Gelasius. 

TITVLI DIXri-.TOBUM PKVM. GKLASII. 

i. £>e comtiiulis ecciesiasticis, pro temporibn$ qmli- 

tate moderaudis. 
II. Lt ubi mlla peyurgel necesxilai, consliiulcr Patrum 

itwiolala serveutur; vel cuni defnerinl clcrici, de mo- 

nachis eliyanlur. 
Jll. Vtii qui de laicis eliguniur ad ctencum, muUo 

soUicilius in Itis, ea quo; de ntonachis dicia sunt in- 

quirantvr. D 

iV. Ut ab epiiC§piSf prascepHone papce, novm basHicce 

dedicenlur. 
Y. Vt nuila praedin [lege prelia] de baptizaridis con- 

signandiSCfUe (idelibus eT.itiantnr. Quod $i qui hoc 

perpetraverinl, honoris sui peiiculo subjocebunt. 
Yl. Vl pretbijteri modum dcbiium servent^ non chrism^ 

conficiant, non consigneni: nec prcuienle quolibet 

episiopo, nisi jubeaniur ab ipso^ vel ^rare, vd te^ 

dere prtesumant, nec ecolylhumt vel subdiacomim 

(aciaut. 
VII. Simitiier tit diaconi mensttram propriam juxta 

Palrum decreia custodiani. 
Ylll. Quod diaconi in presbyicrio reiidere non pos- 

sint, nec tacri corporis prccrogationeni^ pra:i«niibu$ 

debent umrpare presbyteris. 

IX. Quod aposiolica sedes palerno$ canones pio $tudit 
deioloque custodiat. 

X. Ut prceter pasclmle leiupus ct peniecosten nemo 
baptizare praisumat, nisi eoe tautum quos cegriludo 
exlrema compulerit. 

XI. Presbyterotum et diaconorum ordiatitiunes certis 
celebrari po$se lemporibus. 

,XII. Ui pratfixiii diebus virgines comecfCttlur. 

Jilll. Ui vi'lH(g non velentur. 

XIY. Lt Hullus prcesul vel ecciewCt vel monasierii 
servum, tait originfoiumf nolent:bu$ aominis, sub 
nonine reitgioso defendat, honori$ et commuuiom 
periculum subUuru$ quisqui$ hoc perpetrare tenia- 
H*ii. 



tiicesta commtsceiit, conmuntcare non possint, nisi 
forte publicam pveniienliam geiserint. 

XXI. Quod vidua:, ut vtpraUiclum el, non relewur. 
Et si professam con^iueniiam proiwsiio muiaio ad- 
caverint, ipste pro se raiionem sint tdeo [aL domino^ 
reddilurce. 

XXII, Qnod secuiida conjugia scecularibus non nc- 
gentur. quibu$ tamen ad clerum miniote venire con- 
ceditur^ 

XXm. Vt sf quis suseeperit eceleti(C proprigt deser- 
lorcm, et in (iliquam provexerit digtiilatem, utique 
sententite subjaceant nnam canaties uddixerunt. 

XXI Y. Qtiod ai qui cx monacliis aul laicis eiujunlur 
tid cleruni, cmu nulla cogii ncetsiias, untiquaineis 
debentur intiHnta servari. Quod si probeniur sacram 
mercali es$e pretio diguiiaiem, ab officio depoiumiur, 
natn duntem ei aecipientem Smonis mayi (rimen in- 
vobit. 

XX y. De $acri$ iQcis noviter iiislitulis, quauivls $u- 
perius dictum sit, hocnunc iqmen adjiciiur, utniilK 
basitica sub defunciorum conslruaa nomitie dedicetur. 

XXVI. Qiiud nefas sit fen.inas mcris attaribus miiti- 
strure, vel atiquid ex his quce virorHm suni o^iis 
depiitiita prtesuinere. 

XXV II, Quod in utm^iuaque ecrtesta cut episcopus 
prwest, lam dt reddiiibus qtiam defideliuin obti^:io- 
nibus qualuor debeani fieri ponioues : ut tmn sit 
ej^copi, alia eiericoruni, terlia panperum, quaita 
ecclesicB fabricis appliceiur. 

G XXVIII. Quod episcopus, presbyter, et diaconus, a 

qiiocunque clerico veracilfr fneril accusaius, quod 

atverstu liccc consiiitua feieril, pitest xine dubita- 

tione perceUi, sui eiiatn lionoris pericatum episcopus 

subiturus, si haec oinnia ecciesioB uoscenia tacuerii. 

' CAPf r rnmuM. — Ncoessaria icruin ^ dispeos;»- 

lioae^oi dieputaiioneff/dispoaiiioae] cuDStrtiij;iiiiur, 

et apo^ioiicae sedis raodcrantine vunveiiiinur; sic cn- 

nonuin paieinoruin decreia liiirare, et reiro pra:bu- 

hini dec<:ss<)ruu)quc nosiroruai pr^cepla nietiii, ot 

qu.e prxsenlium necessiins temporuin restaurandis 

Ecclesiis relaxanda deposcit, adhibita consideraiiriie 

dtligenti, quantnm poiesl iieri, temperemus; quo nee 

in lotum formrim reterura videamur excedere regii- 

larum, et reparai.di» niiiitiae olericulis ofiiciis [supple 



XV. Ut cUrici ^Uanegotia inkone$ta, nec turpia Incra D Cflnsiiiamu.<^] ()ux per t1iver<.is Italiae partes iia belli 



uctentur, 
XVI. Vi ncmo liUeraA tie$cteMs, tet aliqua parte corpo- 

ris mimivs, provchatur ad cltrum. 
XVil. De kis qui leipsos nbsdnduut. 
XYiil. QuQdi ad cterum (rimitiosi nequeaut protno- 

tcri, el in clero posiii, si tn allquibus fuerini inLenti 

Hagiiris, a nit offkiit aeeantur. 
XI \. Quvd deemonis ai.isijie pcusiontbns irrctitis mi- 

nisteria sacra tructure non liceat, 

' In Y<*itiftr!ssiniol.'}re!isi coil. nutn. 400 iste titu- 

in> !*; • ••.luiii ;• iH Utiiii':-i et.iisroftHS unirer-is etjiiCti- 

pis pfi- ttnamfjunwjuc prov ticiMm i.onstiliMt, MvN&i- 

• Cifa ur«t .\ Niculau nt. a i;i e/M. S ad Miclut- 



lami&que '* consuinp>-ii iiicursiu, ui in Oiuiiis ecciesiis 
(sicut fratris ei cuepiscopi nuslri Joannis lUvennaiis 
Eci losiai saoerdotis, Iroquenii relaiione coinperiniiis) 
usqucquafjuc defic .ontc servttio aiinlslrorum [a/. i:si- 
iiisteriortimj "nisi rtiiiiiieialupaii').sper ccciesiasiifis 
proiiioiir.nii)ii«aniI<jiii;'.i^iiiii?>vaiiatir;t'risarc!iiaiieaiit 
(sineqiiibns atlminisirare i.equean:) saciis ordiiiilns 
Ecclcsi:'!! f!inditus<ie»!iJiii:v ;auiue in jfitirimislocisper 
ittopianicompeieniisuusiiii.^aicwatv subsidium r«:di- 

leti» t!!jpenf4»rem. IIari-cj.s* 

* i^^>\i l.iH-., aiij-o-iiiioue. 

* !»i. oil., ccn^ttin, serii. 



49 EPJSTOL.£ ET DECRETA. 50 

fnendAiuiti dc.-ii aniuiarum: nosqne (nagiio reaui, si a rrgaudis caiMWutn palcrnoruiu veiu«for»i:« scrvclur. 



t:itito coaiciaiiie periculo, non aliquaieuus * videa- 
liiitr iiinecii. 

C\f. II. — Piiscis igiiur pro sui revoreniia inanen- 
lil»us consiitiiiis; qiiip. ubi niilla vel reniin vel lein. 
poruiii lerurgei angusiia, reguiariiorconveoii cusio- 
Uire, eioiKiS ecclosiis quse ve! cifu<lis sunl pnvaiae 
iniiiisiris,veisu!iicieatibiisus(|uea(leotlispo!iataBseivi- 
liis, ui i^bibus ad se jierraienlibiis divina niunera sup- 
pleie non valeani, tain • intuentli (luatii proinoventli 
Clcritalis obseciuii sic spalia dispeiisanda concedimus. 
• Ut si quls eiiam tle re'is.'ioso proposito, eldiscipii- 
nis uionasteriaiibus eruditus, ad clericale niunus 
accedat, iinprimia ejus viia praeieriiis aela lempori- 



Nec contra eos uila raliune pravaieai, quod pro ac- 
cideniis derecius reioedto piovkletur, non advcrsus 
gfiia majoruni nova lege pioponiiur : c^eicris eccle- 
£iis ab hac occasiune cessaniibus, qnas noit siuiili 
clade vastnla^, pristinam faciendis t>rdiiiati<>nibns 
convenil lenere senienliain. Quo magis bac oppurtD- 
nilaie coinniouili, obsi^rvaniiaiu vt-oer.in<ioruni ca- 
nonnm propensius dclegamiis, singuiorinn graUnuni 
conscientias adraoneBles, ne in iliicilos proruuipcre 
moiianinrescessus. 

Nec Tasesse conildat quisqne ponliiicum,bigamn8, 
aut conjugia s rtieutes ab aliis derelicta, sive quos- 
libei ' pamitentium [a/. pnst poeiiteniiam], vel siiie 



bus inquiraliir, si nullo gravi facinore piobalur infe- litteri8,vel corporeviliaios[a/;miniUos],velcoiidiii« 
ctu-i, si secuiidam non babuittortassis uxtirem, uec a B narios, autcarixpublicaruniqiiereiumnexibusii(ipli' 



inatjio leiictam ['U. rejoctam] soilitus osiendi- 
lur; ki poeniieDtiam pubiicain forias^is non gessit, 
nec ulia corporis p:*rte vitiaius apparet; si sorvilt 
aut originariae non usi condiiioiii obaoxius; si cunsc 
jam [al. etiam] probattu* nexibiis al>solutus; si asse- 
culus est iitteras, sine quibiis vix foriassis Ostiarii 
posMl implere niinisieriuin : ui si bis oninibus quie 
sunt praedicla fulcitur, conttnuo lector, vel noloiius, 
aul cerie defensor effci lus, |)0Si tres niensos existat 
acolylhus, nuximesl buic a:ias olinm suffragaiur; 
sexto mense subdiaconi nomen accipiat: ac si modt>- 
stx coiiversationis boncstxque votunialis cxislit , 
noiio inense diaconus, compleiyque :iiino «it piesby- 
ter : cui tamen, qnod annuniin uttcistiiia fueraui col- 



calos,aiit pa»siranulla teinporis congrueniisexspeda- 
tione discussos, divinisservitnro>applicare niysleriis ; 
neque pro sud iibiiu jura siudeani aiicna pervadere, 
absque sedis apostolicx jusla disposiiione inantlantt'. 

Cap. IV. — Basilicas noviier in^iilutas non petitis 
ex more ' prxceptionibus, dedicare non andeaut, 
nec ambiani episcopi dibiinet vindici«recleiicospu- 
te!«tatis a!it DX, 

CkP. V. — Daptizandis consigiiandisqne ridtlibbs 
sacerdotes pretia nuUa pra>flgant, nec illaiionitMJS 
q'iibuslibet imposiiis exagilire ciipiani renascent^ : 
quoniam qiiod gratis acccpiinns, gratis dare manila- 
mur {Matih, x). Et ideo nibil a prxdiciis prorbus 
exigere moiiaiitur.quo vel lauperlate cogcnte det r- 



l:itura, sancli propnsiti spoute susccila dociatur C riti, vel indignatione rivocati, redemptonis siia; 



pi-:(Slitisse deTolir». 

• C.xp. 111. — Si vero de bicis qiiispiitm ecclcsla- 
iticis est aggregandus tiftii i:s, !:i:iio gollicilins in 
singulis, qnx superius cumpieia-nsa shri, liujusmodi 
dccet exaiiiinari personMin, qiiaiituin iiiter miinda- 
nam religiosamqne vitain consiai c«se di^criniinis : 
quia utique coiiveniriitia ccclesije iiiinistena repa- 
i^nda simt, noii inconveuieniibus ineritisiiigerenda; 
Unio({ue magis, quod sacris apiuin pos^itesse servi- 
tiis, in euruin qua-rendum e.sl ii.stiiuli-^, quaatuiu 
[al. quantu] dc tcnipore rjuu fueraiithxc a^se>iuenda 
deccrpitur: ut morum liabt le uoceaiur hoc prob tas, 
quod prolixior consuetudo non conlulit ; ne pei* oc- 
casionem sujiplendce penurise clericatis vitla poii:is 



cau3:is adire dcspiciant; certuiii habeiites qiiod qui 
prohibiia depreliensi fu^irint atJmisi>se. vel comuiis- 
sa non potius stia spoiite correxerint, peiieulum siihi- 
turi proprii sint honoris. 

Cap. VI. — Nec luiiins ciiam prcsbylcros ulir.i 
modum sunm tr^ndcre pi ohibenius ; iicc ei)isoo|>:i!i 
fasiigio debiti siliiinet audaclerasninierc : ntin con- 
"fi: iendi chrismaiis , non consignaliunis puiitiilc:>.I s 
adhibcnda; sibimeiarripero fucultateni ; non pr.csen- 
te qnolibet aiiiistite, nisi ioriasse jnLeantur, vei ora- 
tionis, vel aclionis sa<:rai sui'p!enu.e sibi inesiunant 
esse liccntiam; nequesub ejus aspectn, nisi jubeaii- 
lur, aul sedere prsesuinanl, anl " vcnerrmd-.i \ui. vene- 
rabiiiaj tractare iny^leria. Necsibi iiioinineiiiil iilia 



divinis culiibus i:Uiilissc''Jiidiceniur,non legi iinie fa- D ralioue conccdi, sine funiino ponliiice, siiiidi:icuiiuiii 



Duliu) conipuiciniir pruour.issc compen.lia ; quuriiiu 
proniotiouibiis ^uper :'.ntii nictas, scx n:enses nibilo- 
niinus ^nbruganiiis : qiiunlu:i;, sicul dictum est, di- 
slan* (Wiivt^iiil iiiier peisoii:u;i, divino cuUiii doditani 
et de iaiconiin ooiiVi;r--slit!i!e vonioiiiciii; qna.' taiiien 
eat<-iiiis iiiiiulgeniia crcdidinius, ui ilii.s ccclesiis «lui- 
biis i:iie»i;it oie i>ei!orum vt;i iiiilla peniius, vel exigiia 
leinan^iTiiiii, niinisicri,» renoveiitiir, tjiiatcniis liis 
iJeo pio|iiiio resiiiaus, io ecclesiaslicis gr.tdibu3bub- 

* id. oofi., consiilumns. 

* II Ci.d., iji.^tine.'itti. 

* Ciiaiur ;i Nicolao papa in episl. 2 :ii| Michaelem 
iir.p.lameisiquaedatTi ibi abislistlisfrepanl. H.\Ri»oiN. 



aul aoolyiliunijiis Iiaboreficietidi; iiccprurius iiilJu 
Lilenl, si quiJquam :id cpiscop^iie niiiiistcrinm ^pccia - 
liler peiiiiieiis suo n;ol!i [lutavcriiii cxs; tjticif.iiJm, 
contiiiiio se prcsbyiefii digiiiiaie ct sacra conunu- 
nione priv;iri. (Juod ficri i;eocs>e fsl re;isi':iniiis, si 
corum praoult' dcfcreiiie, liujusniodi fiicrit pr^Viiii- 
caiio [iil. pi:i-SHiiipiioi coniprobalii, iii»c ipso eoriini 
episcipo a culpacoiiiiivcniia; et uiiione v:icatii'0, si 
immodcrala facieutem dissiitiulaverit viiuicurc. 

* lii coti. Ltic. doosi JH<ii~r>!iui\ 

' lil. lod., pu.il fjwiiiumiatu. 

* liilra t';ip. ^5. firnxfpto seinsc.fOiiciua;. 
' Cud. Luo. iiiO, veutiubiliu. 



Sf 



GEIASII PAPi£ I 



52 



CKf. VII. — Diacoiios qucque proprlam cuostiiiii- A iila tameo si nt magunpore praeravenHa, qiiap rci?i},i 
mus scrvare nsensnram, nec ulira lenorem {Nie. 
XVI i) paternis canonibus deputaiuin quippiam tenta- 
rc permitiimus; niliii eorum penitus suo mitiisterio 
appiicare, quse primis oriiinibus proprie decrevit an- 
tiquiias. Absque episcopo vel preshyiero bapiizare 
non audeant, nisi, prae-iictis foriassc orficiis longius 
coiist tutis, necessitas extrema compeilai. Quod et 
laicis Cbri!<tiauis fjcere plerumque concedilnr. 

Cap. VIU. — Non in presbyterio residere, cum di- 
vina celebraniur, vel ecclesiasiicus iial)elur [al. ceie- 
braiui] qui' unque tractaius. Sacri corporis pr.£r!!ga- 
tionem, sub conspeclu pontiiicis seii pie>byteri, nisi 
Lis abseniibus, jus non iiubeant excrcendi. 

Cum eiiim decreta venerabilium sanctionum nos 



nisi nianifesJa Jecoloraiione non possint. Ac si ea 
ips:), qiisB nttHa deiiiniento aliquoties indulgemfa 
creduiitur, rel reruni ' temporuuique cogil intuitiiS, 
vel acceleratse provisioiiis respectus excusat ; quantu 
magis illa nuilaienus mutilanda suni,.qu3e iiec ulla 
necessil;t8» noc ei clesiaslica prorsus extorquet uti- 
lltas ! 

Cap. %.. — Bapiizaiidi sibi quisquam passimqao- 
cunfjue lemporenuliiiiu credat iiiesse flduciain, pra:- 
ler pascbale lesium ei peniecoslps venerabile sacra- 
menliim, exi epto duutaxal gravissim! ian»uoris in- 
cursu; in quo veicndum est ne, mi.rbi cresce.ie 
periculo, siiie remedio saluiari foriassis aegruiao'» 
exiiio praevenius atscedat. 



quoque m^ignopere cusiodire nitamur, ac sine eorura B Cap. XI. — Ordiiia«iones etiam presljylerorum et 



dispendio eiiain iila qua; pro aiicujus ut:!it:ttis com- 
pendio forLisse videantur l.nxanda, credanius. 

Cap. IX. — Cfimquenobiscoiitra salutarium reve- 
reniiam regul:>nim cupiainus temere nihil licere, et 
cam sedes aposiolica superior iiis ouuiibus, favcnte 
Domino, qnse paiernis canonibus sunt prxfixa, pio 
devotoque siudeat tenere proposilo; satis indignuni 
est quemquam vel pontificum, vel ordinum subse- 
queniiym, hanc obscrvantiam refniare, quara beaii 
Feiri sedem ei sequi videai ei docere : saiisque cuii- 
venienssii, ut lotum corpiis Ecclesiocin hac siblraet 
observatione concordet, quam illic vigere conspiciat,' 
ubi Dominus Ecciesice totius posuit principatum, di- 
cenle Scriptura : Ordlnale inmehcaruatem {Cant. n). 
Et itera : Omuia cum ordine fiani {1 Cor. xiv), Aique ^ 
iterum psalmista praedieante : Circumdate Sion, et 
compleclimlni eam, narrale in turritua ejus. Ponile 
corda vestra in virlute ejus, et distriiuile gradus ejus^ 
ut enarreiis in progeniei alteras, quoniam hicest DeuSy ■ 
Deui noster in ceternum; el ipsereget nos in scecula 
{Ps(d. xLVii). Hic prociil dubia, qui in ecclesiasiica* 
rum narratur altiiuJine digniiatum, el in cujus vir- 
tute bonis operibus corda ponenda sunt, gradibus uli- 
que distributis, cunciis Deus nfister et leclor popuiis 
pnBdicandus est chrisiianis : ubi nemo siblmet ali^ 
quid jam existiroet imminulum, cura et de unius( u- 
jusquc gradus perfectioae nihil deperit, et convenien- 
ler reiinendo, quod ctelesti dispensatione collaium 
est, pariier nobis ei cognoscibilera Denra fieri, et 
tribuit esse reclorein. Nam ei si quid indulgetur de 
lemporum quantilale moribus aggregata strenuitaie 
pensatur: si vii3Bjam[fl/. eliam] pruposiiocontinelur, 
quod protelata fuer.il x-iaie curandnm, duminoJo 
lUa nullaienus dissimulala subrcpant [ffl. subripinntl 
quorum qui.-diibet, si ioesse clariierii, irerito deri- 
calibus iufulis reprobabiiem convincatessepersouara. 
Elsi ilia nonnunquam sinenda sunt, quae, si CLiero- 
rura consiei integritas, sola nocere non valeani, 

* In eodem cod. deest temporumque. 

* Id. c.jd., noH audeunt. 

' Vox causu abesi a cod. ju$t..ei ab edil. 1:;2d el 

lou.. 

* In oou. Luc. 41)0 dccit uut i« AlOis mtchuUb.^i. 



diaconorum, nisi ceriis (^mporibus et diebus, exer- 
cere non ^ debent, id est. quarti mensis jejiinio, 
seiilimi, ei decimi, sed et eliam quadragesimalis ini- 
lii, ac mediana Quadra<;esim£ die, sabbati jejuiiio» 
circa vebperam noveriul celebrandas. Nec cnjuslibel 
utiiitaiis ' eausa, seu presbytcrum seu diaconum his 
praferre [al. praeferri], qui ante ipsos fuerioi of- 
dinaii. 

Cap. XIK — DevQiis quoque Deo virginibus, nisi 
aut in Epiphaniarum [lege Epiphaniorum] dic ^ aut ' 
in Albis paschalibus, aut iu aposiolorum nataliiiis 
sacrum rninime velamen iinponani , ' nisi forsitan 
(sicut de baptismaie dicium esl) gravi I.inguore cor< 
reptis, ne sine boc munere de sseculo exeant, implo- 
ranlibus non negetur. 

Cap. Xlil. -r- • Viduas auiem velare pont'ficuro 
nullus atientet, quod nec auclurit:is divina delegat, 
nec canonuffl forma prsesiiiuii. Non esi ergo peniius 
usurpandum, eisque sic eccicsiasiica sunt fer>nda 
[(orte coiiferenda vel inferenia] prxsidia, ui nihil 
commitlatur illicitum. 

CAf. XIV. — Generalis etiam querel* vitanda 
prxsiKupiio est. qna propemodum causantur uni- 
Tef.»i, passim servos el originarios, dominorum jura 
possessionumque \al. possessionfiui] fugientes , sub 
religiosa) conversaiionis obieniu, yel ad monasieria 
sese conferre, vcl ad ecclesiasticufn famulatmu, 
coriiuventibus [aL coLibei.tiljus] quoqiie praesulibu»;, 
indiirerentcr adraiiti : qux- niodis nmnibus est aiuo- 
venda pernicies, ne per Chribliani nominis insiiiu- 
Uim , aut alleua pervadi , aul publica videatur disci- 
plina subverti : prxcipue cum nec ipsam ministerii 
clericalis hacobligatumefuscsri conveniatdigaitatem, 
cogatiirque pro staiu militaniium sibi condiiionequc 
jurgari, aul videri, quod absit, obnoxia. Quibussol- 
licila competenter interiJictione prohibilis, quisquis 
episcopus, presbyter, aiit diaconus, vel eorum qni 
raonasteriis prseessc noscunlur, bujusmodi personas 

* Eurcbnrdiis lib. vui, cap. 15, inseril ei nisi ante 
25 annos. Iia Icgo in meo ins. cod. ; num et in ediiis 
exslel igimro. .Mans: 

* <.iialurt'l a Carolo Ma2[iio in capilul. Aqnisgran 
,iri!i; 7iiU, tap. L9. IlAUuri.N. 



53 EriSTOL^ ET 

Hpudse teneulesnon rcsiltuendas i>atroi\is, auidcin- A 
ccps vei ecclesJasticaescrvituli, vel religiosis congre- 
gniionibus putavcrita applicandas , nisi voluniate 
foreiun domiouruiQ , sub Scripiurae tesiiaionio pri- 
mitas absehitas, vel lcgilinia iraitsaciione concessas, 
periculura se hoaoris proprii non ambigaiU commu- 
nionisi]ae subituros, si super bac re cujusquana veraz 
nos querela pulsaverit. Magnh quiype studns, secun- 
dun) beatura Apostoium, pnccavemiHm e$t ne fides et 
disciflina Domini bioijnhemeiur (/ Tim. \\). 

Cap. XV. — Consequeus fuit ul illa quoqne quae 
«le Piceni partibus nuper ad nos missa rebtio nun« 
liavit, noa praetereunda puiaremus, id est, plttrioios 
clerlcorum negoiiaitoQibus iniionesiis el lucris tiirpi- 
bus imnunere, aul}o pudore cerr.entes evangeiicam 
lectlonem, qua ipse Dominus negoiiaiores e tensplo B 
Vtrberalos flagellis assentur e.xpuiisse {IduUh. ixi; 
/«an. ii); nec Aposioli verba ieco!ei)ies, quiJsiisait : 
Nemo nxiiilanz Deo iDipiicai se negoiiis stecidaribus 
(// Tim. ii); Psaimistam quoque David surda dissi- 
loulaul^ aure cantuntem : Qnoniam non cognovi ne" 
gotiationei, introibo in poleniials Uomim {Psal. lxx). 
Proinde bujusmodi aui ab iaJigius post hac quaesii- 
lus noverint asbiiiiendum , et ab omai cujusiii>e( 
negotiatiouis iogeDlo vel cupidiiaie cessaadum; aut 
in quocunque gradu siat poalti , mox a cleric&libus 
offi(nis ^ abstiaere coganluc : quoaiam donnus Dei, 
4omu$ oraiioiiis el esse debei, ei dici, ne u.Ticiaa 
negotiationis et speluuca potius sit lalroniuit (JLuc, 
XIX ; Isa. LYi). 

Cap. XVI. — llliileraios quoque, ei noooulla parte C 
corporis imminutos, sine uiiorespecia ad ecclesiasti- 
cum didicimus veaire ^ervuium. Quod sintul aniiqua 
Iraditic, et aposioiicss sedis vetus forma non recipit; 
quia nec iitteris carens saeris esae potesi aptus offi- 
eiii et vitiosam nibi! prei-sus Deo offerri legnlk 
prujcepia sanxeruni {Levit. xxi ; Deut. xvn). Itaqae 
de cabtero modis omoibus ^ ha:C viteniur , nec quis- 
quam laiis suscipiatur in eieram. Si qai vero vel 
teorierltate propria , vel incuria prsesiiieoiium laies 
ante suscepii suni, ia bis qulbus censiituii sunt locis 
eatenus persevereiit, ui nlhii Uiiquam promotionis 
* acciptant ; satisque habec.ni boc ipsam sibi pro ni- 
niia miseraiione permlssum. 

Cap. XVll. — Dtf hJs auiera qui seipsos aijscin- 
dunt, paterni canonesevidenter sequeijda posueruiu; D 
quorum lenorem sufflciat iiididisse. Dicuut enim, 
luiia perpetranies, mox ut agnili f>:erinC , a munere 
clcricali debcre seciudi. Quot^ modis oinnibus custo- 
dire nos convenii, quia fas esse nuiii siippediini quid- 
quaiu prxier ilia quse iucmorabii:b decrevil iorua 
censere. 

Ca!'. XYUI. — Coinpenmus eiiam Lorrendis qui- 
busdam criminibus implicaio^, lola discreiiunc sub- 



DECRETA. 54 

moia , non solum de factis airocibus ncccssariain 
poeniiiidinem non habere, sed i!«c aliqviaconoc ioi:e 
peniliis succede !te, ad divintun niinisterium hune 
remque coniexidere. Noiinullos auiem etiam in ipsis 
erdinibus constilutos, gravibus delinquemes f.cino- 
rihus, non repeUi, ciim et Aposioius ciamet ; Nemiiii 
cito mauui unponendas, neque cotnmunicandain pecca- 
tisalieim (/ Tim. v); et liiajorum veneranda consii-- 
tuta (iVt(;<p»hx, xjpronuntienl, hujusmodi, etiam si 
forle subrepserint, tara qui aiile peccavcrunt, dele- 
ctos oporlere repelli, quam sacrx profcssionis obli- 
tos, prsevaricatoresque sancti propositi, procul dubio 
submovendos. 

Cap. XIX. — Usque sdeo sane comperimus jlii- 
ciia quseque prorumpere, ut * dxnioniacls siinit.bus- 
que [o/. daesmne :iliisque] passionibus irreiiiis iirtni- * 
steria [al. mysieria] sacrosaiicia tractare iribuaiur. 
(juibus 61 hoc opereposiiisaliquid pro; riie nece^siia- 
tis occurrat, qujs de sua [supvie acl fidetium saiuie 
coiiliddt, ubi ministro» ipsos cui*aiionis uumuii:c iiinia 
pcrspexerit calamitate vexari? Atque ideo uecessario 
removendi sunt, ne quibusiibet, pro quibus Chrisius 
esi mortuus, scandalum generetur iufiruiis [flum. 
xiv: // Cor. vni). Posiremo , si corpore sauciattim 
foriassis aut dcbilein, nequaquam s^im lu con.? g^re 
lex divina permiitii {Lmt. xxi); quanft> magls doni 
coelesiis dispensatores esse uon cou\eiiii, ouod est 
deterius, racme [^erculsos \al. percussos;: 

Cap. XX. — Yirginibus auteia, sacri» lemore st; 
quosdam soclare cogaovimus, et .posi dicatuin Deo 
proposiium, incesta fcedera sacrilegaque misceie. 
Quos proiiuus aequum esi a sacra coauuunione de- 
trudi, el uisi per publicam probaianuiue pceiilieu- 
tiaiB, oiunino non recipi, * sed tauien viaiicu.u dc 
ssculo transeuniiLus, s: laaaenpceniiuerini, iion * ne- 
geiur. 

Cap. XXK — Nam de viduissu!» a«iHa I;enediciioiie 
vclandis, superius^ iate sulficleriierqac prxdiximui 
[forie leg. ialius duxlnius dlssereniiumj. Qu:c si pro- 
prla voIauJale professam pnslini coMiu.^ii castilatem 
muiabili meuie calcaveriiii, jiericuii (.sirum iiucrerii, 
quali Deiim debeani s:iUsf;:-jtiouo piacare, ** quia 
(juxta Aposiolum; primum fidejn iT-.-tam fecerunt (/ 
Tini. v). Sicui eniiB, sl se forsiia:.- couiiuerc nou po- 
teraiu , secuiidum Aposioluni , nuiiutcnus nubere 
veiaijautur (/ Cor. yi!,i ; sic hai>iia sccuiu deiioera- 
tione , promissam Deo puuiciiiic fidcm debeni '[«.' 
debutrunii cusiodire. N<!S auiemJallbus uijilum la- 
queuiu debeuuis iujicere; sed »ol!';n adhoriaiione;» 
pfa:mli scinpiterui, poeuasque propuiier- dlvin! judi- 
cii. ui ei nosira sit absoluta cousoientia, ei iiiaruui 
prose raiiouem Deo reddai initniio. ravendum est 
quippt! , ut de earum utoribus " actibusque bcaius 
Apostolus (/ lini. v) testatur, quud pieuius [ui. 



« Cod. Luc 490, abire. 

* l:i euuem ood. desunt hoec viteniur. 

* Id. cod., anipiant, 

* M. coil., dcemonis. 

* Cud. Luc. iUO, aut hii cerlc. 



* Id. cod., neQuri. 

* Id. coil., If.lin* diximus uix^iCicndunt. 

'. * In eodcm cod. aesu;it sequcniia usijue ad sui<i 
emm. 
^ M. cod., acillfus quig. 



56 



GELASll PAP.€ I 



.S6 



pianitis;tla in Luc.] c.Kponcre prxterimus, ne sexus A s> taroen sacorjoium jatn sinl vncahnlo nmtciijtandi. 



iii^uibiii» tion lam 'ieurreri quatn adamueri videa- 
lur. 

(!ap. XX I. — Secoiidas nupiias sicut saecuiaiibus 
iiiirc (oncediiur, i!a pusieas uutiiisad clericale si- 
i:iiui- vcniic colif^gium. Alia est eiiiin bu:ii:i[ise fr:igi- 
liiaii generaiiier cooce^sa iiconiiaialiade! cl ti9»evila 
diviii.-irum reruui .servitio *■ dedi<aia. 

Cvp. XXIII. — Quisqiiis proprisc Ueierior ecclcsiae, 
niillis ekislentiiius caosis, ad aliam putaverii tran>* 
eanduiQ, iemereque snsccplus fierit et prQinotus, 
reverciidoriim caiionum vel ipse vel recepLor [aJ 
queo) profectus e.si] e;as atqut: provector cuusti* 
luia uou etfugiet, qua* de liujuMnodi prjKsunipiori- 
l4vu prxfixere servatiiltf [Nicanixsei xvi). 



q>ii " delegatiim sibi leiigionis orUciiim s'c prosier- 
uere luoiiuiiiar, ut in perversa qua-que profauaque 
declives,. sine uUo rcspeciu regola: Cliri^tian» pr.-c- 
cipiii:! fuiiesia sedeiilnr. Cumque scripiuin sii : Mi" 
)uma qui tperuit, paululim decidet {Eccli. xix , 1) : 
quid esi de laiibu» exi»i;iiinndum qui iminensis ac 
inuliiplioibu^ prnvitai-.jm muiibus Qceupaii, iiigenifm 
loinani iiiiiitiinodis iitipnisioaiUijLS edideront, qitxnnii 
soliim i sos videatur obrnere» se4 ei Ecclesii.s niij- 
veisis moriiferam, si non sanentur, jnferre penii- 
ciem? Nec ambiganl qui baic aiisi sunt ei^eiccre. 
sed etiam qtti iiacienus cognita si^uenuit, sub bonn- 
ris propvii sc jacere dispcodio, si non quaitta possii.t 
ce!erit:ile fesiitient, ui letiialia vulncra com}eienti 



Cap. XXJY. — De monachls iaicisque in ptinui B nieUicati iie ciiremur. Quo enini more teneant jiir& 



c piotiius praecepiioois hujus * piriQ digesturn est, 
(Vidc supra Cup. S ei 3) , qtue vcl quatenu^ bis pro 
rerum temporuinque uecessiiale concess.i sint, vel 
quemadmodum, ubi nuUius necessilatis [forte iacii 
iiecos»iiasJ inieresse probaiur , noji nisi veius insU- 
tuiio debeal custudiri. Quos veroconsiiierit iiidi^^nos 
m fiti> , sacram uiercAlos es^e preUo U'gniiatem, 
coBviclos ojiort^i arccri non ^ine periculu fucious 
tale ' periielraii^s : quia dantem psriter et accipieo- 
tem damnai o i^iinouis , qttam s^cra ieciio {Act. viii) 
lestaiur, involvU. 

Cap. XXV. *r, De locoruin eonsecraiioue ^ancio- 
ruin, quamvis supe<ius {C4p- 4\) (triclitn fueritcom- 
prehensuia. lobisquoque petiefaclum est, quod absque 



poniiiicun), qui pooiiGcaiibus excubiis ealcnus iiyuii* 
cia dissiinulant. ut conlrariu doinui Dei, cui prxsi- 
deut, poUus opereiitur? Qui qnantum apud nonMitiuQ 
possent, si non nisi coiiveoieniia procurarent, lauiuin 
quid ftiereantur aspiciaiii, cmn exsecr-bi|i ttudio se- 
eteniur advcrsa. Ei quasi inagis bxc rcguta sit qua 
Eccie>ix debeant gubernari , si quidquid est eccle- 
siasticis inimicum regulls pt-rpetratur, cum et si ca> 
gtiitos babiiil canones uuusquisque poulilicuni , ittie- 
nierata debuerit tencre 'cu>todia. £t si forsitan 
nesciebit, consulere fidenter oportueiit scienttttn 
[al. igiioraniem]. Qnoioagis excusatio iiulla succur- 
rit err&ntibus : quia iie&cieas [itec soien^ omiinQ /e- 
genduni esty tu kabei cud. Juil. ei edit, Canou], pru* 



prscepto sbdi^ apostoli^ae nonnuili factas ecciesias C po^I« icrvare quod nQverul, nec ignoiaus curavit 
vel oratori& sacrare prxsumant : boc sutnus taniei iio>ie qutid gererel. 



intlicio deiestabiiiiire permoii, quod iu quocunque 
1«/. quorumcunqnc] nomioe defiuictorum, et(quaD- 
ttun diciiur) ncc omnisK> Gdelium , cujislruciiuneti 
sdilicatas sacris processioitibus[A/., ptofessiouibus] 
audactor instituere inenioratilur : q<ise quoni mi U\m 
acerba tam dura suui^si r«;vera Clir^slLanitatisaifo' 
ctus in illis regiQnibus cerius et fixus esl, et disiriciius 
isu» 9ua:ranlui\ e^aquibtu fucriul gesia, piodamur : 
quoniam titrut laientibus iu liac air<icil<ae nonumbus 
noQ exstat, in quem »ententia i!cbita proferatur; ita 
ccm nianiresiis fuefit ducumeutia eAposiius, quein 
[foru quam] lunti aeelerU poscit immaitiias, nou ei- 
fugiet [fo*U vitdbitj uilaletuis dltiouein 



Cap. XXVU. — Quatuor auicm t.im de redit^i 
quam de oblal on>^ iidelium , proiii cujuslil et ecel :- 
si;v faculias adiniiiil, sicui (iudiiai ratiwn.<blli cr esl 
decreium, cottvenit Cu:i\ poriiune3. Quaruin sii uua 
poniificis, altera ciericniiiu, ptuperuiu lor 14, i|uart.i 
fabricis applicanda. De i^uibus, s cui sucerdo is in- 
tererii, itilcgiatn luinisiris ecc!e^i:je luteuioraiaiti 
depemlere quanlitalem, sic tleru.s [uL cl- cicu] ulira 
delcgatam sibi suniuiain njiiU iusi>.!t}nlc^r nuverit 
e.\peien(lum. lui vero qu:t; ecclesia.^ttcis sed ticiis at- 
triliuia luiit, buic 0(eri veraciier prjrrogaiji.,^ toc(»- 
rutn doct^ai instauratlo maitiiei>Ld sancturmii : quia 
ucfas e&t, si sacris a:uit>us desiiluiis, ii> luiruni 



Ca». XXVI. — ^iiblioiniuus impatienieraudiviinus l^ suimi pjajsui imi»eiidia his dosignaia [oi.depuiatA] 

couveriat. ipijam nibiiontinus ascrij^ttani paupcribus 
portiuneiii , quatitvis (iivinis raiionibos se dispeusasse 
mdiistraimus esse viileaiur, lamen juxta quod scri- 
ptuni esl : l-J videaiu apara veiira buna, ei glorificent 
Pairm veslyum , qui in cvlis eti ( J^ait^. %) , 0[tortei 
eiiam priescnti teslificatione priedicari, et boiuv 
fanvii pratcouiis doo iiteeii. 

Cai*. XXVlll, — Quapiopter nec \at. ne] clerico- 
riim quispiam se hujiis olTeit.sa.* Iui.irum conlid.it 
iinmunem , si in bis qux salubriier se(|ueRda (ic» 

^ Id. cod. addit ut eadan vix nouer ferre postit au-' 
diiut si reverUf etc. 
' Id. coil., (U-ln!uu-. 



l&niuoi dtvindrBtn reruin &ubil»sc deipeciutit, ut fe- 
iuiiUBit»aci'i& aU.(ribu& iuinistn:r«; feriittiur [ui. iirmeii- 
tur; tia et in Lw.\; et ciiitcta«}ua2 uuit niii virotuin 
famuiatui deputaia sunt , ^xum cui non cotnpotit 
exUihere. 

\i$o^i.uisiiiia(<in Luc.] quodomniumdeliclorum 
qu£ sigillatim perstrinximus, iio.ia omitis [al. noxiitr 
rum reatus Qinui!>i et erinteii eos rcspicit sacerooies 
qui vet isla coioniiiiunt, ycI coininiitentes niiuinie 
publicando, pmvis excessibus sc lavere signiiicant : 

* Id. ced., dedicandorum^ 

* lil. cod., p.7ric diffena. 
Id. cod., vemlcnie. 



57 EPISTOL/£ ET I>ECRETA. 

proiiipbimus , srve qprscopam , sive prcsb^termii, 
sive diacoiiuia videril exeadente.nt , nm proiiiius ad 
aiircs iioslrts (Jererre curaverit, probationibus dun- 
taxat coiTip&ieiiier exiiibitis, ut iransgressoris u!tlo 
fiut, et c:eierts inierdictio deliitqueudi. Sui [at. Sie] 
Toru inodis oiuiiitms erit unusquisque pontiticuin or- 
dinis et hniK^ris elisor, si cuitiuani clericorum, vel 
Eeclesi;e totiiis nudi<ui iiaec puia?erit suppriniend.i. 
Data V idus llartii (anno Ghrisli 494), Asterio cl 
Praesidio Yirio ciarissiinis coiisuiibus. Et aliti maau : 
Deus vos iacoluuics custodiat, fratres carissiaii. 

KPiSTOLA X. 
AB EPISCOPOS &iaiii«> 
EcclesltE fucullatis ab npisiopii^ clerieis el pauperibug 
diilribui debert ; diceceses H \>fina eccleiim ab ejH- 
coprs iriginttt ofntos possessa eis non auffrenda, 

Geiasius Ronianx Ecclesi» episeopus dilectissimis 
et iii Chibti cdriiate unanimiter coniiexis frairibus 
epi>copts <iui in Siciiia sunt consiituti. 

PrapsnluiQ auctoiitas uosironim eaiaa»Tii, ut fa- 
cultaies ecclesiie episeopi ad regeadum liabeant po- 
tcsiateni; itA lamen utviduanim, pupillorum, ntqne 
panpeium, nec nun ctericorum slipendin distriiHtere 
fleiieant. Hnc eis etiam sutiiimiis dori , quod hacte- 
nus decreiinn es-t. Retiquum sibi episcopi vindicentt 
ut (sieut anie dixtiniis) perejpditoruiii alque capiivo* 
rnm largitores esse posslnt. 

lilud etiam adnecti placuii . ut si (quod absit) Ta* 
ciiliates ecclesia>, nec noii et diceceses qnae ab aii- 
quibus possideiiiur episcopis, jure sibi vuidiient, 
quod (riccnnalts [nt. trlcennariaj {exconcluait, quia 
et flliorum nostronim principuni Ua emanavit aucto- 
riias, iil uUra trijjiiita aiinos nulli iiceat pro eo 
iippetlare, quod legum (empus [al. inlela, sivc re- 
gul.), aut poiius iaut.ci.i! cvclusii. Data Idibus Maii, 
A^teiio et PrxsiJio viris clarissinii> coiiSulibus (aono 
Cbri ti 494) ». 

EPISTOLA XI. 

AO EPl^OPOS IiA.BnAM£ ET ILLVI^iCI. 

Conmwidat eorutti reiigioncm; Tliessalonicpnsemet}!" 
scopuni:^ qui iui reticotum muiinu d^nmare recusuvH, 
apostolictfi sedin canii/niUone priiiatim esse, el Aru- 
cium vt excoiuinuuicalioiie uiortuuiu iion i.vsie at/- 
tuivi bi'jni/icai. 

Gelasius cpisK^vpu^ nuiversis episcopis per bAr- 
d.^iufim [in ^7. codd. iej. et Daciani} sive per llljTi- 
cuia coa>t:tutis. 

Aud^enles orthodosadt vesin» diiectionis iii Chrisio 
Constaiitl;>ni, atque iia vo.s anuqii^e 6dei coiniini- 
iiionisque siuceroe iraiiuioiniiu» luti^rtutt^s, ui u>en- 
loiii Clirisiiana' iiediiaiii vetiiali iiuJatenus iiifceeriiil 
prxvarii-atorum Ticiiia cuiiiagia, iiiagnitic.-tvim.is Do- 
ininuia, cariiateinquo vcssiraui inissis liiieria alio.jui 
t>«r religiosos viros lilius iiosirus Cyprianunt atquu 
Macariiiin diacums lota cottiis a^iiiilate curaviiiitis : 

' In meo ms. Buclianli coJ. lib. viii, cap. 46, lioc 
deci>;tuin laniuain ex episiolu Culasii ud b>iciiK*i)6cs 
episc4>pus c:)p. H a(ce|ttuin ailcnui' : .Vi,'/»« vtdunn (id 
KV.pthis l};tniii\- puliiUhr qUiV reliijiOiO ptupijtno iiiu- 



58 

A quoniant prosedis s{m»iolicae pnneipatu, cujus s«>i<« 
iiciiudo deie)j^.«:a divniiius cunctis debeiur Ercii^site, 
tws vi.viinus, «4 vos staiis in Domitin, niagnisqne 
giAuJiis iiiump^")*^' Cum ubiqud lerraruin Douik 
iiMin Sab.^uth seiueii purae o<inres9ionis reliqtiisHe 
eogn.tseinius, qtiod non iit peirosa d«veiiieiis, a^iti 
teiitatioiiis exaruit, neo vise proxiniutn ceciJit va« 
cflniilms inimieis exi>n«iiium ,- nee in spinis irruit 
sutToeanduna , ced ih bottam tePrem piae devoiioiiis 
vestrae coolestt lactione \at. sation*] dhspersum \u 
trigesimum et tejiagesimum fruettim cenienariuin* 
que profeeit, proleciinneiuque scilie«l frumenti do* 
niinici mysiiea looutiune dusi^i>an&. (juapropter ex- 
suitantibus aniniis con!iiienliu6 inciiamus, ut ab^ 
Kutychiano) pestis ineursu pectora ve&tra sapienter 

B inteinerata serveiis : quuDiam jatn qui perstMrat 
uiqm \n fm&n, kic aalput erit {Manh. %). Domiitns 
prope eti, nihil toiiioiti sifis { Pliiiip. tv); siquideii) 
majorest quod in nobis estquant qiii in hoc niundo, 
refnuinque Domiul inira nos (eiiam Scriplura [Luc. 
xvtil tost^Hile) sit cenuin. lii autein ab eorutn qtti 
in Cfrore sunt po^Hi, noxia socieiate cave«ttl!>, ruI- 
iiim talibus communicanteiii ad vestrum reciptaii» 
qualibet subrepiione consortiuiii : quia sicut iti una- 
quaqiie ]i:eresi cuni pravitaiis uurtoro Hiimiiato sne- 
ce^ercs ejus ei compiices aiijue Kiijustnodi secta- 
[Ofibus poiiuta coniinunione pi>>rmixtos caiholica 
vitare debut inidj^ritas. ita cum Gnrycheie Dioscorns 
siimilque Timothcus jiilurus et Peirus Alexandri- 
nus, ejusque coinraunicator Acaclus. nec non etiam 

C AniiocheiiuB Petrus, eum suis &unl om.iino partici* 
pibus abdicandi. r^ec quisquoni, etiamsi pravitalem 
depouere se promittat, ruciiiindis lamen iioniiuibus 
eonsentiens peiditorttm, vel eadcui reeiiantiuin ini* 
nimeioiinnuniune discretusad iinniacuiaia s-aeriie» 
giis ovilia quibiisetijiqiie ino«lis dst pcriniitendus 
itiirdre, ui Eecie«'.a Dei nastr: , qita: maculam rtigant' 
qae noti sustinet (Kflies. v), inviuiata pefmaiteaU 
Ab.Niiit ergo a tideiibits Ciirisii vipet~<e eapilia dir» 
evmniercia, et procu! a eai'e:«tibiis pascui:» mortilsra 
vonenn pellaiitur, ui b:»<'itt»ris aiimoiii^ panis iitius 
qui de coeio descendit {Joan, vi) , lideles tianc siw 
ntenies ad vitant perdticai yeieMiann 

Qu.-e ut inutiia valeantus exlioriatiorte pn>spirere-, 
dei opeiam vrsira dilcedo ui sustiiiatein vesir» cari* 

i) tatis opiaiam , et fidei commnnis insiantifl nubis 
frebrius ripetire non dcbinat, quatenus aileniii» nos 
insiruetionious excii<»nies, legilLniurUin Duniim' »- 
eerdoiuin possi;nus inventre in*rce*iem. Per vicifi:t« 
qno<iue provincias liajc eaJesn paiefacere vestni ca- 
riias vigii.tiiier iiisisiai; ut ei (lui oatiioIicaD commu- ^ 
liioniii siitoeritate siiiii»istuii(, euinprteniibnj robn- 
rentur allmitiits; ei qui fot^iian ab hujus i>eetiiudine 
dHviai-unt, ad integriutem doginaiib Ciirtsiiahi sr.f 
liibribiis inoiiilis reducaiilur. Nuveril auiem vesira 

/M»7?rt observauone permanxerwit . Simiiiter auieni tir- 
yinen r,ul>e>e proUibemus (jxtaa ttnnis piurimis in mo- 
nastiirni xlalem pereg'>iie coriigerii. 



58 CEIJ^SII PAP^ I 60 

fraieriiltas Ecclesiac Thessaloniccnsis antisiiiem no- A oionemqiie cailiolicani revertaniur : secundutu rc" 



slris adliorlaiioiiibus Sjepius inciiaium , coniagia 
comnnunionis externae auaquam declinare voluisse, 
iiec apiid no3 iioHien Acaoli, vei cieierorum similiuni 
perfidonim, hisque connnunicanlium congrua pro- 
fe*siono damnaiise. Qnripropier eam communioncm 
sedis aposiolic.e non recepisse manifeslum esi, quo- 
niam iiisi piiris sensihus et ab omni nefauda socie- 
Iditi, beaii Peiri aposloli nec possumus hec debeains 
Eccle^siai prifihere commercis. Propierea cautius 
agendDu) esi cuui prieraio iic catltolicis mentibus, ut 
fiat, apostoiicae sedis reconciliaiioue suhrepat; quam 
sicui dolosis artihus failere et circumreQire nou 
pra?vaiel, iia sub cujus non poles'. obiinere aiicto- 
riiateni qut)(|ue noslrcira, quae ad Dalmaiiarum est 



gularura tratnilem paiernarmn, loio cordis afleclu 
venientefi, ei plcn^ caritave su>,cipial. D»ia ui nonas 
Augusii , Asierirt el PraRsidio viris clirissiiujs coii' 
suiihus (anRG Christi 494). 

EPISTOLA XII. 

A9 * XOtiiVa ARRLATE»SEM EPiSCOPrii. 

De episcopatiis sui primordiis. 

Mutuam cariialem cttm fide caiholka reilnendam esse-. 
m»net, 

Diieciissimo fratri £onie Geiaslus. 

Intcr difficullates varias cppiara nos reperis<c 
graiu!a:nur, qua per divbaiR grailaia sedis aposlo- 
licx regimen nos adisse pandentes, pi-xtermissuiii 
fiiu cum tua misceremus fraternitate sermonem , et 



diicttia poniifices, etiaa» ad vos credimus dirigeii- Bsaiutafione directa, mutoa caritaie soUiciti dileciio- 



drim, quaienus iu Terilaie caiholica, sccuuduoi 
furmani iradiiionis autiqu» lenere nos consooara 
Dovetiiis ubique senleniiam. Si quos vcro nnvos di- 
dic^riiis moius exsurgere, nohis fraierna debetis 
goiliciiudine resersre, qno stihinde, qiiae Patrum 
reguli^ congruant .. prxitanlc Domino, remedia pro- 
cureraus. 

Nccqulsquam omirmovohis porsuadeat Aeacio prsc- 
varicaiioiiis sua crimen fiiisse laxaium , quia qui 
posiquam ia coliegium .'■ecjdeiis pravilaiis, jureqne 
Bieruil ab aposioiica communiaae secludi . in hac 
sadeai persisiens drannaiioiie defuncius es-l. Abso- 
luiionein quam snperstes nec Mua-sivii omnino, nec 



nls qaoque luae prospera qua^rereraus. Quanto enim 
totius oviUs curatii, Cbristo Domino deiegante, su^ 
ceptam B. Peiri apostoii gDhernatio p.i-iocipaiis utii- 
verso gregi debet in orbe terrarum , Unto piotaiis 
aifeciu caactas Ecclesias earumque rectores aiapie- 
ctilur, el inter diversos mundi lurbines, si paterna 
fide vel Iradilione firmher peiieverant, ubi primurn 
facuXas anriserit, et Quaerit anxia, et gavisa cogno- 
scit. QuapropJer, rrater carissidie, insiaHiius reli- 
giosis viris ftliis nostris Euphronlo preshytero et 
lUs Uuio viro religioso, qui ad llaiise partes ad pre- 
vldepGam congregationi sancix substantiam cona* 
rnearant, remeaDtibns ad propria. silere nequivi» 
nius : sed oicni - voto dilectionera tuam duximus 



nieriiit, nmriuus ]am non poJest impetraj-e, siqiii- 

dcm ipsisap..ssc;Iis Christi vocfedelegaram esi : Qute C adrnoiiendam, quatenus el vigere apud nos aiierna 

ligaveniig super terrmii , ei qiice solugrius super terram ^iscera gratice fralres, ei coepiscopi nosiri per CaJlias 



(3/rt/;.'i.xvjii;.Ca;teruui jam de eo qui iu divino est 
iudicio c asiituius, nobis fas non esi aliud deceruere 
praeter id in quo euio dies supreivuis invenit; aique 
ideo nisi ejus nomii;e reltsiuto, cieierisque consor- 
tiitus hujus errurio, CisiB nuilo prorsus eoriim par- 
ticipare dobetis tnensa^ dorninicce puritiiLem, quam 
majores nosiri sem.per ab hiei eiica magnopere ser- 
vaveruni p ^ilinione discretam, ScJ ue([ue vos quis- 
jQue circumvenire perteniet : ijiiod dicai non de 
rciigione, sed de mofihus esse certamen , vel apo- 
StoHcara sedem non causam conimunionis catiiolica 
fidcique tractsre, scd iiijuriam dolere, cur vidoomur 
Bb Acacio fuisse cci;ieaipia; quooiam baec et iiujns- 



consiiinii , caritaie lua vulgante, cognosceret : ei 
desidc-anubus omnium per «{uos lua c^triias volais- 
set , referret rauluo sospiiatem , constaretqne Ruila« 
tenus quantumiibat sscculo deirahente diveili, sed 
eatborieam professionem manere semper ubique 
conjuDciam. Dominus te incolumeoa custodiat, frater 
carissiroe. Daia x calendas Septembris, Asierio et 
Prsesidio viris clarissimis consuiibus (anno Cbristi 
494). 
IN SEQUENTEM EPISTOLAM PRiEMONlTIO. 

Ephtolce liHJui Gelasii ad Dardanos forma duplet 
circumferlur, altei'a brevior, alia vero hinc inde anipti- 
ficata dijjvsior. Pro v.traque slant xeieres niss. ccdices 
veinilale ei antiquiialepreesiajites. Yenislissinii uiinivr 



modi, quaienus simpiices cuoiiue decipiant, hi (lui ^ '^^^^'^'^^ Veronensisei codex canonicusyetusius a Qnes- 

*^ ' nelle vulgaius brcvtorem praifeTunt. tuniorem exhibrt 



m errore sont positi spargere non qaiescunt. Videiis 
enira, sicut supra jam diclum esi, per nomina 
prasvaricaiorum , si, quod ahsiii in ecclesia reci- 
landa credaniur, simui et contagium prxvaricationis 
induci, Sedes auiem aposlolica in iantuin non con- 
tumeliara dolet, sed fideni defendil, communionem 
sincerara, ut iiodie cuncii qui in ejus visi sant pro- 
rupirse despectum, si ad integriialem fiiici coramu- 

« Hanc inscripiionern illr.&irissimus cardii-alis 
Biiroiiius roenuo-.am esse putat, quasi tVtsarii» non 
yftoiiio srripta ftierii ; vermn ea^ii q.iaui a Fciic«i ili 
ad Cesarium 8criiii;i(;i supr;! recensuii , in rcco«ni- 
lioiuhus lomi decinii a Fclire iV daiaiit cb^o rceo- 



t>elusti$c(ma colleciio Avellana in Vadcana bibliotluxa 
sertala; quin et Facundut Hermianeusis ex ea testi' 
nwnitim ullegavii iib. v. ctxp. 4. Hirx ualum uucloruni 
di^sidium: nam aiii auclioreyn inierpolalam judicant, 
Sincerilatem uni epiticltv brevivri vihdicanles. Bnlle- 
rini uuanique sinceram arbilruuiur in Insscrt. de An- 
iiq. Coiiecl. can. part. 2, cav. H , § 5, raii CelasiHm 
prinio .]uliem bretiotem scripsisf.e ; lum secundis curis 
aui'am rvu'ijasse ; id veru von unico exemplo nh nnii- 
quis pr'.esiiium demonsirant. Vide ilios in Admonit. ad 

(rnovit. Ideoque relinquendara essc punvil mscri- 
p::oii(!fn epistiil.e h.Tsic, qu im priore cililiouft lolion- 
dani os.st' j>.dicavii. Spcro hanc nosMara recouoiiii»- 
iieni Af.'n:i!njiii scrijplori pe»giMi;:m fore, ubi de ea 

lCili;»: l.l'.l\> fuont. ShV. tfi.Nft-. 



61 



EPISTOL.E ET DECUETA. 



62 



epist. il S. [.eonis, n. 10, 14. Venetus Labbei ediior A aposic-ica sccunuum ScripJurarain iraniiiein pnrdi- 



ampltorem dedii in s«a coUeciiOHe , siciniuis tamen in 
adnotalionious diiiqeiner iocis, r/fei in ireviori epislola 
deiidaanlu.r. Cum lainen ipiam brevioris epislolce for- 
niflwi miftus per,mcue ihenie conciperc lectorea valenn'. ; 
hine operee prelxum me facturntn exisi.imavi si ialiori 
epiilolce, sjualis in editions Yeneta reprccsenlalur hu.c a 
me translai(e inlegram ei.iam hreviotem subjurtijaoi ; 
escripsi eero iilam cx Codice canonum ecclesia)>licorum 
ttQuetncth mlg&lo cap. ^0,juxta recensionem Baile- 
riin.ruM. 

• EPISTOLA XIII. 

* AD EPJ^COrOS »ARI>AS!;E. 

Acacium tolius aposioticoe sedisjudiciojure aamnaium 
osieiidit. 

' Oclasius ^ episoopus nrbi!» Uu:n:e ud DaniaiiOa. 

Yaide iniraii sunius quod \esir3 diiiciio quasi uo- 

vam ' veluii difliciieui qr.asiioneui, el adllfic iiinqufiin 



caiioneiiique oirtjorum facia seniel congregaiione 
sanxeruni, iiiconvuisum vciueruni deii:ceps iii-nnitn- 
que coi.siare; nec in ^* eaiiem tausa tleriiso qu« prse- 
Tisa fneriiit reiractari qtifil.bet recenli praesumpiione 
permiseruni; sapieniissiine * praevidentcs quoniam 
61 docrci;! salubiirer cuiquaiU llcerel iter.jre, nuiluin 
coHira siiiguios quosque prorsus) eriores stabile |.er- 
sslerel Ecciosia; con-^tituium, ac sentper iijdem fu* 
roribus retidivis [.al. furoris resiiiui 1 onuiis iutejfa 
deiiiiiiio uirbare:ur. Nam bi limitibus eiiam prx:i\i» 
positariim seinel syuuiialium reguiarum, uon cessuut 
elisje pesies resumiJiis cenaminibus c«inira ionJa- 
n«.°iitim sese Teriiatis aitoilere, ei simpiicia qiiaique 
cor-la percutere, quiii fierei, si suL>inde fas e?sei per- 
inaudilum quidpiam nosse desidei-ai, qnod Euiy- B liiiisinire conciliuiu? cum "^quamlibet illa 1>/. iliius | 



cbianie pestleniiae communicatoies , no»i liabenies 
quud pro .-uas perdiiionis obsiinaiione lespondeant, 
frequenU jam latione convicU , misera [al. sola] 
coulentione submurmuianl , noit quia sil aiicujus 
momenU quod garriunl , ^ sed quia non invemunl 
pcnitus quid luquantur. Ubi magis eos qui caiinilicis 
seusibus insUtuU .sunt, adhuc haerere ' miramur, 
qitam illos qui a vcritate excidenmi, et ab antiqua 
Ecclesise trauit;one sunt devil, profanasque vocum 
ooviiates, et ineptias cauucx perver^itaiis ® oijtea- 
dunl , quibus .eo^vesira diiccUo retulit jaciitare. 
Ideo Acacinm non pucKorjHredaranatum, quod nun 
speciaii synodo videaiur fuisse dejecius ; ei iusuper 
demenUam suse vanitaiis accumulaut, piitrilitcr ad- 



nirtnifesia stlveiiias, iiuiKjunm ( isil quod perniciosa 
depromat " et-fais.iluSi ** tametsi raiione vel autto- 
riiate deilciens. soia tamen " conteniiofie nnn cedeiis. 
Q>ise majores no>ir; diviiia inspirati'ne cerncntes, 
cecessarie praecaverunt, '* iitquxcontra unamquani- 
que hx-resim coacia \ a! . addic &eme\] synodus pro 
fiiie, conniiuiiiosif» , et veritale catliolica atque a{»o- 
stubca promutgassot, nou sinerent pos^ Uxc nuvis 
retrdCtatiuiiibus niuiilari, ne i ravis occasio praebe- 
reliir (iuoe medicifialiter luerant siaiuia pul»amii ; 
ged oucioi^e cujnsKbel insania;, sc pariier err:'rQ 
damnalO, sufficere jiidicarunt, ut qi.i.^qu-s arK|uand<» 
hujus eiTOiis c^miinuiiicaior existciei, principali 
genien:ia damnniiuiiis ejus essei oLsirictu? : quoniam 



jicienies pracipue poinilicem regiui civiiatis. Qua- C n.iuiifeste quilibet vei j.rofessionc su.i vei con-niu- 



propief siultitiam rcspuentes inanium queieiarum. 
percurrere vos oporiet ab ipsis beati» apc^tciiSi 
el ccnsiderare j radei ter quoniam Paires uostri ea- 
Ibolici [al. addit videiici^t j dociique pontiOces in 
uiiaquaque b^resl quoliLet tempore suscitata, quid- 
quid '^ pro Vf ritate, iro communione catboiioa aique 

• H.inc epistoiara circularem esse, eanique omni- 
bus onbodoiis hxreiicis et scbisinalicis episcopi.^ 
redditain voiuisse, patel in fine bis verbis : liecie 
autem [actet vestra dtiectio, ut isla quce scnbanus^fia' 
riter calhoHcis et con'rariu sapienlihus innolescant, 
eic. Causam scribendae episiohe praelKiit Eiiphomius 
Constantiiiopoliianus episcopus sciiisinaticiis, qui de- 
fmicti Acaciicausam iniquani et iinpiam talsislcxii- 
bus ornans , conatus e t OrJtnt;iles coe[isf opos a 
coniunctione sedis nposiolic.-e avelltm;. Ut ergo 
siimme periclilanti Orieinali Kei iesiii; sucrurrerei, 
banc prolixani vnide al«|uc ilis«.-rtain epistul;im, ()ita 

Aracium sedis apnstolica) jndicio jtue diiuniaiuni -q cis Roir.an« senli-jiilia (ianinaHini e.sse 
esse osiendit, adDardanite episcopos iransiiiisit. Skv. *^ di;n. i:i!iver»Ii el lecumcnico conciiio 

Bl.MUs. 



4iioiie posset agiiosci. £i ut [al. addit brevitaiis 
cansa I priora lai eamus , qua diligens innuisiicr 
(acile poterit ve^Ugare, Sabelliuin dumnavit synod.is ; 
«ec, ui scciatnres eju^ postea diui.iwreniur, nece.^-o 
fuit .shigulas viritim fcynodos celebra.i, sed pro te- 
nore cnnstilutionis antiqu£ cunctos qtii vei nraviiatis 

^ Eupiiemins ad excusationero Acacii (iii^eijai, ::•- 
siim synodali jiidlcio m.-ri iuisse tOiidemnaiMm, adPM- 
que nomen ejus e .sacris tabulis nequaqiiaui i*\!.iiii- 
gcndum. Qiiod S; de uiiivcrsaii et oacnmenico i-diici- 
lio inlenigat, veium est; si de piovinciaii syiiodo 
-accipiaiu!-, faisissimun» es.se consiat ex iis iju.e su- 
pra noiavinius in notis eiiistiiiarunj, el (^oncilidrum 
ilointinonin» sub Felice 111 babaorum. iUniversali e.l 
cecumenico confilio su-que potuil nciiue debuit Ac.-»- 
ciiis danmari. Orienlali-s opiseopi omnes iere At-acii 
commuiiioiie poiiuii fiitiant, aiiedque nitiv(;rs3le 
coiicHijifii «»beri nori polcr •l. Et qiiia sidius poitlili- 

Sufficiebal, en- 
opus non erax. 
Si:v. bl.N:I.S. 



' De hac eplstola cotvsule cl. Mnflciiim in prailatione 
ad siippiementurn Acacianum {l*iiirol. lcm. LYHl, 
col. 957). Collata fuit cimi pt^rvcliisto codice Veio- 
nensis capilnli, niille, ut rrediliir, annoruin a Fnn- 
cisco Dlancliino ojusdeiii capiiuii canonico, ei bbiio- 
lliecaeciisiode; cl in eo hoc esicpistolx .".rgnmenium : 
Incipit rationis reddenda! Ati.citim a sede aposiolicu 
conipetevtcr fuisss damnatu i; titnlus vero . Dilectis- 
simii fratribus iinioersis episcopis per Dardaniam catt*' 
slimiis Gelaaivs. 

* Alias, dilciliisimis fratribus tniiversis rpiicopis 
ler Darduniuin constiiutis Gelasius. 



* CoiL Vtiron., ct tclnii. 

* Id. Ciid.. urc invciiiiml. 
' Id. cod., murisurant. 

' Id. ciul., oblendere, 

* Id. cod., pio fide, pro vcrttate. 
^ id. cod., ncc in liiic eadem. 

" Iii. ood., pcrvidenles. 
'* lil. cod., qtirlibct. 
" In cod. cod. dcest ei. 
. " bJ. cod., ei ii. 
'■^ Id. rod., intenlicne. 
'* id. cod., ul contra. (jHid .ulu t'jr(/uu^. 



(ti GELASII PAPii. I M 

«lliiM vel coiDiTiunionis eisiiiere fiariicipes, univrr- A «e se a eorpore ealiioliex unilaiis abscinderei : ai- 



sals Eerlesia diuil esse reiuun.iu$ Sic propier 
l>las(>i<eiiitas Arii lonna riiiei comtiiuuionisque ca- 
ilt<»itca'. Mcujio prolau cottveiuii, Ariauos omiitis, 
v«l ijuismiis In iJ.ioii |)e&ieiii, sive ' cousensu sive 
ciMiinujiiioae oecHieiii, siiieieuaciasione * coiicluiit. 
Jsic EunoUiiujii, MaceduiiU n , Nesioriuni, S)noJi»s 
senieS gesia coiuiemnans, ::lie!'ius jid nova eoncilia 
veniis naii sivii; sed uiiiversos quocunque niodo in 
* haec consoriia recidenio?», tradito sil)i iiiniie syuo- 
daii, reititavit Ecclesia ; nec utii)iiani i-ccie ct^si»isf:e 
maniiV^iuin esi, qnaiiljet nece^siiate cogenie * novis 
jinsibiis, quae iuerant&u^ubriier tonsutiUa, lenveiasse. 
[«/. Non auiem nos biet j)iuria»os, ele.] Froplerea 
lempetiiaie «fuoque per^eeutiouis Anair.e piurimi 



roulqiie qnoniam hunc Joannes sccundx stidis :iniisie8 
|[ravibu8 puisarei objecti$, ad prini» sedis aiulient^n 
cofaortatus est, vei venire debere vei miitere. Licet 
enim synotlus iieranda nonessei, tamen cniignierei, 
ut cujnstibet civitaii&episcopiis priniae setiis jndiciuiu 
non vitsirct, ad quod coiivrncrat secun<1.'e ^edis aa- 
iiste», qni i:isi a pritna setie non posset audiri, 
'* prxci|iue qni prxjudicntis aniniis nn!ia symulo » 
Grnccis fuissetesclusus; eiiatn npudeos causain siiam 
oec posset omnitio dicere, nec deiierel : quia ub iu- 
fciioribusopiscnpis poiior, nisi a prinia sede(siciii 
dictmn est) vel di£cuU poiuisset , vei si ita la io 
posiulasset aduici etiain cimais Orienlaiiiws epi- 
sconis cuiQ ipso Acacio iii Peiri communiouAm recl'- 



rattiulici sueerdoteii de exsiiiis, pace rcddita , respi- B deniibiis cum secundae setlis episcopus caiiiolicus ab 

externui cominutiionis iiouiinilnis esset nnllateniis 
judicandns. S>>d Acacius non solnm despexii satis* 
facere postulalis, vfruiu eiiani ipsam legaiionem se* 
dis apnsioticie hlandiroentis, prxiTii:8, perjuriisquc 
dcce|iiain, iinibus ei cuiu impeialore proroisit, inte> 
gram prxsulis aposioiici caus.in\ de oniiiibus esse 
sorva^iidatn Petri comrounione polluiaiu redire per- 
fi.'cit» in tunluin sedis aposioJice despiciens pote* 
siateni, iii ijoii solnm ejus aucioriiati non cedcreti 
80.1 eliain potius in consurtium cummunionisdxternaB 
pcr iegaios snoB niteretur abducerc; fierctque apo- 
si(»iiox: sedi neces^itas eos ipsos qnofdirexerat sacer* 
dctcs iioniTe parittr et coniinuni <nd privare, n« 
laii c< nlagione videretur infecla, satisque inonstrarei 



rantes; [«/. per ceria» piovinciiis congregaiis secum 
lratrtl)us ecclcsias coni|)Osuissej sic cum cathelicis 
iiibiiomiiius fratribus Ecciesias coinposiiere lurbatas, 
ut uon tainen iilius syn(^:di Nicenai qiiidquid de fidfi 
et eominuuione caih' liea ct ^ at ostolicu deGnicrat 
immuiaient, ncc nuva qiicniqnaiu prol^psum daiit- 
naiiune prreeilereui, sed iiilus lonore decreti, ^uisi 
rcsipiiissent, censerent [ui. jndicarenlur] esse dam- 
jiaios. Quibus conveitie<\icr.( ui dictuin cst)ex pa- 
lerna tradiiinne perpensis , coniidimu^, qiiod nullns 
iani veraciier Cliristianus ignoret uuiusctijus(|ue sy^ 
ntidi coiiSiitutum qiiod univers^dis Ecclesi.c proijavlt 
assensus, ^ non ah.^nam niagls exseqiii sedem pr« 
cxims oporterc, qu:im priinann qn% et unamquAin- 



qne synodum sua jiuctoriUile condrniai, et conii- *-' non >& Acacii sptcialiier odisse pfrsonam, sed rc- 



ituata mod(;ratione cu>todit,' pro suo scilicet prinei- 
palu, (fjem leatus Peirus aposiolus Doniiui voce 
[^rceptuiii , Ecciefrii) iiihituiniiius subsequente ei ie> 
nuit st-mper ei rct^net. ii:cc «ium A&tcinm certis 
comperis£ci indiciis ^ a coniiuuniond cuholica dc- 
viasse, diutiiis isia non credeus, quippe qiit^m nove- 
r:it cxbccutorem sa;pe necessariie disposiiiOiiis su.-e 
conira liaTeticosexsiiiisse, per Uienniiim ferc liitirris 
d('Stiiiaiis euiudem moiiere nun dcstiiit, sicul (ier di- 
versosmissa^ frequenter scnpia tesUiiitur. '*>— Qui- 
bui> illc cum dcbito [al. tanqiiam debiiol silentio diit 
iioii responiierc propoueict, episcop;iiisi{uoqiiedirecta 
legatio i.'sl, ac nibi! oniinus pa^inadestiiiaia q>w pn-- 
inonerel eiitn suoruin ante meniiuisse gestoruio. ci qiiie 
prtmiluspro tidecalbolicadcsiiiiassct, opottererespi- 



spuere ftedcr» perditorum : qu» eiiam in suis pouti< 
ticihiis dcie^tata convenienier hurrcret, uihilominus 
autem iiiieiis suis Acacius indicarat; et in Alexan- 
drini Peiri se communionem, quein expetitu Sfdi.s 
aposioiicx auGtoritaic exsecutor ipse quoque dain- 
naverat, siue ejusdcm apostolrcae sodis consultiUionc 
promptissime rccidisse , ei accus.«uonem Joannis , 
laudesrpie I*etri proprio sermone defcrre. De qnibiis, 
si utique coiiHdebat inagis vet venire , vei mittere 
dt buisset, ui et prxscDtcni de mcndaciis quae dice- 
b.tt posset conruiare Joannem , et prxconia Petij 
qii% digesscral rationabililer allcgaret , quod cuui 
minime feceril, satis evidenter ostcndit, nee Joan- 
nem sc posse coiiviinere, nec legiiime receptuni 



c«re. Conieaiaiis, et biandienuo pariter cl minando, D {'eirunt ii.>l>ere riduci.un perdocendi, solumqtte sibi 



* Id. cod., sensH. 

- Itt. roii,, coiwltidit, 

* Itl. co.l., i» iiiis oiaii/iieuilas. 

* Id. Cdd., H(jvilt'r. 

^ Dcesi Amjiiolica in eoilfin cod. 

* Id. ccd., )isi rcsiptussei , judicare damnatnm, 
cs^eiqiie coiiseiinens , ul uld cvrrttjeritl , danitiatioHi 
procul diibio suiijucerei ; qulbus, cic. 

' Id. (od., niiUam. 
Iii. co;'.., a i'erit:it'£. 

* Itl. <<'d., ]'um\i\uriter, 

'"^ lncUi.sa pirepihe»! p«»r dn.is fermo paginas dc- 
siiiii iii ciidict^ Yoitiiicnsi, coruiiiqiie loco sequeuiia 
tjiiiiiiciuniur : Qmbuii tllc primuin iuniiuniu dedilo n- 



ienlio niliil respoiuiere ^itopont^ns tundem ntiqvando 
miasis lilteris priifitelur se Alexnndrino Peiro, quem 
expeiita aposhliciv fedis aucloritaie exsecutor ifae quo- 
que dumnaiat. abaqne sedis uposloUcoi noliiia cotnmu- 
uioHi^ , permixiUiU : hcali autem Pelri iedea, quoi Alc- 
drinum Peiruin luYttummodo dnir>nu.Me, non etiam sol- 
visse nooeriit, non itcepit' alnue ideo iie per Acariiun 
iii l*etri ronsoriium liucerelur, ipsiiin finixiue a sdu 
connnunione s.ti>>mooil ei mMllitnodis irai^sqressorein a 
sua socii-inle fcrit (dicinum. Hic si examinano, fic. — 
Nt>s p:irciilhesi signuni •-, ui ina^is piMsptcuuni, suU- 
s'i(i!iiiiii.'*. tiiiiT. 

" Fojle ciun jncecipne. llxMVii^. 



65 



EPISTOL.fi ET DECRETA. 



monsiravil inesse proposiuiui Ixcerandi catliolieos. A judicium af>o«tolatu» ad«sse cortiempsil ; nec poientt 



lia:rclicoique lauUiindi» «esixiue evruiu potius, quos 
laudaiiat, docoii esse peritcipem, (luain catljolicf»» 
ruin, q^uoa nitebaiur ddootorarc, caii!»uptem : tuliiqtte 
Je se ipse judiciuin, cum dafnnati tioiDiitb cointiui- 
oioue polluius, dainnalionis ejus facius est pariiceps. 
Ita et sedes aposiolica quod ad nece«saiiain diligeif 
tuiiR resp ceret nil odiisil, et iVcftoius secuudum fer- 
maui synodi CiiaicetlQneiisis, qua error cui coinmu- 
lucavii elisus est, sicut de hasreiico bomine scripiuni 
esi , £uo Judiciu condomnatus ap|>aruit , jusieqoe 
sedes aposiolica, qux utiqu«8e Alcxai^drlaum Petrum 
daniitasse, non etiain solvisse mein&rat, ne per Aca« 
eii prisiiiiam communionein Peiri quoque colle^iura, 
cui Acacius coiunnMiicaverat, inciderei, ipsuin com- 



«ilra diilerri, fie, stcut dictuiu esi, .iiiiii|ua iiliu» 
conimunione dui*ante, eum sese Jam sociasset esier-' 
fue, sedes quoque »posio!ica per eum |>ei!uerem]t 
«outa^iis perridorum, dignumque^ essel vel pniivAri» 
eaiorem, ve) coniempiorem judidi coinp«teniis, nHH 
nifesiissirne scilicei de siio nefotiu desperaiitem, i 
caiiiotiva alque aposiutica iniegrilate ei communiontt 
secludi. — Hic st examiiiatio queerilur, jamjudicio noi^ 
erai opus; * posteaguain et ttiterissDisipseeonfessus 
esr, et ad legitinium judicium vacatos adire perti- 
muii, 6i aiHturilaiis pondus inquiriliir, Cttalcedoneii' 
sis synodi * tenor cuni aposioliea sede conseniieiis, 
et iltius deGnilionis cxseciitio reperittir condemnaii 
illic crroris comniunicator efhiclus : prsefixa; niliilo« 



peieiiter Acacium a sua coiDmunione submovit. Qna- g minns ibidein panieeps damnaiionis " apparmt, quo^ 



propier uirum errori vei prsuvaricaiioni cuniainnica- 
verit Acacius , quld opiis erai nova discussioud 
cognoscere? cum jam iiiteris suis es&el ipse coiifcs* 
Sns, ac, sicut scriplum esL, Ore tao jitsii^caberiH, et 
i>re luo cotuiemnQkerii (Mauh. \ii), verbonnii suoruin 
vinculis ei reus tejiereiur ei jure pleciendus. Cur 
ipAe in itovu eauso, quam sjnodus nulta praecesserat, 
Joannciu, quenn suis litteris iinpeiebal, qualemcun- 
qu« secufttiae sedis episcopum, in prims seciis beaii 
Peiii upostoii jiidicio coniuiare despoxii ; et ul cau> 
um diceret, seu pcr se, seu per aliuai, vel veuire, 
vet desiinare conicmpsit : indigtiuin tiabens cujusli- 
bet clviiatisantistesad prima: sedis veiiire judicium, 
nd quod secunda; sedis cerneret vcnisiie poiiiiiiceui. 



iiiam idem ipse eiror qui semei est cum sno aucioie 
dainnatus, in pailicipe quulibet pravx coinmuitionis 
ctteclo, ot cxsecratioirem sni gesiul ei p*nam. Hoc 
lenorectiain Tiuioibeas 4:Uiius, aique ipse Alcxan- 
drinus Polrus, qui secuudam certe scdein quoquo- 
niodo tfcnuisse viilebantiir, noi! repeiUa synodo, setl 
auctoriiaie taniuiinuotlo sedis a{)osioticx,ipso quoque 
Aeacio posiulante Tei cxsequente ■ pmbatur esse 
damnatus; nun:! aalem ipsi doceani legitinie Petrum 
liiisse piirgaium, el ab onint hflttrelicorum coniagiona 
riie discrelum cuni ''i cointnnnicavit Acaciiis, si eju» 
coinnianicaiorem puiiinL Acaoium ali^jnatenus excu- 
sanduin, aut s\, quod m.igis esi venim, tonveiiien- 
icr atque legiiifne PclMsm * |robt;re non potiierunt 



qtiod Anatolius Constantinopuiiiaiia; iirbis episcop.}» (^ i^Kpiaitim ^ (ptopior qu<)>l iUinm ad apos'o!ic.e sedis 



miiiali legationibus pro sua persona iccissve niunaira- 
tur ? Ecc« eiiani in bae parte vocem non habeni ci>n- 
qucrenlcs : ecce, inquam, ;id le^iiiinum esi vocatus 
tsanien, ubi vei suas partes jusiis allegatiunibus de- 
lctisarei, si ille ap^iulic% seJis reiugit examcn in 
iuaHtriscaiboiici pontificis negouo vestigando, qtieni- 
admodtua sedes aposlolica de receptione Petri lix- 
retici sua aitctcriiaie rcsoiuii, Acacii (uerat secuturj 
judiciuiii? Aii !>edem aposioiicam cungruebnt paroe- 
ei£ ileraciieiisis Eccicbiie, id est Conslaniinopolitani 
puniiiicis, vel quurumlibet aliorum, qui Ciim eodein, 
vet propter eiini fueranl congregandi, judicium prx- 
stoiari? Cuin ap<siu!icam ejusdem prim.'» sedis au- 
dieiiiiam ConsiaiiUiiopulitantis episcopus decjiiinrei. 



jiidiciiim Acacius vet veitire vel desilnare non aiisus 
cst); resiat ui in ejsis coniiiiiii.icatiojie [.4/. ut ejus 
iiiexpi;ui<>ne] fueril, et i\v\ si corHinunkavil infecius. 
•Non reticeinas [AL Nec plane i.icem i.-.^ .^iitomqiiod 
cnncia pcr muiidiim niivi , Lcclesi;'i ; quoniaui ijiio- 
riiiiilibct set;teniii^ i'gaia poniifituin , siedes bCiili 
Pi-Mf apostoli jijs liabeai re.si.-lvendi, utpoi» .tii»d [Al. 
qnu'] de omni Ecclesia fas !>aije.'it judicaiiJi, nequs 
cuiqi;am de ejtjs liceal j iuirarejudi'-^;», siiitiitiem ad 
ilam de qujihbet inunJi paric cauoiies ajipeiluri vo- 
luerint, ab iita antein nen.-o stt nppaiiaie iierutiiieu!;. 
ytiapropter cnm salis u/iiSiei • Acai^iiiin luiliuiu ba- 
bu!s>e po!ili!i!i.jii3, sinilcniia [AL seniciuiain sctli* 
apobJo'ieui SHie, ctc.j sedi» -.iposiwljc.e danii.jtum, 



qui uiiqae eiiamsi nielriipi)!iiani efesei j.!re sulfuUi..^. D siiie UJia c]u> no ionfc soivtviiii; dicant (Cfie^qua 



etiam iitier sedes babcret ioeum ; prim-.e t.imen sedis 
coi;iiitionem tas iiun Itabuit reftitai.di, ad qiiam ^e- 
ciincluin Laiiniies, iippellaiiie secuinla? sedisair.isiite, 
Viicabatur aii ' niislroniin c.ius;tni. lioc ipsi» saiis 
uatendit reian se esse cuiilessuiu, qui ad legi!imiuu 

' Locsjs obs. nnis aui meiid!>suh. It au: ; :s. 

* Cou. Vcroii., po$;quiiiu (iueiii lutf, hf e <'(?«/'. .ssf.s 
esi, ii iivc unia:.^, *Ac. 

* Id. co.l., (cnurc iUn;s ue-iailioAs exsi^u.io ; |).ii- 
iiii- quo duiuniiii, eli*. 

* lil. coit.. exis'iTc:. 

* In Ci;d .J!ii.!ei.i: < Proiiantiir csse d.iuijia!i. Qisnii 
•si iiiruitt erri)ri vol j!r;vv;:ric i'i ifi '.•;miiiiiuiii< Mvit 
\i:ii iiis fDiaitaii liia ar oi^oitnisse oiisUiiet brfviier 
i'ialvetniii ad isia rcspunbuiit Aut o;i-;u ;ji'>i iJo- 



.«jvnodo hoc ilie prujsump-iTi;, quod iiec sic quideni 
abstiue aposiolioa .-t-d.' fas Ualiere? cflicerc? cnjns 
.'Cilis fpiSCOiJUj? cuj-JS ni'!lri!pi'lilaiiui civilali» aiiti- 
sies? !N<mne paroecia: 11 r.;( liensis Ecclesije? si ilii 
ceite. licuil siiie synodo .-;c!'.i'>niiaiii aposloiiCie sedis 
ceani , etc. i etrum io^iiiuie veraci;o:-que pmifA- 

llUI> OU'. » I..Vi;I'!;r.S. 

" Id. coti., HVK yrubarerinl exi)ialU:i!. 

" AnMi!;s inclusa tnnt t \.-iiam in Ci ii. VLion. 

•"^ Nirohit^s |>,.[>.i iiiii! '. iruiti eiUi iii episi. a.I epi- 
St-.Tpos (J;u'i;f' ei( epiSin! i C' ia-ii ;jiI opiscopijs (mt 
U.iriiaiiiiiii) c.n iiliiJo= - ./Scc u-.iae '.a^anui.. liiHciiiii- 
/us L;*udi;ii. e.\ ep,.st. ad Ana-tasiuni priiK '•€« . .Vct 
/;,'«ft' laCif.inus. llMiiiUi.s. 

■' Cu.i. \(!'iii'.. ifini ccrle y.;i'.0:io 



«7 



CELASII 9k?JE l 



abrbmpcrc, uuUa <'ja9 coasuliauoiic qiuc.-iia , iiane A i^ari. rursus !ia5c e d iii (jiia.* supra depronipsimus, 



vcn» no!t iicuil pritviit sedi Ciiaiceiioiicn^ih synodi 
consiiiuia, sicut decu-t, exse.-joetiij, hujiismoJi prce- 
varicniorem sua &uc» ■rJtaie detr:idere' Sc'* nec ilia 
prjeitTJmus, qiioa ' aposiolica sed<:S freqrenier, ul 
dicium est, niore majoriiin, hliam Siue ij;!a syuodo 



piariius repeiila perpendaniur, id eai, quia conira 
fideiD. conira veritaiem conununiaiieinquecaili.Viicaiu 
vereque CliiJsiianara, jion rcoie gesta syuodus kgi- 
tiiria synodo pro fido, veriiaie, conisniiirioneque ca- 
tliolica, vereque Cljrisiia'ia, modii omnibus seclu- 



praetedente, et absoivendi qiios syiiodiJS .njquedam' denua esi, ei injusia synoaus justa synouo submo- 

naverai, ei damnandi i!u'la exislenie syiiodo quos venda. Pro fide autem, oi veriiaie. ei commnnione 

oportuii , Ijalnerit facuiiait-m : * sancl* nieiiioriCB catiiolica. boua syiiodus, vereque Chrisiiana, semel 

quippe Aiijanasiiiin synodus Orienitlis addixeiat, acta, nui'a nec pole»i nec deliei nuvae synodi itera- 

queni tamen escepiura sedesapiisJoiica, qr.ia da;!i»a- tione conveiii, scd secundum beiie gestain synoduni 

tioni Gnfcorum noii.conseiisii, obsoiv.l, SanciiC mc- recieijwe praefixam, si quis ab ejus iramile deviarit, 

iiiori.ie iiiiiiioiiiinus Joaimem Coiisianiinopoiiianum conseqaenler ac sufficienier ejus definitione piecien- 

synodus esiam caiijolicorum prsesuiuin cerie damna- dus, rneriioque illius s.ibjacei consiilutis, nec opus 

rat, qui'.m s'm!!i. modo sedes stposioiica eiiiTui sola. esi per sijigiilos quosque deviantes, jureque plecien- 

quia noii consensit, ausOivii ; itcmque sanci.H meuio- B d-os, novas rursus synodos inirodiici; cum ex illios 

riae Flavianum pontificun» [ai. nddiiur Graccorunij iraniite, qu;e auci. rem cuni errore daii;navif, quis- 



coiigregaiione daniitatum, p-ri tenoie, quoniam soia 
scdes ajiostolica iion con^ensit, absoivit, poiiusque 
qiii illic receplus fueral [a/. quia illic recepuis non 
hierai], Dioscorum secundje sedis prxsulejn oua au- 
cloriiaie daii navit, ei impi m syiiodura non coiisen- 
liejid') ^submovii, ac pio veriiaie, ui synodus Cha!- 
ceJonen.^is fierei, soia decrevii ^ ^iii qua pouliGcibus 
iiiiiunieris, qui liiirocinio corrucrant Ephcsiiio, ve- 
niam posceniibiis, sola conc.ssi, el in sua perOdin 
permajientes. nii.iloniiiiiis sua aiscloiiiaic prosliavit: 
«^uain congregaiio quae iilic pro vei iiaie repariinJa 
colieda faeral, est secuia ; q'i0u:;im sicui id quod 
prima sedes non probaverat, constaie noii poluii, sic 



quis quolibet nioJo, quolibei iilulo complex ejusdetn 
fiicrit lac.us erjoris, ul ejus se contagione polluerit, 
coinpeientei ei pariiceps ejusdem damnationis exi- 
siat, ejusque poeaa punialur obsiricius, cuj.is maluit 
juire consoriium^ QuasTO nTgo ab bis quid do Eulyche 
seniiant : fuissene hiereiicum, an asseraal uon fuisse? 
Si IV w) fuisse conteuduni, quid ambagibus agunt, 
qii!.! (. irciiiiionibus pr.i;siigiisque se conieguni? Patana 
se iI<iiYchiano3 essc pronuntienl, ui in ejuS sacrilego 
iuiore c nvicli vi.-riiaiis moiibus obruaniur, aperie- 
qi;e cognoscant, non soiam i;xc ijisa peslis Euty- 
ciiiana qiii-Mum Ciiristiasio dog'n»aii probelur ini- 
mi> a; sci! q;ian'.as alias ha-reses, easque gravissimas. 



quiid illa censuit jiiuic^ndum, Ecciesia luta suscepit; C i« su; prav.tale coniineat, ut in quibus foveis volu- 



ubi eu.i!n conseqijenter osJendiiur, quia maie gesia 
synodus, id est, c.Datra Scrijiiuras s.;ncias, cditra 
doclrinaw Pairum , conli a ecclesiasiicaa reguias , 
quam tola meriio Ecciesia non recepi!, et praecipiic 
sedes sposlolica non proi;avit, per bene gestaiB syno- 
duMi, iJ esl, secundura Scriptuias, secuniiuin tntdi- 
lioiiem i'airum, secundiim eceiesiasticas regula-i, pro 
fide cailiolica et communione prolaiam, q;>am cun- 
cia recepii Ecelesia, quam (Viaiime sedes apo-tolica 
compioiiavil; el debuerii et poiueri! linmuiari ; bene 
vero gest.;m ^yuodnm juxla supraiii.ciujn moJum, 
nova syiiodo nuliaienus iromulandara. Priiiiide si 
Euiyclien faie?iiUf faaeieticum , male gesiara apud 
Epiie-ui.isyijodiioi ; qua esi recepius, paiiier faie- 



teriUif, ei :u quod praecipiiium baraihrum.iue mer- 
gaiiiur, inielligant. Simul aulem si Eutyclien hnereli- 
cum negant, omnimoJis publicdiur, quod ideo de 
omi.ibus Euiyeiiiaii;« pcsti comuiunicauiibus, sup- 
presso veluti hoc ipso errore, coniendunl, ut nos per 
laliiim liomiiium, quod absi'., insidias capiiosasque 
iendiciilas in Euiycneiis insaniam niiantur indncere : 
quod quidem etiamsi non negeiit, sive scienies, sivo 
nescieiiles, facere confutantur. Sin vero ef Euiychen 
bcereiicuin negare noii audL>nt, resiat ut conLra ca- 
tholioam fidcm, non synodum nuiicupand.im , se«l 
coiisp.iralionem polius ; erdilo< um fuissc consentiant 
quie .".piid Epliesuiii Cuiychcte reducto perculil S, 
ntemorias Flavianum, cunctosque qui illic aderant 



biiuii t", ei per bene gesUim synodiim Ciinlcedonen- D jaceidoies miliiari lerrorc couipulerit lanto sceb ri 



som, qiiod Eiitybes vel cum eo seniienies iaija sunl 
rcjeLii, vcliM noliiitque, conseniient,atqt.je Ideobene 
gesiam syiodain sioms exagilsiionilius rftfricari !K>n 
iicuisse c 'giiosc nt. Qiii si foisiMii dixerir.i. co le- 
norc Epl.esiiiam qtioiiue synodum iioij licuisse inu- 

* .\ii-«s, aiHisiolicce sedi frequ nter daium en, more 
ptajoruin, tixivhauii, e\c. Lmii:; is. 

* Uiiiii; intnti! retMi.a SIi-ii(ii!.,ru^ L^udun. tom. II, 
ji.-ig. o75, ex cp.-i. Cv.'lis.i a;l Viiaslisium pr iu:ipem : 
sei h.jtiol ;i'!.|UKi"sub liiieui d >s.mile..HA};tJLi.\. 

* Cod. Veron., s-jIu fiuimovii e veritatt', — So!a 
$ubihOi}l el auctnrit'.!!-:' ii.'(iis iif!>.ibloi.ci.c conct.iiimChal' 
ccilonense fo.-i '?'•'•-•. L.MUiEOs. 

* liiclusa jiar-Jiitiicsi pcrdMas fere pagiiias desuit 



pra;bere consensum. Atque ideo nobis necesse esi 
pr ivam pervcrsnmq::e con>pT:ilioiiis illius, ei latro- 
cinalcm fuisse pfrhibeant aciionem, eanviuc dctuis « 
moiiis omnibus aboieri, i-t ideo jiisi;ini, bonam, vi-ra- 
ciler Clirisiianam Clialcddonenbein syuodum p oces- 

in c.^dice Veroneiisi. Eorumque ioco b»c babeniur : 

Jh qua ui errio solu ju$ iiabui absolvcndi eoi quos sy- 
nodic^i dccieia per; uleranl, iic eiian: sine synodo f>j liae 
cudcni ciH.-a jdnriinos eHnin nicnopoliianos danniasse 
coqnoscitnr. (Jnod ai qui.^ Itiec ub apoaiolica sede vel 
secii!;di,iii siincduin acta rcprchendil, piivler qitod pri- 
scii rcruin proim i0'ic conviii-iuir, ihleriin mulio v.ayis 
Aiiiio non t,cHi~se fulciiiur, Di-ai e.-i/o, efc. — liic iit 
supcrius paroiiihcSi sij^iium — subsliiuimus. Eurr. 



LPISTOL.E ET DECRU:TA. 



70 



fiisse (lcfiitiant, in liis quilus Eulyclietc depuIso,cum A criimitibus invoiuios sua provisione supposuil. 0(*a 



s«o faiuore Dioscaro, Iweresim eorum erroremquc 
damiiarit. Ilainc tr^ synodum (ut dictum esi; bonam, 
veram, juslam, Otristianamque esse non duiiilant, 
per quam ilia noxia sil remow. Perspiciant ergo, 
landemqne coocedant, quod quisquis ab ejuS juslae 
ei Chrislianae veraeqsie «^ynodi fide, communione et 
veritaie deviaveril, vel ab ea deviantibus commu- 
nionem miscuerii, suffieienier alque competeRier, 
gecundum ipsius dtiiiBsiii, teneatur obstrictus, quo- 
niam niaia synndus liona debuit subaioveri. Bona 
vero pynodus nulla causa esl cur a!ia debeai synodo 
reiractari, ne ipsa relractalio ejus consiitutis deroget 
firmitaiem. Proinde quicunque congregaiionis Ei/lse- 
sin:i' tcneniur aflectu, <iuid adliucrtcacii laniuiiiniouo 



synudu loi aiieiia privilegia nefandus popuiaior iii- 
vasii. Scd libri noii sufricioiu \ul. sufScerenti, si 
tragce^iias ejus quas per Ecciesias iotius Orieniisexer- 
CHJi , sigiilaiini * scribere moliamar : an iilud ipsius 
argumciitum nobis existiment opponendura, quofa- 
cinora sua in imporialeiii nisos lal. visu»] est jactara 
personam. Cur igilur quando volui;, obsiiiit Basi^ 
lisco tyranno certeei lat. Curel] haerelicovehemen- 
ter infeslo? curipsi imperatori Zenoni, quia palam 
Aiitiocbeno Petro noluit comuiunicare , suam [al. 
addit nimiruml non subdidil voIuntatetD .' Eccc po< 
tuii, ei in aliis resuliare, ^ si vellel [al. sed noiult. 
An non Aposlolus dicii, nou solum qui faciuni, sed 
ciiani qiii consentiuni fiicieritibus reaiu pariier sunl 



nomcn obieHduni, et non paUm seciaiores Euiyciie- B irreiiu ? sed...] sed ut ea quae laiius explicanda sunt 



li>, qui illic recepius fuerat, profiieniur; qui si refu- 
giiint, atque Euiycben se periiibenl exsecrari, simul 
ergoei Epiiesinain, qua male recepius esl, conspira- 
lioiiem jure cessatatn, ei Ciialcedonensem synoiuin, 
qua rejecia esi, meriio couseBlienl iusiiiulam ; atque 
iia synod-iin, quie pro fide catisolica sit pr^fixa, sc- 
fumluin veterum foriiiam, sicul dictum e#, perspi- 
€ieni noveilis non poiuisse quxslionibus veniilari, 
sed j ixla ejui lenorem swnel legitiuie justeque 
depiompium, ei jure piobari recta seciantes, et 
seiiiienles conlraria refuiari: quod seues apostolica, 
sicuidecuit, siniitpia iradiiione custodiens, non sy- 
nodum duxil iteiaiidam, sed in ejus prsvarrcatore 
pellonlo hanc eamdem synodum potius exsequcn- 



omiitamus, ^ qiiiuquid ipseZenon impcrator suislil- 
leris pcofuelur, cuncti seseex Acacii gessisse coosi- 
lit), nec !i(ic ewm Tdiere iiiieris s:)is ipse pariier testa- 
lur Acacius, qui et e»im nihilonuniis universa recte 
gessisse conscripsii, el suo consiiio bi£c cauem gesta 
non lacuii. Quasl vero tantum in Alexandriai Petri 
commuiiioiie Aeacius prsevaricator exstiterit, el iioa 
-in omnibus, quos vei fecit, depul^is cailiolicis ponti* 
liciijus, lan-juam tyraiinus, Ecclcsiis quibusque prae- 
poni , vci laliier pr«posiiis perversa comniuiiioiie 
permixius csi. qui hoc ipso secuiidiim cauones fue' 
ranl ai) ecc!esi:isiica cnmmunione peileudi , quod se 
passi sant successores vivis sacerdptibus aJhiberi. 
Quls i.utem nun perspiciat Ohristianus, quod caiho- 



dam. ' Qiiapro!>ier si quis adh;;e secundum Chaice- G iicis poiiiiticibus propria tede dcjec«is nou nisi baj- 



donensein sytiodum bxc ah apo^tojica sede gesta 
rcprehendit, praeter qund el hae qua superius aslru- 
ximus, et multiplici pote&t ratione convinci , multo 
niagistamcu Acaciononlicuisse faiei)ilurisia temarc. 
■— Dicai ergo, tpja synodo, .loannem secynd* sedis 
anlistitem, qualcmcunque, cerie cattiolicum, et a ca- 
tholicis ordinaium, nec de catholica fide et cemrau- 
nione aliqiialenosiinpeiiiuui, duxerlt cxcludendum , 
.^t haereticum manifcsium Petrum sua quoque exse- 
cutione damtuiium , ponlihci caiholico permiserit 
subiogauduiQ * ( cum eiiaoisi reus inaidresius essel 
Jaannes , post eum saitcin catliolicum conveuisset 
praefici sacerdoiem, sicui ipse quoque suls sacris 
sanctje memoriai Tiiiviiieo caihoiico iii Aitiiii.idria 



reilci pouierint iniroduci?qtubus tamen cuDCiis, vcl 
aucior fuii Acacius subrogaiiui^, vei subrogatis coin- 
municsioraccessit ; his uiique quia [al. qui a] com- 
mun oni h>ereticorum nni!aie:3us discrepabant. Cur 
ergo ve! cura h^c iieri viuerei Acacius , non slcut 
sub KasiliscG jaiu feceraf, ad apostolicam sedem re- 
ferre cuiavit, ut si soius ipse non poterai, ^ junctis 
cuin eadem consiliis atque traciaiibus, apud impera- 
torem possenl qsiae rcligioni compcitirenl allegari ? 
N;»n5 si Basiiiscus (iil dictum est) tyrannus ct haere- 
ticus scripiis aposiolicse sedis vebementer infractus 
est, st a plurimis revocatusescessibus ; quanto ma- 
gis ieg limus imperalor, qni se caihoiicuui videri vo- 
ir-bat, puinit cuin aiiostolica sedc cunctoruni quoque 



faciendum proioisisse legiiur imperaior). Qua syno- •' poniilicum moderata suggesiione miligari, pix'cipue 



do, terti.^e sedis episcopum \al. adciii. sancium] Ca- 
lenilionem idem expeili fecit' Acacius r nilijldniinus 
* eunidem Petrum tani hxieticcm manift-stum , nt 
eideui palam ocresse [al. nec se] communicare pri£- 
teuderet, sna passus est dispositinne substiiui. Qua 
deniquc per ictum Orieiiiein S7nodo ejectis orllio- 
doxisjiiulio crimine macuiaiis, pravos quosque et 

^ Quod si quis htec ab aposlolica sede vel saiicta 
(inale tecunda) sijnodn acia rp.iir.lienlit, pra^ler qnnd 
prifcn rerum probaimng cotivindtur, inlrriin tnuit9 
ningis Aca io nvi licui S'' fnlebilur. I.abseos. 

'Inclusa parenthesi liesunl in cod.ct VLroncnsi.- 

' Id. cod.. ac Acacius. 



cum ejusdcin Acacii esscispeciaiis fautor ei amatDr; 
ci qui litierir» suis tain ipsum Acaciura quam saDCiaB 
mcmoriiii papam Simpliciuin ni.')gnis landibus extu- 
Jisset, docereiurqundhaereticis conslantissime resti- 
tisset [rt/. restiiissenlj. Cur ta.iio lerapore Acacius 
intt risia conticuit, nisi quia prrepvdiri [al. prohibere] 
nolcbat ullaienus quae " pro haereticis desideiabat 



* Id. cnd., eidcw, 

* Id. cod., dcscriberc. 

* lu. Ctid., 5! n-jllet. 

' lii. cod., (luid ii\iod. 

' !il. cod., ■uiiciis iiiin eodem. 

' /Vo hccreiidi dcsuiii ln cnd Veronenii. 



Tl GELASIl PAPJE I 72 

* iiT)pI«i'i? PAnamiis uimeii ciuimsi aulta i»yno4its A tum, quani ejus civitaiU, qute iion soltuD inter $«dus 



pr«ccs8i»*<;l, cujus aposloiica se.des rocte lierel ex- 
sccuirix, cum quibus eral de Acario synodus ineiii»- 
Ua , nunquid cuin his qui j^m pariicipes tenebanmr 
Acacio, «l p^ Urieniein toluin caiiiolicis sacerdoiibus 
viol«nter esdubis , perque oxfiitla diversa relegaiis , 
•ocii evidenier exisieliaui , conunuiiionis e^Lierax 
prius se ad hxc conaoriia iransfereuu», quain sedis 
aposu>iicai sciu coosulerenl?Cuiu quibiis er^o erat 
synodus ifieaada? Caihulici ponuiices fuerant undi- 
que jam depuUi, soliaus remansarant socii periido- 
ruiu , com quibus jara nec lioebayt babere conv«it- 
tum [al. addn diminie psa(mo : Non sedi, etc.] * (([ui« 
uioris eccksiasiici omninn iK>n essel cum iiift qui 
polluiain commuitionem tenerenl», permrxtamque 



mininie numenlur, sed nec intcr inoiropolilanoruin 
jun censeiur : jiBm qood " dicitis, aita pole&ias esi 
regni saecularis, alia ecclesiastieanim distribuiio di- 
gnitalum. Sieut cnim quamris parva civitas pnero- 
gaiivam praesemis regni non minuii, sic imperialiii 
praeseotia mensuram dispensationis reiigtosx non 
niuiat. Sit dAra urbe iila potestale praesentis imperii, 
religio Uinc sub eadein ja/. eodemj firina, tunc lilio- 
ra, tuneprovecta eonsi»iii. &i poiius Iwic praesente 
propriam (eneat slne uila p«-turbsiiiune measurflin. 
*(Postromo si sibi\«de imperaioris prssemia blan- 
disnior, ei irde pulani Couslantinoiioiitana) civii.^iis 
episeopi poliorein neri posss personam; audiaut 
Uarcianum ejusdem principem «ivitalis, posteaqoAiii 



cum perfldis, ullum miscere oonciiiiira ) ; propheka B pro augmenio urbls ipsius cacerdotis intcrcesaor ac« 



quoqtie di( ente : Non sedi m conciUo vanitaut^ ei cun 
iniqua gerenlibus naa iulroibo ; ' ( odivi tongretfati»- 
nem maligHoruui , ei cum im^iis non $edibo). U«cte 
igilur per Ciiaicedonensis synudi rormam iiujusni0(li 
praevarteaiio repuUa est, poiius quam ad conciium, 
quod nec 0{tf>s erat post primaiu synodtim, nee &utn 
talibus *^ babcre licebat , * addueu est. Nain ct quid 
a^eretur de Qde euUiolica , si inieliigere voluisseni» 
iguorare non poieratit, cum * videratii caibolicos 
pootiiices BuUa synodi discussione , nullo cuncilio » 
praecipuo cum novas caosas esse perpendereiit, tuto 
Orieu^ dcpelli, el cxteri quid caverent, ex iliorum 
discere quuliute poloisseui. Reslui igitur ut ilius 
partis eos fuisse sit clarum, cui se post tot experi- 



eedons^ conira regalas obiinere nihil poiuit, sanciae 
iTtemorite papam Leonem summis laudibus prosecu- 
tum quod canonum re^uias violari nulla fuerit raiione 
perpessus. Audiant AnatoUum ejusdem sedis antisti- 
lem 1 clerum potius Consuutinopoiiianuni quain se 
tentasse talia confltentem, atqtie in apostolici pra:- 
«ulis totum dieeotem posiitim potestate. Ipsum bea« 
tum papam Leonem sedis apostoiicx prxs<i!eni,cujiis 
syoodua Ciwtlcedonensi&auetoriuie firmataest, quid« 
quid uiira quam ab eodem pro 6de et comniuniono 
catholica aique apostolica illic agendum, consiaret 
esse delegatum,,p«r oecasionem congregaiionis illius, 
praster Nicaeoos canones nova videretur actioiie tea- 
tatum, competenii reiutaiione vacoasse. Eaqiie ni< 



menia dcdideruot, mcritoque ab apostolica sede,c«* G bilomiuus etiara sub sanctie memoriae papa Sinipliiio 



terisque caibolicis uon jarn consukiidi erant potius, 
sed notandi. * Risiinus autciit, quod pracrt^aiivam 
voltmt Acacio cottparari, qaia episcopus fuerit regiae 
cixiutis. Muaquid apud Raveanam, apud Modiola- 
num, 'Sirmium, apud Treviros, inuiiisteirperibus 
non consttlii iinperaier ? Nunquidnam harum urbium 
sjcerdoies ultta mensiram sihimet antiquiius depu- 
UUm, quidpiam suis diguiuiibus usujpiiriuit ? Nun- 
quid Acacius, ut Joaniiem qualeoilibet Itomiiieui, 
catboiicum Utneo a caiholicis ordiDatont, de A!exan» 
dria excluderet, Petrumque in hxresi jam deiec>ua 
[oi. dejectunj] atquedamnatunv. absqiiO sedis apo- 
stolicae cousulutione recipereiy aiiqua syiiodu saitim 
ilUc babiu, hoc audacierarripuii, ui Caieedonem de 



legaiom sedi» apos>olicae sanciae n^cmorix Probum 
Canusinaeurbisepiscopum Leoneprii)ci[ii; tunc petcnte 
prssenie d> cuisse nuliaienus posse teiitari , iioque 
his prornis praebulsse consensein , at(|ue id^^e i on nd 
civitatis cojuslibet respiciant «{ualitaiom, sed moiltim 
dispeiisaiiunis ecciesiastirni paterna tradiiione (irma- 
tum conveiMcnter observeni.) Dicatur auieni [nl. Sed 
dicHtur forsitan] de Alexandrino ei Aniiochero e^i- 
sc 'pis ceriis ex causis prin<:ipem magis ilia qiire ge- 
sta sunty noB Acacium prarcepiss»>. S«d principi 
(^lipistiitno deeoerat ^ugg^rere sncerdotem, inaximc 
cnjus familiariute et fnvore fruchator, saivnm fote 
de ejusdem injuria contuineliaque vindiciam t;inlum, 
ut Ecclesiae sineret Christiatius princeps rcgulas om 



Aniiocliia peiteret; Itsereticunique Peuum, quero ttodiri, quia et nova tn «iroque pontilue cans» esset 



ipse quoque dannaverat, 9||<que notiiia sedis apo- 
stolica; rursus admilieret. aliqua synodo id feoisse 
inotislratur V Si certe de digiiiuie agitur civiiaium, 
secuiidae ^edis et tertiae inajor esi digniia? sicerdu- 

• Ridet poittifex ilhid, qninl ciim Eiipiicmio no- 
varvittft »»nsi<i lemporis sii»! e adiitodiiiii inciilcaiit, 
duui riiioiie reftiae (lignitaiis |>rxrog3iivas scd.uin 

• Id.cod., expleri. 

• iixlusa liarentliesi a!.>.;mi a co.iice Veronensi. 

' liic!!i?:i i'a!ei»liie.si iiii^iiiiit a coil. Voi.ii. ii» «jiio 
coriiiii loii» 'egmitiir vujii.'^ m; efiiii.mc l.abhemia j-iiu, 
jii)>ita : .\«'<." ic-ief-ins:h:: iiiorti, ctc l'i>.>l quae se- 
i]ii!tnliii. lit''ie ighni, fic. 

• Id. tnd., litJie i. 



exoria, ei nevam uiscussionem consequenier iiiqm- 
rerct; et «cut semper essct cffeciimi '•(.!€ divinaft 
pariier leges» iuinianneqiie eeiisereni ) , ut sarerileiali 
concilio de sacerdoiibus \ai. sacerdoialibnsj judicia 

p;ilriarclialium expeuiiunl, ei non p. tms aposiolica; 
tra.litioni haeo privilegia aec -pia leferuiii. Slv. 

bi!llCS. 

* ll.cc de^^iint in fod. Ycioiiensi. 

* lil. cno!.. virieretii. 

'■ |i|. COl., fl/»W(i S»/W»/'MI. 

* 1(1. C(kI., qnod dicilis reijice cicilat:$. 

' inciii>:i |i:ireiiilie^i '.i(isiii:l in coi). Veronensf, 
'* IjjcIus.» jiaicnlliesi di'Sin;t iu cotl. VeroRPtiSi, 



73 



EPISTOUS ET DECTETA. 



74 



prtiTCiiireftt', nnn a sxcnbri vid«rentiir <)uatesomi' A aescqiie * prodidil his a|«Hi^t rebin fuisre {)arti«q)«i» 



^ue pAAlinces, etsi errore bamaiiiius »cGedeni«, non 
.imen [i/. 'addH cotiira] relifionem uUateTius enoe- 
dctites pote^ii^e perc«ili. An adliuoln/. Aa et baecj 
justa rdlione pi-incipi siiggerertda iioa «rani ? Regia 
civifatis honore sublimis , si {acius erat itia regia 
Civitate fiubtiOMer, tanto tnagis iii his sugg-crendis 
debuii e3s« coustantior. ^i aute«n in liis que pro 
reltgione ruerent exeranda^ esstttit contemptibiiis^ 
a qne despectus, et aut se^iis^ aut Qduciam nm ba- 
iieiis itttlinandi, in qtio per regiam civital«tn nuiior 
efltctns e&t t ( ' an ut p<f ea sua prasvaricationis 
«xferoeret poiius tyranaidem, qium causas religioois 
ieicitloie pnoeuraret?) Natban propbm (ii Re^. iii) 
patain publiceque in facie re^i David, et commissum 



S«d «sio, Cak Ddion imperat<«ri8 iiotnen abstnierit; 
Joannes principi meniilus faisse jactetur, <fuac ta- 
men cum iiovae esseni caussef «lova " debuii ecci' sia> 
Stica provcnirc di«cussio? sii qui in homincra iiRp*- 
raturem peecssse dicebantiir^ nu 1.1 intervenieiite sy- 
iK>do dejici dttbucruni; et in Dcom , qiii eiimmuB «t 
veriisest imperator, Acadum dciinqueniefn, sinc«- 
ramqne comiuunionem divini ^acramenti siudetnem 
mtscere cum perfidis , serundirm synodum qua h«c 
«st damnaiA perfidia , non oportebat expelii \al. «x- 
dodi]? • Quid de innumeris per toton» Orienteni ca- 
tbolieis sacordoiibus propria sededepuisis, ctindu- 
bitanler baereticis itttroniissis ? iXoTse certe erant cau- 
sar ; et b^ eonsequenier * no?a eynodsis debebatur. 



pronuutiavit eriorem, ei ipsum commisisse ncaBCurtunc non v«nit in mentem , nt in (aiibus causis 



taadt ; ei conft ssione eorrectnm consequenter »b>- 
sobrit. (* beats memeTiaa Ambrosius Kledioianensis 
jsac^hdos Ecciesi^ , maiori '1 beodosio imperatori 
ccniinuniduem publtce paiamqne suspeiKlil, atquead 
poenitentiam redegit regiani puiesfsiem ; beHA nie- 
iiK^riae papa Leo (sicui iegUttr) Imperaioreni TI»eo<l<h- 
sitrm jnniofem Ephesino lairocinio fibere coArgHJi 
eKcedentem ; aanctae memoriac quoque papa fiilarus 
Aiuhomiam imperaiorem, cum Phitoilienis Maced&- 
iiiauus ejus fainiliaHiatc suffuUtts tiivettiinirn oonct- 
liabuta nova aeetarum >n Urbeiri vellel inducerc, 
nptid beaium Petrom aposlolum palain ne id (ieret, 
<*tara vace consirinxit, in tctniom ut iion «M fadenda 
Ciim iiii^rpositionc sacramenii idem promi ler«i itu- 



peteretur a principe sal«erti qttaliscunque ^ynodus 
ceiebranda ; u( quoeunqne vel colorato judieio tratii- 
lionis ecclesiasticx passim ponlifices viderentur »:• 
ciudi , non soiain qaarunroin-^oe lu-biam sacerdotes. 
sed meiri»polJtani incanctanter an£isiites? Htjomni- 
IfU' com noD restiti suggesiione qua potuit, consari- 
« ' Aoaeius, cominiunicando<cuuciis^ qui in catholiow- 
rum toc&ni bvretiri fuerant itubrogati : Aposlolus 
autem dicit : N^n iohm ^i fseUnt ^ sed ei (fXii con^ 
teniiuni facieiUiifu* <Aui/i. <), recs indubitajiler 
asor^bi. An hxc iicuit sucttlari poiostati ^actis taU« 
bus« Acacio c»>iisciitit}nie absqiu ulla synod», quam 
ipsa reruni aovitas -esinebaj, abs^qne sediaaposiolic» 
cfinsidiatjotve perfic&re;.f»t »e«{i apoiiijiicae non iicuit. 



pcrator ; sanciae memoii.e nihilo^tinus pa;>a Simpti- ^ sacundum (enorem synedi Ciiakedanensis in veteri 

wi<p«e cau8<i , «t veieri consii^ulo jtjsta dcftnitifMfein 
damnai» {«/. ju^4a defuiilione damnaiuml , inituicis 
Synodi Cbalceduiieneis Acocium cotnmunicaiitein « 
sija comiiiunione -djiyeilere? Sed iiiqujum : Acacius' 
principi obviare u^m j»otuti. Cor Basiljsoo, ^nli >•«. 
Ittii , «bviavii? cur ipse Senoni, ne palam Pctio An- 
tiochano quamvis {«lenie.'' hac feocrit comnHinicare 
vid^reiur , oimi commodavit assensuni ? ecce resid- 
tanti non insiitit [tU. iHJ^iiit] imperaior : ecc« vtni 
nulenti non intuiit ; 'ecoe re&jgienti cofltagia msn)- 
ff}5fa conofssii : posiremo , cor lauto tempore , euni 
ifiia g«-raren tar , v*5l gerenda cognesceret , rwn ad 
ae<>^ aposuriiesm, a qtia sihi ourain itlaruni tegrt>- 
nHiii fioverat 3el«?gataiB , referre maturavit [a/. <^j- 



cius, et port eum sanctx memorise papa Feiix, non 
solum Basiliscum tyraiumm, sed etiam imperatoToni 
Zenotiein pro iisdem ipsis excessibtis, auctorttate li- 
liera swpiusincrepsssc noscuutur, flecwqne poluisset, 
iiisi Coii&Uiiuinfopfidila»i prx&uits a<3Cedete<(ir insttn- 
cin,qui particeps eviern» communicnis efleoius, 
iie<?essario io quod inuiderat, jam fcvebat, m:>lens in 
suae praevaricatioiiis <»bstina(ione porsissore, qudm 
curandus ad salubtfia reineare, siout ipse rewim pro- 
bavit eventus. Ecce ituper lloirorico vegi Vandalioae 
naiionis. vir magnus ei egr«giu6 sacerdos {uigenias 
Caribagincnsis episcopus , nriuliiqoecum eodein ca- 
tholici sacerdotes consiajiier Tfc<;isrerCTi'i MBvianii, 
funclaque exirema lolefrantcs, liodieque persccuiori 



bitsiesisterenonomivtiint. No»i quoquc OdoacTi bar- ravii]? Sed priua l udator ftietus esi ipse gesto/um 



baro h»reiicoregnum luiiffi tunctenemi, ctira aliqua 
non facienda pr^cipetei, Deo praesiante iiullaleiius 
parulsss manif^sium esi.) llio auiem vir boniis Ac«- 
ciub, feisaoerdds^cjiiniius \al. (^ragiu.s], in itintunise 
ct SDg^erere potuisse miMisif rtvit, et noliiisse deprom- 
twii, imo lavisee paiefecii ; ut cl rmpemor cu»<jia se 
cx cjiis gessisse consilio non lacerei, et ipsfe impera' 
lorem m.ignii pixcojiiis cievaroi ista laciemcm ; 

• n.tc pariier desnni in <Hrtlem eodice. 

• Seqo.ntia qu'jquo ansuli:» i clusa desidorautut Jn 
codicc Vfrtinerisi. 

• C«nl. Veiencii., ^noderet. 
** Id. tod., debueril. 

rATROL. LiX. 



«juam vel prfemonerei taiia esse (entanda, v«l ne 
tentarerrtnr obsisierci. Skul sob Basiliac» j«m fece- 
rai, cur iilis c^eris communieare cimsens^, qui 
depoisis oatlir>ticis 6»cefdotibos, indubitanier bxre- 
tici singulis urbibus fuerant substitiiti? Postremo ilie 
defuit suis pa< libn.s; et qux seoetdtni caihoiico com- 
peterent, agere lasiidivii \dl. nODcnravit] : ideo s«- 
des .'tpcstoiicn quod ^ ad eadein pertinebat., vel po- 

» Id. cod., Qwd per totum Orttntenide imiumerit 
urbibm puUi catnoHci tacrrdttes , tt httrettd «ufrj-o- 
gati ? 

* Id. coil. , nna. 

' Id. cod., (id eani 

3 



7S CEbASK UVM I 76 

lujt Td «lebuil praelerire? Quolitiet ^ilur «nodo A <|«i3 «*» 8«>t<nn reciileram pr rvxricatorh Acacu : et 



Itacre icvrum oitn^icetn reluiavit , et «onsorten 
«<iihr<>unioni6 evttirn.c a sttu cotuinuiiiiine diiafiTil ; 
(tec oput fuii iiova syiiodo , curo Teieris con-Uiuit 
sufticienter ' bxc fonna prxscrilierei ; iiec opiis fuit 
ut hjec sci«u<ia [c/. laDieiula] Urie^iis ejwscopis inii-' 
inarei.quosex uxpuifiioiiecaiUaliccruai.quu: ugeban* 
lur iri eaust ildei , isan igiiora»se uiauifesiiim est ; ei 
803Rinuiiicati(io iixreiici^subrc^us , facto t<ii con» 
290$i»^ uuii dubiuir. esi; ' etiam cum exieriiji; c&uh 
iiiutiiunis eflccus [ul. addu alque idco cuiu ei&jaui] 
nec putui se, uoc duitui ic sei^Ut aposiolicz scita 
traciara. Eee^ agnQvei-unt ju eoruui profesftione qui 
cc)itstaiitia«iiue porUuraruut, qnod fltiei cvuiuiunloui» 
qve catiiolicx debereturr Lccd lijnoTeruru quewaJ- 



iliiusi>esiiie dubio peivitiebin! eenieotia c^tnsequei»- 
t«r aslriitgi, ui. addh ti. ob ivcc cruni videri ti«il«- 
i>ant es&e daiiin:iluni, quiu se e(i.:tioscet}.'iiii in ea«ieuv 
pfievaricatiuiie «iamtiains , in qua itoiiie quoque ma- 
uere par&islunt. SeJ sicut ii siinili cotkdiiiuue ci»rv 
stricti C'inip'ici-ni suuiu non possuut ju«iicare non 
jure daraiiatiiio , neque reum [aL rei renni] pouutil 
ctiuipeienter absolvefe , »ic iilo juste pnfvai icaiore 
daninaio, ipsi queque pari jacctHt danmati'>ne pro- 
siraii, neque oi:>i tcsipiseeoies, inde poieruiit pror* 
sus absoivi : qiiia sicut per uuuui scriiieHleni eo> inn 
omaiuin vulgftta trans|rressioue [«/. irawtgressio e»Lj 
qui in earndecu perfidix reciderant actionctn. sic iit 
uno eodemque qui pro omnibus scripserat , vei scri- 



inoduin a talilias reccdcado , iino taiibus contra luo- B bendo oiiiiiiuin i riididerai vo u lates traii5{[re!»sioiis 



iieiid», 3 tide et coiiimunione latholica deviarit Aca- 
eiu« , scque pariter Cuin e<idern crruri subdideiiut. 
Ecco agiioveroiil <|u«iiu jusiis ex causis ih-o iide et 
cuniitiuiiiooe cailioliei)! alque aposioUeii, cui el iiliqui 
lo ea persfuerant congruebunt. el lii qui persuutifeus 
'oiDvi^iliant, ab eadein ducebant«ir alieni, sedii apo« 
stoiicat auciortiate sit reiiiOtos Aeadus {* ad cujus 
prAcipue voeatus exaiiien vel venire wcl mitlere non 
curavlt, bi se de liis omnibus, ut coniidebiV, &1xm>!- 
verei) , eju»(|Uo pnriier quicumiue eoiuplices exsti- 
ierint, atqttt2 ab ilia u.eiiio cuui ius commiiuione 
discretiis , z qua se ipse prioiuin sum snis consorti- 
Ui!» eatboiicis ponli^cibus dtscr«idndo c«^iioscitur 
:#pnraH^ei jiircqiie senten(laat ille daninail'inis esce- 
|jit, cs&orisque consortibus euw suis consortibus 
pruinuii^iidam ; qui «olus pro ctnnibus sais cousoi- 
libus in coaimuiiiunem {;e recidi»$e pei fidiae ad apo- 
«tolicam sedein missis litteris est profd»sus. Cui Aca- 
Cio , i^i cou^muiiic^veranl Urieniales eplscopi ante- 
quaiu kuc referret lei. refcrretur] , pari uiiqu reatu 
f^lne :i!.-bio ^ prubab:il«r InvolvL x^fC^Jio pcr illum 
iraiisgressioii» sententiani suseepernni , tanquain 
facti cum coilem commumonU externae; qut uiique 
non cousuli laiiquain nnsirae toinmunionis bom nes 
i&ni tiei^reni, sed tan iuim in conlrarioposi.i roo- 
sortio reluiari. Si vero non cofnmunicaverant anie- 
rjuau» Acacius i»uc rt;ferret [<U* referfeiurj , e! ooio- 
municaateiu noi^i e debuerant, $t ip»& de endeni po 

Uus huo sCiferre, -atque apostoliisse ss;ii.'i vigore per- r * • ,- 

cuiiummeritoeomprobare, ciinM}Udeasedeapi^i£li>!ica stoticie (^muiiim £(cle!>iarum pns^ini jura confun- 

tantisque illis caihalicis pontilicibiis tfnagis teiiere dani, magls «Ugentes 121 errore perslslere, quam 

coTieordiaai. Sed quia ab illoruin societate descive prx&unipiionoox suaruin pcfdetd facuitaiein, pius 

{^t , et ^i^um successohbus commuiucTire delege- usurpationum su^um licentiain diiigeaie» quam 

raiU; Idso ctun sede apostolicafainimc congiuel>anl; divini judicii kiaenies corde respecium. in quo £«' 



ptjuita, pur<ier qnoiueeum eudem, tei In eodeirt 
€61 compiicum iransgie^sio punita ounctorum. *Quje 
i&men $«aientia in A .*icii>m destiuata , eisl nomiiie 
tant juimodo prxsn is apostoliei , ciij <s erat ut que 
pole^taiU lcgitima* , probatur ess« deprompta, pra:- 
cipae cum secretu d.ri^enda videretur : iie custodii» 
ubi<|ue praitcntis di^positio satntaris qutbuslibel dif- 
flcultaiil^s impedi a necessariiiin iiahere non posc 
set effectum; tamei quia oribodoxis ubique dejectis, 
et bxreticis lantuminodo eoruinque con^ortibus jaiu 
reiiciis in Oriente, catiiolici poniirices aut residui 
oinoJoo uon es eitl, aut nuliam geierent libertalera 
pliinmonun iu itatiii catlioiicorura congregatio sa* 
cerdolum; rationabi!>ter in Aca-ium * senientiarti 
C cogiiovit fuisse pruialam, qna: congegatio fiicfe 
ptiuti&cum non coutra i>halcedone&»em, uon tarv- 
qiiam nova synedu» contia veieiem irimamqiie 
^ cugnovit; sed pi^tius secundum iiiorem veteri^ 
consiituti p:irticeps ftpostolicse exsecutionij elTecia 
est; u! satis apparcat Ecclesiam caiboiicani , s^dcui- 
que :ipo>-tol!cam , quia aiibi jam omnitiouon {tosset, 
ubi potuil , et cum quibus poiuil, nii>il peniius omi- 
eissc, quod ad frat( nium pcriineret ^ pro intemerat^ 
et sincera oi minuniooe lract:itum ; * qux cum uni- 
versa aoveriot qiii videniur Ecciesiis Orienlaiibitt 
nunepraeeste, {^^roptereiChristinnaui rcparai-iie;;itima 
curaiione refugiunt uniiaiem ; quia occasionem dis- 
sensioois bujus suis amhiliouibus suflTMganiem d»- 
ponere ja.Ti re£u«<aKt.; quia i^iiie kiaetoiitate geiiis^iXi- 



* I(kcQd.,%oc forma. 

^ id. ccd., eiiatii CGmmmmas fzierm ejfecios 
oi^ut ide^ cum eis nec, etc. 

* H»c d3suni in cod. VerotieiKii. 

* Id. cod., probttbaniur. 

^ id.cod., cunciortim. Quee ad initructionem veairx 
4ilecii<Mti% $aiis abmdeque sufflcere judicamui, , ifuasn- 
mmdtrir< ''jfim, si Dominus concesterit fiiculialem, slu- 
d^amus exponeie, qiiaUnns eijUieiivin ifUisiuecognoical 
Hthil apoiioliram tede u , ijHod atsit , pyiry,rovsre cen- 



miist. Hrc a [«ablxs) affernntur ad calcem epiotoia-^ 

* Cod. Veron. omisso verbu «fn/t^ai/am iia.iefit, 
i»; Ac6cium {uirse prolata. 

* id. cod., Cunvenii. 

" i<!. cod., pro ine:niraic fuU. 

* ilic deikit bac episiola in Cod. Verouecisl , in 
qoD b:£C suWoutor : ExplicU rtuicnii reddtttdas Acu- 
cUm a $ede apoifoiica fuisse damnaiuni , nec posu 
ilHpmqnafu sine discrimihc anv.ua iuee euis ciiiHnuiii.t/' 
tih varticiiiem fici. 



n 



EPISTOLAS ET DECRETA. 



78 



ratboiicae sinceriiate-iK^l^cia , qaam de paieniia ea- 
rMmibus evidenier irrupiis recipi^iu qaod ntereiitur, 
lilu dum liic lempus admiiiit hiec damnationis 
xieroae pericula correctis nisalibus sitideani decli- 
nare , ul possiitt uon taies permanere, quibus inso- 
lubilis csi iaia senientia. Sed a talibiis reccdentes, 
aitcadeu) senieniia nnn lencri : qu£ sicut in errore 
duratiiibus nunqjam solvenda pra^sa esi , sic ab his 
erit aiiena qui essii(eriot puiueBd» pravltalis Ira* 
inuoes. HaiC vero ad iostracUoQ$m \e&n» diUctio- 



cesse est vefial ijelinl lam de fide; CitmmiiHionisnne A lic^el iicpare, nuUum conira sjjigulos quosque prur- 

SMS errores «lanUe i»«*rsisierei Ecclesiae cdnstiiutum. 
ac icraper iisdeui fur<»ribus recidivis omn s Inlegra 
defioitio lurbaretur. Nara si limitibus eijam prxfiviH 
posJiaru.Tj s4>snei syHOiJ.iiium Veguiarum, i\m cessani 
tlis» pesi«» rejMiiMpiis reriaminibu», conira ionds- 
menisjw etss rferiiatis aDolJefe, ei ^implicia quseque 
cord» peiTuiere quid ficrei si subinde fas cMet 
perfidj* inire cencilijio»? cuai qu«iib«i ii|.$ iia.iifesia 
sit veritas , nun^uam desit quod p^rfticiasa depro- 
jnat CaUil;»*, etsi rationt. vel aucioritate deDcicns, 
nls saiis arbundeque sulficei-e judicaouis, quamvis sai^ taaieii inienti«rte 'ton cedens. Qu» m.ijorts 
eadem iaiiui , si Dominus concesserii faculiatcm, "^^i diviua inspiraiione cernerites, neccssariear*- 
sludeamus esponere : quat^tus et (ideUuro quisque caverun;, ut quod contra unaiuquamque /iaeresim 
Cognoscat , Dibil apostolicani $edem [qwid absii) c«acia syn^f^g pro Tide , coinniiiuione^ veritaie c»- 
praepropere ceusuisse, etnon habere quodjpste p«is» B tbolka al^iae apogtolica promulgassel» non *lnef««j 
Ui opponere, perversa doceatur iibprobilas. ii«ae Udvis |Ost l*xc reiractHtlontbus muliiari, ne pravis 
auteiB (^ciei ve<tra dileelio, u( ist% qu.c scrUVimus, 
pariter cailtuUcis ei coniraria &a;}ieut)bus inno^- 
scani : quo et siois aece»sam lirraitas, et male 
suiis competens medicioa praebeBtnr. Daium cslen- 
dU FebruarlT, ' Vtctoreviroei9ri«ftimQ consttie. 

EJUSDEM EfiSTOLiE 

FOR»A BniVfOR. 

Dilecti«sifr)i8 ft«tribus iutivenift e|i'iicopi8 per 
I>ard«iviem comtituiis Gelasius. 

Valde mlrBii «unnis« ^uod vesira 4ilectto qunsi 
novam «t veluti diflieiieoi <|USfSiio&em, et ^dliuc 
fanquam iitauditum quippiam nesse desiderai , quod 



«'«casio prsebiveiur .^ua; mrdicinaliter fuerant sia- 
tuta pwUaa i; .«led auclore cujuslibet iiisania», ac 
pariier trrore dai2naJo , suflkere judicaruni, ui 
aiiigquis aIiqu.-iuao Ijmjus erroris comrKunicaior 
esisieret. prXncipali ssnieniia damfniionis eius-e»»«'i 
obstrieiue ; quonlam manilestc qoilibet wei profes- 
fiooesua^ vel «OMiinmiioue |os ct agnosci. 

Et ut breviiaiis causa ftriora laceamus , quje dili- 
gens inquisiior (acjle poieiit ve^iigare : Sabelliun) 
damnavii syoodus , nec fuii necesse ut ejus sccia- 
loies pest^ dsranarenior, singulas viriiini sytutdm 
ceiebrari , geJ pro lennre cnostituijuiifs antiquse 
C"nc!W qtii vci pravitatis illius , v««l conuiiuoiooi» 
Euiyebiaiue peetileatis cenunanicatores, non ba- C ess itrre pariicipe», univcrsnlis Ecclesja 4usii esse 



henresquid pro sua: perdiUonis obstinalione resp<n- 
deaot , frequeoii jam ratiene convicti , so|a conten- 
tione subfiiurmurani : non quia sit aiicujus mi>- 
nteiiti qitoii g:irriu(it , nec inyi-uiuat peniiUi^uid lo- 
(]uautur. Ubi raagis eos qui cithulicls sensibiu iitsti- 
lltti stint, «dtiuc lixrere miraraur, quam illos qui a 
veiitate exciderunt, et ab antiqua £cclesia> traiiitione 
Mot devii, profaiias vocum novtt^ies eiimipiias ca- 
dtics; perversitatis obteudere. Quibus eos vesti^a dile- 
cUo reiuiit jactitare , ideo Acacium xtoo puiare jure 
tlamnaium, quod non a spfidaii symodo Tzdsaiur 
fuisMi dejectus , et iosuper demeiitiaiui sux' vanitaiis 
dccuiiiulare pueriliter , udjicenies : pnxdpua! pon- 
tificeat Tegiee cmtuCu. Qu&pri>i'ter stuitifi^iurespuen- 
le» jnaniuiu querelartim, perciirvere vqs oporiei ab 
i{^'i8 beatis aposioiis. et coni^ider^re prudeutcr quo- 
iiiam patres uo&iri , catliciioi viJeiicei dociiiiue pon- 
tilices, io uiiaquaque ba^resi queiij»et teuipore susci- 
(ata , qoidquid pro fide » pro verilate, pro annunu- 
niune catb«>liea atque aposiolica secunduin Scriptu- 
r^run) traiikiiem pr^dicationenique majorurn facie 
leniel congre^atiwne sanxerunt , inconvuisunii dein- 
ceps voluerini , Qruiiiotque conslare , nec in eadem 
cau«a denuo qux prxflxit fuerstii reir^icixri. quali- 
bot rec^^uti presiuiipilone permiieriut ; sapjteiiiissime 
providenies, quotiiam si decieia «alubriter cuiqujui 



refulaodos. Sic proj. .r lila-pbewias Aiii , fofiii:» 
lidfti eoi»<i)uiii(Miisq le catliniicai Kicuino piol.iia con- 
vuntu, Ariaiios omncs . vel quisquis in bauc pesteiii 
siveseii&u si?« cunuinui' it^deciderit, sine rciMcia- 
liooe concludit. Stc Eunomium , Macedoniuin, Ne- 
stOFiom, fcyaodius seiMel gesta co?jdefliunna, uUcri«« 
ad aov» coueilia venire «cn sivit ; ?ed universse 
qiificunque modc. iu li*s Uaspbemiiis recidenes, ira- 
4ito sibi iimite syuodaii refntavit E<cle3ia, uec i.a« 
qtiam recie cei«ie$e iiciitiftsttum est , qu:«libe( necvx- 
siuie 'vt^ente , noviter qux« iueranj «aluliriler eon- 
stiluta , temeroft^. Non autem nos iatet iu t^^nip^- 
stuie perseeutisais Ariane niurimos pAnt;6reK ii^ 
eisilii», pa<» rsdaiia, rwpsrsnics per eer a$ nroviu. 
cias eoiigrigaiis »«eum iratribus Kccieslas compe- 
«uiitse lurbatas: uwa tauier» ui ilSius «ynodi ekw^us, 
quliquid de (ide et coaiuiu^tiooe catbolica delioive- 
rut, imiiiutareni, nec oava queinquaio {iroia^suiH 
«lamuaiiune pQFoellerent , seJ illius docxeti tenore 
inst resipuisset, judicavere danoalum, essetque can- 
seouens, nt ni&i c«rriferet, daouiRiioni procul dub»4s 
Mlijacerei. Qniiiu» convanicit^r, ut dicium «st, ex 
paterna iraditione perpeitiM» etnifidiBiitf, quod nulius 
yAVSi veraciier Christianu» ignotH uoiuscajusque sy- 
nudi «ts''(»iituluni, quod univef-sais £ccle$i:B proba'- 
vii aisseusus , nuilam aiagis eisequi sedcm opori<i e 



' Scril>eudum est Vialore, qui uo- Christi i95 consulaiuin itessit 



70 



CELAStt PAP.*; I 



80 



pr.T cieieris, quam priinain, quab ei unamqoainque A sedis episcopiis? Cujus nieJropoiilan* civiiali» ;ui 

*yiiO'lum siia aiictDrilaie conliimat, et coniinuaia 

niOder.Uione cusloilil ; pro suo scili>el itiincipaUH 
queiu bealus aposiolus reiru& Domini voce perce- 
pioin , E< cl-sia nihilomiiius subsequenie, ci lenuil 
semper ct rertfiet. 

Ilicc dam Acacium cerlis compcrisset indiciis a ve- 
ril:ite dicviasse, dluliusisla non credens, quippequein 
noverat Cxsecuiorem saepe necessari» disposiiiouis 
sUij c'6nlri hicreiicos exsiilijsc, per iriennium-fere 
liilciis (JeslTriaUs eutndeni monere non desiiiit, sicut 
per diversos missa lamiliariter scripta lesiamur.Qui- 
bosille priinum\anquam cledito sileniio nilul re^pon- 
deyc proponens , tandera aliquandt> missis lilieris 
proliteiur, se Alexandriuo Peiro.quem expeiiia apo- 



tisles? Nonne parocbix lieracleensis Eeele^iu:? Si iii 
certe liciiit $-ine sytiDdo senientiain aposiolica; sedis 
abrutnpere, nuila ejtis coiisultatione quxsita; itaiie 
vero non liciiit primae sedi Cbalcedonensis syiiftdi 
consUtuta, siciit decuit, exsii(|iicnti, hujnsmodi pru:- 
varioiorcm sua auctoritate detruderc? Sed nec iila 
practeriinus, quodaposttijica sedestrequenier, ul d- 
ctiun est, more majorum, eiiam sine uUa »yiin«la 
pr;ecedente, cxsolveudi qiiossynodus iiiiqu.)dauina 
vcrat, et damnamli nulla exisiente synodoqiiosopor- 
tnit, habuerit facult;item. Saiicta: quippe memori» 
Athaiiasium synodus Orientalis addixerni, qucm (a- 
men ekcetitum sedes aptistolica , qira dainnnUoni 
Grxcorum noii conseuMt, ab&nlvit. Sancise memif. 



svoli «! seilis exsecutor ipse qaoqu6 damnaverai , B rix nihiiominus Juaniiein ConsiauU; opt I tanum sy- 



absqtre apostolicx sedis notiUa couimuuione permix- 
iSfa. ftcaii aniem Peiri sedes, qo» Alexaudiinum 
Poiruin st lantummodb ^amnasse, n!>h ctiaui sulvisse 
iiover.1t, nun hecepit; aique idco, ne pcr Acaciuai ih 
PetVi qnnque constiriiuin duceretur, ip$uiii liuoque a 
sua comrauiiione siibmmii, ei muUis inodis irans- 
gressorcin a sua socielate fecit aiientirn. Ilic siexa- 
minatio qnaerituT, Jaoi judicio non eat optis , post- 
quain lilieTi-i suis ipse coniessus est. Si auctoritaUs 
pondiis tnquinluV, Chalcedunensiis syno li teuoie ii- 
lius dcffniiidiiis elstcuUo repeiilur , quo daninau 
illic erroiris commumcaior effectus, praefixa; iiihilo- 
mlhus ilamiiaii6m8pavUceps existeVet ^quoniam idera 
ipise error, qui semel esi cuin suo aucture dainnaius, 



nodus eUam calholiv-orura pr:usuium cerie dauinave- 
rat, quem simili modo sedes aposiolica etiara K>la, 
q lia nuQ consenst, ahsoivit. iiemque sanctum Fia- 
viaiiuin pontiliceni Grxcorum congregatione damna- 
luin pari tenore, quoniaan bola sedes apostoliea noii 
consetisit, ahsolvn ; poiiiisque illie receptus fuerat , 
Dioscoriim secund;^ sed^s prsesuletn sua ancturitaie 
damnavit, et iuipiam synodum non coiisenUendo sola 
submovit, et pro ventatc ui synodus Chalcedonen- 
sis liorct, sula dectevit. In qua ut ergo sola jus 1ui« 
Iiuilabsolvendi eos quos synodica decreta percnle- 
rani, sic eUatii sine synodo ih hac eadem causi p'u- 
rimos etiaro metroponianos damnasse i:ognoscilur. 
Quod si quis h x-c :ib aposiolica sede vel secundum 



iii pai iia[)e quolibci pravo; cousinunioiii» eSTecio , el C synodutu acta reprehendit, praeter quud f4-isca reruni 

citlseci aU6ricin sulge^iaiel poeuain. Quo teiiore Ti- 

motheus etiatn, aiqiie ip&a Alexandrintis Pelrus, qiii 

secondarti cerie sedetu tenuisse videbaniur, non re- 

peiii;» synod6,sed iiticioriiaie laniuinmuito sedis apu- 

stoliCK, ipso quoque .\cacl6 .oslulanie vel exse- 

qiienie, pi^obalitur esse daiiinaii. Quod si , uirum er- 

rofi vel prie-.aricaUonifoinniiiincarit Acicius, forsi- 

t&n dicaiw opdrluisse conslare, breviter pr.Tebeujus 

itd isi^ responsuin, aui «iiiin ipsi doceani Petruoi 

veraciter legiUihequc piirgiauin, et ab omni hafieU- 

toriJin coniagione rile disfrcliim tum ei comHtuiiica- 

^il .\cacfi"J, sl e]tiVc«ii«iiiaiiiealoie!ii pniant Ataciuin 

aliquatcdus excu8;uid«iit, aiilsi, quotl inagis esl ve- 

nifti, (Jonveniehtei aique legiiime Peirura utiu pro- 



probatioue couviiiciiur, inierira multo magis Katm 
oon iiciusse faiebiiur. Dicaiergo qua ipse synodo ce- 
cuiid'je sedis an:istilem (]ualemcunque , cerle catbo- 
licura, et a cutiiOiicis ordinatum, oec de caiholica 
litle ei commiiiuoiie aliquatenus, iHipeiitum, duxerit 
excludenduHi ; et baereiicum manilesium Petrum, 
sna qub.]ne cxsecutioiie damnalum, caUioiicu ponii- 
fici periiii^erii siibroj;ari. Qua synodo (eiiiae ^edis 
episcoiiuni sauciaiu 'CiilenJiuuem fccit expeiii, ae 
uii(iiuniinus cidcm Petrutii lam manifcstum baereU- 
cum ui cidem palam nec se communicaie pi setende- 
rei, sua p^issus est disposiiione eMhsiiiui. ^ua deiii- 
que per lotuio Orientem synodo, ejeclis crihoiioxis , 
oulio crimine maculatis, piravos quosque et crimihi- 



baVerihi expiaiura, resiat tii ojus in expiatiyne iue- D bus involuios sua provisione supposiiii :f Qua synotlo 



rit, et qui ei corai!iunica\it, ioleciiis. 

Nec pbne iaccinos qiihii cuitci:i {ler miinduuuiovit 
Ecclesia, quoniaih quorumlbci senii ntiis ligala {ton- 
tiiicuin se^cs I>eaii Petri tipostoli jus habeut resol- 
vendi : ui pote qiiae de omni EccleSia fas babeat ju- 
dicandi, neque cuiquam liceat de ejus judicarc 
^udicib. Slquidem ad illiim dc qiialibct niundi parte 
canones appellari volucrint, &b ilia auieia iienio sit 
appellarc permissus. Quapi^oiiter constat satis <\ca- 
cium nnnuin habtiisse poiiiilicium senteoliam sedls 
apostolici» sinii ulla ejus tioiione solvendi. Qua cerie 
jynodu hoc illa piK«uinpsil , quod iiec sic absque 
ipobiolica scde las quidciu habcrcl efliccre ? Cujui 



toi aiieiia priviiegia nciaudus populus iuvasit ? Sed 
libri noin sul<ic;ieut si iragtcdias ejus quas p<jr Eccle 
sias toUus Orienlis exercuit, singiilaUin destnbere 
nioliait ur. An illud ipsus argunieutuui nobis xst:- 
(iiaut oiiponeniium, quo facinoia sua in iinpcrialeni 
visus esi jattarc j)ersouam.? Cur igiiur, quandu vo- 
luit obsiiiil BaMlisco tyranno, certe el hannco ve- 
heiuenicr iufeisto? Cur ipsi iuiperatoiri Z.enoni , quia 
palaat Ariiiochciiu Pciio noluil (.omnVunicare , suam 
nou subdidit voluntatem? EciC potuii iii aliis resul- 
tare si vellet. An non Apostolus dic t : A'tf« solum 
qui fdciuiU, ied etiamqui cotiseniiunt fiui.utibits,teaiu 
parilcr $nntirreliti? Sed ut ca quae latius exitlicanda 



81 EPISTOL/E ET DECRETA. - 81 

siint oiHi»amu«, qnJd, quchl ipse 2.enf>n i«iperak>r A cum iinvas causas essft pftr|M?mieteiil , i«lo Oiwjjile 



suis iiHfris profitetiir tuiicta sese ex Acacii gessisse 
cousili», iiee lio« euiii fatiere iiiieris suis ip«equo(|ue 
lesiaiur Acaciiis , qui el eiMn iiihiioinitius universa 
reete g4>ssisse cAascripsit, et suo consiiio b^c eadein 
{jesia miii lutruit. Quasi vero tanMim in Aiex^niirini 
Petri conunuiiione Acacius prxvaricalur exsiiterit, et 
iien in oinoiiMis quos vet feoit « dejiulsis caibodcis 
pontificibus, tanquam tyraanus, F.oclesiig quibuscun- 
qiie praeponi ; vei laiiier prapositis pcrvcrsa coinin»- 
iiione perinixtus est, qui hoc ipsa secunduin canones 
fucrant ab ecelesiastica (omfnuiiione (ellfuiii , quo 
se passi sunt siiccessores vi\is sacerduiiiius adliiberi. 
Quis aiitein noii perspiciat Christiauus, quOil talhn- 
iu-is poniiiicibus a propria sed« dejacti^, no» nisi \\iA- 



depelli ; et ca^teri quid caverenl, es itloruiii quuli- 
tati; disceruere piituissent. Re&lat igiiur iit illius pai- 
tis eos fuisse sit ciartnii, cui se posi lot experiiiienta 
deiteruiit, nierito,que ab apostolica sude citerisque 
catlioiicis non \m\ con:-u!endi erant, sed puiius iiu- 
tiiidi. Iti.imuj a iteiu qiiod pruTog^tivani volunl 
Acacio coinparari, quia episcnpus fuerii r^^gix civi- 
(aiis. Nuiii|uiil api(>i Mciiial mum, apud Raveonam , 
apud Siriiiium.^piiJ Treviros muitis tempoijbusnou 
consiiiii iiiipeiator? Nunquidnani baruin u^Iiiumsa' 
cerdotes iiitra ni&n«uram sibimet aQltquiiiis depul.i- 
tam quidpiam suis difiiilalibiis ii&urpirunt ^ ?<uut{ui i 
Acucius u< J'i.'in:»ein queinlibel liouiinfua cntliolicuin 
t;imeii,'a laibolicis ordinaiuni de Aie\:inlria exclu- 



lei ci potueiiiiit iiiirodnci ? Quibiis tnmeu cunctis , B (ier«l, PctrAiin^Uiji» liimresi j;im detectuin iiiquc dam- 



vel iiuclnr fuit A< acius subiogaudis , vei snbrogaiis 
comiiiim c^ilor accessit, his um({u«i qui a cunimuuione 
fiullaienus disfitepabant. Gtir ergo vcl cum haBC rtert 
vitbfrei, nuu sicut >ub Casilisco jam fecer^it, ad apu- 
stolicam sedem reierre enravit : ut si suius ipse non 
peterai, juuclis, cum eadein coiisiliis aique traciaii- 
bus apuii imperaiorem possent , qua reli^ioni com- 
peierent, alleg^iri? Nain si Basiiiscu», ut dicium est, 
lyraiitiii» iieereiicus, scripiis apos^oiicx sedia vehe- 
iiienter inrrnotus est, el a piuiiuiis levocaius exccs- 
sibus, quunio niagis icgitimus iinperator qui se ca- 
thortcuni vidcri vuiebat, poiuit euin apostoiica sode 
c nciorum quoque poniifieum moderiUa suggesiione 
mitigari, pi'a.cipueciiin ejusdem Acac i esset speci.i- 



natum, ab^que sedis aposloli' ?e consuliaiioiie reci- 
ptitet, Mliqua synodo saltein illic liabit:i. hoc auda- 
cieparripuit nlCalendionem de Antiocbia depelierei, 
ltaDrciit;uiiique Peiruin, quem ipse damiiaverat , abs- 
que noiitia>edisapostoliccu rursus admitlere!, alii|ua 
synodo id iccisse iiiQnstraltir? Si cerlc dc dignitale 
agitur civitatiim, s^ecutidde ^edis et tcrii.e niajor est 
dignitas ^acordolum quain cjiis civitaiis , qnse iioii 
solum iiiier seiles iiiin mo uuincralur, sed nec iuicr 
mesropoliianorum jura cense:ur. Natu quod dicilis, 
reglce civiittts , alia poiesias e-l legni ^Kfulaiis, alia 
ecc!i'.siasiic:irum di&lribtiiio diguitatuDi. S cut euiiii 
qtiamvis par^a civitas prxrog:itivam praesentis regni 
non minuit, sic imperiaiis prxseniia inensuram di- 



lis f.iotoret amaliir, et qiii litleris euis tam ipstim C spensaiionis reiigii.sa; iioii mtilal. Sil flara lirlis illa 

Acaciiiin, quaiii saiictuin pap.*im Sinipliciumiiiagnnm 

lauiliiiti!» esiulisset , quod hxretico constantissinio 

icst'tisseni? tiur tanio teinpore Aeacius inter ista 

conticuit, nisi quia prxpediri nolebai ullatenus, qiix 

d( sidcrabat expleri ? 

fonamus lamen, etiamsi nulla synodus prspces- 
sisset, cujus apostoiica tedes recie iier. t exsccuirix, 
cum quibus erat de Acacio synodu- iieiMK^? Nun- 
(iuid ciim bis qui jain participes tcnebaniur Acacin, 
et per Orienlem tutum rathoiicis sacerdoiibus violen- 
ter evclusis, et per exsilia divcrsa rclegatis , socii 
evidunter existebant commiinionis exieruse, prius se 
ad hxc coiisortia transtferentes qiianiscdis apo^iolic;» 
scita consuierent? Cum quihus ergo syiiodus erat 



poiesltte praesentis imperaioris, rcligio i.ub eodem 
iunc firma.tuuc libera, tunc provecta consistit, si po- 
lius boc prxsente pjopriam leneatsiue ulla pertur- 
iiatione mensuram. 

Sed dicatur forsitan de A!ci>aiidrinoct Autiociieno, 
ceriis ex caiisis principem magis illa quaegestasunt, 
ii.)u Acacium praiccpisse. Sed priucipi Christiano de- 
cuerat sugRcrere sacerdoieai, maxinie cujus familia- 
ritaie ei favore iiueliainr, salvam fore de cjus inju- 
ria couiumeliaqiie vindictam, lantiim ul Ecclefci;e si- 
iteret Ciiri*Iianus princops regujas cusiodiri, quia ei 
nova iu utroque pontilice causa esset cxnrla, et no- 
vain (■i<cussii>.iieui ci.nsoquenier inquircret. Etsi, 
fiicutBemper esseieirectuin, sacerdolali concilio dc 



iiieunda cathoiici poniifices fueiant uudi-)ue jam de- ^ sacerdoijbus judicia provcnireiii, noii a sarculari vi- 



pulsi, sidiqiie reinan-erant socii perlidoruai , cuin 
qiiibusjam nec iieebat habere ouiveinuni,. dicente 
psaliiio : ^on sedi in Mncilio vatiilaiit, «( cum iniqutt 
germlibus non intruibo. Nec eccitisiaslici meris est , 
ciiin bis qiii polluiam habent cemmunionem , per- 
mixianiqneciim iicrUdis miscere conciiiuni. liccte 
igitur perCiiaicedouensiB syuodi fonuam hujusmodi 
prxvaricaiio rcpulsa est, poiius quam ad conciiium , 
<)uod nec opus erat post primam syiiodiun, ncc cum 
talibiii» baberi licebat, adilurta esi. Nainetquid age- 
reiiir d« fide calholica inieiligerc i.i velient, iitiioi are 
ndn poieratit cuui virierent cailiolicojs poiiiilicci , 
nulla synuJi di^cu^^ionc, nuilo cuucilio^4>ra:cipuc 



(leireBtqr quale.scunque pontifices, et si errore bu- 
pianitus accedente, non tamen coiitra religiuticm ul 
laienus eAcedenie potesi.-^te percelli. An ei ba.c jusia 
raiione principi siiggeienda nou craiil? Regi.e livi- 
talis iionoresublimis si factus erai illu regia civi- 
taie subliinior , laiiio magifj in his luggercndis 
d«:buit esse consiaiii.ior. Si autem in bis qua! pio 
rcligione fueraut cxerenda , eiiuui contempiibiiis 
;itqiie despcciiis, ei aui segni^;, aul lidueiam noii ha- 
buiis ihiimandi, in iiuo per regiam tivitatem inajpr 
effectui e>i? Nailian proplieta palam puhiiccqne iii 
facie rcgi David,et coniuiissuui proiiuniiaYiteirorcm, 
ei ip>uin cuiuinisL^ e oon tacuit, et coutessiune cur< 



d3 CELAStl PAPy£ I g^ 

recfmi! >ejnsequ«nier al»»i»Ivil. Hic aulffus xir jbonu» A refaJavit , et «onsoriem eocrimwok>ni« exterox » sua 

c^tmmimione didiovlt, iiec opiis fuii isova fynodo. 



cl saoeidm egregius, iii lantum se et suggArere pi»- 

tuisse fn'>iisiravii» et iioJuisse deprompsit « iina (z- 
vis>e li^Lt-^^tici'» ut et iniperatur coocia se t% ejiii^ 
gessis^ co.isilio nuo laceret, ct ipse imperatureni 
magriis (>rxcotiii3 elevaret ista facieutera; f«»equ9 
proiier<it fiis agendis rebus fuissc pirtlcipeni. 

Sed esto Calendioo nofneii impt^raforts alistuierit, 
Joaniies principi meutiliis fuisse jactelur : qiiie u- 
luen, ciiiu iiov» essent causie, oova debuit eccie- 
siastica proveulre discussio, An (|ui iu houiioeifi 
iiiiperatorem peccasse dicebaniur, oullu intervc- 
nieuie synodc dejici debuerunt; ei in Deum, qui 
wmiiius et verus est imperator, Acacium detioquea^ 
teni sinceramque communionem divini sacramenti 



cuin Teteris fonstituti sufGcienter b<c forma prs- 
«crsiieret ; ner opus fui( ui bsec facienda Orientis 
epitcopis mtiinaret, quos et e.xpulsione catboliconiiB, 
qu£ ageliantur in caiisa Gdei pon ignorasse mauife-' 
siiiin sit, tt comraunicando bsereiicis subrogatis, fv 
eio tali conseosisse. Non dubiuro esi etiain extefnat 
ciimrounionis effectus, .itque ideo cuin eis jain nec 
potiiisse, nec d<'bui>se sedis apnstolicx scita iraelar^. 
Ecce agnoverunt in eoriim prufessionc qui eoosuin- 
lissiiue perdurarunt, quid fidei ^miuunioaiQue ea<* 
tboiicae deberetur. 

ICcce agnovsruat queinadmodum a tajibiu rece^ 
deado, inno tatibus contraria ir.oiiendo« a lide. et 



studenteui niiscere cum pc rfidis, secundum synodum B coramuQione caihe!!€& deviarit Aea^ius, #equ« pari- 



quH liaec est liamnaia perliUia, nou oportebai e&ciudi? 
QMd per li.tum Oricntem dc iunuuteiis urliibus pulsi 
c«(bol:ci bacerdotes, et haeretici subrogati? .Novae 
eerte erant «-ausx, et liis coni>e(juunier nova syuodus 
deiiebatur. Cur lunc uon venit ixi mentem ut io ia> 
iibus cau&is paterelor a principe saltem qualiscou- 
que syiu>dus Ci-Itbranda, ut quocuuque vet colorato 
jadicu) iiadiUoois ecciC8i;isiicae pasaim pontiiices 
viderenlur exdusi» non solum quarumcmuiuc ur- 
bium sucerdotcs, sed metropQlii^At incuneiaaier 
antistiies? Ilis oinnibuscum uou restiiit suggesljuue 
4)ua polult, cousensit Aractus toaiiuujiicaudo cua- 
ctis qoi iu e:itbolicoru:u iocum baireiici.fiieraatsu' 
brojali. Ayttttolus au(em dicit : /Von s^lum qui (u 



ter cum eodein errori subdiderit. £ece agnoveruiil 
qtum jnsiis ex caasis pro iide ei comrtuinione calbo* 
iica aiqu>f aposiolica. 2*ti eti|!Iqi*iioea perstiteraDl 
c.ongruebant, et iiii qui ferstautibus ot)viabaut, ab 
eadem docebantur alieoi, sedis apostoliete ^uetori- 
taie sii remoius Aeacius, ejitsque pariier quiciniquc: 
compiiees exsriterunt; atque el} illit merUo euwmu< 
nione cum bis discretus, a qua se ipse primum rum 
fuis coDSorlitMis, a porttificibus catbolicis dtscre- 
pando, co(iiii>scitnr svparasjiet jureque senieQiiam 
iile «Unmatiftuu cxcepii cfleieris cousertibus pro- 
ttiidfandam, (fui soius pro ewiiibus suis cotiMM-tibas 
iu eoiuniutik>Qem se recidisse periidiie »d apostol'- 
cam sedeai missis lilteris est profeasus. Cwl si ^oio> 



ei tit, ted tt qtU ctnienliiial (ucumibM, reos indubi- ^ mitnicavcrani Orieutaies e|*isc«pi, aBtequam buc 



lanter as^bi, An iiac iicuit s«<;ui4ri pi>tabi;Ui et 
acits taiibvs Acaciocoiisentienti absiiie uiia sya<id<), 
quam ipaa rer;;ra uoviuis c^igeliiu, absqne sedis 
apostoiicae eensuttaiiouc pcrflcere; ct sedi :ipt>sto> 
licas noii itcuii secundum tenorer) synoiii Cbalcedo- 
iieiisis in veieri ui!<|ue causa et veieri constitute 
jufita dcnniiione damaatis iairaii-is <>ynoili Citalce- 
doneosis Acactutn communicantem a i-m couiiKa- 
ftio!je depeJlere? Scd Acncius, in^aiool, piiacipibut 
nbvi;)reaei»pi>{iut. Cur Basil sco, quia voluii. olivfft- 
vilTCttf ipsi^&^uoi.i, ne paiam Pcjrrt An iocltfno, 
quainvis iatetiter boc f«< il, coHimuuicare «iilerctur, 
noii euuiinodavlt assei^miu? Ecee rtsuluoti cti>f) 
rtistiiit ioiperaiur; e«ee viin ni.Jeiiti non iniuUt ; ecce 
rcfugienti coatagia inauife&ta euni^git; posijremo 
cur uuiio tcmp<»re c«»flr> 'm* gcfeie tur ¥el ferenJa 
co(i)osceret, ouu aii sedem aiiosioiicam, a qua sit>i 
euram illarum regioowra nuvei^t dtfl< g.«tan» doi'erj« 
«uravii? S^ prius laudatAr factus e>t ipse acsiorum, 
quiira vej pr«moaerei talia «sse jej*i;«i«i», \ei ite 
lCuUreMliir otisisierK : sicui sttb Basiliseo in^ fece- 
raU Cur illii e^taris cuiiiwuolearc conseusii, qui 
«lefislsis calbolicis «.icerdotibHS . iu'i«tUii«ntcr \ixrif 
Sici singiiil<i iirbibus fuerani siUteiiiuiiV Piisireiito si 
iile 4ef»U sui» parlibus, ei qu« w<r«j-.Jo!i v^itboiioo 
eomi^eiereui aKcrti «on coravu ; idgo sodes 8{M»*io- 
liis ^uod ad eani pertinebat vcl poiuit vel dcbuit 
.^*ldrire? iJu-.libot modo Iiaereticoruia cooi^iceu) 



referrii^, i)i*ri utique i»iae dublo reatu probjoiur ia« 
voivi, jureque per eum sealeniiai» iransgressionis 
siisceperuut, tdnqunra facti cum eoiiem cenMiuu)iouis 
exteruae. Q-tii udque iior) cunsuii, laaqeaia nBsira» 
communiouia boiuines, jam debsreot ; «>ed /anquain 
in coiiirario positi consortio refutari. Si vero oon 
ctiiuiiiunicdvi rani aR^aquam Aeaeius b#e refi^r^. ei 
eoiaiitusucanlem fioiare dcbueraai, el ipM potius do 
eudem huc re£tfr«. aique api^ieiicat sedis v%ore 
Iiercaisum meriie oemprebnre, ettmque ee sede ape^ 
stidiea ianiiaque iUH catboiicis poatiiicibiis nkagit 
lenere conci>fdia«L ileii quia »b illerum Nictetale 
deiicivrraat, e( eerum successeriiHift ceipaiiinieait 
itelfgemnl, idt» eaiR sede apostulica n^rime eotn 
gi-ucbaut, qma ia sertem recideniM j^varic^oris 
Acacii, ct ilitus se ftitie d«bio perfUeteiilseNteuiia 
cou&equeuier astciiisi. Ob lioe eum videri noicbani 
esse ^ainaatuua, quia se eofueecebanl ia eadcin 
pr;£varicaiiene dama^os, in ^ue bodieque m&uere 
perbistuni. Sed slau iii simiii eendiiione coftstricU, 
couH>i;cem suuui no» jpjssun^ jadicare roh Jure 
daiiiRsUiin; neqoe rei reum posiitni compeieotj-r 
absolvere; sic illo praevai icatore jusie damnato, isti 
q>ioq«e pari j.-»c«ui daronaiioDe prostraii : neque uisi 
resipia^eoies iuUe poteruut prorsu» aligolr»; S.""' 
Mcut per unum scribentem eat um umniuivi vui^aia 
transgressio est, qui in eamdem |>eriidia; reci^krAut 
actionon; sic ju uito codeinque qui pro omiMbus 



85 EPISTOUS Sr DECRETA. 86 

icripteraU v«1 scri.bcndo ouiiuuin prudiJerat valun- fi\ pfOiHigiiudiff prmjuuiis iHuenial. Quo facio non hune 



M9$, trangre&sio est piMiita cunciurum. 

Qux 2(1 iosirucuonsin vesn^e iliiectionis caii& 
abunikqiid surdcere judicairuis. quamvl» ea lesu ta- 
liiis, »i Iktni nus coiicesserii f.«cuU<)iem , sludeamtu 
eKf>»n«re : <))is(enu8 «il nilelium quiM)ue < og^ioscaV 
iiihil apastiiiicam sedem, quod alMil, pnepropere 
censiilsse. Quae tamen senUnlia ?n Aeacium desii- 
(»»14« eui noraine lantummodo prscsulis aposiolict, 
cujii& eral utique {tt»iei>lalis, legitime probaiur esse 
deprompia, praesenim cum secrelim dirigeuda vide 
r«<ur, :ie cusiodiis uLique praietitis dispoaitiosaluiai Is 
(juibu^tibeldirriculuiibuAunpedtta aece&ssriun> iiabce 
non posset eflisctum : taraen quia orlhcdoxfs ubi(]ue 
tlejeciis, et b«relicis lautununcJe eorumque cttnsor. 



imgii ab errore detrahimuf, 4fiumi permciem ftdehtms 
tirogat:,':s - eoque modo ChaUedonensis syaodi sla itu 
ufo/«H/«f*, (tdtiuin ueia copulalione g>-a$sandi tn Ei- 
clesiam iu.yi» rapaaliui aperimus, Venique ai> eisdem 
ipsiscum {juUmtolim a cal/iolita pariicipatiqHe divisui 
est, pmtilex diciiur posiulari : ui satis evidenier ap- 
pareal non eos rectam ftdem vetle, sed in prxsuls pro' 
prio »e[apdl dogmaiis quai'a)'e j>oUslatent; neque inler 
ipsos et veraeiier amiieHies, pnx inde pouit fUa ^ene- 
rari, und^ hcEreiicamtu menitum crescit faneila dum- 
naiio, el callioiieoTum miteraaUa captiviias^ 

Ex epi&Uia Feiici» p^ps; ad ^enonem imp. 
(Epi8t. 2.) 

Vbi *sse, inquit, jum conse^ueiu precut dubio pa- 



lilMM jam relictis in Oriuntd, catholiei poauru^s, aul 6 ridetis, ALtsandrin^ Ecctesia pertasorem^ funestu diu 



residtti omuino nuu ess«^ , aul nuilam gerere ni 11* 
ijcrtalcin, pluriaiorura iu Itaiia caiholicorum eon 
grcgaiio tacerdotum ralionabiiiter cogiiovit j&entt>n- 
ii«fn iu Acacium luisse pruiaiain. Qu£ coiigregati» 
r^ctd pBniiOcuni, non contrs Chalcedonensem, n< n 
Un^uam nera synodus contra vetersm primamqu^; 
eooveitlt, st-d potius secuudum teoorem veteris con- 
&tiUili, rarticeps apaftiolicae eKsecutionls eflecta e t; 
i>t Citis &ppar«at Eeciesiain calholicam sedemque 
apoiloticaai, qiiia alibi ]am omiiiiin non pes^t, ubi 
potuil, ei cuin quibus p«)tuil iiibtl peinius omisiue 
quoii ad rraiernum pferitneret pro int^neraia lid<.N et 
sincera coaamuuiuna iraciatum. 

EPISTOLA XIV» SIYE TRACTATUS 

CSL<^S.l i>AP£, 

iii quo eiiam ponit exeutpla epitloiarnfn Simpiicii paprs 
atque Felieis, quod Timoihei yEluri, vel Petri Ale^ 
sandrini impietaiem oUft) coftioverini^ vd tui jurrint 
judicasse. Pofea projpriis proieffuitttr dkiis, <»• 
sirueus quid adversus Grcecos del>eei respondtri. 



impuniiaie yrassaniem, teiiris prmepltunibus, quibua 
nicriio dudura prebalur ejecuis, ess^ nihilanumts addt' 
-cendum. An non ifit esi., qui per ZO antto* caiholicce 
deserior Ecclesiw, numieorumqtts ejvs se tator ei do- 
ftor^ et od fundeudum sanguinem seaiper telox fnit ei 
prorjipiu»? Nunquid Qdhuc et isitm dissiamtatioutm 
qticuiam samui es costkibeniia receptwi f (n quo reve^a 
twn est opus discustioue aubliii, quia ejus aperta sani 
crimina. 

MulUftimiiia m oversis e\y. Oiis eorijm ciljgetvs 
iector, &i requirat, iiivenict. P BternnUo jam serl;»«a 
ct admonaiones pftp.u Siinpii i* qu& pferiiitie vUia 
ae&iimMt. el jiMiicisnt e<>ntemi-enda. illud can idere- 
r nitts aiietiliiis, quoti de eodem P«lro. lUiH- cuui a«ii>u« 
caiiiitn ft>rt« &-ip«reit jtidicarit Acaeius qtiatetrqtte 
d . eo senieniiam ad apoitdiicani scd^m disdrit. 

Voimio mncto , et bectissimo Patri, ttrctiiipist^i:o 
Sintpticio AeatiM. 

Soliicitudineai onntiitm EecUmrtvn s*cmduin ApO' 
si9/b.>n [t1 Cor. xi) ckotitnf^er.ies , tio$ ind^nenlei 
horlamini, quemvii s^onie vigilantu ac pt&curreu es 
Sed »09 di9i»um uimn soliio CcmsfUlrcti», staitfm Ate 
tttMlrincs Ecelesite eertius requirenies^ ui pro paterni< 
eanosutua suscipi^ Uibarm^ f»i*-uvo sli/tonles su- 
dore psQ his, aievt temper esi efprobaiunt. SedChrisiiii 
Deus lioster, gui dili§enibus ^e in boGuin coitperaHir 
1 Hom. vtu), nitstris eogiiaiionibui insiaen*, 8i Mmrn 
nob.s i*t hii jnenteut, otque eatntiem pro gloria sua eii' 



Ex cpi.»(^ Simpticii papx ad Acdcium. 

*<Episl. 17.) 
lUud, inquit,rRtf non mediocriter fadl aitoniium, 
qu»4 usdm lUimksuU Petxwnu qai hoereikormt du- 
iunt Mciua fxtlilbsc j^sbetur et prinreps, quod cou- 
wmtiamt^lseiiof^ tu(e metninimus non laierg, inttru- 
etianesque i/iMu;, qir,bu5 fuerii confuUUus, nostt conft- 
dimus, qutmqun «iam dubiuni non sU adiiuc eji tia 
Cf)mmunion$m<kitorecQikolicam,stepetptenosdeeodeiH^ co^ouens , omuem vicioikm esse perfecil, cQmorteii 



tx illa mbe peUertdo scripsissi' tU ceriuin, ad ? raiotai 
KcctesicB re^unen ?giAtiinel provefiendum ; eumque pra- 
Diiliat rectce ftdei drftmtionibus coiv.enire, a cujus uii- 
gug, sicui superius dixlt consonio itim (legit ej^irenetis, 
quam ab ejus communwM discrHns sit. Ad quani ii 
mutc tedirg cQniendii,mii peraaiisfaclionerii l.hrisiianis 
regiilia cotnpetealem non po.e^tt tntroire : ac pctinde non 
ad faatigiwu uicerdolalis di§nitotis accedere^y sed tne- 
deta:, ijMce posi pceniiudinem pra:benda «l, tcnsequett- 
ter aplari : aninus sute cupiens recotuitialus aussiUiim, 
nonyraduni suntrni honoris affecians, cfui ittu co-ivnei- 
lut fuisse penjtnus : ne per speciem reiHeanti* non 
temediutn sinccrai salvationis inquirat, sed fuculialetn 



not £um Iriftujuiilitsiino principe factens, et Timctfieum 
quidem [a». add. JElurum\ decessoreiu spirnnlemproeel- 
tus , el eccltiiasticum iranquHlilaieui , sirui appeuuit 
coniurbattitfH vitx tubduiit hvmatiif, (■icgm e'i .* Tace 
«l oliRuiiu^te {Hatih. viii : ATarc. iv). Pgirnni ijuoqie 
(Mougnm), qui ab Ate.ratidria moro sin^liter ptoetli''^ 
sitrrejerat, dissipavii, aique in etierntim fngam Spritu 
ianclo flitnie couttrttt, unum ei ipsum (k f>'S qni oliin 
fuerani«i cnte danmati. Sicuigiiim in noslfis oiehhis 
inieniumest, ^i de vestris ncriniit, » dignonmi requir 
rere, poieritis a§uoscere, quee ii t&tipore dt eodinu 
hubsiCHia , ob Alfsandrino epitcopo Homam wd oiler- 
ulrttm «in/ r«laia. Qui Peirus (Uius iwclts amtms; c< 



«7 



UELASII PAP^ I 



88 



openan dki luctntutm almmt aopnrem, omnino imi'- A i]uaj>rtiii pr»*aric:il(>rum nomma de Eecle»»» non 



brat ad lairoclnium peragendwn eor>§rae» eorum roo- 
perator itwenient, media nocte, adkuc jaeente cedavfre 
ifliiu, qui palernos camaes iubverterai^ insepullo, iub' 
ycptit in iedein, ficnl ipse arbitrHlns e»(, uno et tolo 
■^afieme . et eo (fui consors illivs imi^tebal in»auia : 
!ta ut propier /ti>c majoribus wppliciis subderetur ; nee 
in*od tptJabM elfecltm esi. Sed il'e quidem ■de »e ex 
tunte tei miuiina judicaiu nunjtttim penitus Qinnina 
r9mpa'-nit. Timoiheus (Salopi)»(-i<4tis »iTe Aibus) aii* 
tem paternorum eammum curos^qui Davidietv man- 
nueludinls esKmplo svbdiiur, et uttfue in fiHem patiem, 
aique poteslali proprld' r.siilutut » CiirislOt praprice 
sedit konore livtulur : ei spirilttartnm fiiiorum voces 
cceipiens, gratitm ruraiionis exspectnt, multipiicatoi in 
se kcnore a Christo principo sricerdoiuni. 

F.cce lefttinioniuin Aeacii validissiiiiuin, ((uid dd 
Tiiuoilieo, (|uiii de Petro tenserii. \ere enini, sieul, 
peripium est in E\air^ciio d» Caiplta illo poniiiiee, 
evciiii Aeacio. Diciiur enini tie i!to, quiu cuni essei 
^rinceps sacerdoiuiu :>niii iiiiu^, de Uomint dixerit 
passiooe : Exftedit ut unus komo mori.lur pro popH'0, 
hi nm lotagens verent [Joan. \}]. El suLiju ga fvan- 
,eplisi;i beatii* Joani»es,/iuc, inqniens, a.'e/]<ff//)so iion 
dizil , sed nim essel princeps sacerdotum annl illiv.s 
propheau l. \u\ ei hic, cum in sunimi e<8el sacerdoiij 
(lignitiiU' localiis, iitrum nolens an invinis, dubiiare 
quippc nos ejus varieias el incoitsianti.rfecit, veris- 
siniani de iniiuiris Dei tulit sentcntiam; quam si 
fcrva-e voluissei, pp(>ce!!;ini (inam ;ib Eccle-ia ve:a- C 
eiter depulerat , rui sii!> in Ecciesiain ipse noti revo- 
ca>K€l; ei de quo dixerat, lace ei ohmutesce (ilatth. 
vij»; Marc. iv), rursus Petri persun^iu lojui in Ec- 
rlesia minime permi^issct. Quam siniiiiier priicilinm 
a s:iticlo Spiritu dissipaiani cgM itrxdixerat, quetn- 
qiie riiium n< clis asseve:averat, et quem nb opere 
biiitinis alienum , amanteraque ienebras iaironuin 
operibus coiignus esse narratiat : qui faUuiii saciir' 
liotii nomen , ab eo qui paicrnos , ul ipse aii, caijo- 
Kes subverierat, ariibus dolosis sibi ipse impoauerat. 
Hic Petitts, do quo beata> inunioiiae liaioliieus ca- 
iholicus, itt ipse dixil, paternoruiu cugius can tiiuin, 
Aiexandi-inse q oiidam Ecciesi% pumitex, ad sedein 
afiosiolicam m'ilta relulit deieriont quam superius 



»iir>-ri!niur, pacis vinculnm nuilat«niK redint«i;rtre 
pcrntiltunt. Si euim iieei seoiaiorum vet cftinmuiti- 
csionim Eiiiyclieiis , ut fuii cjus seeiator Pelni» , et 
cominunicaior Acaeius , iti E<rcie«t2 noniina recen- 
sert , cwr de sectatoribii» ei e«minN>ikatoril>u« Arii 
vetr»terorBra bsereiieor«m„.8imili sorte non iiceal* 
An miiiorls impietatig ei pepfid>sP! Euiyciies fuisKC 
pnfvtur qiiam Arius? Nen>o Itm* quidi^ni saiii e.ipiiit 
aiideliii dicere. Si ergo par esi impiet»*, par sit et 
utroMiniifue ^testatio : ne si semd tali» rnerit in- 
Ipomis^a liceniia , omniiius cxintie omnia )iceant, 
ftaiqnft . quod absit , t»ii» passiv» rerum eonfosio 
atque commixfio, ut wiilh int.>r mnndum et iinmuiH' 
dum sit seeiindttm propbei»m (EVc/i. xxii, 2(>) certa 
B discreiio. Non esi quidem nostra; iiumiiiltiiis de t»- 
tius oritis dissensione rerr«* senlentt.im; cst lanien 
noniriitn de proprii saltiie e^se «ollicJios, qmmiam 
uutisqiiisque pro se rationt^m r^ddiMim^ est anl« 
illuil tribiinal fudJcis el ri'gi< srtemi ( it C.or. v >, in 
qiin eiiiiiu de v«*rb(» oii(>80, liiinimoque quadrante, 
sumus noslrorum ralinnem a<!<luu'n pr:i^liiuri(.f/«rtA. 
v et xi). 1'iiile et opiatnus, qunlt.icniiqne et quanta- 
ruuque supcr nns importaverii iniinicus, toler;»re dis- 
crimin.i in sa^ciilo prysenti, t.ii!tiim ne eatisas ineurra- 
inus mMrli^ a';ern:i'. Sct! dicilnr de Pt^lro, quanqtiam 
siiie appr' haiione dicaiiir, prajsetiim de homins 
per^picacissinio f pervioacissimo te(jeni'nni Nrfc/nr], 
qui per 30 annos famosus expiignaior fuerai veriia- 
(is , qitod pQ&nitenlia »^v.\ su«c9ptus sit iu Ecciesia« 
Niin jiiain igitur per 30 annos a^ere potttit paeniten- 
tiain^ nisi lunc cuni episcop^Uus amore ei ambitioni:^ 
ardore f<rvel>at? rein inon>tro sim tlimam! ante 
iilum p"tiiis-e loeum suuin «Jtcerdntii olninere. qvam 
possel vol hrevi pro tam iuimnni criiuiue poenitens 
videri. Sed solvit iiluin, iniiitil , aiic orit:ite sua prius 
Ac.i'.ii'S, et sie suscepii. Ijtinam SiMpsum niistTrimiis 
oi;in tiiti, sp« iimqne quampIiuimQ», uon aetcrne mor* 
tis conipctiiiuts alligarel! Qiii cuin f-uperi>iSMmo 
prapflatus spiriiu tiiroDum humiliiaiis aliiu-. pfferre 
conattir quam de"uil , et praesumpiionihus suls adi- 
lum undociinqiie c<^nquirit,simitlqtte per fa^ et nefa» 
calcal ei trai.sii inviolabilia siatula sanciorii.»», cuin 
ipso (piem iinitnius ept auctore Buperbia', i:i proinn- 
dissimain riiinam dejectus , !d dereliquit Ecctesife, 



e<miineniiir, asserens specialiier el alilrraaiis ini- D ,„„,e Uo^yt^M pacifici , fidele>qua ei humiies ne.ei:t. 



nticuni. lidtri , iuiinicum Chalcedooengi* svuodi {>er 
omnes exsiiiisse iiife!iciiaii-> conalus. Qnid igitur 
nohis facieiidutii esl? Non credimiis lol et taitiis 
i.>iiiaruin sediu n saccrdotbu.s, qui omnes uno ore, 
uuo ciii»sen>u , puWcam et ler.ileui buiiiana! saliiiis 
hesliam Piniuiu esse disiTunl , iu cijus se comtifu- 
ui. nc, p.riii. iosa conjunciiojte, .^aadcutes difimonico 
spiritu , infelicilei s>.ciaverai Acacius , male rui '■us 
a.'dificaus quod- bene desiruxerat? Nec opiis plura 
htftc dicere, cuin tiiueutihiis Deuin et Jormidauiihus 
«Jieiii judicii, et Ecciefciae unitalem diligeuUhus satis 
aperieque causa kit clara. i|«c eiiiio sola ratio est 
(j<ix- uuilaleiii Uividit et coiicorJi.*m dissipat : qiila 



Si enim i!ie moduin tempernt» p<itcstate <^er\asset, 
net Pelrum b*reticum , nul'o regiilaii ordiuc abso- 
liituin , pro ejtis audaci teiu»>riial<* , in «iia socieiate 
hodie Eoclosin siKpiraret rttMimpfuin: nec cariiaiig. 
qii:e oiiiiiiuut viriuium est pcrfeciio, ct s»ine (jua ^e- 
cuuduiu Apostoluin inania suiil miiver.sa qu.e raii- 
ntits (/ <-tJ>'.\iii),iani» niii pacis dispcmiia |>alorcnl<ir, 
iiec mordendo inviceut, coiisuuiereoiur inviccm. Se^l 
quolibci niodo dicalur Pelius esse susteptiis,:ipi>arel 
tamen eum fuisi>c iKcreiicuin , iiut {ioetiiiuisse pro 
pervtT^itaie defenditur ; ei <juiid pi-:ivus et iiilidcli.s 
fueiii,el ds Ecclesia ecclesi:isiico jiire prDJt^citis, 
ainbi^i d.ihit.iriiiue ncn po*cst. Scd conceiainus 



89 EPISTOL.C 

paulisper p(vi»iuiisse eum , quotl nuUaUuius v^ruin 
e&l ; vidoudum eigo esi «iuoohhIo, iti e$\ uJrum qui 
ordin^ CQ«i>pei*?.»i» . reguliri §evejiute c*ci«ii& ei 
ex»'.irpaius csi , -poRtiiiens recie ei coosenuenier re- 
ccpius siu Sed niinquain tlocebiiur, iiuiuiJiain inoii- 
uirubiiur, Kunfiuam amuino proUabiinr ejus pui-ga- 
liniieiii fulsse legilimaiu, quie pon esi coinjjei.eniilius 
ic^ulis ceiebraia. Secuaditt e»i»"> sedis anusiiiem 
nec oiipeil^re i}U(»qu;«m , oec revocare , f-iue priina; 
sedis assensu, \el poiuii, vel debuii. Nisi lojie con- 
fi^u jani ordifie rerum aiquQ lurbaio , nec pijgia, 
iieo «ecunci^ , nec lerlia aede$ liebeal observari« vcl 
siisiipi secundmii apiiqua &ta(u(a lu^loruni, ei su- 
blau> capii^, u( videiuui», ouuiia Qieiubca variu inier 
se conipugneiit cariauiiite, iiatque idud ((uvii de po- 
pulo seripiutn esi Ura«i : In. iilo tempore ^ nQn erat 
diti itt itrael : musqni^me quoii phcimm erai, in ocu- 
li$ suis fme^t { iudU\ w^ ), Qua eittin r^itione vei 
consequeiitin aliis iie<ubu$ U^fi^ndQuilura [vt. dete- 
rendunij «si, si prinite b«ati&&imi 1'tfiri sudi uniiiiu.t 
et veiDSia levereniia non dcfQrtur, per quamomDiuiH 
sacerdoiuin dignitas seniiier e.>i roboraia atquQ lir- 
niMia, trecentorumqiie deceai qi ociu ruiium inriciQ 
et sinKulnri judicio v«iustis$imu$ judicauis [aL vin- 
dicntus] r»t honor? (jtpote qvi Doniini recQrdabaH-r 
lur senientiiiin : 7'i4 e& Vtkxm, et ^uper lianc peiram 
f: ndab^ ICccU&iam mecm, ^t parlse inferi non pra;va- 
lebuHt admiiti euntdU ttbi dabo clsvei regni ((glorumt 
ei ifummqu^ /i/jiavert» ui toivrris i« lerra , erunt H- 
{ftia tW stiuta in co>;la ( U^ih. xvi ). Et ruraus aj 
eiiiiidcni : Ecc* ego mjQvi pyg te, ui nou deficiai fida 
tuMf it tu aliquando conv^nerif f ei (anfinna (raaet 
fiiai {Luc. xxii), et iliu4 ; Si ^jnas nis , pance ovcs 
mtat {Joan. xxi ). Quaie igiiur ad Petruni ian« (re 
qiiens Doniini sernio dirlgiiur? nuuqiiidnam reiiqiii 
sancti c( jidali aptintoli noa eraQt &ii)uli virlute suc* 
cinc i? Quii itoc auJaat itiBrmari''? Sed ui capiie f^n- 
stituio, scliitinatis tolicretur QCiath IS. Uieron, cap. 
ii , lib. 1 adv. Jmn^aiium ), «t una itioti^isaretiir 
eeni|uign corporia QMisii, quiu id nnum caput gio- 
rtotiiiMima dll. ciioiiia &oc'ieiaie concuri«ref. ; c( (lu^ 
eeset tcciesia , etii iideiiter crederemr, un»que do- 
iniis inius Doiniui et uiiiuf redcniptoris , in qua 
dc uiio p.iue et do uno caiice nuuireiiiur (f Cor, %). 
i^a rjiioiie , fticut dixi , majorek nostrt , revcr^nuj 
i li Ecclesiarum nuig:>iri , clarissWnAiiuc iiia populi 
CiiriKiaiii lumina , qiM»c «lerii^ v:rt<iium iuarun» 
nsqiie ad conreuionis gloriusissimas pajmas, et uiar- 
tyrii fuig^iiies extuiere uorouas, ad itlain sedeiu qNaip 
priitc^p^ apostolorum sederai i'eiru8, «ui sacerdotii 
siiinpi» principia repleti Ciiriati cariiale miltebanl, 
t»K itule .-'Olidiialis gravifjsiina lirmitaiit» roboraiuenta 
po^centet. L-t per bane speciem omnibiis appareat 
Vfir iinam esse per oinnia, et indissolubii^ni Christi 
I.cclesia-n , quyr: conconti.e vinculo mirabilique ca- 
iitaiis texliira compo.^^iia , s«!a et indivii(.'\ pcr to- 
tum oslerideretur esse Itfoica Cliristi, quam nec ini- 

' lii ins. codice p^rvctusto Vcronensis ca|>iiuli, 
cum quo cullatu fuit '* Franciaco UlaticUiua ii^ec Ge- 



ET DECKFJA. 91) 

A iites ipsi qui Dominunr critciCxerual , dividere au&i 
fiiissent {Jaan, six). Quae nimc si propier perfijiam 
Petri.Acacii iyraiinic.un surerbiaui, !inpiainque pra2- 
sumplionem ejus» vioJdiur atquo conseindiiur, videke 
et snpienler expeudite , iik nuj^iu grave periculuiu 
iiQslra deducitur con^icientia ^ dum lauia nt:<>4ruu\ 
sQlvituv ob»ervaptia. Qui* entni ivon «'vg^t qu<iUouu- 
que libuerii , si Eeinej in con^uetudiuein c.t rritpiits 
ordo pervenerii? Si uulcm b«ic surriieguiu q&t eiiam 
cogiiare , cur non c"vi diligentis-ima obbcrvalioue 
leoeaiur liaec fpnna ni.ijorum, ?uin §it in hoc pb- 
sQrvaiionis (enore incffabilii^ iiiduliiialaque ijpitati^ 
evidens el gvande mysierium? An diwe stmt Ec= 
cle.<i;e el duo p:istores? AUsii. Lnns csi euim 
(jui fecU uiraqHe «?»«»! ( Eplies, u ), tuUens du metiia 

B :n;micjuaruui parietem i«i corpore f.iiQ, Citr cigo 
ier Peiri ?t Acacii nQmiiia rMrsws iiiimica scpis 
intexUitr, quam seiuel ChrisU cru\, inors et, saiigitis 
destrujit s solvii ei everiii? Non ergo dividai eos 
iiileriiQ^Uum Pani ei Acacil non^en, quos onii me- 
di^loris pretiosus sanguis miivii. Posireuto aitiuum 
e&t ut qui tiios !ibc;iter el competcntdr vuliis iiaiierQ 
subjeclos j cedatis e^ ipsi autiquo mare majoriUus, 
Ui (onfiiieuter impi'rare posiiiis miuerjbus vcstris, 
Uuoijecim cer(e f"ere ajiQsuiU, pariim» jsteriifs, pa- 
rique dignitaie tufruii. Cumque Qmms inqualiier 
soifi(uali (uee ruigorant, unum tmfai pnneipem es^tt 
ex liiis vo!u>i Ctir«stu6, eiHuque dispensmioiii* mira- 
hiii in «iQjninam gcutiiim Uomapj dirfisiil, ut in prae- 
eipua mbe vei prjma iirinmm m proecipuum diFigerei 

^ Pelfumf Ii>iquQ sicul, dodrinae viriulo subiimis emi- 
c.uii.Ua saiigutnis gioiios* elTusione deeofaios^.Tterno 
buspiiio toiiquioscit, pr.Tsisns se4i, quam iiise bsne- 
dixit, ut H portis iiiferi nnnriuam pro Duiuini pro- 
inissiorie vincaiur ( Uai(h. \\i ), omniumque sii flu- 
fliiantium tuiistiinius pDttus. jin qoo qui requiaverit, 
beaia ei xiern» slalioite gfudt^bit : qnt veru cuniem- 
f.serit , ips^ viileiut qitalia getiera exciisaiioiium iii 
dit( obiandat judicii. Me eniiU credo, opero, < oiinda 
in Chri to, qued ab ejus earitaie ncc tiibuiatio, nec 
anguhtta, nfC gladiHS, nec persecuiio, aee vit», nec 
itiors unquam potarii scparare (Hom. vtii). liieumitat 
|H;rserutio, saviant leges.miiiti Chrisii gloriosius est 
miiri quam vinei : fraudari priesefltium cominodit 
meiius quara carere fuioris. 

EPISTOLA XV. 

GELASti ?\P« Al» EPISC0N)9 ORIEfJTALE?. 

Quod in Acacii aliorumque damm.tione synodo tiova 
opna nen fturit, et quod Petrum Alexandritium ab' 
saivere Acacius sine sedit apcstaltccc auctoritaie non 
potueri 'fnm «'(,' epitciipi$ caJmiiii fedg suasin* 
disiustione dejecli^, 

Oileciissimis rrairibMi^ iiniversis episcppis Oiienlii- 
libiisCelasius. 

» Quid ergo isti prudyiies viri, ei arfutis mentibus 
totius rcligioniiB iiitcnia rimantes, inOrioiiiispfirtibus 

lasii «'pislola, hoc ejii? legiiur argumentnin : Incipil 
de eadem ratiot-e reddenda ad episc»pos OriiHtii. 



9\ 



GBUSil PAPiS ! 



9i 



c«n$Hlu(i,«icofnot«rttnlli«jiuwwiaiperacnam MnAn- /^ fiiistorum damnaiione desynotto non biei.\ ca«»«ari. 



liocheiaEcclesiaconftUuiiatu.curcdiuuiuiiicandotali 
bus pnebuerd erfnsen£tjm?Cur aon iiiicoreclamaruni, 
cuf non £9 a teli oootagio renioferuat , cutn lani 
{o{. jum] evi^enter &«]veriemit ideo Calendio- 
nem depuluim (anno 485) ui lii^ettcis (laitderttiir 
InirotUis ? Quare iiic * nihU (2« r« nibii de (i lc 
Chrisliana , riifn! de persdnarum exaroiiialioiie 
Iraciarunl ? S» vero !Jli eorum se cofr.iiiunioiii 
volunlarie itibdidenint , ft^ a^stoUca &ede certe 
feparati sunt, cum talibu3«( apad lale*, eiiarasi 
e»5el nec«sse (ferl, fiulia possei oinnino synodus 
provfnire Quod §i ignorasscse dsscrint qnaiiii » An- 
UocIiUe {>osi Caf^Miionein siiceessisfiet aniisies, quid 
fmrum, ftiqui inOrieai« pftsiii, qiu^ in regioiie §ua 



cimi sciitnUui uniosiiue ponlidces nullasynodofiiisso 
de|tu!808. Si in istorum rffjeciione de non iniio con- 
cilio cunqiieruniur, cognoscaol secur non ct l«>c ln- 
ali ruiii rejcdjoiie quacsivmnt, accusari. Si vftro in 
esieroruin rejeciioneccnciiia necess»rian<>n fiteruni, 
nec in istis necessaria fus^ cugiiOS<-ant. An in ca- 
tliolicorum dcjeciione non fuil opiM, et ruil magno- 
{tere congngiuda iq prxvaricatoris dHmnaii»!»» 
conlessi ? Qiiid igitur restat, nisi ut dicant iixreticns 
non fuisse ? Non ergo de synodo conqueraniur, qut 
gc paiani couimunionis extemsc [at. liaireiicae] per« 
liib«nt sectaiores. * Cur entro eis syr^oilus neccssaria 
fui&sa videaiur, qui si^ conLra Ciialeedoneiisem syn»- 
diim venire cognoscuut, qta Euiycbianas error ciim 



conti^rini scire nequivera&t, ea qus apud aposto- g ' auclorilias generali Eeclesix voce damaatus esi? 



liesm scdein gesta fue»snl ignorarent? Cur tamen, 
po^ienquam ad lortint Botitiam pervenit qualis e^set 
sacerdos apud Anticchiara consiitaius, non cjus eon- 
sorli:i contiuiio respu«runt f (^id «xcusatiunero do 
JHiiorsmias coiore pnttendunr, «um ftodiequeet ma- 
nCe^^iatA contagia periiiiorum , et a nobis ss^^us 
csprobrata soetentiir ? Quo saiis apparet , qola ne 
luiic quidem etiamsi CDgn.JScereot rerulareiit, quando 
nuneeliam publicaia non ren«unl. Prorsusin qiiam- 
iibcl se partcni causaiion«)»que [«/, ezcusatioaem- 
Quej converUnl, nvmifest» veritaiis ita iaqueis Ruffo- 
eaniur, ul suis ipsi verbis possint aciibusqne eondu- 
<li, ne« nlai soiain pernicient obstinalx perfidia rc- 
siduain veotilare. Uac anlein, qux de Calendione 



Nec^dulMum qttod siciil i'n imaqaaqii« bcresi, quod 
incessabiiiter rtfpeienduiQ esi, quia (inoum esse 
nuiius ainbigit Cbrisiianus, omoes compUces , se* 
ctaiores, communicatoret damoafie setnei pravitatis 
pari sorie cens«ntur. Ideoque fii eonsequcns, ul si- 
cul Timoibeus atque Petrus taUum sectatures, <<*• 
cuudum illius tenorem synodi, mitia reeeuU facta 
ponlilicu» congregaiiimc dainnati suot : sic ei qui 
Pctro communicavit Acacius, ut criuiinis ptrliecps, 
iia coDSors sit lactus at piinna!. Q»tid igitur aaiba* 
gihu« et nebulis ista prsetexunt , ut impudentiam 
suam, ineniemque vesan»m inaoibus p<^iiius fabuiis 
* veiare ietbaitler, qustra prodendo m«4ieioaitief 
saiiare contendant ? Mihil enim nobis commurte cum 



venerabili dicta sunt, el in juunnis Aiexandrini con- C bominibus < ommunituiiis cxternop. Ideo vocatur ad 



veuiant ce; ta ratione personam. imo, sl causa eadem 
latius inquiratur, tant» illic irag(ed(a>, lanii rep«- 
riuntur errores, ui si ipsi sint judices qiii ead«m 
perpeirariiiu, cum evidcnler fu.^rinl confntati, a sui 
danmatione non lempeient. Palan^enim iilie aper- 
teque monstratur, nihil kl:ud ifuam quaMiiam cai»- 
sam, quemadinodum, catbn tco qtielicttnqa<'! depulso 
p^niifice, haereU«o Peiro reserarelur accessas. Tu-c 
isiud neino discuiitba», syiioduo» nemo posceb l, 
passiin otnula Hcito fierl a quibo.cuoque videiiwjtuf : 
nullum discrimen reruin, nulia exaniiaaiio posluia- 
baiur Ecciestje; ^td proulde urioquoque veuissiei io 
inentetn. de suis urbibt» c^tkolieus peilebatBr epi- 
scopus, non soium nieiro|rt>lit»?Hi», sed eiiam leniaB 



judicium certe qoscun^e persona, ot aut fatestur 
objecu, aut eonviocafair objectis. Posi eonressioneni 
porro iiiierarMsi teooro deprompiara cur ad judi- 
eiuni vfK-aretiir Acscii», qui se confes.4us esi Pem*, 
quero petita sedis aposlclic» praecepiioiic damnami, 
i oninMinione socLtMe : cee ei crrdi jain exiernfi 
cuninwinionis cReclo, Telprosua, vei |>re illorutn, 
ve! pro Petrl defensiutie Jam possct, eui se piiiis 
Hiisi nerat nefando eftnsorlio, teceratiiue sc eum ejuk 
causa sinc dubitaiiene eomisuuem ? '^ Cui exainina- 
I one praemissa, et lcsittnit si it«t es&et puifotrone 
siiscepio, rcgoiariter misceretur. Sed cum eodetn 
iionsluni legilime 4iscusso ntque purgato eomniu- 
iiione snciatns, quaiu adbne rc^ ft miseuit, lam pro 



et seennd* scdis aiilistes K In hisnuHa rcram ve- D eodem non liabuit loqueodi ftilticiain. Nam cnin Aca- 

8t;gatio quffiiebaiur , nuUa facienda eoncilia jacta- 

lismtur. * Subrogauiur bacretici, ii»!reo resnlubat : 

s«d velut Kuta pecora In e»ptiooera dncta. subaiiis 

voiuniatibus periidiam seeiabaolur. Ni>n inirum qui- 

iteni, si nuftc eos defenderc mt^iantur, «fuorum indi- 

.'icussam c«cig [aL fscbismaiieisj mentibus seeutJ 

sunt • utiiiiaiem. Se<i miramur cur eM nr^o ptideat 

* inieUiaii Pfclrom nmpbeuai sive Fiil('on<>m. 
" Cod. '/BfOfs., nihil iie re, nifiU de syHode, nihil 

de fiit CnriiUetm. 

* Id. ciHl., cpml AfHiacitiQm ^st Haiendionem. H 
ulMque in eoiieiu ertdic* KalciitiMjn scriliitur cutn K. 

^ Culcndii» Auliocbcoii» ei J«*anntts Talaia Alexan- 
dmius. i.AeBets. 



cios nullo priviiegia fuidreinr , iit de seeunda 
(.\IesanJi ina) sede posset ferre judictuni, " uon po- 
tnit jure quemquain dftmnare. Simili modo, nisi pr;- 
mae ^Kdmaoa;) sedis auctoritate poroepi'i, nec ej^&- 
niinandi Peiri jus iiabuit, nec recipiendi penitiis po> 
iMtatem. Qtio regulariier cunstiiuto, nec apud itos 
Pctro uiljitMius ahsolutii, queui damnasbe nos neri« 

* !il. cod., 4fiyrog«ba»ltir, 

* M. ro«t., mlilaletn. 
^ lil. cod., Cur erqo. 
^ Id. coii., noa uii* {utctorilnn fenctuth 

* hi. c«d., reJare. 
'" l«i. cod. , Qm ex mmiti<me. 
" Id. cod.jpo/«i(j«ir«dAtiutar^. 



93 £PISTOL>£ KT DECli£TA. 94 

riHi», cxait>inass«Tei absolvisxe, iteteiinas : restat ui A constringt. Si cathoiieuiii, pzh}n iuiiiM doj;in9ti$ u. 



purgatuiu commuiiione recnpU>e prJileniiU Acacius, 
iiunquain ab bseretku» cuniraiinicuis c^mtagto ces^!»> 
£6 : 3c uon solum x^so t«tD^re quo ^ ei commmU' 
cavii Acacius, sed etiam post coatiniiQienero pr^va^ 
r caloris Acacii, seniper Ai(.'xandrii)uu> FeiruAi iii 
iianTeiicoruai eollegio perdurasse. Atque ita et per 
liiinc Acacium perliviis communium-i su&cepisse con- 
tagium, et per eamdeai illis Uasreilcis^ quiiiuii Petru^ 
comtuuiiicabat, eadem pesta coojuitetum. Qui pra^- 
6iimpsii,noa seryatQ ordlnift Petrum Miscipere, nce 
«samioatum eura, neccogno^citur reccpis$e purgiii- 
iiim : ct ideo prxter s^is spostolic^ uotitiam, non 
I<>^iLlinam sibi ^us recepti^n^sn Msurpare Toluiss«, 



defensor, quod cai'i4flicum esse proiiuniias. Ac ii!- 
bliominus iiiitia trtor^ temerl si ha^ciieiim Tuw 
defiiiias, sed f>os(£a correxisse pratteridas, aqvo. te 
piirgaio communscasse pronijniies. Jnteiim in < ujus 
persona nie nfgiigenduin esse credidisit, eaiuari 
noo poies quod in iiac eadem te ojus persona ue- 
gieAerim. Dciitde cuis sine roe jus nou iiabueris vel 
absoIvenJi vc! recipiendi hujusmodi riic pcrsnnam,, 
nec ^ purgaium icgaiiter, itcc regidariter consialosse. 
Qtiam reguiariier noit ' accepiaiu, lain legaiiter unn 
con^tat esse pur),aiam ; et idco non jure pnrgAian), 
quia legaiiier npa recepUini. Mea enitn lu illum nut- 
jieute senteaiia, te sine ^ me puntliicium, ui ntcam 
seiiientiatii rcsolveres, nou habeute, qua poie«iaie. 



iit examinatiouem ejus et pargaJiionem pos^ei pro B vei discussus esi vet qua auclorilute recei tii> a^«ri* 



8u:i ve uuiato tneflJ^irj \a!. ineUri] ^ atque eum nec 
Mamiuatum, o«: reciperei omiiiRO purgalum. Quem 
si revera reiiei exatiiii^atutn pufgatuiDque reci|)ere, 
ordiiiein in rjus esaniinalione et rccepiioi.Q pGiiits 
< usiodissct, ** ne vLderetiir m^ia, quani veraclier 
posset jurQ '* piir|ar&. StC|iEt ergo ante non priiis 
dainuavit quani ct reierrei et posceret aii .-tpodioiica 
po eslaie damnaitdum : slc el is recipiendo modum 
seryarc dcbnisset, m priusq^am sh *ii commuuione 
miscerct, pe:- sedi^m apostailoam poseeret examinarl 
CttMa. et icgiiima raiionc pMi^ar! : ettm ttec esaim- 
naiidi aiit recipiendi cum ha^erei ip«e pontilicium, 
ei iion iiisi per iliiiis sedis S£tctdriial<:m con8ensu.-sio 
que iioc posset imidere, sins cnjus suctnriiale eiim 



lur? Ccceinterlmintiiscausavcslrauulatetlubimr^; 
ei si baec sula fuit, prorsiis tota subrui'ur. Sed ' est 
adiiuc aiiud, quod ad cumuium vcstrx convicliont» 
a^eedat* Quid cnitn si doceaiur ; iu)n ^!um prius- 
qti:iui inejuscuinmunionemvemreUs, neque !aiitum« 
modd cum ad ejus eomtnuniofiem veiiistis,s8d etiam 
jiusiea in barelicorum niblliiiuinuseuni communions 
durasse : nonne «ul per iiium apad vos communio 
perveniebitt baeretica, aut iu bu^reticam coinmuiiio- 
taeni vos ejus commercio itansiibaiis ? Doceie igitur 
j^etrufn Aloiandrinum ab Aniociieni Peiti imquaui 
comsnunioiie desiisse, «i iiaii ubque ad diem cum 
Atiilocitetius Poirus its hac iuce versatus dsi, iudivi- 
diiiim uirisqueViii^se consoniuin. ku dicturi esiis oi 



noii potnerai ipse damuare et cujiis priucipaii dili* ^ Aiiiiocbeuunt i^eiruut fuisse correciutn, * cui usque 

in iinem .«enon comn)Ui!icasse gloriabatur Acaeius? 
i^«ti ** quod profuii, quod iili j)er seipsuin oommu- 
iiicare non vuiuit, cuin eiilem jier Alt-xandiiiium Ptt' 
trum sine ulia se cfliniiiunicare {luiurct invidia ? 
Quid facimus de tot iantis4|iie civiiaiibtis, e» quihuf 
uatbolici pcniiltces suutrepulsi? Si catitolici subru- 
gali suiii, car caliiolici sunl rejecti? Sed evidciiier 
appares.quta cumcaiboiici sunl rejecti, noncaiJioiici 
suni 8iibr(ig.-itt. Re.«t-ilut caiiioiicia ha>r«tici quictw- 
qiie successcriMi. Cur ets temere contniiiuii-a^iis? cnr 
Doii, u- Uta nova bcies rerum, et tania tr»g(cdla d« 
poiitiiicumsuecessioiie \ivtniiiuii a syuodi» discuia* 
re.ur cgisiis ? An de uno liolei Acacie, quod speclaii 
syiiodo noa fuerit coniutalti>, cmn propi ium crimcu 



gentia, et discuii poiuit et pu^gari, ei ad commu- 
luoneu) eonvenienier adiuiiti. Citm ei)im consiai 
seuiper »ut sedis a])t}slo!tc« aucioriiaie hujusroodi 
personas, ant discusssas vei esse p.urgatag, sui sic ab 
aliis qiiibus c<iinpei6iiai e^tsci)|iis absoiut^s, ui lamen 
aiisoiut earum e% i^^^dts aposioiics c-omictisione 
fendtirei : ubt uirumque deCuil, nec di^< ussiuuein 
lcgitimatn, iie<' uurgatiou«n\ iifnKun, ac per iioc re- 
c -plioi>e.'n fuisse constai iudebium. Si in absqu* nsca 
co4»muoione Petrum iudicasti esse cal^uitcum, me- 
qttedespecio tuacum iurs rece^it.j>ti , qMid cftuscris, 
si iiium ego a comRiunioue mes, quam tu vniuisti 
cof>teuiptam, tanijuani aijaque tua noiiliA vei cott- 
tnltalioiie repuierim ? Yis acijuiescere 7 n[)eus es. 



Non visacquiescere ? noo meus ei. Qui en>m nitcum ^ suis liueris ipse deiexerit ,. «ec auiliri debutjrii jaiii 



non e$l, eonlra w^ esi ; ct qui mecum nait cdlligii, sfiar- 
git {Hatib. xu), Quxru abs ic, Petrnm lii^rcucum 
iuisse putas, au caiuolicum, anab bacresi postea esse 
torreclum ? Si ii;£reiicuni, nullatenus eidem comuiu- 
nicare dcbuisti, «t eiiiein eoiumuiiicaiido, baTeiici le 
inaiiifesiinD est ractum fuisse participeiu, cteju^^ con- 
sei[uenier ex syuodi ienore venienia dauuiatioud 



sponie couffS»u8 ; e; de lantis pouiijieibuscailtolicii 
lion dulct sine uiia discus»ioue seclusii ? Qui uiique , 
si cathoiicvs nossenl eos quorum cmniiiuuiuneiu vi- 
laveraiit, bls potius c^omrouoitare m;tiuis§eut, qutm 
Dou cumuiuuicanles cis dura prrsecuiioiie depei' . 
Ecce lanii csthoiici sacerJolcs hoc ijtso se iudicaui, 
(luid apoalolica sed»* censueril cttgnuvtssc, consjaii» 



' bl. cod., quo ciite c»mwime«iit, 

* M. cud., sednl vidrr^m 

* hJ. Ct»d., purgari, 

* bi. cod., pwgatuui. 

* hi. cud., rtcepi.am. 

*> \[.y meo ponitfici», ul meamiMtenliam resaltere^. 



jut )f«R kBbeitie. Labbscs. 

" k\.,(iuciofiias : ei ti iitec $i/la iint, pronuHoUi 
itiirrui ur. 

" Cod. Ycroii., udadditciiwr. 

» iii. eoil., inr uiqne. 

'* Id. cod., '?'"«' yofuit. 



on 



GELASll 



lerqae prob»s&e reiiwmlum, quod conuRunionem 
faiholicam resfrvanies, ei eos (}ui apasloUc* se<ii 
f ommui.ieareni, elegerecansiii tes: ei illo4quil>u&sede& 
aposioiica ' decreveral miriiiHe communicare , usque 
ad-perse«uiioni»incurt.iis * renuerecori5o*i,ei. Ccrte 
qiiae sedes apostolica deoreverat, Orienialibu* epi-. 
bcopisnon iiuioluisse jaciaiar. Lnde ergo i*»i Uiiii-. 
que ponlifices unum ideraqoe cura sede aposiolica 
senlieBies , eamque pjrobaiues apia reii^ioni s:icro- 
sanct» veraque sanxi&se , quae non solum sequenda 
gibi ' jiidicaverunl, sed eiiam iisque ad persecutio- 
iiem viriliier exerenda [«/. exsecranda]? Ecce har 
liuistis qui apostolicae c«n8tiiulioois , eli^Ki^m \(h- 
bi» ingererenl, et relinendicensl»niiammi»istrarea.t, 
si aposloiica sedes mi&is&ei, vis duns aut tres diri- 
ger« poiuerat. Ecce tel poniifices, a)iiOSlalicie sedis 
sciia scetaiiie», ingsrunl vobis noiiliam, p prrebeHt 
aervandie veritaiis exe^npla. Qni conira tanlos clan- 
sistis ccuios ibidfm eonstiiulo^, (|uomoda duoi> vel 
ircs andire posselis? Hoc i^o sine dubio cognovisiis 
iilos aposioliex sedi placere, quod vos displicere 
'iidelaJis. Aul ilio» erfff seciamini , per quos inielli^ 
^etkaiis fcedis apiojiaiicae voliintaiem ; aut niliit cst 
ijudd de i^norar.lia vcliiis obtendere, cum indiciis 
taniis et (ritibus abiitentes, seiiis apostoiicse cnnsti- 
luta, laiiiis teslimoniis |.rrcdic»»Uibus , r*«puere por 
lius fjuam recipere malui»iis. Nonquid emnes isli 
quos mftnwavimug episoopi imperalori meniili 
suul *? nunquid amne» iinpernioris nomei» cx diptyr 
ciiis al'Sluierunl "? Cum iuiiur peflerentur, et vivis 
ponlilicibus calbolicis suecegsores bser<;iici eiearenr 
iiir, ei nofl de inferioribus quibusque civilatibus , 
s<'d eli;iin mviropoliiani poiiiilices in eathtilipa jugi- 
icr commuuione durantes , * rur CQinpa.ssi non esiis 
l.mlis fralribus vestris? ciir iKin adisiis imperaio- 
rem? cur non Lcclesia! <a»sam et s-icerdutii mise- 
ratjilem deiottM-aii-ii m coiitiimaiis vocibu^ deilevi» 
«•is? allegrinies nunquun de poniilicilius nisi Ecclr- 
siam judic.iss^ : non esse bumanarum legimt de 
ialih4v^ ftrre senleniiam absque Ecclesise principa- 
liler constitmis poniilicibus; ebsequi solere piiiicipes 
Cbris'iano6 deeretis tedesiai, non suam praeponere 
poleslalem , cpiseopis capul suiklert priucipem solir 
lum, non de eoriim capiiibus jiidicare. Q^iibus Ec- 
clesiae conciliis, qua syiiodo pellerenlur ?q»id (ienjr 
^iie cnnimisissenl , ui sine ulla discushinm.; rermi» , 
loi Ecclesiarum praisules prd bupianu iibitu et sa;- 
cnlatjg poieslaiis arbitiia pelljireniur ? Inaudiios, 
iiidiacasjsos, • convictes non debere percclli. Jilaximc 
ciiin nova- Ciiis* ei nova reruin faoie* apparerei, 
ht fecior«s isti plebium rtpenliuis inoursionibus , 



PAPiE I 9« 

A pro mundanz poienlise volunlate, sncris digTiiialibu^i 
privan, nlur. Ex nulla vcl^^ri caiisa, cx nnllo collei;io 
realus, oec pariicipio cojuslibd errnrs jam anie 
damnati, teneii cos conviciiiue consortes, ut tau- 
quam e\ praeterita dermiiicme judicarentur obsiricti. 
Et ideo, quia nullis anie pra;cedenlibus caiisis * re- 
leriii essenl, curej cerentur, incursus qui illi esscni, 
debere nioasirari, et ecclesiasticis legibns, ut sem- 
per, oporlere c»n«tarc. Saltem vel ^iro vesiro loco 
illorum duceretis miseriis cousulendiim^ formid.-mies 
in vobis quod in aliis cernerelisprseier ulium morem 
violenier admiiti. Si crimine respersi erant sdiqiio, 
ecclesa»iica debuii ej;iminationccpgnoscl. • TaceHin 
etad sedcm aposipiicam ex iwore dcferri , ne nosiia 
privilegia carare ^ideamur. Saiis sil pstendere qnid 

B sepundiim reguVis ^i Psilrum canones facere debe- 
reils. l'neciiwe cmn eiiupt ipsj' lege.? publicae '• cc- 
clesi:»&iicis reguljs obsequentes, ^les pcrsonas non 
nisi ab episcQpi? sanser'i^i judic^iri. Si vero dc qua- 
libel liieresi fueranl impeliii^ lanio magis eo5 decuil 
is^ cngnoifere, qui et se(;iinditm religionis lenorem 
posseiit isia uisculere, et Jiabercnt prisiinum, ex 
i{UO csi CbristiaQa reljgio, ponlificiuni jiidicandi. 
Aut catholici enim eranl, aui baeretici , de quitms 
passim illa ludibrja gerebv».a!ur^ et Iair(w;inia dele- 
standa sxvie|iani.. 3i hscretici , prodi, di«ciiti, et le- 
giiimc conyinci rnodis Qmoibus dcbuerant, vel siiis 
coiiiessionibus \o] aliprum yocibus confutari. Taceo 
quia (id nus paternq fuerat eonsuctiidiiie refercndum, 
taiitumque commoneq qujd lieri ecclesiastico jure 

C coDvenerat. Si vcro catbolici pnibabaniur, vos, qul 
nou solum in eorinn* depulsione " c^ssisiis, sed 
etiam subroggiis commupicare delegistis, indubilan- 
ler " ijTretici. Qiii dopulsis caiholicis " secedenii- 
bus , iioii ignorusiis cnusam fidt^i communionisqu^ 
cathoJic.T per taiilos autistitcs tuto orbc palefactam ; 
sed piane seienies volrntesque, sine ulla disciissione 
rerum, sine ula syiiodati examinalioae , si'>e u'].h 
seds aposiolic» revcreBiia, asseusistis k<ereticis; 
lilientcr babentes, paiieiiterquo sinciues, catbi.lico» 
autistites inaudiia pri; & ei miserabili sorie dciMidi. 
Qno» si a fide integra commiinioneque catliali< a pu 
t <irii» errare, ad apostDJicam sedem, i«ecundiim sciia 
iiiaiorum, ei sicut ficmperesl facuu», refcrredebui- 
siis ; sicut dp Petro ( Mongo) Alex.-tndrino, vel de 

D Antirntlienn Prlfo (Goapbeo ), de (Apameno) Joanne 
ei. Paui(> ieiisse monslraiur Acacius. Sed qiioniam 
noveraiis eos cnm aposiuiica scdc sentire, i>t qiii<l 
.«■edes .ijMisiolica sua delin.tione tenscrei , pcr illo.s 
lajilo» ac t;i|cs episcojKJS coMSiat OneJitales aniistites 
ni}ll9lepus itjnurajise, ^- ct vos cd^boru» atquc apo- 



' '.d, ciid., mixjm^ communicaret, 
' lii. cod., lenui^re. 

Id. cod., judicaveiini. 
' lloc propiextu Jo;iniies Alexandria ejecius an. 

ii\. i.ABBK.tS. 

* Hoc i.;;ptcxtu Colandio AniiCi.bia ojicius »n. 
4S5. LvBtii rs. 

* Cod. Veioii., Cvr 'riilvr 

* Id cod , i u-unviclos. 



* Id. fod., mecnles; 

^ I !. oo(i., Tttceo. 

'•" (iiii. liicod, de Rpiscopis c:sp. i\ ct appendicis 
cap. i.'». i:em lib. xvi, lii. 2, cap. 25. Labb ts. 
•' C.o.i. V;»ron., t€ssf($iis. 
'- Id. coil., harflicis. 
'* Id. <'od., iuccedentibus. 
* Id. cod., et pcr iilos. 



97 EPISTOL^fi ET 

stolics cofumuiiioui prodiJisse eoniraTios, ei ab ea- A, 
tlem delei-isse , cuin nou itlis esiis pass^rt»* ctonjnu- 
cti, seri poiius persecutoribiis eorat»> societaie con- 
iiesi. ilic vobis syiibilu& niihquim Vcnit in menlem; 
et cerie tl* ptjrsoiii», ui dieiuin esi, nuiln veteri ?ege 
consiiictis. Ilic niilldconsilio, nOD nniug urbis vei 
unius «^piscot»i, sed lotius Orienlis Eeclesias, subiit 
artiiniini vestfum -racto saeerdotali concilio debcre 
I urari. Scd ^omines, qui ttt conirarian! partem foto 
proposito, et (oto reeesseratis [ai. iifceidersus] afife- 
ctu , conciiia poiius necessaria eiiam stodio dediua- 
stis, Tie pt-r eadem taie aiiquidcenseretur, quu vohi», 
robus evidenter o$!ensis et iegitime confutartis, in 
bxrelicorum non Jiceret venire consortium. Qnid 
igiinr de ignoiviniia praetvnditiSj cum per loium 
Orientem catholieam fidem communiouemque since- B 
rant sedi aposiorM je eongrvoRtem^ non solum cogno- 
visse lot pOniiffecs videbaiis, sed diam ue-jue ad 
exiretnum consianiifsime derendisse? Si nos. no:t 
Budicraiis quid de tiiie et ccnnnunione catiioiica .".r* 
que apostoiiea c«nserefnus, illos aspicere debuisils, 
ei aiil scqui, si creJebaiis esse (atholicos, aul apud 
apostolicam ^edein puiius accuiiare , si credebatis 
crrasse. Qiiid illosjuval vel suo proposito iliam le- 
iiuisse ^enientiaiB, ^ aut cognoscendo quid seJes 
apostol'':.'! deiiDiret? Aut igiiur culiegas ei ti-aires de 
pro\imo in couspectu vestw , frel catbolicos sequi 
debuisiis, vel impeterc si ci^edebaiis e rare; nec iiiis 
a qiiibus nullu discrimiue vexabantur, prutbere con- 
sensoiu, doncc verit.isex omiiit>us paicfacia consta- 
rcl, et regulariier de cis ecclesiasiici judicii fonaa ^ 
procederci. Sin veio sedis apostuiicx re^ulain sub- 
scquemlo peispiciebatis iiios iianc lenere consiaa- 
liam, consequenter per illos, et quid nostra deiiniiio 
conliuerei, nun liai^uisiis incertum; et iilorun) per- 
secutoribiis aHniiendo, a sedis aposioiicae, nou i^uo- 
ranies ejus senieniiam, consorlio reiiocesslsiis [al, 
vos retraxi^tisj. Ei adhuc diciiis igDoras^e voa quid 
scdes aposiolioa censuisset, ctim .ib ill S8a< erdolibus 
(Htiiolica flde et cuniinunione pulleiiiiLits, non verbis 
aui lilteris, scd persunis praeseniibus , didiceiiiis 
nniversa , et ab eadem vos proprio Jiidicio separasse 
videamini.' Diciiis eilam * syn.-^dum in nnins homi- 
nis persona debuisS''* Iraclorl , qaah? in d.nmnandls 
ianiis p( niificibus c.iilioliois nou ijuujsistis. Qiiibiis 
^^uiem vullis, ul de taliijm caiisarQin relaiione cre- 
(Jomus? crt'ihnlicis ah }i«reiicis? ab omiii haerfeiico- 
mih cont.:ig;(Tne discretis, an lioereiicoium conunii- 
nicnepolluiis ? Qiiis autcm noiiVideai illos »^.>se ca- 
ibolicOs ei :tb onmi hierctica pesie prorsua alieiios, 
qui propriis hrbibus delruM, et iii exsilium snni re- 
dacti : Ci eos qui snpcrstiiiliiis cailKtficis successores 
fleri ausi suni , cathoiicos omnino non esse , sed aut 



DECRKTA. n 

EtttychiJinDs manircsfos, anl e^itim ««Ciai^ribus conr' 
rnmilcanies ? Hjee nestis ap«id eos hodi(«(\ue p«hitiVal. 
SiquldCm ei cnm Peiro Aiex.ihdrino, et Ciim AfitJb- 
Cheno !*eiro, indiffer^rtter li ^tii caihoiei succes*e- 
rafii corirtiiiMiioiie pe^mixti Snnt, et sucCesiOribus 
uirTusi^ue Petri hodieqire roiscenmr. His adde etiam 
il!os qui, licet cMholicis non sticcessefrint, sed dimi 
eatholiei ponlifices haberehtbr, ladttttt s^ ct)mnm- 
iiione Junt^runt. Kajc illa miMurft, ha-c est illa Con- 
fusio, qna per Orientem loinm inier cailtoHcam 
ha^rcticamqne communionem nulla discroiio rst : 
inio f,ni discerni leniaverit, poiins habetnr h.preti- 
cos , persecutione perceiliiur, exsiliis et ;\lfli<lone 
TnuUaiur. Restai ergo ut in hac colluvionc cuncio- 
inin, sicui quisquis »b eadCm separalus est, sii ccr» 
communioiiis ei ideo c;tihoIiciis comproitatur : ita 
qnisqiiis illius diteslaridi coiiuneicii pariiceps inve- 
nictnr, qoanium a sincera cominunione, laittuin a 
CJilliolica atque aposlolica sit remoias. Ntc prjeien- 
dat quisqiiam , qnod alicui forsifan evidLiiliori non 
comm-unicaxset vel comTnunicare videainr h*reiico. 
Quid enim juvat, s» ilii non cOmmunicct, el his la» 
men commuiiiou6 * jungilur, qui ab illius non siinl 
coinmunione diyersi? QuoJ si 6orum nulli <6inniu- 
iiicavii, vel no;i onifilno conmi^uiiicat, liic erii ilie 
sincera;, caiholicye, aposiolic.-Ciiurt cammunionis ei 
fidei, alioqui nullo modo poteril iiidi>creta! iiiiiis 
mislionis insinceriim Yilsre centagium. Hoc modo 
etiam ille vir bonus Aeacius Aniiocheno Pclro, cut 
se pal.ifh ni n communicare jaciabai, pcr alios sine 
arnbiguo fr ramunicasse delegilur. Ntque enim ab 
oiniiiuih-, qui Aniiockeno Pefro communicabani, 
scmet Acaeiiis communio; e snspe^ndit. Ac per hoc 
quid profuii, qiiod viderl vuleijat illi pabm noii 
comniijnicare, «oi per suos cotiiplices subsicivie \al. 
sub signol comniuiiiOtiis nectebaiur? Alexandrino 
Petro eonimuiiicavii Aoaciiis. Sed donecadvixit An- 
tiochenus Prlrus , qui ulique posl Acaciannm curn 
Petru Alexandriiif) tmlos initum dt-fumrrus osteiiin- 
tur, nuiiqiiatii Auiioctreno Petro AlexandriTiUsPeiri** 
commnnicare desiii. Qut)J catholreonim coiiiinet fe- 
lalio sacerdotmn, caeieroruinque * incftiholica dtfrar»- 
tium, ii«c conscienliJi.m liilei e potesi lofuis Oric ntis. 
El ut tarciiiii , qnisd pcr ;|»s>uni '/.enoiiem impt-rato- 
leni, qui uiiqiie AntiOfiiCno reiio, quem iniroriuxc- 
ral, ei cnjus sacerdotium compnibaverat, s>ine dubio 
commnniune permiftns, cummunicubat Ai.acius, 
plurinids divfrsanmi arWum pia'sulcs possumns 
deinonblr;ue, qwibus cuin Aiiiif.clieno Pein; commu- 
nicaiilibus niliiloininus coniuiuiiicahat Acacins, Ct 
per illos Aniiociieno comniunicali;ii conseqii^nter el 
Peiro. Sed ha-c apud Giiccos facilis ei incnlpabnis 
pulaiur esse permixtiu, npiid qnos iiuila esi Vcri fal- 



• M. cod., anc0:jnou'encio. 

- H»c in «•od. Verohensi inseruntnr ea quae |ironr- 
iit cl. Maifeius iii sua ppjefaiitinti ad suppiemiMilum 
Af^aci.tnum, toiii. VII, p:»:;. Jfl(l9. Scd cu.ii eadKin 
uinniiio lcg' utur \v epi>lula (jcla^ii ad DiiiJaMiiC 
fpisci)|i(!s iiOtii rolum iit u'iilione Labbeaiia scd 



eii tm in Quesnelliana, ac in eod«iiimei Veronensi 
cndicc, iii quo solo hic rcpeiUur, ilia pulius episioiiis 
ad Oardamis adjiKli' arem. 

■ hj. ctjil , Fi ailhiu dicilis syuo lum. 

* lil- toil , miKjniw. 

* Id. cod., naillwlira ftiie. 



d9 cgUKSii pkpj&i m 

sique dicereiio; «t euni omnlbns reprobif «oluoi isse A nxnis f iteodorictu rex ad nMtmin eonUirraees de- 
comaaunes. in natia mcnstraattir probiiaie cunsHire. 



Hic autem iHe est PetTus Antiochenu», quem nec per 
poenUentiam ad comnianionem cathoiicam recipi 
etiam a sede apostolica poposeit Aeacius. Ac iier Uoe 
* queruntur a nouis Acacioos faissedamRaiuan; cum 
hac professione prx*missa , el * per infectos Aniio- 
elieni Petri reeepia conimunione, se doceAtur ip^ 
(iamnagse. Ubi taiaen iion soium reu;> teneifir A^- 
cius, eed omncs poiuiiices Orientales» qui pari nindo 
in haec cecidere eontagia , u<eriioque aiwiii damiut- 
lioiie * tencaiur uiiStsicii, nec imie possint uitaienuj» 
expediri, nibi dum su]iersuiu a taiifeus aiistinendo. 
tiea ttos «(ioriet in Ufibus csusiti nisi Hlis creUere , 
1)111 aut oiiuiiao se 6«h!iiI ai> iiajus perfidiae nexitius 



ric«s reniuit examen^ 

GeinMui ticieri epiice^ 
(Ub. in, eap. 95.) 

Oiidum de &9nsi£ Ai^atluis b»6i!iea, quae in. Ca- 
ciaiio fundo oiim oiHcitor eoustitiiu, processiouem 
sub nostra consjitlaiione sospeniieras, asserens pos- 
se^siouis tioniuium osQitis ^uss iUi ionfertbanturaf- 
cipere, et suis u«ibus ap^iieare; nec iliic posse roi- 
iiiKir«trMin i>ei aliqcoi ad proce>6ionem veaire, eum 
fiulla iiiic jriinientei snsciperent. Sed nuper vir ^- 
eialUli&.Petrufi noster nobi-i rat|cn:tbih ^r intimatit, 
)»oc quod in cuipstm venerat se taliter oriiin^^sse, 4it 
qnirem quae. in Ecoiesia supra^icU di v ers«»rum lue- 
rinl cil>l>Ui;nQ coliaia, ad episcopum aut 30 eum 



divino beneiieio ser^are discretos, aut^y» qui a per- B enJ bftsilieam d.*poiaverii , universA perimeant : ia 



fldoruin c«usortio rece&»erttut. Karo in pwfidoruut 
Ci«niagio coiij>tiiuiis, <|uarn {idem pro siacorse oom- 
luunionfs tesiificaiiune p<Misumus adbiitere, qui ^ in 
^ncei^ commumone sunl * poiiiiii? Neceorum testi- 
rn«niis niii pro veritaie peHeriinas , qai impugaart: 
nun v^reutur [a/. nituniur] falsitaUbus vffiut^. 
iUsUit ut non uisi iiiie credere dcLeamus qul aii 
umiii coutagione sunt lil>eri. 

EPISTOLARUil 

CELASIi PAP.S oeCCM FR4SUEOTA. 

{Ejt Cuiiecl. eauonum card. DeucdMlit.) 
Geiasius Cmle$tino epitcofq* 
(Lib. I, csp. Ui.) 
In eecles<a beali uiartyris Eieuiiterii, qu» in Hi- 
sioniensiitm eiviiatiK paroi-ttia proi^atur e»«e coii 



ut.ej^ tioccompendio sarta lecta e<£icsix prociiren- 
tur. £t ideo irater saiuberrrmae disposiiionis |>r»- 
fessioQe suscepta, proees4><»uem supradict» eeclesia 
le coovenit ordiuare. 

Gelatins Re&peclo et Leonino epistopis. 

vLib nt, cap. S9.) 

Joennee irchidiacMua Falerioneuns urbis evn-- 
iionem recies'*» ab eo qui prsesuiis n«miiie censemr 
eHieclaiB gracdi nobis supptlcatione e«nqncsius esl ; 
ita Bt «e Yfdeticet de loci iu! administraiinnodejecie, 
iier tibi iiterum ad depopttiandas faeuitaies aperirei 
eeeiesiae. f<am rahtisleriis ei cmaln pro sua VQlaii- 
tate distraeio , pr%df0i9 etiatn paiernum, qund lii 



«ructa, Juiiaiium diaconum. si nii ia eo eai qm.d C »>""«"»'""' ^ lerieorum deceasor ejus rel.querat, ve- 



cuntra atuuuum veuiai ii-.stituta, pri^byteri iionore 
decctrabi^ : sciturtis eufn visitatoris te nomine, noa 
caniinaiis crtasse pontificis. 

Idem Sabina episeopo. 

(Ibid.) 

Quartuni defensorem diaeonum giitimet eonseerari 

(lopuiusOnimeniiaccivitatkesposcif. iiunc ergo, si 

iiii est qtiod ejiis per.«9nx' possit oppoui, diaconii 

provreetione deeorabis : lit noverit iamen diieciio 

iua lioe t(e deiegantibus u^bis esceqiti visitaloiU of- 

lieii>, non pete^tate pioprii saeerdMis. 

G^Qsius Quinigeiio et Conxt^nlimi episeopis , inUr 

(Lib. iv, caji. 56.) 
Pelis ei Pssrus Eccicsiae Noiaux cierici coiituma- 
ciier <ii omitra coitstiiuium reketies ad eoniitatum 
nUi mei regia pataverunt esse properaiidiitTi, dicen- 
[a« sibi \iiu fui.se genersu.^in, tacito clerieatu» of- 
(ieio : ct a cioriute proitierlia ceatra ei?jliiatem re- 
dempiii sibi barbaria supraicripium epi«eopum suum 
gravibue lujoriii et dispendiis ajreeerunt. Proinde 
nece3£»riu(a fuii ut «d ciimde»» d«aiiBam ftiium 
ineum «ipradiclus frater noster Serenus episeopus 
convotaret, o»l«i.s«qi!e fraude secundam beatitudi- 
iism lemporum suorum vir pr«ceilentt&sinfiu3 (llius 

* id. ^ii., quid querunlur. 
^l(i.cod.,per tnifractui. 
' \d.cod.,temetiHiur. 



iut proprtura suis utilitatttMte vindicavit : obvianiem- 
qiie supradictum arciitdiaconum , cseieroMjue oom- 
piui4is, qui parifiir reciam.tbaBt , ab ordinibus suia 
eredidit exeiudeadt«. Et idro , fraires carissimi, 
liiivimtaiis iniuiiu £cctesi% causam siiinma atteniione 
Iruliiianlea, omni veritate discussa, de compertis elia 
OASUis auribtfs reiattose signaie ; ut perspecia in- 
stracJiione diiigeaiiai vcstr» quid fivri debeal cen- 
ae»mus. 

GeLisius Jutto et Stephano fpiicepis. 

(Lib. 11, cap. 97.) 
Frafer et coepiscopus nosier ProGcaas Sal|W{t.'c 
sacenios Cccli-si.-c pititorii nob s insinuatioDe sug- 
ge»sit, iirumariuat epeclaiiiiem virum, cuoi iiui}is 
D exiitaAtitMis Citukis ser\'um ecciestie grnTlssiDta evt^e 
mactasset, t nc etiam ad augendain vioienti^; suk 
pervicaciam supradictum aniistititu grsTiMtiiiis coo- 
tumeiit» afTscisse. Et ideo, frafrescaiiseimi, si a tq- 
bis adsnonitiis ad indieiusit vesiruni inquisilioueiiique 
eonveueril, Veritaie discussa uaJe iantuc stipsrtiaB 
spirifus aut viotei)ii£e Ciincepiio Suxerit, q«idve f{ie- 
rit quad pantUex iduta laoeraretur insoleiHia, nosiris 
auri!:u> reiatione sigttaie. Aui sl forte simiii pne- 
sumptione coittemiiseri', potes^tatem sijai i;upradieius 
pODlifex noverit etise cunccssao\, quulenu: apud ju 

*" Id. cod., in insiiieeitu 

' lii. Ci>(i , pOiili. 



m 



EPrsTOtJ; ET DECnETA. 



i09 



dium provincisairocium injur^rutu qusrat propo- A «>b'-unies eptsM<pns in eadem rfgione (neLroponiai»» 



^iliore undicum. 

€«la»ius Majorice, Serettb et Joawii eptscoph. 

(Lib. m, cap. 98.) 
Qui et buRijnis iegliKis iiKivili lcwerlrate eaiesUs, 
e( reverentia relifiionis »bjecia, %el eeclesiasUca pri» 
vilegia caleiire couteudunt, vel ubiiibet in pdiuperuni 
prosiitie (iit^peitdiuii:, nec bujttsinodi sallem commo* 
ftitl convi< ui|iie neqisiiid«j sopire con«entiunt, atque 
itiata amU reltus detiiieeuia sanciro, nteriio divini 
Kiuneris suut pariicipatione privandi : ui liujus per- 
ceptione ne careant, (tuod saciitegis ausiltus liabuere 
iies}«4-tui. Quaprupter Oiooysii , qui sicut vestrje 
texiu!! relaiionis ostendit . non solum Viitoneiisis 
lEcclcsix jiira tuibare, sed etiain repensare, quod 



suus deieatordinare; oumdcitwjse ipsum metro|Miii< 
tanuin. si iiumana mone iransierii, non nisi com- 
provinciales episcopi juxta fflnuaiii veterein stsideaui 
«rdinare; quateniis qu.i; venerauda d^Kirevii aniiqm- 
lAS nuilus sibimet contra Tas usurpare conieudat. 
Getatius (;Uro, ortitu, et piebi Breiidtti. 
(Gx ^nselm. lib. vi^ cap. i(i.} 
Concesso vobis quem petistis antisiiic li-Jire jjm 
et (XK^piscopo rneo Juiiano, nccesssrium .'uit endeiii 
ad occie^iam suani mox remi^so ad vos nosira scu 
pta ^riter «Itssttuare ; qutbus agnusceretig eidem 
fuisse praiceptuin, iie unquani ordiuationes prxfiu- 
niat iiiicitas. Jie bigamum et qui virainem uop eax 
s«f liius uxorem, alque illitieraiuni vel ohnoxium. 



uequiter udmiserant. respuerunt,sacnec«immiiniunis Bi^t^liQus parte corporis di-iiilem. iiotaiumque mcJis 



arceaniur accessu, donec uu^-e bonori dtvino eoiupe* 
lunt discuuidevula tneute deferre. Contra quos euam 
quiJquid puL)itcts legibus sgi poterit, ntinime neijli- 
gatur. Ui qui utrumque tempserunt utrisaue cobibiti, 
Um sibi quam cstierls prxUant quod nece^saria 
diiicipiina poscit exemp'um. t.4£iegtiiuis vero prcsby* 
ter iratris el coepiscopl uostri Sereui qui conLia 
poiiiiiicale judiciuin, CAulraqsae apostoiies sedis mun- 
4Ata proruiupens sitpradictis coinmuttiouem sacratu 
loinistrare prsebumpsii; com non potuerit igaorare 
senteniiam proprii saeerdotis , ab oTficb proiitius 
•ccieslastico pcliatur. Ut Doiius RcclesLc (u/nistro* 
nna cofiira poiaiiicaiia iostituu veolre couteudat. 
iieltiuuM Jotmiu episeopo Puaaa, 
(Lib. »J!, cap. 90.) 

Ecde iastica ministena, qws tMiicuiqu« basilirai 
fldelium devotio deputavit, a4 aliam fcclasiaj» nulio 
debenl surripieate traaaierri. £t ided, si bujus jui is 
portitoris petiiio veritai6 subiisiii» caltcem quem 
deccssor tuus abstulU». «eciesl^ cujus ruit rcstiiue 
siiie iQiermissidfiC. 

GelMut Naiali epmopo. 
(Bx Anaslir*, lib. vi, cap. 39.) 

Qula per ambitioncE^ ilUcitas aon pudet qtiosdam 
ecciesiarum jura turl»re, ac priviiegia que mettopo* 
litanisvei provioeiAiibus «piAOopis decrevit ^ntiqni- 
us , leuteraria prsmimpi!one pervadere; propier 
quod e'.iam cofrtfnun{<i>nis apostolicaE! deslderani te- 
JieredUsii^t^rn, cj-»igiUe6l sb e;i'« a','ri«rj;s.'3 dl 



omnitws a-i sarros (jrdims permitt-ai «cceiier?. Quod 
eiiam 4e ptfregrinis aique incognilis vel e.»;peieotibi*s 
cavere dehebii ; quia biijiismodi a venerabilJbus 
proivlbenlur uiliciis. ac iiihii cx minisierits aique 
o/ii4Hi posiremo de qi;acunqus re quam toitstat dti 
ecclesiam pertiuere, audeui i» alterum (lualibet ra- 
tlone tniiisr<jrre. HeJlius ei otd.-ttiones iidciium in 
quatuor pai tes dtvidal, <iu-jrum sibi itnam ipse reti- 
ueat» ^itaiam clei ici;» pro offidorum suorum seduU- 
taie disU-ibuat, fabricis lertiain, ^uarum rsiionein 
divino est redditurus examini. S^scris quoque ordi. 
nibu* applicandos liat observaiionc promuveat, ul 
jejuuio qijarti, sepiimi ei dccimi meusis ve.spefe 
sabbatl pre>l>>icros atque diacuitos ordinaiidos es5e 
C cogiioscat. Venerabiiiii eiiam baptismi sacranicutitm 
uisi io lestivitaie pascliali et Pcntecosles iradere 
Aon pr£suiiiat, exccptis agriiudiue laborantibuv 

» GELASil TOMtS 

BE ANAi UEMATIS MNCfLO. 

Acta Chalcedonen»is cancHii ca tamwn rcita qn(e seiei, 
apoitolica approbavU ; jusia qucs in AcGcium $ta- 
luU ; el i-eirum Aiexuncir.iinm a sedc (iponoliia 3,0- 
lummodo poiuisie absolvi. 

'Neforiequod solent, dicant» quoJ si ytiodu} 
Cbaicedonensis adtuittitur, omni» constaie debcant 
quae iUic videoiur csse deprom^iii. Aut euiui ex tt.tu 
admitti oporteic, ant si ex prte repudiabiiis esf, 
6rmam ex tcto consiure non posse. C^tiosranl igi 
tur iiiud seoinduin Se.^-iplurds sanctas tradiii<»{ieni> 



visi velttl impuoe prdprlas usiirpaiian&s «terceant : ^ que ni.>ioruui. secuiiduiu Cduones reguiasqite Eeclfr 



non respicientes quc4 seismo Judici ratiooem tam 
de caiboiicue 6l}icerttatis iajuria, quam de tradUio- 
aum prsejudicio paiemarurn nort eln? perpeiuss sitit 
tUmnatloaiii iclertU» rnKidlturi. Si .» hrc ohsti!»^ 
tione peruian»erir>i« carilatem tuatn diixintuii in- 
ttruendam, nos pariter aa inetritpoiiiariOi: uestrae 
jiroviuci», elve «ujuscjuam ooniigux « ^'.i;e eatboii- 
eam ser^ant uiiitsieni, magnopere detejass^ » ut 

' In veiusiiitsimi) ccdice lcVisingenii iite uac^aius 
]e|iiur, et in eo ptriier incipit ab his verbls : Se 
for e quod svlent. Tiiuium auteiti iititsc pr^^fert . Jo' 
mui de analhefnat-3 riaculo pa\Me Pelatii (t>ic'). 

'* Ms. codei Vcronen«iia capitnli, cum qnuconatus 



ilXf pro fide * coii niuni, «1 veritaie caiiuiiica el 
apostoiioa, pro qua banc lisri sedes apo«loliCii delc^ 
gavit, fiicianiiitie finivivit, a tot<-i Ecclesia iiidubiivn' 
ter adiiutti ; ala aui«n\ qu;e per incoinpeienieiii 
pra'Suntpiioueinillic proiata sniu, vei potiuk veitii* 
Uia, qu;e sedes aposioiica gereiida nuiiatenus dtcit- 
gavii, *■ niox 8 vicariis sedis apostoiicx> contradici }, 
iuanifcslum est ; qua.' sedes apustobca, eiiam pe«eii(£s 

eit a i>fanciSco tJianchinfi nic traciatui , bic iegiu 
pro (ide coimiunione, ei<*. 

^ Id. coil., qua cior n tieariit* 

'^ Abru|)fJin pnncii>ium lutui ixno pottus deessd 
principiuin creiiibilc esl. 



103 GELASn PAP.« l 104 

Marcia'»<t> princ.pe, nuiUtenus approbavil ; qiia ptJ!- A crror abselvilur. r.rror enitn ij»se niinqaam vetiiatn 



6iU iilcciesix Consianrtuopolitauu; lunc Annieliut, 
iiec sc pru^^umpsisse professus ost, ei iit apostolicac 
seilis aniisruis non iiegavii pos)i-> poiesuue : qxia 
iiieo, sicui dictuin esi, sedcs apostolica non reepii, 
quia qu3B priTltegiis universalis Ecclesi;e cuniraria 
probmfur, nulla (atione * sustinet. QuiU enim? Quia 
in libris sanctis, quos uliijue veneramur et sequimur, 
qiionlaffl quorurodam Hlic et proranitaies esse feriin- 
lur, ci scelera gcsia iiarrantur, ideo iiblus partter 
«1)1 veucianda sunt, autscquenda, quia i» illis san- 
ciis iibris et venerabilibus coniinentur. Sanctus Pe- 
trus primus aposlolorum, sic evistiutans Noti Tcsta- 
meiiii graiiain praedicantlain, ut a iegis veteris non 
recedeifi iiisiilwiis, quaedam per siiuuiationeni )egi- 



proniereiur ; sed qui eo veraciter caruerit, a*que ab 
ejus paiticipatioiio disce<itt. Quaudiuergo iii eis esi, 
error daumationem suaui tenet, nuiiqiiainqiie resol- 
viiur, quta erfor >>empcr poenam meretur. Parikipes 
veiH) ejos, au! s^emper s<ii«l ei ejus pceuic parVitipes, 
si iii oodem peistai^e iion desinant : aul si ub eodent 
recessef int, quam alieni facit &tmi ab eri ore, et ab 
ejus p^rticipatiune disctdLi, tam el posna- ejus eiuiit 
cbusequenler a^liisrii. *■ Oul erfanti pcenii pi:e%Uiir, 
quandju iuanet errabs, .eadem poena coiisiringiiuir ; 
(i»o eifan^ csse nou putest siue poena errali. Ilxc 
eadetb poena perpetua est, nutrquamqiie solveud» 
quaiidiu erratiS essfc p^itierit. Qui si errans iesse 
destitefil. p(ieHa, qu£ emnli 'e>i prasfixa perpeliia , 



lur uiier Jud:»-os gciiiiesqiie gessisse. Nunquid ideo 6 "">•» err.''iiti, Id est alitert dTecli^ quam cui prxiixa 



uut illa ejus sequeiida suist, qu.e nicritu eicoapn.sio- 
liisejus facta redaiguii, posiea cOi.sfq;je:iicr ips;i vi- 
tavii, pariierqiie assunieuda sunt cutu bis quu; (ut 
poie prinius apostbluh) saiubrik pra^dicavii ? Nun- 
quidnniu aul cjus rccta doctrina cum bis q'j;c biinia- 
niius acciJerutit rej^uiianila est, aul ilia adbnc :ni- 
l;ecilli< ln«icilia, cum ittirecia ejt^s su^cipiendu e^t 
(Joctriita? iSunqntdnanj in ipsoruni b:irelicoruin li- 
bris non muU;i qua* ad vcritateni perlineant p >sila 
relejjuuiur? Nunijudiiam ideo veritas rerul;iiid.» cst, 
quia illoTomlibri, ul)! * pr.ivitas inest, refiiiaiuur"' Aul 
idco pravi libri suscipietidi suni ieoruni, ({uia verii:i$, 
qnieiliioiiiseflaesijiioiiuegatuftAit Aposiolus : 0)n- 
uia prvbdie ; quts bona suut tenele [1 Thcss. v). Sti 



est, iioii soliim non p<it6$t iesse perpeiua, sed iiec essb 
jam p<»;aa. Nou esi ebiiii ipsis eui pra.'fi\a esi. Er- 
ranii eiiim pf^fixa esi, nou non eifanii. Qaa: (niin 
eifanti prallia peVpeiaa esi, ei perpe^uo constringii 
errantem, nun erraiiiem noii poie«l jaiu tcuere. Sit 
ef ranti dicta fofc perpelua, sit efiranii dicla nnnqtfam 
esse sblveiidii. Manet oinnino et vere, ceriumqait 
esl, qiibd '^ in ea praefixun) esi ; nec potest prorsus 
absoivi,quaiidtu iitatienti pr.nelixa debetuf err.nnti.Non 
erratiii auiem nec poena poiest esse, qux non ct ranti 
non debeiur inlefri. Nec mutaiur i1l;< onfnino Hec 
soivitni' qiiaR debetnf iefranii. In suo ergo lenoie fllH 
pr^fixa esl, iii Suo jure mn potesi omnino rcsotri ; 
in noii suo lenore, <iux esso non potest, jam doce- 



mus Aposibluin {Ad. \t'x ) etiatn de paganoruni C lur esse vacuaia: et jus illic pcnitus oon babere. 

libris aliqita posulsse. Nimquid idiso eitJiu cuncia 

lecipieutla suDl, tiuafe cmn bis partler suni piola a? 

Jpse .^postoltis (Philipj}. i i ait multos prstticaiorcs 

aliier aii]ae aiiier ijirisium iHruedicare, ubi licct 

quucunque modo, Cbrigium pra;dicaiuiu oportei ad* 

mitti, ismen noa ideo illum inorem, quo tmn re< te 

praeuiraiiim esl, nbu admonei evi^are. Malos opeta- 

jios ipse touqucrilur (P/ji/s>p.iii),quorum a!i;i rclu- 

laiui.!, alia docet esfce sectanda. Ha-c et laijusmodi 

cxempla nos edoceni , ei tesiiiuonia divitia connr- 

niaiit, non omnia vaesim a quotnmque dicta, vel ubr- 

cuni]ue scrrpia, indiffvreni.er accipere , sed fetc/rds 

bonis, quas noceaiit icluiare. Peccaiori homini mois 

iilataesi,.et taincn bomini JesuCbristo mors illaia 



ubi c:«nsan^ iion habei existendi. Plenx suni sanciae 
ScriptU!~jD lali fofrfta jusiiiiac. Dicitttr : Pereaut per- 
catores A terra, iia ui ftonsinl ; peccalcres vt ilesistaTtt 
enne pcccatores. Jn hoc pereant. nt este d^icinnl pec- 
caiores {Psal. aii). Caett'ruiu si prorsu'- peccaio- 
res, scouiiilum propbei:e senicnli.iTii , usque(f«ia(|ue 
de]>erireiit. ut .«iiibstantialiier non subessent : <|ui 
saivari poi»;is$ent a RedentplOfe nosiro, qui venit tiun 
justos 1'ocare, ted peccutores {Lac. v)? Vel de quibus 
dicit Ai»bslolUS : CUmimveiiil in hmc niunditm ped^ 
lotes taivbi faf.ert, qudrtm prihiut ego twm ij Titru i ; 
Rom. v ) ? ei : C.\m nefcaiores etscnius^ jmtii beut 
Filmm suiim {Co/«Mv),«i c:jei<fri« bujusinodi? Hic re* 
vt-ra piuriinieiiam subsianiialiier perieruni peoccto- 



fecii es^e tjiaboluin : quia ubi causa morits nofi '^ res. in pcccsiis sifls uiique perman«niesv veraq^ue in 



reum 

cral (puia peccaium) nou debeijatur et poeiia. Sm- 
tentia pi3eligilur,vel praelixa estsemper errori. Quae 
senteiitia huic errori praetix?!, riunquani oinciino r€- 
solvoiuf. SiC':i enim, in quajituin csi ijiscerror, 
i>unqtiain error esse dcsrstTi, sic a senientin praefixa 
nunqnain fesotvetur, quia crror qui agnuscitur esse 
daninatus, et eadcm quatidui manei errnr, probstur 
astfiictus. Iiaque qui lu eo errore suiii, senientia 
erruris obsiricti sunt; et quaodiuin eo inatieni, nul- 
latenus absoluii sunt, sicui nec ipse ' in quo sunt 

* Id. cod., iubsiiiuut. 

' M. cod., ;jrai'»'a:'j» iiiterest. 

' Id. cod., iii qno suiH errores, absohilur. 



eis i^ententtn dtcta permansit, nunquauiqtieinesotuta 
est ; et tafnen eQdeiu in talibus, quibus pradixa esi, 
permanente perpeiua, quoitam genere faemra evi, 
ut iii tiilibus noii Uotjuequaque marientibu», id est, in 
p<;iX'atis suis non usquequaque duiiiiiiibuai, ^nt iitia 
iiitiien i>r;«'fi<k» talibas.permanieroi, Nam ei ipsi pe* 
rciiiii ; sed esse peccaiores, ui dictum est, nou pcs* 
naliter, sed reniedialiter, »iuodam ei ipsi genere |»c- 
rieruhi; quodam genere et in ipsis inansii pra^lixa 
senieniia, doiiec periiianens eos efnccrcl noh esse 

* Id. cod., Cum. 
•Id. cod., ineo. 



105 EPl^TOL^ ET OEflKETA, 108 

p^c^iorcs, vei peccaiones nan e^se perficerei. Com- A jeciuse&i ? Ilaque ipse ia se insotubllem fecii esie 



pli (a es; et in eis ssnleniia, ' nee quo tenore peraclo 
^rm»fleiii iila senieritia pereuniibus peccaioribus, 
ila ut (isti esseut uttque peccatores. At ea jam in non 
peceatofibuj! mauere non poioit , quia in eis quiiius 
infliet:! iion iuerat jtts mauetidi pouitiis noii itabebat. 
Ua riec in suo jure vet trnuiiie u:ia:e<ai$ senteiitia 
reMluta e«t, ct eadem fnhis quibtts inflicta est, per" 
rnaneiiie, att itis qui ab ejus jure liiscreti sunt, aliena 
prorsu& elTecta est. l^ec iu iiis, salva sui corKiitione, 
fas habcrct nisiiendi , quibu» inflicia nmi erat. Dixil 
DcHmntts, quod ia S, irtlKiii sanetum peccanUbuSf^ 
ncc hic esset uec in futuro sivculo rtmitiendum 
()loiih. xi\). 
Quanios auieni cognDi^einiiiS in Splrilum sancium 



senioniiam, qm talis permnneredei^it^qualis V8~ 
raciier non posset absolvi ; el noiuii talis «rncl, circa 
qualera» permdnente sentenlla circa tales, erTeclum 
non taletn in3oIu')ilis senieniia non manerei, qa» 
clrca elTectum noii taiem nun h.^iberet iicentiam 
l<ermdnendi. Quo ma^jis (ui dicium est) esemplo at" 
que periculu :idm<niii, qtii eodem lenore stint con» 
siricti , re<-ttnare drfbenl ut non taies e$^e perma" 
neant qubus sententia flfa non si Ivenda prxdKa 
esl, et esse lalcs ineip'ant qualibus non insolubili^ 
pradxa seitcniia possit esse solgbiiis. Quoiiiam au« 
temeneclonan taii quali non solvenda preefixa sen- 
lentia est, effectOy itiquam, non taU, •potest sobibiiis 
esse senteniia; quia jsm AcaciOy non Toicnti uqh 



de iuqueiites, sicut iisrciicoH diversos, Arianos, Eu- B talem ess% ^icli i.di u^que in finem permaitenii, per- 

nomianos, Macedoaianos, ad Udem csilbolicam re* 

vertentes, et hle remUsionem sux psrcepisse blas- 

phemie, el In fuiurum spem surapaisse indulgenlis 

consequendae? Nec ide<) n<'n vera e^l Domini serien- 

lia, aut piiiabitur esse uliaienus resoluta, cum circa 

lales. st iioc e^i^e perniancant, nunquam omniao soU 

venda per»i$(at , elTeciis aulein nun lalibtts non ir- 

rogaia. Sieul etiam esi consequQnier ei iliud L^ali 

Joannis aposloli : Ssipeccaium ad mfiii&n ; non dieo 

ui orelitr pro eo^ ei tsi peccalum non ad ftwrtem: 

dieo ui oreiur jrfo eo (/ ioan, v) : esl peccaium ad 

morl«fn» In ecdem peccato maueutibus ; esl pecca» 

lum non ad morlem, ab eodcm peccalo recedienilbuf. 

Naiium cst qutpps }>eccalum 14*0 quo aui nan oret 



mansil in absnluta senientia : ita jam noo Isli eKlei 
non volenii S' lubills non poiesi esse seuieniia, 
^cxtue lantos habebal Acacius quonsm exemplum 
seqtii poUiisseU antJAtitec, qui, in Eplesino prolips] 
lalrocinio» qitidibet inodo in comensiunetn rccide- 
rant pruvilails? Diique tarnen (etsl dieiumnonerat) 
et perpeluam damnattonem hire }ioiuis%cni, x\\i\ 
re$'plscente9 , ct non lales efrecU quales ilU factl 
Tueianl, damr«atiw"iemq'ic perpsiuam mereb <ntur , 
rftsolvi circa se damnaiionem, rQcedetiies a perpe- 
lu» damnalionis causa , ^ meruissent : «luam q»i 
per.nltere C.pca se (nsolubilem rcddiJcruni. Nihil 
iniereit igJtur. nihtl difTeri, ulrum dicatur nunquaiu 
sf.lvendus, an non dicatur : qnia ecclesiaslica jen- 



Ecclesia^remilttTido» aul quod, data siW di^inilus^ temlareos et pnosvartcatores obligai; quia sicui t 



poiesiaie, desisientibus ab eodrm non possit dbsol< 
ver», vel pcEnitailibus relaKire, eut dicltur : Qm^ 
atnque dtmiserilis iupBr {ervam , diinissa entnl et in 
c(£lis; elifuaeunque aoiv&rtiii super ierromt erunt ia» 
luia ei in cceiii {Mouh,K/U\^iB)» In qulbuscunque 
omnia suni,quan(acunque sint, et qualiacunque siitl: 
veracl iiiliilornuius eorum maneiue senieniia, ^ <;u;e 
nunquam solvenda esse deni.vitiatur : In eorum te^ 
(lure consuieii^, non eiiantab fioc eodem post rece* 
Ueii& Qjud eirarn lu ^cadi ^enti-ntia rait9nabiiiter 
iniuendum esl, in qua eitamsl et dictum $&i, nuiw* 
quamquesr>Iu«ndu3, non is\ adjeelum tamen, etianriii 
resipuTis, tiwmsl aberrorediscesserb» eitamsi pr«- 



non polesi sun*ra^ri quod non est dieiu» nutiquani 
solvendus, sed si in errore pertnanseril Iiisolubilis 
modis omnibus perseversi, netj poiesi inde nisi non 
iaiis efTeclus absolvi ; slc cuiquam prgejudicare noii 
polesi, lameisi dictum esi nunquam e-se solvendum. 
manifesia ralione monslrani^ quia nunquam sil 
omnino soU-endiis, sl falis qualis lig^itis est esse per- 
sisiatr vel lalis uiique nunquani solvendus qualls esi 
obligatus. !*it>n adjeao auiem.^ eUamsi resipiscat et 
C'irt igat, palere prorsus et Uberum e&iQ non dubium 
si!, ui non Inlis efT ctus qusiis i!un'!uaiii dicus esi 
es^t s( Ivendus, sed lalis qualU non dsldictus nun- 
quam essesoUendus, id esi, correctus el emendalus. 



varicator esse desiiieris. Quapropier in aperio est .. consequenier correcius ei pcssli solvivNotandum 

Ua diclufTi, nunquam soivsndus, sed lali», scilicfct, ' .!«.-. »-» — u .ti,... i., c.v;-<.....„ 

qiiKlis esl et ligalus ^ non autgm (alis efTecLu» qui 
sicul li^ndus non eral, sic absoiutus esse doceba- 
lur. Sicul tareliai ubliga lone, cumobligationis causa 
carni^set : sic uUqueabsoutus exislerei, qualenus ei 
fpse non m-cessilate diclai sefUentfs videreiur non 
posse qucd^tmtnodo |am smIvI; <" namialis efTectus et 
oblfgatiane carens, fierei absoluiu^. ei circd laies 
prsHxa senlentla nutlo modo ' insotubitis reddere- 
Uir. Nunquid enim niTsil, cjuxsivit, expetiit» «l ab- 



• Hic subesse mendum vldelur, eui niedelam non 
anTcrafii mss. Haadujn. 

* Id. cod., renii^ endutru 
^ 1.1. rod., qua nutufwam. 

Patrol. LIX, 



qiiod quolibei genere blaspbemaniibus In Spsriium 
saiicliim, si resipisMutelcorifgant, evUi: eis el t'n 
futuro sa:cuIo remittatur ; nee inde possil Domini 
nutare senlentl», qux circa tales utique pennanen* 
i«s {lermanere dicia esl, non drca nori lalesefTe- 
clQS. Quaudiu autemin boc manent, Ules suniqua» 
libus tionremittenduro esse pnenviim est. Cum aulem 
abh'.)crece$s&rii<i, non latesifliciuniur qualibusnon 
remiitendum esse prsedictum esi. Ei ideo iivn lali- 
b\ii efTeciis po^e^l el hic et rniuro sa:cuf<« ^ non re» 

*• Id. COiK, von talis efftcim. 
' Id., rod., Solukilh. 
• lil. coJ., merHcruni. 
^ Id. cod., jum remitii. 



107 CELASll FAPiL i m 

iniui.AI)oi]uin((|uodabsU'.)(ruiilravidtireiurCcc1esia A videanl, ei audieniaz tm audiml, ne i^umdo intetli- 



bujusmodt sua reconciiiatione nanyare, Quia miieia 
frwtrart nou potest, boc intelleciu niodis •ninibus» 
salva Dumini sentenila, prsdieaiiUuni est, quaatum 
ad nos periiiiei, omnina ' pQSio> Taiis ig^iiur dictus 
est Aeaclus, qualis ligaius est nuoqaain esse sobcn- 
ilus. Talis usque >n (inein esse permansit, talis esse 
noit destitit. lia talis est hodie qttalia e»l * dicius. 
Hm tali^ es^e |am* non potest, nunquam igilur lalis 
permaneiido solvendus est : qui si talis esse desi* 
sieret, nec in non tali pertnansisset, et nunquain es» 
sc sulveiidum, quta non talis qualis dielus es( uun< 
qtiain tsse &o(vendiis, posset attsdlY-, et non lali 
nuiiquani solvi recederet; eiideo ul soJvi possei ac- 
ccdcret. Quod sedes apostolica non cousensit, iiec 



gaiit ; ei obdura cor pcpuli huitUj ne mquum eonttr- 
taiiiur^ «{ sanein illas Juu. vt). Hic etiaiii correftiu 
et emendat interdicia monstralur, el resipiscendi 
quoque spes prdrsus Aiiscindtlur. De qoo lanieu po» 
pulo aposiel<:s ' ti Ecclesiam primiiiTam itoviuius 
processisse} ^ ei aiiiiia Iiominum una die bapiisrnate 
fuisie satvai.i {Aci. u). Ecce et in persisietviibus 
qualis esi illa seinentia prcmulgala perniansit, ncc ad 
corrcctionem pror&us venire sanitalis adnn&si sunt, 
sed adjudicali siini sn sua nciiuilia dcperire, et^ nia» 
neute divi a seiiieutia , non per ipMriun proprium 
cmendatioiieni , suoqtie inieiieciu v«l iitotu , cuaque 
virlute vei possibiii ate conversi suni, ui sanareniur, 
sed per grotiam Dei sajiali sunt, h( cvnverte enlui-. 



imptraior imt»08uit, aec Aiiaioiius osurpavit. Tolum- B Ne converiuntur, iiiquit, et iaiiein eot , nc sua spaiile, 
que (ut dictum esi) iu sedis aposiulicae positura esl 
piiieslaio. Iia quod flrniavit in aynodo sedes aposto- 
Ik-a, boc loburobtinu t; quod refutavit, bai)ere non 
potiiit Uriuilalem : et soia reBcindit quod praetdr or» 
dinem congrciiatio synodica putaverat osurpandum : 
ivn ptoinuIf(3liix iieriiiae senleatix, sed cum apo» 
$io'ica sedc vetcris exsccotrix. Uoc tr>nien, quod de 
uno eodemque bomiue dictum est, sive tali persi- 
steiiie quaiis scntcntiam coropctenter acceplt, sive 
non Ui)i etVecio,*et iii» senieutia, qii» n«n tuli nua 
dieia «sf absohito, el iu unaquaqut: civitate legitur, 
gimiliter esse piifiixum, et populo ac gente sismd 
(lepiomiilum polius, qua iu toio orbe portio esi. 
Idem enim muiidosc-si, qui ei periluius esi, diclus. 



Dc suis oprribus, q'<ibus ut que confidcbant, ne suitin 
jusiiiiam secianles, jusiiii^e Dei noo deleaut esse 
subjecii, de suis vinbus coniidentes, noii divins ^e 
mi^ericordiae illuniiiiaiiuaique .^ubdeutcs. £t ideo iit- 
ii beiur eis superbae prdB»UQiplionis eS clus , ue £«»-> 
verlantur auis intetitionibus , suis nisibns , ut puia- 
rau( ; ei tanem eat, m eoi oni quasi nieriiis ex pcapna 
facbliate veuieniibus salvatris {raiia daretur, atque 
ila g;raii:) jam noa esset gra^ia , ti non gratis d&U 
c&sci immeritis , sed merces taiiquam mcriiis rcsti* 
luta. Nen ergo ipii conieriaHtMr^ «i sanein eo$: scd 
ganati pcrgratiam, qualiier ad bumilitaiem Chrisii 
coavcrtnclur agnoscant. Ita in utrisqne, iioc est, et 
in eo permaneniibus in que taiem seuier.liau) i«ice- 



«1 sermo Dei ih n potest eicidere, et in ipso mundo C perunt, et in salvatis exinde seulenlia duminica iixa 

nibiioniinus a pravis inieoUouibus recetieuie nen peitnanstt, et lamcn illa permanent ; sic eis inire ^e- 

proiuitur, Sie Tyrys et * Bery tos, et Caza {Jer. xlvu), nere sanitas iniroducta esi, sii iila senieulia non iiiu- 

«t ^Egyptus (i/ff. Xfciv) pronuntiatc suui peritu- uia viderelur : sed eadem porduranle , s.iaiias noii 

ra^^quasposte^ per£vangeliumiiuvimi(s(Lt4{:. x)ess« iiiorum conlideniia, sed divino mutierc provenirei. 

salvaias. Perierunl ilaque duplici modo : aut perma' /fQuod si b*c len are Isrmidani, nec ad sujc peiiiner» 
nentes in eo quo taiein senteniiam susceperuut; aul (ognoscnnl modiilu!!i po^sstuiis, cui tai tum de liinua- 



tieftclenies alt eo qu<> tales ruerunt, et incipienies 
esse quo tton tales fueraat ; quibus esi illa praeliia 
•«:nt«ritia,ut consequesiter ad non tales non periine- 
rct ilUi senlentia quae uen laliou» prseiiva n<»n foerai; 
sic eiiam de geute Judsorura a Oeo Ciiam per Isaiat» 
propbeiam percinptorie velutipronuntiatum esi : CUut' 
4e0tuloie9rui.i i.^ohiuTdmreseornm eividesiluuim 



nis rebus judieare pern.issum psI, no» eiiam i ra-esse 
41»inis, quotnodff de Uis pcr qtios divina njinis*ra:i» 
tur judicare pnssumunt ? * Fucrint beec aBteadven- 
tujn Cbristt, ut qtiidarn rigiiralter, adbuc lamen :n 
cartiallbus actionlbus constiiuti pariter reges existe-< 
renl , el pariicr sacernaies. Quod S. Meicliiscdech 
/uisse Sficra prodii Utsioria {Genes, xiv). Quod in suis 



• Insinual boc lotwGelasiHS Cbrtstum Redcmpto- D «arda »t/6t«i/ti, quania magi$ tedh illiu* pra-tul: con 



rem nosiruni, regem atque poniiflcem secundmn or- 
dii.em MelcUisedech, poiiUcAm poiestaiem quan» ia 
lerrt^ rei>crerat,cooservari ceriisque limiiibus iircam* 
scnbt voluAse, ne ie tcbus sacrts inimisceai; statuin 
ve o ecclesiasiicum a poliliea poiesute iia distinguit, 
«i lamen e«'clestasticje jurisdidioni iii his quie sunt 
ad Deum subjiciat. Patet es episiola ejusdem Gelasii 
ad Anasusium isnperaiorem , qua sic ait : Notti 
eni»», /i/i «:I«»He«tt«sii«e , quod licet pycesideas huinmio 
aeueri dignilale , remai tamen preesulibus divinarum 
'^otvs coUa submiiti». Ei paulo itifra de ipso ilomano 
poniifiec b«c subjimiiit : Et «i cunctis generaUter sa- 
etrdolibus recte divina tr^iCtantibus fidelium convenit 

• Id. eod.,«o« posse. 
«Id. cod., e»t et dicttts, 

* Id. cod.,«t ab Hia sentftitia. 
*Ui. cod., Berijton. 



senxus eU adhibtndtiS , quem cunctis sacerdotibus et 
divinilaf iumiiia votuii prcemMfye^ et suhequens Ec- 
eleiics generalit pielat eetebnvit f Yiderint er^«> i»o- 
■fanles nosiri tempons bteieiici. qaa"ra{ift»6 CcLs: m- 
poniifieem de quadripariita boiiorti.i! Ecdcsiit ui*i- 
sione scriiicnlem , ima ac po&sessit-rics ejn-di^Hi Kc- 
clesiee defenden^ein , buruui rerttm tiirbatcrem esse 
tuiantur. JsUs aciiones , tie ijnibns A(ioslo!tiS il tid 
Tiino!. M : A'emo r.ntilans Deo iiupHcat se ntgfiiiis ya-- 
cularibus , sacerriniiljus iHl«rJi*isse noit iiegi»njHS. 
Quae vei siiti isia , diversis canouibus huper c>t ev 
plicaiuin, Sf.v. r.iMis. 

■ Id. cod., Obdnra. 

* Id. cod , apastotos Ecclesion priniiiivam, 

' Id. cod., Et lot. 



109 



EPISTOLA ET DKCRETA. 



m 



({uoiiue diabulu» siiutsiud e^t, utpoie quisuiuiier qwa; A ni {M-aHcr £cci«si.x> tramiteii) prorsui %bM]vi ? S«<l 



6mno cuitut eanv«iiif«tii sibimet iyr/uiuioo B{>i<it(i 
vitriteaie coaietidit, u; pagam tuifieriiiore^ iidcm et 
Itiaxinii poiUiiices (iicereBtur. Seil cufu ad verum 
veutoni eat eumiJeis regcm aujue pontiflcem » ultra 
sibi nec iiuperator pmii&cli» SMxnes iittposuit ^ me 
|H)ntireK r<^a!e fasligiuin viQdicavit. ^uamviseuim 
liieiiibra ipsitn, Idest, vcri regis stqite pootiflcis, 
EecuiiiluiB pariicipaiiouaiii actus» maguifiee utnii»' 
que io saera genero»iUlo suinpitUse Uicaiiiur , ut 
Muiol regaie gciius ei aa^eriiutalc «ubsislaol : ^aUa- 
m^n Ciirislus Hieaior fragiliUtUs baisans, quod stto< 
ruti! saiuii codgrucret cMcpeBsatioiie iitjiguifica ^ lem-' 
peiani, »lc ac:t<joibt» proprlis digiut^tibttsquo di»- 
tiiicii<! oHlcia potesUiUs Btiiusque discreTif , iiuos 



«iicaiur forsian : hua inipeiaiorabsolvitT «ed a })on« 
tifieibu» pupnsci& ahiolvi. Taoto magis poscentt irn* 
peratori a pontiflcil»u& fueral au^ereBdunmu sl eiin» 
legiiiiiie veliel absolvi, iesitima eeclesiasUci ienuris 
abaoluiio proveuiret, et l^jcc omnia qu» supcriiis 
(Itcta siint secandunt Ecclesta tramftem S£rvarer< 
t»ir : praccipue cum de seeufids sedisagercKir ant]- 
siite, nee ab {tJeriivre qoalibet, «ed a pritn» scdc Jttr* 
possii absolvi. tnferior <|uippe pnUorem .ibeohere 
non potest : sola ergo potior kiferiDrein convenicjttep 
absolvit. Proin<le iitferioris loci pentificeSj qul >»j»lta 
JtDus se iwveranl putiorn» sibt sinc prima «.ile 
po8*e resoiwere, pi>xeipoe quein ejus senientta «ove» 
ranl obligatuto» fr;T!vari<»lori:) ahsoluti«ine | oiius non 



vwlens tnedicioiU biiroiliiaie salvari . non bomana B jtjan» panilus exoeruni, sed »e prRvaricatioiie potius 

nexuertint. Ita Pelri sLsulutio ei utroqn^f noit con- 
stat » quia nec pr^varicatcria ttbsolutlone rei re?ini 
Bbsolvere pntnemni, et depuisis uitdiq«>e poniifictOit» 
catiioUrls, bnpreiieisiiue siippnsiiis, rel Ws qoi luere- 
ticorum lenebar.tar conimuniene poliuti, etiam sacraB 
religionis iosiHceril&te jjonuti , |»aj>ticlp«in suum tani 
absolrere ceqttivfrmit, quam ipsi noo erani absnlot^ ; 
ac proinde tann ecciesiasUc» r«f[ui£ pr^varicatoreo, 
quam sacros&ncta- eoinmuuionis integritaiem maeiL« 
laatcii csnsoriio perridomm, quod de reosimiilimo 
potuenint Terre iudieinm, l)e catholicls enim punti- 
fictbus per toiuin Onenieni ^ut quicunque perstirii, 
esiejecius : aut iDe resriitt. qiii couseDsit errori . et 
se ab errar.Stuin coniagio non retraxit. 



iuperbk rurstis lutei cifii ; at ei Cbristiani iaaperato 
rcs pro apierna vita poutiiieibus tndigereni, et ponti» 
riccs pro teinpcialiui» eursu rertim ttiiperialibus 
dispositionitms atereotur, qu:ttem)« spiritatis aciio a 
carnatibus distaret Incurs bits : et ideo ntililaus DeOf 
mininte se ne^otiis siecularibvt impli<aret {II Tim, 
II ); ac vicissim bor ilie relus divinis prsesitJere 
viderefur, qm esset a^oiiis sxcuhtribus iiDpiicains, 
iit ei luodesik utriusque ordints carardttir, ne cxiol- 
ieietur utrequc sufTnltus , et eo<i)i>etens qualiiaiibus 
«ciionun} specisliter professio apureiur. Quibtis oftf 
nibus rite coliecti^» satis evldenter •sieiiditur a 
laecttlari poiet^taie nec ligari prorsus li&c soivi posse 
poottiicem. Quo «lanifestlas approbatur Aicsandriiiimt 



Petrum per inrperiai&m tantuianiaiio seiiteiiiiani niilto ^ Quod igitur eanim potuii de cnJHsquam errore e^ft 



nv>do poiuisse prottus a))Soivi ; ubi hi poiiiincum quo- 
ifuesoeiaturasseiisiis, qu.nerimas Uiiuri prsscesiierit. an 
faeril subscctttns. St snbsecutas esi, * uituiomintis &d 
Ed rediior, iti absolutio sxculari potcfctate prscepla 
ei priucitiaiiter incitoiita vxkre nen possit , poniifi- 
cumque secutus asseastt» aduiationiii potius fucrit^ 
quiin legitim» &aitciionis. Bi psxcessit* doceai^ir a 
quilius et ufai iile sit gesms» ti eecuntkitn Ecde^ias 
rn^Unn eel«br;itus, si fia arna iraditionu prof&ctus, 
si majorua) mare pr^iatue , si coinpeteit^i exaniiua- 
lione depreispiQS. Ubi procul duhla tequireadiim est 
si syitodati congrcgatiane celebratus , quod la rece 
ptioue damuati, ei dcpulsiotie catitoiict, quia ^ nova 
e-t causa, netl debui^se ceriissimiiin est : si ad pri- 
mam «edcm , eiijus interer&i seiiteitUie , quu Peiru* 
teoebalitr obsi ic.tns, secundum Ceclesi» reguies est 
rclatum ; si eadem <|U3; !t|&yit abaotvit ; si iiia ' quu; 
ligaverat non reseiveote, irno ciiann nescieme, po- 
tuiSKCt dia£olvi< Si b^t; ge«ia non sunt, qtto more, 
quo riiu Alejumdrinns Petrns prsteuiiitur abiiotiitus, 
eiiin uee a poniilicibus iegitirue et ecclestasdcis legi- 
biis fuerit expedilus , uec a s«4:olari poie^ate poliic- 



jiidicltui}, qui cu-q<iam non en a»s& f^i)$ir.intur» e(> 

li^reilconjm simu? caibolitoruuu^ue confessione per«- 

mlKia t * cunctas r^l^ionl» vcn* et sincerK ^ sedcfi 

turlASse, CdiUolicamq^e dpostoilcantgue conAidissQ 

puritateio? Ecce qiil r«^ua abselvere potuerunt, qul 

rei prsB oiiutiitus docebaalur effecii. £cce cum qiii* 

bu» d« absoivcgdo ree «ynodus fuerat incutufo. S1 

rxies e^ conimunio cathoiira reiuieitaiur, cureatiiQ» 

iic! pellebaniur ausisiites 1 Si eaiiuiiici peitebantur 

aniisiites, qucmodo »«& laniunuaodo bserelici terv»» 

bvititor ' * 

GEI^SiUS PAPA U 

fc&VGRSliS AN0*H)HACH4!« SESATOREH C/ETEaOSQOE ROnA- 
NflS Qlil tDPEiiCiilA 6ECUS»IJM KOREJI PRISTIIirJS CO- 
t,<b.\»A CUNSTtlUeAvkMT. 

Dfnvna! Kupercttlinm *n\KtsiiUotnm celtbrati»ntm : tt 

non €3' LHfjercnlium interuiissiitne ^ ted ts se^eritus 

Bomat rnula ccntigisse fmhal. 

Sedeni qaidam iti domibus sals ncscienies neipm 

unae toquaiitur , ocque de quibii» amriDent , <ie elfie 

judicare nilentes, cum se ipsi noti judicent, et vclint 

prius Mcusare quani nosse^ ae doccre quam discere, 

ei ind scussis rebus , nec iitvestigatis causis, nec re- 



' iJ. oo4„ ^oniani. 

* id. cod., leniperavii. 

* II. cod. , si iiiiiuHtus £St, el imperiali seultutia, 
e atia nihilotninus. 

* bi. cod., Hoviter. 

' id. cod., ^utfuot) ligamat resolveiiie. 



• U. cod., Citnc<ff« 

' lit. cod., se lurbatse. 

• iit c<w!. F«'isii»f. veiusti>». in fine liuju» seripli 
legituf : E.vtilicit Tomus S. Gelnnii papie conim WS 
^ui dicunt .Uucium injusie {uis^e daniuaium. 



lil G£LASil PAPyEI tlt 

luin latUaiiequxsila , quoii «'£ aH ^uccaic TeuerUA inalis aduller incessis? certe discussiooeui poscis : 



tscocsideranter effundere, et praecipiianier et^omere; 
nofl vcritatis assertione proiaia censentes , scd stu- 
dio cacoloflse qux neiiciunt arguentes : eoque pro- 
gressi sunt ui 3tiain reci« lacia laalevoleniise propo* 
si«o lacerare coniendanl ; aul si stpereni, noii prae- 
cipiiareni omnino sentuntiain , sed perscrutaiis ante 
rebus loqucnda depromerent. Yeruin quia nos ar- 
guuiit segoes esse ceiisores in vitiis Ec lesiae coer- 
rendis , ei a nobis consequenter agiioscant iion tan- 
iutn corporalis adalterii esse pc':caluin, qn- d et dis- 
cuii dfljeu, ei ]ure puniti, sed esse longe majus 
fornicariis ei aiiuiteri\ genus, quod iii quolibcl Cliri- 
siiano, quia raembrain omiiis Clirisiiaiius Ecclesiac 
esi, compLlenter debcat vindicari ; tanlo enin) sacri- 



bouio diiigens , malurus , religiestiS, non vis ali- 
quem in Ecclesla peccare , peccantera cupis di- 
scuti el p<ena consequenicr addici; qoxconque in 
alium promis et in le proferre cogcris ; koc eliim facit 
ne segiiitia pontiGcis accnsefur ct maculetur Ecclesia 
Debei ergo et pontifiris in omnibus malefactis soili- 
citudo et sevcritas non deesse, et ab cmnibus Mccle- 
s\x fama purgari. Sed dicas forsan te laicum, illum 
Ecclesi» minisiruin; ergo gravius crimen exagge- 
rans. Yerum dicis, nec ego diffiteor : lanto sollici- 
fus examinandus esi, quanto magis propinquus cst; 
tanlo magis reus e>t, quaulo in illo ministerio con- 
siilulus,ei !iu:c facere ninirae debuiAet. Ecce c n- 
siira non deosi : audi lu , et si conviclus fuerit , 



legii majus e»t crimen , quaiito auim:e fornicaiio B vindiciae consequenter addicilur. Age inodo quid vis 



pejor est corporis; nam per anim» fornicaiioncm ab 
ipsius Dei conjunclione disce iitur, atquc ad imraun- 
dos spiritus spiriialis adulierii gencre transitui. 
Quoinodo autem non in banc parlcm i ccidii qui cum 
se Cbrisiianum vi.leri veUi , ei profileatur, et dicat, 
palam lamen publice.jae pradicare non borreai, non 
refugiai, non pavescat, idc) morbos gigni, quia dae- 
monia non colaniur , et deo Februario iion 'itetur ? 
Yideo ubi bacc de!iramenla comjjereiil. Quoraodo 
jrrxva; icaior no» esi qul in bas blasphemi:e profani- 
tttes iiicarril? quomodo sacrilegus non ffistiraeiur 
qui, abjiirata uniuf Dei providentia et poteslaie quam 
coiifei^sus est , ad prodigiosas superstlliooes et vana 
rigmenia seducilur? secundum Apostolum longe do- 



dc le? Nunquid quia in ministerio sacro non cs, in 
plebc sacra iion es? An nescis elta membrvira esso 
summi poniificis? An ignoras lolam Ecciesiam s;.- 
cerdoiun» vociliitam? po Iremo si ille rcus esi qui 
accedens ad minisieriam Ecclesiai delinquit, nunquid 
et lu reus non e«, qui post confessionem vcri atis 
ad prava et perversa et profana et diabolica , quilms 
le reauntiare p-ofessus es , ngmenia rcduceris? Ita- 
qtie etiam tii p<st blasphcnvias palam pnbliccque 
profusas a sacro corpore modis omnibus absti .en- 
dus es. Non potes enim roensx Domini participare 
et mensae dxmoniorum ; nec caiicem Oomini bibera 
et calicem d.Tmoniorum. Nec poies lemplum Dei esse 
et tomplum diaboli : lui simal et tcnebrce in t^con- 



terias reus , jureque darooaiidus , confessara verita- C venire non possant. Videt im utram urges , atqu© 



lera (iescreris quam si id eam nUIa>envs credidisset ; 
quamvis enim ridicutosa 8'nt figmenta quae pruferat, 
lamen ipseafTectus ct Tcluntas in crimioe est.el pro- 
fessio ac prx Jicaiio jure damnaada ; ac per boc qui 
in alium seutentiaro damoationis vult sine dilaiiooe 
proferri , in quo aliam judicat , semetipsiim se con- 
demnare cognoscat. Nuniiuid enim ponlifex vindi- 
care debet in eos qai adulterium corporale comrait- 
lunt, ct in eos qui gacrilegium , id Kt fornicationero 
el adullerium spiritualegerunt, non debet vindicare? 
Nortne ipse Dominus , cnm adultcra ad eum e^sei, 
adducia, accusanlibas dixit : Si qui$^te$iru.)i fiie 
pecetuo £«{, prinau In ef,m lapidem tuiiUU {/«ott. vui). 
N#(i ait; si quis vet>rttfli n«n similiior adulttr csi, sed, 
si qnit tine peccato esl : quolibet ergo ohsirifuts ■' 
qoisque pecoio in alterios pecoaii reiim lapidem nnn 
nndeat miltese. Quibtis tunc pro sua ct>n>(ientia 
disccdeniibus mundl Salvator <idjocii : Mulier, ubi 
uuit accufatoies lui ? nemo le condemnatdt, nec ego le 
condemnabo ; ud cude^ uUerius jam noli pec.are 
{hid,)'. teses et leneris; urgcs, urgeris; ebsiringis, 
obslriticeris ; poRii&cis discossiOQcm (lagitas , vio- 
dictamque deposcis. ileraento in adversura omne 
crimen esst proferendam. Nunquid iion etiam leges 
huiaaQ£ dicunt , quod reus reum facere non possit ? 
yettuem» cidet m «cnle frulrit , et in tuo Irabem 
n*a DtWei ( Muiih. vii } ? qui moecbos accusas , 
adultoritiiu facis , et corporales adulieros sp^ri- 



CQmpeila- in alio maleficio vindicare. Tu lamen «cc- 
leris tui pondus non poles declinare : et quanto io 
aiio transire crimen non pnteris impuniiiim , lauta 
qiiid etiam in te pro rerura Mtinne f.icere debeaninft 
osiendis. Yeramtanen in ipsis blasphemiis tuis qai« 
bus es j«re plectibilis , imperit'am luam evidenter 
agnosce , et sieut ait ille : Yelantatera bab<{re te 
mentiendi, ariein nngendi non babe:e; eum sic le 
mtelligas maliiin habere aifectum , perver»uiiique 
aposiatandi prepositura , ut tibi raaieria prorsus va- 
nitatis ilUu» Balla suppeditet, nec possit asiruere 
quod corde concipi», etore depromis. Dic mibi, cuia 
taepenumero in Romanis historiis legatur, Liv'io 
aactore , saepissime in bac urbc exorta pestilentia 
iufiniia Iiominom millia deperisse; atqaeeo frequen- 
ter ventum, ut vix esset unde iilis bellicosis tcmi'0- 
ribus exerciius poiuisset ascribi; illo tempore Dea 
tuo Februario minime Uiabaiur, an etiam eultus bie 
otnbino ni! proderat illo t< mpore quo Lupercalia re- 
lebrabaiiiur? ^!ec enim dciurus cs bscc sacra adiii:e 
illo teinpore non coepisse, qua;anle Roinulam ab 
Evandro in Italiam perUibentur allata. Lupercalta 
auiem propterquid instituta sant, quanlum ad ipaius 
superstilionis commenla respcctant, Livius in se- 
ciiiida decaJe loquitur. Nec propier morbos inhiben- 
dos iiistitula commemorat , sed proptcr sieriiiiatem. 
ul ci videtur, mulierum, quae lunc acciderat exbi- 
bcnilam [forte exigeadamj : proimle si vci ad buc 



«13 EPISTOL.-E ET EMiCRETA i\ 

i|.>siiiii aliqoiil b«e valerci, boc inleiniisso, nor. ruor- A ta(ia celebrare? si pudei el U^ecus e»i, 'muc «alc- 



bus accideril eontra queiii Lupercalia reperia non 
tnnt, sed feniiiiiE ne*]uaqiiam i^eneraLre debncratit, 
pro quaruiii fectmdiuie conciiiftniur iitvenia. Qtiid 
dii 'uri eslis de pes e , de sieriliiale , de beltoriiin 
leiupestate coniinua ; nuuquid el bxc propier sub- 
lata Liiperralia coinigerunt? Si aiiteui tion propier 
isia vet viianda, vel curanda, Lupercaiia sviil pro- 
\isa, quid in:ini lurhaiioiie jactainiui? qitld Tuscia, 
quid iEmitia , cx'icr3Pqi:e proviiiciae , in q^iibus Lo- 
oninuui prope uullus exisiit, ut bcliica iicces6ltale 
consuiBcrclur , Lupcrc.;lioruin fecil offeusio , qu^ 
loiige ant' vastaia» iiunt quani Luperc*lia luiierentm? 
Qiiaiirin Aiilhemius imperator liomam venii, LupcT' 
ealia utique gerebantur, ei tamen pestilentia tanla 
«ibiepsit, ui tolerand.i vix fiierit. Nunqnid per Cana- 
panlaui Lupercalia gerebanlur, qux soblata mfirbos 
illic el pesiileniiam procrearenl? Sed dicturi esiis 
ad Ruroam tanauam ad oaput omnia pcrtiiure, et 
qiiod bic factiim non est, diversis proviuc is ad e m 
peniuentibus obfuissc. Cur ergo antequam ad Ho- 
uiam islae provincise periineieni, pracicr Lupercalia 
propiiis Ofibus floruirunt? ui sleriliias sit coDliiiuala 
lerrarum Lupercaiia subbia feceruni, an nostrorum 
meriia peccatorura? de quibus olim dictum est, et 
quidquid RoroSBi roeraeraut perdere more$, slerilitas 
certe fentinarura debuit proTenire , propter quam 
auierendain Lupercaliainstiiuia j:<ciantur, non steri- 
lilas icrrarun , propter quam Lupercaiia non suut 
irtdii(uia, renoTenda. Quid in Africa, unde sterilitas; 



lifcrura e^t et divinum pfofutorun: , qusd vos ip.^i 
dedecusesse fateariiini ? Nerno re igionem p.oQtetur, 
qaam per se exsequi prorsus crubi^seii e'. refujil; 
ipsa vereeundia vcstra «os doce.l crimen essc pit< 
bl cum, ncn saliiieiii . et non Divinitstis calinm, de 
quo sapiens nul!u.<; erubescit, sed iiislrumenta pra> 
\italiun, quibus meiis vestracinlra semetipsam les- 
limoiiium ferens , quod gerendum profiieiur, eru- 
bescii implere. Castores vestri certe, a quorura cuIih 
desisiere noluistis , cnr vobis opporitjna mai ii mi- 
Bip.ie ir;cbuerunt , ul biomis tcnipore vcnirent buft 
navigia cum frumenlis, ."t civitas inopia minime la- 
borarei? an diebiis sequeolibus hoc futurum est 
aestaii.^i, a Deo consiitutum beneflciuni est, non Cas 
lorum vana persu.sio? Dicite nebis nec Cbrlstiani, 
nec pagani, ubiquo per6di, nusquam fidetes, ubiqne 
corrupii, nusqunm integr», qui tam ulrumque lenere 
non poteittis , quam cibi utrumquc coatrarium esl. 
Dicite , inquam , Lnpercnliorum patroni, et revcra 
Divinitatis ludibrii, et cauiitenarum turpium de^en- 
sores, difiii m.tgistri vesanix, et qni non sinecaus» 
sana capiia non babe:!s, digni hic religlone, qu« ob- 
scenilaium et fingitiontm vocib:is ceiebraior ; vide- 
ritis ipsi quid vobis ealaiis impendat , qvat tant.iai 
n:oribus labem pe; nicieisque proponit. Nec est qcod 
dtcatis poiius hxc agendo, et facinora uniusenjusqne 
Ttilgando, deierrere a lalibus corainissis animos , ct 
ptidore refrenari , ne de bis publica voce canleiur, 
5 p quando, sicui l!le ait, non liun deierrere quam admo- 
' nere animos baee iudibria videaniur, et sicut Hie 
dixit : Iram atque animos a crimine somunt ; co 
impudentiores effecii, quo criraine puliticato, exp'i- 
sitaqne verecundia , nil siiperesl oriinino quod pu- 
deat, nec Iiabeiquod metuai publicari, sedjam sefida- 
cialiierexerat, quat s in propatulu, non pef eo«rciiio- 
nem, sed pntius per qiiantdam Iseiiiiiim et celebritatem 
nominum decaniata esiquxlibet illa persona, imo et 
religione fe prcpsiare coiiildil; ut sint, uede norei- 
nuiu soIeii<nia cehbrenMir, qtiae nisi crirainnm de- 
cantaticnibus non cotuuiur. D cite noliis iiaque qai 
voluniaiem prolanitatis babetis, cojos causas asserera 
coii potesiis , qui tuendx babetis propositum falsi- 
tatis quam defendere aofypotesl7s; quiddicturi estis 



i]Bld in Galtiis ? Lupercalla isia fecerunt, an uoslrl 
uiores, furla, bumlcidia, ;iduiieria, injustiiiae, ini- 
qtiit tes, aatbitiones, cupiditates, perjuria, falsa tes- 
timooia,opprcisioiiesmi6erorum, bonarum causarum 
ioipu^Daiia, malaiumque defeoi^io, et in oinuibus inau- 
diia perversitas ; postremo , quod supra omnia est , 
Deii ficti£ icentes et t>acrilegia , artesqua magic» 
tliain p.tganis borreudit; ? Ecce ([usc faciunt omnia 
advera, ei iaiiiiica nobis, non Lupercalia, qux suni 
pru ve^tra saiute siiblaia. Sed quid dicitis vos ipsi 
qui Lupercalia d^.renditis , ei agenda proponiiis? ^os 
cadew pretlaiiH, vos eorum cultuu celebiiiatcmqne 
viiem Tulgaremqiie reddiiis. Si ostensio Luperculio- 
rum Bobi» adversa procuravil, vestra culpa esl; qui 
quod vobis singulariter prodesse puiatis, neglgenLis- _ de siccitaie degrandioe, de lutbine, de tempestati- 



sinie, et nou ionge impari culiu et devotione ea du- 
ciiis celcb an !a,quaui pruranilatis vestro; celebraveie 
Htajores. Apnd iito» enim nobilesipi>i currebant, et 
ntalronae nudato publice corpore v.ipnlaliaot. Vos 
ergo prinii in Lutiercalia couimi^i^ti^ fsitius fuenii 
oun agere quaiu ea can^njaria celebrare ; sed do- 
duxistis veneranifum vobis cul;utn , et gaiutireruu) 
qiiem potatis, ad viles trivi.lesque persotias , abjec- 
tos et iBlimos. Si veie er^o proliieinitii boc sacruui, 
ac potius exsecraiiteiiiiim , vobis esse salutare , ii>si 
ceiebraic inure iiiajuruni, ip»tcu!>i c.miculo iiudi di •' 
ourrlie, ut rile vcstr.e salulis ludibria per£g:ttis. Si 
ina;;inMiit, si divina, si i^alulirera , si ia bis vii» 
vesira pendct intcgriias, cur vos pudcl per vus ipsos 



bus, variisque cl3uibu«, qu* pro moruin nostrorum 
qualiiate proveniunt? Niinquidnam et bxc omnu pn» 
sublaiis Luperca!Uiu« eanligerunt^jan 'n mai'»-»&ri". 
bus^casiigantJis me.ili» reiribulionibus inferuniw? 
Sed'iion mirum esi nomliies non judicio di^-ino T»L*e 
iiiaj£ontiuge-e, sed vana; *upersiiiionii i.tcciso; qoi- 
bus sua criHQina ei malef:icta coop<>riant , atietorita- 
tem cceiis , sidera perbib^nt adbibere «t fat«lt;4n 
induci'errorem , nccei.sitDteiiiqn« peccandi, (aJMO- 
raque sua non de cordis proprii» perversiiaie proce- 
dere, sedcoelo auctcre penderc. rropiuiiic igiiur ?io 
quibus aui submoTcndis aiatis , aut promereadii 
bonis Lupercalia vesit« ^trtnt instiiuta , et \idea- 
uus quse Uta bona pruveueriut, cum Lupercalia g".- 



"S GELASHPAP^I uq 

rercmur. el qu» ma!a successefiirt «um Luperca»» A lentf Sed ilcik u>i saeculis rem gesum non oi.w. 



vyereutar ablaU. FigUegrddurn» ad 9U0.I ve«iruin 
cxddiutQtiicaiu baec prudigia TuUse rep^ta, dlig»iqui 
tuoitfiirum nesiio <|uod pecudis bcMfninisque liii^tiira 
cuinposiium, slre vere, sive Talse ediUim celef^relU. 
S! propier peslKeniiAirtSubmoveodata, ut anliquiora 
praeiereani , ecce aniequara ineis temporibus lolle- 
rentur» pestileniiam graTem lara in Urbe quam ia 
a^is bomiBum peccdumjue fuisse non dubiuin esi; 
61 presierilitaiejactatis, cur in Africa vei Galliis ista 
eoiiiingunt , tibi aee fuerunl alitiuando Lupcrealiii , 
ncc coitsiat fuisse subbta? Cur muic Orieiis oianiiim 
rcium copiis esuberai et aLuudal, qui nec cetebra> 
vii ur.quauiLu{»erca!ia, necceieiwalt An dicitis illic 
tiocere uLi per plurima sxcuia fuerani ceiebrata el 



tere secludi. Nihli.Mrjjjnis nmliis leoiporibus pag.«ii»- 
taris superiiitlo veutilata tsi, Saertllcelur 1« teui* 
piis dxmenutn , et in rapttoilo probna Tanitas cele- 
bretur. V.uv poriianem defendiiis et qu« majora 
sutit prxieritis? Si plurima genera Tanitalum laolti* 
acia saBcuIis probantur esse eublalH » cur porilo , 
quanlovis lempore veniilats, non possit aHferri? I^ 
temporibos prxscribilur, impuiaie majorlbus vestris, 
qui cum hae tempnris praescriptione ooa oai sint, 
posse quod superOuum est el debere removeri, dum 
piura et majora submoia sont, iadiearuDl. Sed dicis 
eiiam Cbrisiianis temporibus liaec fulsse; sed etiani 
iila aiiqiiandiu CbristiaQis qtioque temporibus cele- 
brata sunt. Nunquidnam quia sub primis praesuiilws 



repente subiala suul? Videamus ergo si his tcmpori- B Chrisiian» reiigionis ablaia nonsnnt, ideosub eoninrv 



bus quibus dicitis agitata et rite , ae plena sui , sicot 
vohis vidctur, devoiione eompleta suut , ounqiiam 
futues , nuoquam pcstilentia prorsus esstiterit : si 
vero sa^peiiumero bis cladibus ad extresaum pericuii 
Yeutuni esl , apparet bis soalis submovendis nihil 
LupercaHu profuisse, etiam eo tempnrs ^uo , sicui 
tiicium est, ut putatis, competeuti ordine gerercitur ; 
bie de singuJis quibusque necessitatibos , proptcr 
quam dixeritis &risse provisum. Si CQnstileiit ettam 
iilis non desiisse, vanabujus remcJii conviiicilur 
vsse (raesumptio. Yeramtaniea eur non boc etiain 
nunc experiamini , ulruio valeanl aliquid eiiam rlte 
celebrala? ct vos per lodibrla ista discurritc vestro- 
runi iiiore majorum, ntdivinam rero, et salularem 



S!iCcessoribus toiii minime dcbucrunl? Ilulia sunt 
qua: a singulis pontificibus diverso lempore sublata 
sunt noxia , vel abjecta. Non enim simnl omnes ia 
corpore cural medicina iaogoores, sed quod pericii. 
losios eonspicit imminere ; ne aut materia eorporti 
non sufQciat medicinoR , aut pro condiiioiie moriati 
simui omnia non pnssil avenere. Quncre quaie sit 
unde agis : si bonum est, si divinum, si salubre, me- 
rito quandocunqae tolii non debuit : si nee satubre, 
iiec diviiium , causandum libi magis est eor tardiua 
nuferalur qiiod supersiitlosum eonstai, et vaiuim, 
qiiod ccrte Ctir 'slianx professioni non eonveeire inft' 
uifestDmesl. Postremo quod ad me periitiet, nuliut 
baptizatos, nulius Christianus hoc releliret, et toli 



vobis, ut diciiis. dcvotias celebrando, saluti vestr» C ^^'^ TS^"'* '1'**!"°"' '"'""^ ^''* exsequanlur. Ue pro 



prospicere magis magisque valeaiis. Nunquid cum 
liacc celebrarenlur, a Gallis Ronia non capia cst , et 
s^penumeroad exirema qu«qaepenrenii? Nunquid 
lieilis Civiiibus sub hac ceiebriiate non coi.cidit? 
Ntmquid Luiiercalia deerant quando Urbem Alaiiciw 
eveiiii? El nuper cum Aiithemii et nicimeris civili 
lurore subveisa esl, ubi i,unl Lupercalia? cur islis 
uilnine profueraul? certe divLnum est : &i saluiare 
v«bis . cur non per vos ipsi ui majores vesiii isia 
faciaiib? Cur causas veHrae salutis minuiils? cor de- 
eoluratis? lur eliditis, cur ad vilia qna^que dcduciils? 
qiiid iiiiputatls nobis, cum ipsi remedia vestra calce- 
tis?Salius est et uon tcatare qttam contumeUuse pcr- 
agere -. inajores cerle vestri, si Ttlio^e (uti iilis vi- 
debalui ) sacrum aiiquod celebrasseni, instauraodum ^ 
«rssc duccbao:. Cur non quod ad vitiosuai cultum 
rcde^islis, per indignas ijuasqueid escsequeiida per- 
saR;iS, competeQti iiisiauraiiuue reparatis, ut causas 
Tcstrjt; ba'utis pienius perreciiasque li-acieiis? cur tos 
pudeat ageie, si saluiare est? Si divinuui , quod 
iraclwAse sil dedecus? Sud inquis Tei imagineai ip- 
sius rei oon debere m<^vori. Si prodest, si s»iulare 
cst, cur iinago i>uiius apud vos, et aoii ipsa sit veri- 
las? aut si ceite nec liuic profuii, quajido riiu' infe- 
gro, sicul dicilur , tiaclabatur, quid qojcrilis cju« 
iiiiaginem , cujus nec ipsam profuisse cernitis vcriia- 



uontiarc convenit Christianis ista perniciosa ot fs- 
oesta iodubitanter exisiere. Quid m« incusas, oi 
quod proIitemlDi inimicum es«e, a cotisorlifaus profeft- 
^onisCbristianx' pronuuiio submovendum? Ego eerie 
alMolTatn conscientiam nteam : ipsi videant, qui )tis- 
tis admonitionibiis obedire n^iexeriiit : qund eiiain 
prscdecessores Kieos lorsiian fecisse oon ambigo, e( 
apad iniperiales aures baec sQbmovenda lentasse : «t 
qiiia auiiitos esse oon consiat, dmn iiase mala hodie- 
que perdarant , idco ha:e ipsa iuiperia defecerunt , 
ideo ettam nomen itomanorum , non remoiis etiam 
Lupercatihus, usque ad estrema quacque pervenit. 
Et ideo nunc ea removeoda suadeo , qtiae com niUjt 
profuisse cogiiosco, ianquam conirarta verae reiigioni^ 
uo\ia potius cxsiitisse pronuniio. Postremo si dd 
meoruni persnua praescribendum sestimas prsdece»- 
sorum» unusquisque oo.trorumadininistratiooisiaae 
reddilurus cst railonem, sicut etiain in pubiicts d^goi- 
latibus (ieri provideiis. Ego oegligentiain accusare noii 
audeo prxdecessorum, eum magis credam fortaste teo- 
tasse cos ut baec pravitas toi!eretiir,etqaafidam exsti- 
tissii cau^as et coiilrarias voluntates, quat eonini in- 
tcntioiiibus prxpedirent , sicot oe nunc quidftr.i tos 
istos absistere iusanis conatibus vcile perpenditii. 
GELASlt PAP^ I 

ADVEBSUS PM.ACU.NAlt n.eSlESIM *. 

Hemoaeiiat hominem uon vivere sine peccat^, et diclum 



' Hunc Gelasii traciatum cum edi'ionc Mausi diiigeniGr collatum damus, iii uiuliis laincn iolricaluin et 
jierobscucuui, ui ipse lccior faciie senticl. Edit. 



4 



117 EPBTOLJi ET DfcGllETA. il8 

uitosiolhYirmfideliitmciificaturpermuliertmfideUm A laii Agoi sit prttpriu!» niiUism prorsus habuisse 

peccauun, rio non soii videaiur psse tkpoianduni, si 
alius qitiiibei sanctns expers deficii fuisse credsiiir. 



{i tor, vii),etc., mysterimaifueretutreciionisdeciar^. 

l>e PelagiaHi» quiden: seoaibu» biaspbemiisque sa« 
eriit»;i8, fi apud majores nostros l.m diviiiis qu;)iii 
hiimanis iegibus Jiisla discussioucdainnalis» nlmis 
esl copio^^a nuleria ; qiiia ei illoruni est ntulliple^ 
peruiciosa perversitas, eoqae noccnlior, qao veriii- 
uiilitndiiiis colure sub(ili«r, quam tle ipsius Iiuir.aui 
gcneris principe, pravo iunesioqiie cummenio» non 
riie couceptnni reniin consequeniiinn mcndjciis le* 
suerunl. Neces»e esi euim ni qtii a priuciplo devia- 
rit ab intcgro irauiiie, vagus uhiquc progi^iliens, 
(|uanto Ee eurrere foriius puiet, tauto plus errei ; 
ei iu iiis ut compeiil refuiundis dispuiatio prolixa 
debcal adbiberi : qiioHiaro quidem pe fectse mediciiiae 



Contenti simus ergo profeesiune sanctorum; et quid 
de se ipsi inagis proBuntieni audiamus, quani quid 
vel temere cogtianduni sit, vel nosirisopiniunibus veii - 
ti!anduni sins cena auctoriiaie sectemur. Gur auicm 
cuni Deus oiunipotens post mysteriuni reparalionis liu- 
manaieiiam id tiomini conferre potuerit, utab umni- 
bus omninu viiiis esselimmunl§, malueritddeles stios 
salvos Ueri,elexspec!are perfectaBbeaiiiudinis lirmi- 
taieiii,ui qi:od6perundodesideramus,rebus possimus 
adipisci ; censaeiiique nunc perficere iu inrirmiiaie vir- 
tiitem,quam remoiis inGrmilatibus bunasnam cnndi- 
lionem niiila sineret languoris exagttatlone pulsnrit 



nios esi originem vct inielligere prius vel reserare ^ Quanliun Dominus minisirarU, ut compeiii. disse- 



niorborum, eisque paiefuclis medelam cenQcere con- 
grueniem ; ^\m cuncla, si Duniinus vitam facuUa-> 
temque iribucrii, io quantum ca-Iesti rore vegeiaii 
valebiaiiis, alias moliemur explicare. Nunc auteni 
bunc articuium , qui quosdam movere perhihelur, 
siiflicienter inierim duximus explicandum; ut codem 
eonvenienter iaspecto, quod in caiieris eavere jam 
debebani, Domino Deo uoslro prseslanie perpendunt. 
,/£stinuiut igitur quidani iu bac vita posse quemqu&m 
bac perfeciione consistcre, «i nullis prorsiis fragili- 
tatis hiim nae pulseiur afleelibiis, nec corporeis exa- 
gii lur illecebris : quod quisque si piopriis viribus, 
smequc propositu voliinlatis exisiimet adipisci, se- 
melipsmn scducil, et veriias iu eo uuu est : nam si 
iu ipsis primis hominibus, du;u sua nimirum felici- 
taie coiifiduni, et laiiiam Dei gratiam in vacuun» 
recipie.ttes, non oranilo, quoil utique nusqu;iui fe> 
cisse referuntur, nec de percepiis ^raiias refercudo, 
iiec ut eadein iutcmerata dunirent suppliciier impts» 
raiido, incolumes eoiis:are aequiveruni : qtianto ma- 
gis pcst prxTaricaiionis liiiuam, in quam mala sul 
conlideniia, crectLorem Ruiiateuus inquircodo, lelba- 
litcr iiicidcrnntt absque diviao munere suis virlbus 
vel aegri, vel starc no» possuBt, sine quo noc in!e|rt 
per>ii)tere valueruul. Siu vero quisquam non pessi- 
bilitate facutialis bnmnux, sed per divinam gi-aii:im 
boc asscrat in vita quibuslibet sanctis posse couferri, 
beiie qitidein facit (naiu dono Dei cuncia possibilia 
sunt) lalia coaflden er opiniri, et speriire titleliler. 



lelur Scripturarum tesiificationibus, contra quarum 
lenorcm nihil esi lemere proUiendum «uper his scn • 
sibus erudiri. Cousiat iu ipso primo homine ChiisUiin 
et ecclesiam riguratam, J»ea!a Paulo apostolo nos 
docenie, cum de fadere sancii conju^ii ioquereiur : 
Sacranunlum hoc^ snquieus, maj^num esl : ego autem 
dico in Chrisio^ et iii Kccleiia {Epket. v). Iiaque jam 
inde ui sanctorum qnisque ftfocessit, in hujus sncra- 
aieuu li^juraiione censiius e.si ; el hoc mTsieiium 
omnes sancti ah Abel suis sacrificiis aciiooiiiusque 
ge&seruut. In Clirisio ergo et in Ecclesi.i, in qua 
uiique £;er}eraUler iirxconJita est remissio pcccato- 
ruin, fldeles quique Dco sancltque vixcnmt, et usque 
ad legis lempora per Uoyseu datas certis «unl sacri- 
ficiis in bujus mysterii virluie jrurgaii. Quapropier 
si egueruiit omues niysticis inimolaiionibus inccssa- 
hililer expiari, non dubium esi viliis humanae cop 
dilioiiis fuisse pulsal.ss; a quibus eos per itla remcdia 
fiiiuri s.-icramcnli necessarium essel incessanter ab- 
Sdlvi. Jara vero ietiis tempore neminem fuisse san- 
ctoruofl qui non bosiiam oblulerii pr« peccaio, ieciio 
veoeranda lesialurt in tantum ut eliam pontifiecs 
sic apud Deum c«usas agerent populi tunc Qilelis, ut 
ip»i quoque pro suis deiiclis bosiias immuiarent, 
passiirqae uniTcrsi propbetx proclament pecciis 
suis veniam posiulantes. Inde esi quod sanclusiob 
dicii : Nemomundui a sorde, nec infitnscujm eat uniu* 
dtei vita super terram {Job xiv) : idemquealibi : Atirt 
n«n suttt munda in compectu tuo {Job xv).Prophet» 



^d titrum aiiqui talcs exstiteriul, qui usque &(i ^ qooquo David de generalilate SAnctArum c«rta defi- 



banc pe^feclionem vilx pneseniis acceUerera, sicut 
niisqiiam cvideuler astruiiur, sic uos facile vel fir- 
niare ve! itnpui^niire non convenii, rtj»gl>que sobrium 
esl ex ipsoruin vocibus propUetarum, dpo»tclorum> 

.que sancioruiu quaienus biijus Vitae proiectum ine- 
I ri delieantus agnoscere , quibus uti^jue i>) huc 
mmido, quuiaum ad saucive vitae pertluei itisiautum, 
uihil evcelieniius vel fuisse, vel esse, inai ifesiuru cstt 
qui etiumsi copiosiore Dei uiunere vi'l raris unintuu, 
vd miiiinfiis humunae co!nli;ioui«> passionilius impciiii 
sunt > ei iiftiuentiore Dei graiia niortaliiJitis viii.i 
facilo S!iper:irunt; non usque adeo lajuen expertes 

. eorum so fuisse lesianiur, ul scilicel uHius iinmacu- 



nitio prolala eogooscitiir, ^use ajt : Ne iniret in ju' 
dicium cum uitvo tuo : qu^ifam noa justifxabHur itt 
eongpectu tuo ampit viveni iPsal. cxli'.) ; iibl nt»que 
neminem prorsiiis liomisium discrevisse jierspicilur, 
sioQi idem planius boc ipsiim lcqucns manifefiliusque 
declurat : Dixi: Pr</Jiunn'o6o adversvm me xttjustitiuni 
meam Dokkho; «»' lu remiti$ti iiiipieiaiem Teccali cer- 
dis mei. Pro hoc orabit ai U omnis sanetus in iempcn 
opportuno {Ptahn. wxi i, Qui utique non soium siib 
lege sanctus esse, sed in fuiuta Dei graiia «ninen- 
lioris proposili posi fulurus. Unde quod ait fn 
lempore opporluuo, iion sine rerum venturjrum co- 
gnitioue suUiuiixii e:iam el in oratione »ua si»pien 



m CELA51I PAp^ I m 

Usstmuft SaiMUon : iVo» eit liomo qui non p^<cfixii A {^ostrcmug, piusonmitius bborare(,elqui nen Mtuni 
[iUfieg. VIII) ; el iiem ipse ; fiiiks (flcriabitur unium. 
lehabere txr, autvnundum se^tse a peccato (Eccle. vit)? 
Sed ite pulenujr ilioruni teniporum ianeii ab hac 



impassibiUt^te forsilar. «xcipiendi, qufiniam oon- 
cessis a Deo conjugibus ulebanlur , quamvis et b«atu& 
Elias paasibiJis fuisse i»emorelur, quemadmoduin 
cohsequeniin decbrabunt : et S. propheta Danie! non 
solum pro populi, sec el pro suis peccaiis perhibeaftir 
orasse, sicut ipse dicit ; Cumoraremy et conftterer 
pcceata tne^s^ et peecata populi mei Borr>im Veo mco 
(D«m IX) ; tandcm weniamuj ad bealos ap05tolo5,ct 
(ticat beatas ille Jacobu», qui cujn omnes utique Justi 
esaeiit apvsioli, propHeaLquespecia4im jasti virip(£* 
rwgaiivam legUur Bsiceuttis : Beaiut vir qui sufferi 



f/tti^ibus insinuet quid super hac parte sentirett s«d 
eiian; qoid de se ip&^ prbnuniiet, libere Teritaiis 
dbcirvr auQUfitiet. £t quomam \*w%\ii\\ est CMitcie 
qu£ ad iiaiic causam peninent dicia revalvere, po» 
n&niur pauca de muUls, es quibus itobi!! sufncicri- 
lissinte demousirciurf ntagis nos cum Pauiu debere 
iiiiirmari, ut babilet Ctiristus in nobis, quam cum 
(jitolibet aliter scaiienie quarn Paulus rories viiieri, 
ct velui (({tiod absit!) Ciiristi remediis non egere. 
Ait ergo : Sci* envu ^uia non hubit I in me, boe 
esf^ in carne mea, bouutu ; nam VfHe adjucel miiii , 
perfifere mteitt bonum non invenio: non eniin quod 
volo hoc [acio, Hon eyo operor Ulud, $ed quod Aa> 
bii^ ia nie feccatum {Rom. vii>. ilem : ConJele.ior 



tentationem^ quia eum probattu fuerit^ aceipiet coro^B enim legi Dei tecunduin interiarem houtinem : video 



nam vit(e, quam repromisii Veusdiligentibut te {Jac. i). 
Et (tem post pauinium t Vtmsquhque aulem ieni(Uur 
u concupiscttilii suc abslractus ei iUutus. Deltuje con^ 
cupiiceniic cum conceperitt parit peccalum ; peccntum 
vero, cunt consummatum fuerit^ generat morUm.ltim 
rdem '.In muUisemmoffendimui omne$ (^acui). Idem- 
qiie st^cutus adjunsit :f i EHaihonio erai iimilU uobis 
paisibUii {Jac. v)» Dical beatus «po^tolus : C/jo- 
rissimi, rogo ul quaii incoloe et advena abilinealis 
u» a corpQrt.libui voluptatibus, qua niWtani adverms 
(jnirnam (/ Pet^ «); ei iierum: NoUte nvrari ad fer» 
TOtem^ qiii cd ieatationem vobii fit ; quosi novi atiquld 
^vc^is ctKUiugat (i Pet,iv)» Iteni postea: Sobrii eHote, 
et klgllaie^ quia adversarius vester diabchiSt quotl Uo 



auten »tiam legem in membris md» repugur.nlrm 
legi oieniis mea, ar captimm n'e ducenleay in leg^ 
peccaii, qux at in membrit nm» Miscr ego homo^ 
quis tne liberabit de corpore moni» buju&? Graiia 
Dei per Jesum Chrittuwi Dominum notirijm (/&id.). 
(^uare se i^tur mi«erum b<>mtnem appellut ? quare 
.ve gaudet per Cbrisii gratiam de martis corpore libe- 
rari« si ouiiisaHeciibus humanie miseriaB pulsabatur» 
si nullis infesiabatur, ex quibus liberareiar incur«>« 
buis ? Itcm idem : Coro coneupisdt odversut spirium^ 
ei ij^ritus jdvertut earnem: Junc erum iMcicem ad- 
vertantur jifti, «t aon quee vuliii illa (aciatis* Non 
eiiitu qua xult tpiritus perficitf ne de perfeciione sw 
perbiai {Gal. v); et Idem ; r,on perfiiU caro qute vtUt, 



frm«^s, cireidt qucprens quem dev&rel ; eui retisiite i» C m ^c bumana? conditiGnLs admooeat. 



fide {I Pel.v)i seientes easd^m passioaes in om:ii 
t]U£ e>t i?i mundo f laternitate veitra neri , a ^oa 
rrat«miia(e nimirom && ipsi AdeUum scpe cunctorum 
tratres enniinliafit^ aec suann prol>aniur di&crevisse 
(^MSonam. Dioit beiattis Joanaes apostolas et evati- 
3«]isift iile qnt in peelore discubutt Salvaioris : Si 
dlurimtu fit.'« peecctum non habemui, nosm^ipsot 
ieiuiiciemst quia vetitta in Hobii no<t ctt; quod d 
tonfuii fuerimus d>:licta roslra, /tdelis est et justus, 
qui dimitei nobis peccata, et mundei nos ab omiii 
iniquitait (J Jotm. i). iteni quod si dtaceriniu fiita npn 
peccavimutt mendaeem fac^emus €um,et Yerbum ejus 
tion frit in nobis {Ibid.), Dicat Idem : Bcec scribo 
\}obis ttt it4>n peccetk. Sed «i quis peccaveris, edvoca' 



^c lamen usqueqtisque propositum ndeie ^iuer» 
gai ; ac ht (or^tan, ift soient ^uidam ^anis opinio» 
uibus arbllrari, quod h«e B. apoitolus Paulus ftub 
alterius oescio ei»]us per$ona pronunUet, quam de 
seipso fateatur; quamvis aihii iiltc taie valeal pror- 
sosostandi, lamen Cttm ait: ISisir e^o hono , quis 
me Uberobit de corpore morUt hujus f Gr^ia Dei per 
JesunCtiristum, limgentilis, qnam Judai rernoita 
probetur esse persona; audiainus taioeu iiunc alibi, 
quasisedeinanu propria d<^signaj)icm ac semeiipsum 
5peeialil$r iodicantem : Ego ipse mmte senio l$gt 
ftccaii (Bom,w)i»l item de seipso : CcHigo corpus 
meum, ft ^n serpiiutem redigo, ne qvi eliis pnvdicQ, 
ijfie reprobus effttiar (/ Ccr.ix). Q«5ij igiiur noi\ ad- 



lum habemusopudPeUremjustiim,etipse propitiatio^ vttUl quid interesse potuertt quod niembra &wft 



peceaiorum nottrorum, non teatum noslrcrutn, sed 
et toliui mutuii (! Joan. u). Itera ipfic t Omne quod 
Ia tHundo est, eoncupiseeniki carnis est^ ei concu^- 
icentia oculoruni, ei a^^^hitio tmuli, qua non ist a 
Patre, sed ex munio est; el mundui trani:i,et cft'j- 
cufttuentio eju* : qui culem fearit volunlatem ^ 
«linl, Bianet m cetermitn {Ibi^-). Teni»l mlnlrmu apcr 
fitolorun^ sed Vm eJlecUonis Dei; ve&iat magisler 
^entium Paulus, pnKdicator divinae gratfa; singula- 
ris, et my6'terii eaicsiis copiotus exposiior, ille 
q.J verj>a ineirabilia slve in corpore sive exlra 
C^rpus nesciens in tertium ccelum levatus aiidivit : 
c]ui ianla gratia r^undavU, ut cum ommum essct 



castigando refrenaret, ne reprobus eKlsteret, si faiHis 
leUbus ^ilmulis puElsaretitr, qucd iiegiige/idn, et non 
corporis sul caiiigalione £utit2erii!o, rcprobus e&sei 
potuissei? Quspropier cum iixc ei spcsculi de tj»» 
metipsis pMfessi fuisse monsirenlur, qui eiiamsi IslA 
miiume prodldis&cnt, proctii dubio ramen omnes 
oratione/n dontlnlcam et neressarlo prsdlcareni^ et 
vetaci corde proferrent^ qua quoiidie supplicantes 
dimitti ^*bt sua debtte postularcnt, et ne in fenl9lio> 
nGm Inducerenturor^sse, et ut & malo liberarenlur 
suppliciler Impiorasse doceantur, propter quQd eUam 
B.Joannes aposlolus, quod supra jam dictum esl, 
fnlellfgiiur cdldiwe, dicens : 5» dlxerinm nos pccca» 



igl EPlSTOL.C ET DKCRETA. m 

t4>m Him iMbere. tiuitdaem fodemtis e^n^ U Jaan, i), A sus hiuimius ipfariKn r^rum desKt^raih »\Pii'Ul»H 



CHrisiiRrt seiSiee', quj harK t»r4n(ii ffirrriaiD stils di- 
sripulic con(lid($set« m <]u& uei {|<)Otidi«iii (tebiti 
rei:ttjiiioprQ?euiret, et ne in lenUilionciii inciderefil 
implorarvnt, vel ut a main Itbe^ajreiittir expcsccrent, 
•i nliiil es<(et omB bo qucd aut (iebitnrn prKgravitret 
iniiunne relaxdiutn. a it tentati<) pcssei inierri }>e€caii, 
aut nuliuin ^ qtio Iil>erar6uttir niatum {trorsus exl* 
sieret. Sic atii^nt qiKisdafu inovei stirripteRS iliusio 
(ioniiientidin, quasi noii Aravior icsit mDta sii eoncu* 
piscenii» vi<>i!antitiin. Qiiamvis eitini el iRSoletitia 
corponili^ frequ.-niuc rerrctianila sit vel castigationa 
}e unii, vei ciiioriun friigalitate sumptoruio^ ne iita» 
teria praebca wr hunianis s^n^ibus pliania^ticae vo* 
{iiptatis inia*inaiione railetidis, vel magni» hoe de 



asiequarotr, «jualenus hac incupsiooum peilc prfiriu* 
«xiiti, lran<{iiiita seinpcr saootilieaildfMi vivamus, 
«[und in il'a futura iiciMitiidirm profniiiiittresse coifv 
|)let)du:ri^ cum, fiiciii ait Aposiolus, c^trrnpiibiU hoe 
induerit hicbrrnptwnemt et moriate hoe induerit im- 
moitalHatem {ICor. %\), aique anisnate eorpiis spiri> 
luafein sunipserii dignitaiem. !gitur dubium non esl 
superbiam su|jer onuie essc f^ccatum; quippe de 
qna scrptom ei^t : Initfum omr,is peceuti tttferbia (Ec* 
eti' x). Quod tantani nnatum est, u( singiila prsve 
raci:t in iioc ipso qua prava sunt censeantiir esse 
Gainn:tQda, solaque stt superbia qtic et m l)«nelaci?s 
pdriciilesa doeeaiar : hsec etit qu« nnn lantoin sninial 
rationale ia terris positum coiistare ma sinit, scd 



roiseiaiio:ie div na sit precilnK imittor^ndum, ut ab ° angdican'. ^uch^ae dejecit Inrfslft natiiram. Nam foin 



iileeebrosis ^l$ioitibu« sopiiae mrntes redil:intur im« 
munes : lamen sive hoec in<>ontinen!8r agenlihus fiive 
viventilm» eoniinenter eveniaut, certe sl quis est, 
raiuor restus est nescieiitium, qu.tm carnalis op^ris 
appoiiiu palani aperteqite cupteniiuin. Denique iicet 
nnn p»rvo Dei intiner« poUaUir quisquis atil nuliis 
falibii«, <i ileri poiest, aut pcTrari;» pulsatur insidii!:, 
iiiisquam lei^Miius in eulpam voc:>ri pitan/ssmata m- 
mitionmi . i^eJ plane if)siiis DoiiviDt vore noo ignor»' 
iiHis essd depruDtptttel) qood qidsquis nmlieriln tidcrii 
ad consupiscendum , esfniem sii iuo corde mfS- 
thaiti* {Uatih. v), ubi eonsequenier reatom stibesse 
lion dtibium est. Ideoque iam jugi supplicat one, 
quam eleemosynis^ eaetrrisque fcoiiis .tciionibus ex« 



Detts omsipdiens, qtti SBcii omitla bona vaide, cuitela 
suis modis et cor^gnjts 9rdinihus in&trtttta coQdi<<erit, 
ea iue prrptriss »mi'ossent val maitere, vel proneere 
posso meitsuris; hic rationsbifi crenitu^ae subrepsit 
sflHCtas, qui per id, qiiod dcreiUius faci.i consisterel, 
plos ei de propria digaiiate, cotifidere, qtiam siei»l 
modtis ejus posccbai, de ipso eoiiatore dignildtis 
in^essil, aique ita aliier ttpp^ienie sui culmhiis Hr- 
mitaiem, quam comj>etens ejus decens itorms reqol* 
rt^ret, fecit eatn practer ordinem naturaiem eupicndo 
fl&siigium meriii polioris erumf^re, qui exce^sus 
litique sicut reatum iotulit exredenti, sic justtiam 
Conditoris, cotitra cujus ordinem tend^battir, otfcn* 
dil; et dum ab eo ienore cess&tur quo soio pi-oiiee- 



piandum est. Non enim vacai mysteiio, quod dictum ^ rctur .id suiomi boni pfrenne coosoriium. conse- 



esl omiiia f«r eleemosynam posse mundiri, com aii 
Domintis, 4»m de Inirrnis eslemisque fignrallier 
purilirationibus IoqHer«'tur : Verkmlqfnen quod «wprr- 
tit, ditie eieemostfnan} et eeee otnnia munda sunt V9- 
bit {Luc.xi), Sed eti:iin illol qiiod eerita$ cocpeiiat 
mullitudiiteni peccaicrttin ( / Pef , iv ), ut s illcet 
qiiidquid tnsinceritate corporis et mooiis fttirahitur, 
tationaiis pietatis opere deicaiur. De beatis autem, 
sicut supra jani diximus, apa$i iis, laittuin debemus 
nosse qux ipsi de «ua ronveisatinne s«>niin prr>priis 
voeibiis edideruni. Qua> vere uiriia siint ab eis, ruda 
iiobis retiiiqueiur licait a perscrutandi. Sed jam diii* 
f entiiis vestigemus , cur post rep^raiionein quo 
que generis Uumaai, renuvaiionemque ji iturse, qu% 



quenler, qui ad ejus siab lem parlicipaiiyncm per* 
veoire iion posset dcfet' us acc««sii, sicut crotura» 
rationaiis usibus congraebtU Non aitgelos ad profe- 
ciiira eondltos proRierendic Blihiliisiis xtemsb Ula 
res indicat, qii.->niam si facil esscut ut uttcrius oiitil 
csrrenl, nulia pars «oram uJlujn poutissel iiabere 
defecium : non eiaiu lo eis diver^am nuturam fuiss» 
dicajdura est, ue ilie, qui pr/ipria votuittatc prtilap&u$ 
es( .'ingeliis eicasaretur, si b«)c illi non stwe proter- 
vilatis ingessii arbitrinoi. sel nece.^^siias sibi indit» 
conditieuiit impomisse videatur. Uitdc ergo Iteati «i 
sublimes »ng.li de percepiis grati, pia devoiioni» 
offic:o, ct non seipsos, sed poijus ipsi pr«ferendo 
co«ven'e:»ier auelurem, ad e]u» pcrpetuiialem profl- 



fit per L;ipiisniail» sacrftnicntum, non solum Itaje " ccra pmvei>iqu« fperueruot sude isll qiii reprobi 

suiit, *le percepiis coa-equenuyr iiigraii, debiiumque 
di<Mmtilante« obsequiutn, seque ipsos magii qcanri 
qui fantx dignitatis substantiam eo(idi()er£t, prxferre 
raolieni^, «i ^ loctall«}>e 5wp cripoiionis illecii a 
Creaturis bono7« cessanjo, quaiuo arrogsiiler elsii, 
lanto jEte.mitaiis rectiludjiiem pfr Irreverentiam non 
seijucndo, «b ejw« pariier ei iiidignatione ct paru'ci- 
pationc relracli suni, el ab eo quod sempiiernitBt.esl 
r«jcedeotes. in id quod «emper deficil sunt reducti : 
quod prapstanie Dco nosiro. alias confidiinus plisniux 
€X9«squendMm. Nonc inieriin quantiiro pr«senli ng- 
goiio SMfftcit, Ju:c illa lausa esi, boc illud rnalum, 
pcr quod etiam «jiic vitio corporali qusdanispirituali 



viiia stiblata non rueriui, sed ip os etiam io magns 
continemiac proposito coosiitutos sive minus, stve 
ainplius, proul ijcisquis gr.'itia dtviDa dis|>en.saQte 
profeecrii, lamen iufesiarcnon desin^tnt, ciii' rslicta 
siiit cooira qua ineits reiigiosa pugnaret. Et iieet 
jam salvaii per fldem speut rcdempt oitis ecceperi- 
tuus, adhuc tamen exspi^cleiur, sieut ait ApostoUis, 
reJeiuptii) coi pod» oostri, et eum mysier ii» cttlekii- 
bu« jam rcnaUs pignus sii sdoptiunis (n^eniutm, 
p^ rdcienJa deinceps suitiiieaur adoptio, ui scihcei 
deticientibus i(»dem vitiis conira qux nobis ln hoc 
tt^mporecoiitiuua di/nicai^Bnc (sic) ab hac uetesttiiate 
libe.''aii, quoJ /ide suscepiriius, quod ^pe troposiia 



tS3 GELASII ^A[>M I 124 

ftkiiuealiiMie fnotus sngeiiis a liivui.'^ q-'» illuslrabatur A opificuiin, cujus el aiiuii optts consiare veigii riiimnie 



^raiia €i purliclputione dclapsu» esi : et»Huc moUo 
de^eiier facius, »c «le caeiuiit seJe pru iiac suu 
deeuloratioae eeeliiSus, Mcunrta; euiidiiiom& liiiagi- 
nein Dei per iavidiam fiaminaius overiU. iisUein nio- 
lilws »g^reJit>U!i iri securiiate deseaiein, quibus de 
siuiunis ad iin» luale c«)iili»U)k tp«e ueciderai, hitic 
illa felicluis psratii»! primis bo{n:iitbu& coiwbre nuii 
p<»tuit; btnc ilU priuia*. coaditiouis isitegriias, dtim 
iu de so (idil, lasiqiiaiu Ip&o qut coitdideral noa 
egere, nec do percepUs agil gratias, quod nusquara 
lecisse uiemor^itur, ncc de coKservatHiis quaj sum- 
pserai ptiscil auxliUirn, aec ad euai eUMu pulsaia 
le»liilQi'ii a^eavi devcta ct>.ncurrit, ei cousoiil, 
suaeque se credit iitter prospera v&iuntatl, faciie siue 
praesidio Crf-aioris pnUtlt decepioris insidlit, ei ia 
prxvarii-aticucm '.racta consoqufinier illieiii, coiidl- 
iio.>ein praeAxae morti:» inveoil nteritoque est com- 
petenli subjecta vittdicta: : (jiuoiiiam nec de bunis 
fueiat devota redocndis, nec maluin prxeaverat 
a»ie prsetUctum, du!» pcr nvajoris ambitum poiesta- 
lis, Deum se geiiicei fore prsesumeuiis, foveas Ito- 
«tiiis pe^^oasionii ineurrii; ei qusD, si suo ordine 
maasissei ^rata factori perpelutini &ummse commer- 
tidm Deilatis poluisset spprehcndere , competenter 
sine debito suntmai Dlvinitaii& orficio copidsa pro* 
inisslone lusti-ata, aJ DiTisiitatem tioa poluii perve- 
iiire. Sic <.>rgo sine iliius priQcipa'is aesmnu)» ratio' 
liis aSTeciu, qu.^e in bonis semper relinendis coiUra<* 
riis'(u& refu!andis intemerata persistit , ad cujus 



poiuisset, ineflabili clrcumvenla: pietaie consuleret, 
utninque vero crealuram recle coud uiu luc ratiooe 
moniitraret, qaia ci degeneres angeli per sanctorum 
angelotum bcatituiliuem confutantur. Quud iisdein 
mudis qiiibu.s iiii, itoc «&t, debii» pietaiis oJbicio, 
ereAtoieinque suuin debita prxdicaiiotie iaudando, 
per digualionis ejus augmeuia, proreciumque reve* 
rcntia; cotn|)eleuiis, pariicipdtionem boni parentis. 
stabiliiaieinqise perpetuam seinpiierac glorlgs sunt 
adcpii ; sie isti quoque si eodem lenore niiereniur, 
ad s>itiilciti i}eatituditiem ventre puluisseni, nisi de- 
sides a sui laude £actoris el compclenteiTi reveren» 
tiam nou sequenles, ab eju& r«iracii purtiei, aiiunis 
aliectu, propnab nequivissent increnienia perfeciio- 
nem iue sumcre dignitatis, dum iu» instiluiionis 
clariuie detenii ulterius se nihii egere, uc sibi se 
sufficerc passe pra^sumunl, per qose beipsos obiiuere 
lideiiles quidquiil per solam graiiaiu potuisseut Con- 
ditsris adipisci , quoii in sus prorsus eunditione 
mutabiliiatis bal^eve non poterant, homo quoque de 
fieipso mai.irefttis indiciis revincautr, in laniuin ri:e 
ractus,ut qui per divinam gratiam potelsurgere post 
rulnam, inuito amplius poius&e do^eitur, »i eaindem 
graiiam devolii inetite sequeretur, inie^er pcrina« 
cere, quattiiinirunq:ie graiia isia praevuleai iu^m 
iiide cogncsci, dum et incotumis absque eadem stare 
nequiverit , et vaieat ad eamdem incoliimiiaiein 
rcdire post iapsum. fionus crgo artifex Deus, qai 
scnipiternum et siimatuni seiiiper babet esse , quod 



uiique similitudinem ratiune fuerat iinimal iaiiitu^ ^ bonus esi, atque ideo nec unquam crescendi gerit 



toai, ut ea pro suo modtilo congruis aciiouiUus imi> 
taodo, ipHusqtie seivan>Jo re^drentiam, subsequeu- 
doque graiiara, ut vere timilitudo ejus et imago 
pei-inaneret obiinere poiuissel , (ieretque divin» ra- 
(ionis lanqtiam susa parentis et auctoris dlgna coti- 
Foriio, et p€r iisec nihilomiuus, utpote particeps 
«ternitatis, xterna c«usiare, dum sua quae creais 
lueral digaitate conitdit, siblque se putat in eoquod 
erat facta subjacere, nee gubdita veneratur dcvoiione 
(.ictorem, et ab lliius paniclpatione diseessit, ct in 
ceipsa sine iil^ io qoo h£bebat subsistere posse, 
itos eonstitU, Atque ita erdineta le^illmse raiionabi- 
lit»iis excedens, in irfduonabiiiiails abruptuni per 
vcriHmiliiudijieifk ralioslnatiotas, qui deom se Oeri 



ampiiits appeiiium *. qttia nibii est super id quod 
sempiternum bonuii) semper et summum est, nec utiu 
poie.u ittcl naiione diminui de hoe ipso quod siuu- 
mum bonum senipiternnmque cousentit. Uovie eiiain 
non per r^pin^im in forma Dei dictus esi consiilutus; 
qui hoc babefoat utiqoe per uaiuram, sicut ille spi- 
ritus qui quod nec sempiternu:» habebat omnino, 
nec summtutrt, per rApinam maluil occupare quain 
per aucioris gratlein psrpetcfn consequi dignitatem, 
a qiio sumpserat angelic» substsntiam ciuritatis, 
quemadmodum beaii angcli i» divina gralia perma- 
nentfs consecuti sunl sempitems beatitudinis flrmi* 
isiem : pravus autero spirilus nec illud poiuii ob i- 
iiere quod visus est iaconipeienter iovadere, et te- 



• ^ ^ — , , _- .- 

credebat , aiiducia est ; ci Iliius privsiioue , quse *^ aorem suffi «onditioais exccdeus, in hoc oiiam non 



senipiterna viia est, In istaoi rccidit qtix sine fonie 
vi X vitam perpeiuam retinere uon posici. Quamvis 
ergo pro liis traRSgregsionibus digna fuerii uiiione, 
justus iamen arbiter Deus ^c isiftm creaiuram propo- 
ftiti» kgis xquitatecorripuit, ut quae divinum sequi 
tramiiem inter felicta fasttdivit, sii>i!nei ijiSam merita 
iaiice dimisit. (]{ tamen qiiia et decepta fuerat cre:i- 
tiira} potioris incursu, iiUus scilicet qu.ne frcmcb;it 
ilio lerrenam proficerc posse sitlis^antiain nnde spi* 
ritaiiE. I^sa deciderat, ct tnnqiiam solatium capere 
cnpiebai de alteriiis ruiiia ereaiuroe, veliii noit sotuiu 
se ciilpaniiam ex alterius qtioque iranitgressione 
pri'ie:iderci , sed bpsun^ suum in Crealoris referret 



potuit pernianere quod factus est. Aiictor ergo bo- 
nus ut honuni se opus eondidisse Ormaret, si in 
eadem sui coaditione pcrsisteret; inferioris creaiure 
suae miseratui offensatn, quod spiritualis sulistani>a, 
qiiae ct sui et aUerius processerat, ipsa deceplriK 
aiqtie m sua nequiti» persevetans omnino conscqui 
digna non fuerat, terrenae conditionis et per fiaudem 
deceptse subsiaiiiiae naiuram pariter clemttnter sus- 
cepil et causam; sicque, ut nunc J^reviier explicc- 
miis, coinpeieiili lapsarri dispensaiiohe reparar.; pro- 
poncns, iil in seipso lisec eadem nstura, quse per 
ioobedientiam moriis rediret ad vitara, solus ipse 
peccai in se scicus [forie peccaii nesciens] in bub- 



m 



EP15T0L.« ET OSCRETA. 



«26 



fttaniia qunin fost peccaiiim resUuriuula;» potetti h ^gffmtum^ erHiliin Ckmio, inoptr^ia ionia {Epha» 



l)enigiiii.tt«i SHS06(!«r8t, ui i«>debiiani itiorleni quani 
Mite peccato uliqw non debebsi p?o hfs qu! fer 
peccaium debiteres inorlis iissiiierani, impiilartl; 
simnltjue diaholaro !jw*'i»is dercpt^^^rem «5«! con- 
seitlitMitctn sibi subliium per divitjnm lenebat jure 
genU>»iiain, psr Jusuiiam iiiUrl ei rcddere jam de» 
bei.iem. Et ctim oeciiirs.sel cnm in qntsn sine pcc- 
cato licffaiani non habebat.BicnSoei vicenoutua 8ufc- 
jijgareHir addicius, qaiqna sc bunisat: i»ubst)iiitix ut- 
pote capiiv» suie tlomiHoin deamqHe Jnctabat, buic 
et jusio paril-r, et Deo vero miitiso sabdefemr. Inter- 
erat enim .Tq<>itatis iiiim^n^^se ut non Dbriiptae diviux 
poienlix diasbobis, sed ijisiiis bominis etiara qtjem se 
proslravisse jactabat justitia vtiicei*ttur, quihus nou 



ii)< liemque ips£ de esdero : /n Chrisio enim Je$u ne» 
que etreitrad^iii, aliqxHd talei^ ntqae prcepvtlum, ted 
Hcve cr«ujra {Gal. n). 

Ha^cutlque creatnra, qua in Ctrislo refceti suunfs, 
non qua «b iuiUo facti sumns, de qua eiiani bcatus 
Jacobus sp<istulus sic ait : Volmtarie g«nui{ t>»$ verbo 
vtrUGiis, itf tmus iuHiuin aliqtiod creaUirce ejus [Jae. \); 
RoniJSms creaturse quae in Adantcondila est, sed ^ms 
l^iUrit luiMmm, a (Jmb e»< omne dalnm opiimum et 
domm perfectum, voluniatc geniia veibo veriialis, 
inUiam sumpsit in Cbristo; ei hoc ipsum ideo iie 
quibuscnnque suis Iionis Qderei bomanA subsianiia ; 
scd quidquid recti iii &e esse cogQ»sceret, dcsiirsum 
descendons esse pcrpenderet ab incomraut&biii ei 



§«tis habuit roparator escelsus nt ipse tantomraodo » sine Ticissitudinis oburobratione Jace semper itit 



in ca nntura quam susnpserat gereret de bnsle bu- 

mani gcnerts lioiie triuinpbum. Qoid enim prxstare- 

tw uiiiversre jiostrae creatum^, si victor diaboli £c'as 

Clirisius esislerei? Tribuit ergo fidesibos suis <j!gn.nn- 

ter imniensa pietate coBSoriium. Tiibuit per graiiam 

suam lidemque cciiatam, ut honnnum millia ineflTa- 

bilis compendio sacranient! partirip3tum ejus acnut- 

rerem, leiiovatxque in suo siiivatoie n.itiiru facil 

rousimile.^, ipsi qunque Herent decepioris soi inuiat:>. 

anrl!.' victose^. iiajjneciJKtrasHpcrhum spirituin per» 

maneniem, hoc e^t provistim curaiione salvandis, ul 

compcli-iitibus modis ad siiae conditionis iiitegrita»rnii 

proJieereri», «ligiiiliitt^mqiic coetesfeni; quatenus eia- 

lionis cxitialis sffectum (qu; iion solum bumnnam, 

8«'d ip^am quoqiie, sicut dicium cst, angellcam pro- 

stravcrai aute italusam) bumiuitate iiecdi>s:tn.t me- 

iliciDaliier deeiiniiret ad inlegritaiem repar.indara, 

qaippe post {."ipsum carcre Jebuit IIlo ma!o quo in- 

tq;ra praeslare nequiverat : oporiebat uutem ut lisa 

quoque railon-ibilis bum:!na creatiira qiiod proprla 

vobintaie peritidef..t, etiam secundwro Dei gratiam 

propr am reciptret roluniatem, et quae sine incrlia 

carabatur, tribueretur ei oi etiaia faaee gequcretur 

ex merito ; propterea noalnit siisguiaris ille salvator 

p(^rfici poiius \n iDflrmitaie virJuJem, qnam raraus 

sine innrniitale ^el ie se coiindentem, vel auetoris 

r.e^li^entcm iieri bainaiiam substantiam sine infiriu:- 

tate seouram. Hinc est igilur quod B. Paulus, qui 

et ruinaw ceiMiitionis bumanae, et resisuiaiioriem 

cxieris copiosins iniiinavit, eiiam de seipso ciam.it: 

A« magiiiiudo revetaiivnum exiollat m«, daius ett nnhi 

Uiinulu$ earnh tneee anffetns Seiartoe , ^ui me cola- 

phitet ; prooler quod ier Dominum rogavi ut discederei 

a me, el dixH mihi : Sv^cit tibi gratia mea; nam »ir- 

lus in i»(i)tt:ilate perftciittr. Libenler igilur gloriakor iu 

infirmitaiiiu^ meti, ut inhabiiel in sjic viriut Chmti 

{II Cor. n!)i eliterum ijise: Vaniiaii enim creatura 

subjecta ettiRom. yiii); adhuc utiqae vanitati, qoan- 

4111!) adbiie niundanis senstbsis imiiiicdlur, corrupii- 

biliqtie couditlone depriniitdr; itla utiqiie creatura 

de qua idem dicitalibi : Sigua igitur wor« creclura, 

veleru iramierurit; tcce fecta xuut onniia »oca {11 Cor. 

y); ei dc qua idem ulibi dicii: Ipiiui enim suinut 



mcnsa, per quam sibi maiaiiiii et vicissiluitinuiH 
obuiiibr:it!(inc fuscatss, luminis vert mnuos scuiirfi 
im{«i)di. IIxc esS igitur ills creatura quaD 8i'irituali> 
tT vivens, nun Toieus sostinel morulis infestattoRii 
afTecids, cocira quos Indeslneutcr pugtians, malici 
nou haliere quos vincere^ quaoj c«m iufcsto jugiiet 
hcsie cusifligcre. ^n volens et^o subjaceat in tan< 
tum vanis desideriis, in qtiantum sino dubiiaiion - per- 
ituris. Unde dicit ApiAiolus : Caro concupiscit ad» 
vertui $pirttHm, et $piritus adiersui caruem, m( tionqtia 
vtiltis, illa faci^it {GaL v); sed propier euta, iaquit, 
qtti subjecit in spe (Rom. vni), ul neiT»o io hac scili- 
celvila rursus de plo.ia felidiaie sii arrog^ns; ac ne 
rarsus forsllivn desperailoictj succumberet, sic eani 
' suiiji cit his moiesliis perferendis, ut lameu spe coit- 
solctur ereeta. H»c esi i^itur sine ambiguo croatura, 
de qua ai!, qtiie et ipm creeturn liberabitur a tervituie 
corruptionis in Hbertaiem glmw fiiiorum Dei {Ibid.]. 
Tatefecil tle quacreaiura TeilctintelHgi, in liberlatem^ 
iuquieiis, fitiorum Dei, qa.£ iss h«c mundi> ex ea parte 
nnnc servit qua vitiis iafestaiur hiimaMis ; tuuc *d 
liberiaiem filioruia Dei perfecia gecurilate veniMrain, 
cum corrupl':bile hoc induerit incorruplionem, et nuK- 
lale hoc indnerit immortuiiiaiem. Vt fiat sermo qui scri» 
fiui eat : Absorpfa est mors in lictoria. Vbi esi, inors, 
rictoria iua? ubi est, mors, sliimtlus tuus? slimtiiuB 
au;em tnorfit peccatum ett, vittHS vero percati lex. De9 
tiWem gralias, qui dedil nobis victoriam per Daminum 
nnstrnm Jeium Ciirisium {( Cor^ xv). Quapropler bea- 
lis Apn.«iul«s manifest iis volens et de qua crealurft 
«geret, et de qua ejus servitute, quave iibertate dis- 
serere", uipeie perquein Christus loquebalur, o«en- 
dere, adlmc inculcaf, et dicit : Scimus enim quod 
omtiis creiilnra ingetniscit et parlaiil {Rom. viii); noii 
iiisi raii<^n:ibi!is crc:iiura esl, vl illa raiionabilis, qux 
qiiid iugeriiis-cai, qiiiilve fiaTiiniai, jam reiiala co« 
gnoscit, ct infitniiiaiem suana dt&rus, piomissioneui 
perpeiuae tranqnilliiaiis exspcctat, quo doctor egrc- 
gius qu'>iis [U • peidncal. liiliseiiiiu- iulucndtim esi : 
Non soittm, inqiiicus, illa, hoc esi creatura pftpuli 
Chrisiiaiii, sed nos ipsi pnmilias spirilus Itnbentet. Ipsi 
utique apostoli, ipsi F.cclesic priDtipes ei pitreiiie*, 
qtii pnmordialiier s.incti Spiriius doua sumj»seruM», 



IS7 GELASIl rAP/fi I m 

mix ecdosiasitcis miniUlrarenl splrhtta!iter iiicrc' A Certe «uiiu ipse qui iiccc dicebai, ex Deo utl:{tie n»- 



(oer.iisr ubi stne eDnuroversia senietipsiis i]«ie<iQe m 
una eademque qaamvig oinjore gratia prxditog, uiide 
el ait prhnUias spiritus liabeiUeSf quasi priniaiei 
graiiae l>el, ii» una lamen eademque secum toiamque 
Ecclesiam generali condiiioue coust luit : sed eiiam, 
uosoietipsi, dicen?, primilias spiritus habentes, intra 
vos tjeimmus : aperuiiquoruiii ille gemitus, qiieinsu* 
pra dixerat, esse noscatur, et quid gemeret evidcnter 
exposuit, sdopticmmque exspectaiites : cerie jain sa- 
crument I regeneraiioiiis pigiius aduptionis aceepii. 
Hms est ergo ista adoplio, qux pos* adoptionum iai- 
tia su&tinelur, quatve red niptio corporis nosti i, quai 
veiitiira proponiiur? Ergu non accepisti, qnx exspe- 
ctare le dicis? Accepi, iiiquit, sed mysieriis suui re- 



liis erat; ei taixien docebat atque prxdicabat, dicens: 
Si dixerifttttt qnia peccaium iwn habemus, nasmetipsot 
seduriums ; et caetera, qnai supcrius comprebensa 
suiii : sed quaiiter peccare non possit, qui ex Dc» 
nasciiiir.Jpse poiius vir Deo pleous exponat : Si dixe- 
rimut, inquit. qnin nou peccavimus, metulacem facic 
nius evm: quad si confessi fuerimus delicla noslra, fi' 
delis est ei jusius, qui dimliiat nobis peccata, et mundet 
nos ab omni iniquilale {Ibid.}. Paterecil quomodo 
qui e\ Dei) nascitnr, peccaie non possil, ul scilicel 
uun&quisque tideliuraposiquan» ex Deonatus esi, sic- 
ui se non habere peccatum pronunJi;tre non debct, 
HC quod admiiiendo contraxerit. fonCdenli rtlaxa- 
tione submotum peccaiuni jnesse nou possit, sicul 



aovalus ii.iiiaiusque cuelesiibus supi rsies ct in bac B ipse ciiam secutusadjuuxil: Htec scriho vobis, ui non 

pcccetis;sed si qtiis peccaierit, adiocatum habemus 
cpuil Putrem jusium, et ipse esi propitiatio peccalorum 
nostrorum, non tantum nostrorum, scd l«tiut mundi 
(I Joan. u). Qiiod breviier iiidicaium prudcns iector 
I er totum S' ripturaruiu corpus copiosis pot«^rii V:hi.' 
rtcatioiiihus invcnire ei manifestius appr«iMre. 

Sic lempcratuiD nostrae salutiii antiJoiuni, ut omni 
protervitate depot>ita, qui glorialur non in tt, ted itt 
Domino glorietur (II Cor. %}. Eiiain illud praiterea 
diligentibus in:uenduui esi, quod quosdau uiuvere 
perspeximus id quod ait Apostolus(i Cor .vti) cuoo cuu- 
jugibus Odelibusque loqueretur, sanctificari scilicOu 
sive virua sive mulierem infidelein per cujuslibet 
sexus fidele coDSorlinm : el imprimis iion iDconve- 



adhuc inortalitate consi-tens, qu.i! su:) sunt iii ine 
competenteroporaniibus, adeoiHm plenitu>iinem per* 
feclioneuiqiiii vaieam, aiquc hic pugnantium ibi s t 
coiisumuKitn victoria, ubi dicendum est : Absorpta ei>t 
mors in vfctoria : ubi est, mors, stimultts tuits? Nuhc 
auteiu spe salvi facti iuiims; spes autem quw videtur, 
non eii tp t;nan qnQd videt quis, quid sperai? siau- 
tfiH quod non lidemus speramus, per palientiam ex- 
speciamus (/ Cor. xv; Rom.yin}, Suiisclara luce patc» 
feci.'. qiii an siaius in hsc vita iidelium, quid in Mq 
teiioaitt, quid in spe sustineant, quid tota cariiate de* 
tsidercnt*, quod toiuni incunctanter ideo Ht, sicutqui- 
dain ma^ibter Ecclesioe {AugHstinus) sapienter edo- 
cuit, diteus : Ad magiiam enim ut.tilatem fidelium 



C 

malcria esi servaia cejtaminum, ut non superbiai *^nienter occorrit quod dictum est de foKdere coiijo 



iaiictitas dum pulsalur iufimiias, qno sciiicet sua 
«alte.Ti fragnitaie cooinjojiiia post ruinam, non In s« 
fidal iiostra cuudilio, aed ad iilius incessabiilier re- 
currai miicricordiam rcformaiida, cujus graliaiu non 
^userendo, nec in paradisi poiuitiuiemeraia felicilae 
c ustare, discaique sine taii prxsidio iitde lapsam ycr 
qiiQd iiistruitur poit a^rumnas ad gaudia redire per- 
pctua; ntuUuque se magis inculuutem hoc subsiuio 
durare potuiss»', quo non solum ad creationis suje 
redueiiur iiistiiuluui, seJ ad coeleste prxparatur iia- 
bitaculum. Iluic autciii dispuiationi nuilattnus xst!- 
lut^turesse coatrarium, quod in Epistola sua beatus 
^oannes apo^tiduft ei evangelisia disseruit : Quia qv.i 
natus est ex Deo, non peccat (/ Joan, m), ui er. boc 
viilelic i qui r^eatrati sunt, iiou peccare crodauiur ; 
quod uiique si eo sensu, sicut quiJatn uon recic ju- 
dicantes arbitrantur, vir inaguus iile prompsisset, 
uiiiveisaliter utique quisquis reti.itiis esset jain pec- 
care nou posset. Deindecontra hiinc eumdem apuito- 
luMi ftentirc couviucitur, si quis boc cum deriiiisse 
piaileiulii; iiie/uquc »juippe dicii alibi : 6'i dixerimut 
quia pci(a;um non habemus, nos iptos seducimut, et 
verilas i» nobis «<.« est (/ Joan. i): El iterum : Si 
dixeriii.ti,'; quia non peccamus, mendacem faciemut 
eum, ei verbum ejut noa erit in nobi»; et utique ho« 
tantus et t;ilis dicebai apostnlus ; cujus si quis piflio- 
rem se meritis ajstimare coiileudii, ipse videat caveai- 
^ue ucincidet m moriiferseprxeipitali^nisabruptum. 



gali : Erunt duo in carne nna {Gen. ii). Per quod possit 
«onsequenter intelligi, utquoniam cujuslibetconju- 
gis fidelis corpus tempium estDei,et regeneratioue 
purgalitm , divinique saiictiiicatum per puriricalio- 
neui myslerii, secundum qucindam modnro, percon- 
jugalis unitatem carnis etiam conjugis infidelis saii.- 
ctiiicatio corpusattingat, longeque dislet ista societas 
ab illo consortio quod in utris«|ue conjugibns idolis 
mancipatum est , et immundi spiritus habi talione pol 
lutuui, duiu in tllo genere nupiiaruin per legera foD- 
dusque conjujii ad alterum tametsi nescieiitem for- 
sitan nec volcntem divioa benedictio per allcrias uni« 
tae sibi carnisaccedit. In isto vero, et principalisilla 
foriiicatioquaanima alienatur aDeoel spirilus pravi 
contagiuin tam reddal ulrumque conjugemdetcslan- 
da coinquinatione maculalum, quam ab illa fide quae 
corda purificatsummae DiYinitatisexlernus(sjf).Dein- 
de non irtationabiiiter(quantum arbitrorjet illud con- 
currit,ut orationefidelis cujusque coujugis eliam infi- 
deli misericordia quantaconque prsestelur vel ipsa cer- 
te quas ad salutem periineai temporalem : in qua lui- 
sericordianouparumdivinae pietatisacqoirit : etpcr 
boc secundum qucmdam modumpariicepsdivinajdi- 
gnatiouiseffectusedicitur. Sienimcibiqui perlcgem 
sacram describuntor immundi,per verbum Dei sancti- 
ficari lestatur Apostolus, unde etiara illud esl : Quod 
Deus mundavit, tu commune ne dixeris {Act. x) ; nou 
eril absurdum uec inconvcniens quod pcrfidcliscon- 



I^ EPISTOL/fi ET DECftETA. ISO 

jiijiisprctern, qiui«rieripTOipsacojlurae>iafle«niono A 'li^iKis, quo se ipse judicavii iniii|nttm, p.lienterqua 



cunjugii, aliquidetiam iufideJis coniuxsanciificatiotiis, 
misericordiain divinam quara fiJelis conjugis implo- 
Mi gupplicaii(», consequatiir, longeque diSTiirai (sicul 
aicium esi) ab illo coimubio in quo utrique conjuges 
a verse Diviniiaiis sunt purilaie exieri, et voluniarie 
subraoll, seJ immundos ulrique spiriius invocaiiies, 
pari inanjandilia sunt referti. Nam si, comparaiione 
icviuoa vel gravium peccaiorum, jusliQcatus difiiur, 
ab eo qui m.ijoribus esi Tiliis involuiiis i!!e quem mi- 
n«r roatus iiiTulvil (scut dicitur ad Jerusalem quae 
taac criniinum ci prxvaricatioiium immaniiaie fer- 
vebal :Jusiificasli $ororemluam Sodamam {Ez?cli. xvi), 
quanto ntsgis justilitaiio vei sanciificatio, etsi noa 
plcna aique perfeca, sccuuduin lamen quemdam 



ferat (idclis cunjni illo sc cariuss« coujugio, qucMl 
fornicatur a l)eo, c»! idera coiiJMx fidelis tubxreotld 
principalem !k't retitict casiii:Ueiu. Itaq«e et adiii- 
tero raret, e< eo qui respuit uitn veraciier fieri cars 
cKm conjugejim fideli, nec av^rtinei ftiissel giiimuru 
qnod divina sibi despeserit lege cunjiigii ; ac poiius 
iibenier accipiat eum, qui anima sepaintus a Deo est, 
et a seqnoqae eorpore fuisse divisum. 

Secundum bunc igitur moduin eiiam de laliun» 
filiis accipiendum est, quod iilic con«equenier asse- 
riliir, ubi Apoatoliis : quod tiisi lincc sanctineaii« 
iiiter bujusmodi conjuges proveniret, fiiii eoruia im- 
nimidi essenl , nnnc aniem sancli suoi. Sancii sunt 
enini, secundum quemdatn mpdimi in comparatione 



modum coinpeienier accipitur, nbi noa solam a fidcli ^ iHofim .qui ex ulrisqne parenlibus iuimunditiae dia- 



cotijuge minus peccuiur, seU ab~ ee eliam conjuge 
p ccatore remedium summs Diviaitaiis exposeiiur, 
quam ubi a coiTjugibus utrisque peccaiurl Naui se- 
cuiidum qucmdam modum b.tnc sanclificiitiuneiii per 
fidelem conjwgem itiaai iafideii conjugi perveniro 
I1.1-C ipsa verba testaoiur Apnsioii ; siquidem non jam 
infidclcm conjugem legitimam sanctificationcm sitm* 
psissecon{irmat,quiaperfidelem conjugem qnippiara 
saBClificaiiunis acqdirat. Denrque quu sii conJiiione 
censenihis sccutus adjunxit ; Nam si in^dcit$, ditcO' 
dat(lCor. vii), noa jaaa imie lauquam fidelein snscipi 
designans, quia per bxc qux dicla sunt aliqnid ad 
euui pervoitii fiilelis conjugis, sive consnrlium, sctt 
preceui divinar saaclific^iiunis et graiise, sed uisi ipse 



belicae mancipatis contaiiiinaiisque nascuiitur. 

Isti enim ex ^a pairle qtia de sancia canie fidelis 
p;^rentis, et templu Dei, et Deiim u'.tum iu suo corde 
geslantis exorti suni , nonnibil divins benedlcii^nis 
Iiauscrun},iu quauiiquebencdictione sanctitascouti- 
netur, cuiusdigtiatiouc pcrslricU, sanctinooimniento 
nuiicupajiiur. rerhanequidaraetiarasajjciificationeiu 
assunmni, utad eam sicul compeiil perveuiant consc- 
quendam, janj eiiis per parenicin fidclem rudimcnla 
percipir.nl , el odorem s.nnciaj adopiionis agaoscunt , 
precibusChristiani parenlis, quibuseissineambigu» 
iniploralur divina misericordia , utiqiie sanctilicaliei 
jain prxbeiur, e: plerumque fidells studio parcntis , 
vel ad veoerabilia lcca parvuii d. feruniur , vel eiiato 



qmiquefidelis exislal, pro infideli .il prccu! dubio ^ >'es<^'enl'^o* rcnaiis fonie hapiisinatis sanciilic.itia 



judicandns. EH ettam ilie modus iniideitconjiigis3n«- 

clificatiunis impertienda: per conjugem jam fidelem, 

^i huic exborl.ttiouem conveisiunis ad Ueum, ei cre- 

dulitatein suoirase Divinitatis iusiouei, majestaieia 

virtuiemque ejui incuicet, el per allcciura conjugii 

eum f cdius informcl el iarlinet ad fidem, asiruen» 

quxsit spcs in unnm Deum crcdeniibus, vel in luijus 

viiae curso, vcl posi cjns transiium qux requies sit 

fulura. ilxc cum per fiduciam conjugii sanctis verbis 

cor ojus assidua vocc pulsando conjux fidelis fre- 

quenter insinulit, diviuae saactificatienis cidem, et 

menti ej s, el cer|li)ri propinat eiTectum, sicut atl 

I eatus Peiru-» apostolus : Simltiter mulieres subdiUg 

eint pirts, ui si qui non creduni verbo, per mulieris con- 

venalioiiem sine v.rbi^ iuc '.,1i>U^ comideranlt-t iu '.iuiOfe 

c slam conversationem restram [I tet. iii);quam si 

per faaiiliaritalem suscipiat conjugalem, et Dci gra- 

tiam sibi p r aHectum conjiigii ministraiaai noo in 

va uum recipiat ci rcfutet, fit sanctificaiio per fidelem 

cuniiigeflQ coiijugis infideli:*, dum bisce modis ex in- 

fidelitate in consortium sanciificationis altrubilur. 

Alioquin si obiatam sibi gi-atiam i>cc per aflecluan 

suscipit coajiigalem, qo:e in vacniim lam divinx di- 

^ualio&is, quam eiiam bumanx singularis afiectioiiis 

ulillius, xsiiinat abnueadam, atque ob hoc ipsam 

quoque conjugis affectioncm nitiiiir abjuiare, ci ab 

ipsius pii consoriii lege dis cdeie, digne perniitiiliir 

eidein iicentia discedendi ; qnia non cst i lo ronju^fiu 



pleua confertur. Aui ubi jain c.ipa<-es raiionis exsti- 

terint, adbortaiioet iiisinuatiu pii parentis ingeriiur. 

Qnae oinaia sanciificaliitnis insirumcnta esse maai« 

festum est, quibus ui [/"orie aut] ad ejns venianl 

[F. veniunt; et ir.fra, dispolianl] firmitaieni , aut 

si isia despiciunt , semclipso> sanciificatiune dispo- 

Ueni, cl grali.nn» Dei, quse his per alTectum parontum 

ingeritur , evidcnier evacuant. Aiqi.e ita de .'•anctis 

Ycl de erudilionibiis s !nciilalis abscissi, in non sanc- 

lo.-ura consonia piofina reJigUiiiia". Dequiljus nib- 

lominus sic dicaiur, qiiomodu Je parentibus eorum 

infidelibus praecepium ; Si infidelis ru/t discedere , 

disceUai{I Cor. vii).N»nqiiidn:iin Irxc genera sancti- 

taiis vel sanciificationis Je utroquc profanu pojrenie 

i rogenilis filiis intiraantur ? tcce quid intorest inier 

sobocm ex lllo vel istu conjngio procrcaiain; ecce 

(|uemadmodum isti familiares et prupinqui si:nt 

sanctificatl , atque idco non immerito sui ■i) iint 

eJiii. ct quibus divina miscricordiacunsequcnier ejus 

precibas imploratnr, qniqoe cum sancliseducarKsni- 

biis imbouDtur, et sacrx religioois iuitianturalfeclu, 

ad cujus si perveiierint firmitatein, illius per s«cra- 

menium sanctificaiioois plcnitudinem consequuntur, 

ciijus per fidclem pareuieiu etiam ante sacramentni» 

rudimenia sumpserunt , per qu2C rudimenta jaiii 

saiicti , qui saneta institutionc proeparabaniur, nou 

in ongrue sunt vocaii. Munquid autem quia dictuiu 

cst sanctjficari infidelem conj>.igciu per fldelem , iu 



134 CEL^U PAP;£ 1. iSi 

diauin esi, lU iam propriae cvediaiiiAiis «anfcUfiea- A ea^ (ycxuuvt), (^ddialK^i e«att! operariu». Diciu« «si 



tiuiu; noo ef eat » ac tm\ magis iti«o quia pcr Ulam 
fiifRiltariUieinriiieiit coojugis (>ercipt€iid<e saiictidea- 
tibtti pros,(iiias sit ei propinquus eiTeaos t ^iain si 
iaiii saiDciincalus diceretur, ai saactiAcatioDepeiriVus 
Ron cgeret, ncn tie fiudetn in cotisec|uoiiiibubdicercl : 
infidtlis « ra/i diicedere , dUfedat ; sic erga el Qtii 
corani niincupaii &ur.t sancti, qnia per sancti parenlis 
a/Tecluiii capicndKstut proxiiiit saiiciit:ais; iion quod 
jain ipsi prupiia sancii&catione non cgeattt, qu» 
ulique, fticut nuiius Christianus ad>iubi(2t, gtue re*' 
generatiuQis sucne mytiterio nee suntitur nec bate* 
Uir; sicutet parfius&cruin inOdeU!, slc sancUUeatus di- 
citur per Qdelen), ulst uuien iugestae sibi per rulelem 
Ciinjug^m sanculicationi& Ipse !«glliinuiii tioii tusce- 



isnien disciiHiius stiain cunt nec v«ru8 es&«t, «l 
ecs^aiurus Iioe dlci. Est ol iiie niodits , quod siepe 
velut geoeraiiier et absoiuie diciiur,euni lainai ad 
etnnes geoeraliter fi«Mj periinere inauiJesium csi, ul 
cum dicilu? Abrah» : !n semitie bio kengdiceniur 
«mnei §enUi (Oenes. xxu), onines qnideaa genies bc- 
oedicenteir ; »ec «rlt ulla oatio sab ccelo aii noft 
prtBdicetur £9^i^eltun), et tunc veuiat ftnis; sed 
ipsse genles ooo et iuiegro omie» bcBfdiceiitur, 
quia nofl omnitiin esi Qtios : yel sicuti est, ommis 
linsua con/UetUftr Dee {Philip. u ) ; cui loeationi 
sensus iila t»iafieetitttr , cum es parte totum saepiu» 
auucNpatar : si(;ut el tune boino Juda cuni totam 
geniem preeul di:tK& ucminsret. Slc et illi lide^es 



pit eiTccium , infldetis iuerit nunctipaius. Sicot ergo B sancti videfi pessunt rocati, quia iQulti, vel ptarimi 



euni, qucm per fideieni conje|e«n saucUi^icaiutn dsiit, 
pusteu ntiucupai iuQdeiein, qaia proprie ipse vel ipsa 
iion eredi lil, sic ct jllti ijut per fideJem parentem ee 
mado s^tciificaii !{uo coojux , i>ancii appeiiaii sunt, 
uiai ipsi quo^ue proprie eredant, in&delea conse» 
quenlttT eKistunt. Satis eHim apparet, secQuduiu 
quemdacn niodum sauctiricailouem hattC ecningis 
ap^Hsllatain, qui pustea inUdeiia asseritur ; tiie etgoel 
de ItHis inteliigeibjunt esL £iunquid igiiur, qaod s«pe 
repeiendum est, sabuies pro&norum huju^ceuiodi 
sancti)at'ii aliqua cujttBlibet parenMs poitiono contC' 
gitur, vei ati luibus hujusinodi disciplin s, preciltis» 
aJltortaiioniba» cujusplam pariieipaUoiteui , vei iio> 
liiiitm, vel audtioni, vei eruditioaciit sauctitatis asso- 



9% tiii^ per ea qas dicta sunt, mysteriis iuibuti coele- 
stibus y saiicti elficienlur , el luerito jain esse dicti 
nuil qaud futuri sunt , toI ei ea porlione , qua pcr 
reiiglosuin paretttem eruut participcs sanetitaiis , 
tsnquaai jain ex inlef ro id esscat, saflcti suiit nuncii- 
pettt, ve! quia ex taiibos Sliis rouSti Itituri esseot ple» 
BSi sanctilicailonis iueredes. 

Jain et isii «s eo quod ftitorl fL>eratit noncupatt 
subi, ei [icet boc esscut piariati forsitan nune futuri, 
a parie sanetorum toit saBCti generaiiter suol rocatt* 
D« resurrectiouis vero ({ualilaie, «'el de ea qose post 
resurrectioneaei Si-eiieK eii futura, audiamas Apos-o- 
tutn pnedicantett, uiH ait : Sed dieet aUquit^ Quomodt 
rtmr^etU niortui ? Qmli euiem corftore vement (f Cor, 



nia, qu» est suh imuiuadorum spiritaum dowiaa- G xy) T et hoiTianse meoUs difndeitliam redargaens. 



lioiie cotiSisteRS , et diaiHiiicis prxvaricaiioiubtts, el 
e4inlagii» inancipaUi 1 ilocmodo semper immunda esi, 
quo parentes, qoandia in eadem perTersitaie Goii- 
sistit; pleriimque suieinet per .iiiticijKitioitem (<{uod 
tn Seripluns S4i*cU: lexlii frei|uenitus iuveniiiir) jam 
e>»e dieiiur quod futurum est^ >tcut in Evaugetio 
legiintts. Qutd Jesus nioriianis cral p; o gen:e, et aoo 
l>ntum pm %mw , sed uL filios Oei , qai erant dt.<>* 
;«iKr, c^sigiegaret iu uuuni. Fiiius Qdi ceite jam 
nuncop»>ai qui adbue es^t>nt diSfa&a graii.e evuca- 
itonc \ttx munduin sacr^s iiiuovaudi uiTSUriis, in 
Dei liti»:> adopiandi : vel cmu dicitur : Bcaii <fui tiou 
mdefiitt el crtdideeunl (Jmn %\) , )am bcati appeiiitii 
stiai qai adhuc tunc ftituri ruerani beati, cuiit esseitt 



qttam merite slttitam , qnae Deo qoidqaam judicarcl 
imp<»&itMie, Dunctipafido, eocapeieoter ex rerum 
etbm Yi&ioiiium et humanis cotiversatioatbes oslia- 
iara stmiiitodiaeK) eoiiiperaiiooemque tnag&iiicsm 
prseiarus doeior ioducit, diceas : iitsipieas (qai Deo 
Iiae imposslbiiia destimas, vel ambigis esse (lieienda), 
la quod settiitius noo vivificatur, nisi priu$ meri^tur 
{Ikii.) t Qnam similitwdifiem ad resorreciioaem cor- 
poris posc mcricm fiuuram coaTenieater aptavit. 
I>einde quod secutusadjecit : Rt quod $emit*o*, ttort 
ear^fU* qnod fnturum eslseminat, sed itudum grattum, 
tit pKls triOci etc^ierorum. Deus aulem dal iUi corput 
fTout voluii ij^idetn). Ad qtiartiatcmjam et speciem, 
qiffls posi resnneciiiriiein futara est» geous eompara- 



nuae non videraut crcdi uri ; sictilet p^efumqoe pro lionia adfiit>ere curavii, prout toluit, inquit. Quid 



{auicndis JMR f»cta re&;ru!itur, nt (Qderunt matius 
mtat ei pcdes mtot {Psal. xxi). Iictu t&nquam pro« 
ttt ndo deriitiiur qa»S nou sit c;)irsa qualibtH liiiCr- 
venienie faci^odaiit, sicut bcaitii» A{>osioius pro de* 
Tuiiotic prxtiicatiunis iujaticta! ud ilispanias se pro' 
f«i4.'itir iitiiotii («it!)d taincn ccrta dispensjtiane 0<:i- 
tatis <iucd lierei n\>n pruvenil ; niier cum appella- 
tiir aii ,uid cs£8 qnod hoc ipsutu es&c ce^savii, vet 
cessalurum eai it<tc ipsitm esse <|U'<d dicitur , ut 
Jmlas aposiolus qtti praRvaripando, fiDod esiappella- 
ti)s p.misii, sicut idein ei disoipulas dicuis esl, cum 
qiiide!!! ncc CitrisU discipulits csset , sed po ius dia- 
boii, sicut dc co diciuin est : Uiins ex vobii dinbolus 



adltU€ quaeris ? proal voluerit Oeus, «ic dabit uni^ 
euique corpus iTiefEabUi poientia gnscUatuiii '. sad 
fersitan arbiireris Jtleo roagis signlQcdri non ani- 
euique fuiHn refotmandam proprie corpas, cum 
asiruaUir prout Deus Toluerlt esse reparandunu 

Diitgeuter ergo sensum plenius hacc traciartns in- 
teudc, sl sdre eot.aris cajusmodi corpus onicuique 
»U Deosboc ipsunj proul Toiwerit reddlturus, et t»n- 
quam UM jam tunc aJ bta respot-.deniis Apasioii 
verba perpeaJe. Nosse desideras quar»; ro>usciiaiis 
homiuibas corptis prout Deiis voluerit ait damrus, 
agnoscc prtiile icr, et xtticuique seminum pioinium 
corpus iJbid.}, qcoA utiqne noii siiie causa vir I)eo 



155 



EPISTOL^ ET DIXUlTA. 



15« 



plenus adsiectU , nisi ui futura» bDniinum li(ijusnio«li A scwir.mn jjiversUa* intlicarei, suppeUIiaretqHe pieu.K 



dubuaiiones expelieret, AoJi, inquam, qiiod sapieo- 
leradjecii. el ex siiniliiudiue rcn» ips^m c«i coinj^- 
raiur agnosce : et unicuiqui , inquit, uminum pro~ 
frium ccrput ; si in siniilituiiine proptiam corpus, 
er^o ei in re, cujus similiiudo est , propriuni corpus 
c^riuni esl esso reddendum ; semiija eniiu ista siue 
cenlrovcrsia bominibtis comparavit, de quorut!) uil- 
que mur(e et resurreciione loquebaiur : atquc ideo 
«inguia Bingulis coarerena , quantum ad Viviiicanda 
yost mortem corpo»! periineret , de grani non priu» 
viviGcali quam niortui coraparaiione Biugulari mira- 
biiiier explicavit. Dehinc quali post resurrectionem 
coi pore censereiur esse quisfjue veaturus , id est , 
uiruiu hac conditione , quam moriendo gesiaverat , 



comparntioni tacuUas per iiuam ad spscialiiiiieiii 
eorporum designsndam convenieniissime dicereiur, 
€l muuiqueseihiimm irroprinm corpus {I Cor. xv) , ut 
quod una species ciijusiibet graai, discreto scxu, 
qui ei iiullus aesiiroare non possel cxprimendae cor- 
poruiii proprietaii . sicut sx-pe jam diclum cst, temi- 
num diversiias iuteiligeitUam minisiraret. 

Triplex igitur io hac compariitione propositie» 
dlspuiatio, dennitio est; ei quanlum ad inielligendam 
resurrectiunem periiuet corporaiem ex simililudine 
grani mm prius yivificaii quam raortui compeiens 
similitudo sufflciensque depronipia est. Quautuiu 
vero ad id atlinel. quia non id curpus $eminatttr quod 
fulurum etl , sed Deut dat iiii corpui proul luU 



an ionge meliure, uilulominus iila similitudine pate- B(i^i(^'}, in ejosdem contiuentia lectioois necessnrio 



/ecil, quain secutus exposuit : Ei tu qui ieminas, nu<- 
dum granum seminas , ut putu tritici aui aticujus ccB' 
lerorum; ei Deus dat illi corpus prout vuit {l Cor. 
xv). In hac ergo fonua corpus Deum dare, decen- 
tius quam obierat, evideuter expressit; sicut iti sub- 
Fequeniibus diciiur : Seminaiur in corruptione, swgil 
iii incorrupiiouem ; teminatur in ignobililale, yuvijii in 
gloriam ; seiimaiur ia ia^milau^ surgit in viriutem ,' 
geminalur corput tinitmlt^ twgit corpus sphiiuate 
{ibid.). Ecce quemadniodum bomiDis morieulis non 
hoc seminatur quod corpus est post futurum. Ecce 
prout vult Deus intelligitur resurrecturis corpus re- 
foruisre posi mortem cum insestimabili sux miseri' 
cordiae voluntate : quod fueral In conupLlune senii- 



causu reseratur, cum corrupUbile corpus seminaHim 
perhibcturiucon-upiibiie reddiiurum, et caetera, quae 
huic sensui probantnr adhxTere. 

Quanium aulem ad proprieiaiem corporum respi* 
cll edoccndam, plenissime decJarniar quoii Ijeatus 
Apostolus nequaquain seminis nnius comparniioue 
contentus, per quod proprietaiem corporum nojj 
pos^ct ostendere, cum id una species, ut supra ine< 
tiiocatiun est, seminls oon haberet, giiiduit ex semi- 
r.uju diversiiaie monstrarc uuicuique surgcntium, 
qui suot utiqite seniinii^tis comparati, prupriuiu cor- 
pus esse reddeuJum. Et resuig^^nt ergo bomiites vi> 
viiicali post monem, qui utique prius morienilbus 
etpo^tmodum viviftc ndis seuiinibus cumparaii sunt; 



itatum , incorrupiibili uobilitate restaural; quod fue- C einon boc quod morluniur , id esl lanquam semi- 



rat terrenx conditloiiis iu iguobilitate sopiium , in 
gloria coBlesti resuscitat; quod fuerat roorlaliiatis 
iiilirmitaie resolutum, redintegrst iu imuiortaIi:atis 
decore vestilum: pusiremo quod fuerai animalude- 
fuoctum, corpus siiiriluhle rcstituil , et refonnai; 
qu e cuDCia ad slatum meiionitiouis sublimatiunisque 
respiciunt. Ula vero qux restai pars comparaiicuis 
ddnexae speciaiiler ad proprietatem curporis unicuique 
redliibendam pertini^e lirmaiur, qua consequcaier 
dicilur : Ei utdciuqut tsminum proprium corput ; ubi 
saiis apparei irt quavis resurgentium ciaritate pro- 
prietatem corporis esse man^uram; uec otiosum 
quod feeatus Ap0i"?clu5 ^sTn ds io-o hun:2L:. r;,-s3v, 
qiiod solum est ulique susciiandum, necalia qu^^^n 



nantur, resur^uut, ti:d Deus eis dat corput ui m!t 
{ibid.)y ul sit de corruptibili incorruptibtie , dc 
inonali imaioriale, de inspiriiuali spiriiualt; ut 
quod msrtis fuerat cofidiilone Uecoluratum, i.minor* 
iale et decorum iutegriiaie reddaiur, et prapriuta 
corpus slcut unumquodque seminum slue dubio re« 
ccpturi suut : quud quia di?er.so sevui m ua9 seiuiite 
cumparari con peierat, ex scaiinum di<rersiiaie col- 
iatum es>, ul ex diversiiate semitiuui corpd.^um pro« 
prieias siguaretur. Si vero propriuiri c(H*pUJ resnsci- 
laius quisque suscipiet, iadubitanler es^ con<:equeus 
ut unicuique sexui corpus proprIotitr<^forin9<ur; ({ui:», 
sicttt dictum est, et uaicuique senunuin propiium cur- 
pus restiiuiiur auiibutuni. Et ai uniculque seiuitiuut 



que substantia boc est munsre decoranda, atque ^ proprium corpusrestituitur, perqu^euiiquesemlna in 



ideo sufficeret ad unum genus bominum tmam spe- 
Ciein seminis gralia comparaiioms adhibere, per quant 
et uun prius vivilican quaui mcri, e; houoral>Illu> cop'' 
l pus qu:im seminareiur e.xsurgere perducerei : sed ut 
diversi sexus proprium corpus asioret [F. asseren^ij 
inuovandum , qttod io uaa (^pecie scminis quaniui>r 
ad simililuJinem respicerei, non h tbebat; ne per hoc 
ci uiiain tantuiiimodo speciem resiiscitandurum ccr- 
porum futurarum signilicasse pularettir proprieiatum 
distinclione submoia , discreta Qu;ecunque senttnum 
genera coniparationie su£ caut^ conveuieuterqae 
duxit istdhibeiida , ut proprietaiem corporuin , sicut 
dtctmu esi,<;uam uiia sp' cies itisoernere non vale!»ai, 



utruque sevu omue genuH hominum designaiuui est, 
sequitur ut oiunegenus humauuin, quod iu uiruque 
sexu Istl» f^si seminibus uesigu«tum,proprium sii cer- 
pus resumptut um. IIoc oes ex verbis Apostoli £ias est 
Subria considen>iiono meliri, niira qux caren luin 
est iemeiaria curio»itaie prorumpere; propter (juoii 
eiiam commonemur : Aitittra tt ne (juatieris, et [ar- 
ti9ra ts ne fueris tcrutatut {Eccli. m). El, ■Vo« alia 
mpieftlet, sed humilibut canteudcntes {Bcm. xii). Pou- 
renio siteDileolCi illud, q>wd apostoiica quuque prae- 
d catiune flriiiatum &si, ^uod ocuius uon vidi:, nee 
auris audivit, nec in cor hominis ascendil qua prwpU' 
ruvli Oeut tivmiibus se (1 Cor. u), quisquis superius 



135 



CELASU PAP;€ 1 



U6 



luemnrdti &erau& Apo&ioli aon esl mieiiigeniia vet h. <-jus eoitiliiin iu iili^ quoqiic tlafnbub <lecore pemia* 



cuiHj»»ralione eonttfnlus. ad i»<Hi cerie, veiil nolil» 
Siiie dtibitatione coik^ingiiur, ut qt»! ocuhifr tio» 
vi<iii, nec auris auJivit, nec incor h«mioiij ascendit, 
qualibet audeai 5ibi medialione compouere, quasi 
verbo liumani corporls aliqua membra «iJjvabilia, vel 
deeora, tel reprehieri^ibiliy alnl creaife, com Deus 
feceril omnia l»on* vzlde {Qenei. i), el unamqnamrnie 
s^eciem in suo genere compcieBti dea>re 8ubn.ixann, 
nUi quod bxc, quae inhOrtesta nostra sunt dieta, eon- 
cupisceniix priniordialrs deeolurasset exccssus ; quue 
uttqa& sic roeraQl instiiuta, ut ad nulum noentis bu- 
man» £»muten!ia, lantKmmodo es aniraiv mrtonalis 
erbitrio ad proereandx sobolis eausaoi suis ofiiciis 
DfngerentQr. Trxter banc yero f ausam nitiil conira 



ne&t, nisi foric isii tiiaiii iiSic adl^iM" exisilnnmt nio« 
tus ciM^poreos oriiuros, ubi (sieul ip»c Do.niriiis nii) 
nequ^ nv^ent neque mhentur , sfd iunt tteut angeii 
{Marc, xii). Quod utique si tn un.tm spcciem corpo- 
rts umiuiqiie sexum oranes Tueraut suscitandi, cur 
dicereinr causa peiiitus ncm ruisset. Quia poiius cum 
fcraiiteo saiu magts coiupeiat nuiiere, non ilMc 
dcfuiurara, sed cessaturum prorsus a nupliis indi- 
catur. CuRi autem niiiiiominus scripium sit, m ee» 
piat unttsquU-jxie proprm corpora qtue ^es$':t , she 
bttna, we maUt {II Cor. v), qitonicdo id (iet, nisi 
utcrque sexus in sui corporis pnrprietate vel jtidicium 
subcal, vel prsemiam boatae resurrectionis accipiai ? 
Falluiitur aulem quiputani illud A{oUoli te^iimonium 



mentis imperium, qua prspveiiiendo insolentius vo- B sibimel suffnigari, quo videntur asserere ia viriiem 



Itintaiem, vel cnt» i<l voluntas expcleret, quidquam 
relellionis arTerent. Scd post<juam aiiinia summis 
suis »ubjecta noo cunstii f, pari in seipsa natur^^ 
coitlumaei:» tegc punita superbia e»t, ul huicquoque, 
id est anitt s dominio siib^ecta eonsequeiiter obsc- 
quia repttgiiarcitl, el quod veiili pnEsumpiione con- 
Iradixerat iium.iua: mentis itiobedicns appeiitus, in 
ea p&rie eorjtoris indiearet, qua degeneris, ac deco* 
iurat» supcibaeque raiiicis procul dubio vliiosa fuirat 
t^eneraiio propagands : qu» utii|ue si hic nisi essent 
h;>C exorbitatione foedatA poluerant decore tantiun 
humano geiieri propagando lam bonesta (jiiam mo- 
t}«rftia persi^iere eiian^ in corpore sinc «iabiiaiione 
lerrerK), quanto nia$i« credeiuium dl in spiriiunlj 



formam omnes bominea resuscilanJos, obi aii r Oo^ 
nec occurramut in unum viTum perfectum (Ephc*. ir), 
Quid ergo fucicnt cum rursus idem dicat ; Oeaptmdi 
voi uni viTa.virg!nem xatfcm extdbere Cbristc [11 Cor, 
X.) ? quod iiuit- oiiqtie opinioni eorutii erit sine duiii* 
tulione conirarium, nisi mystcrio compcteiiier Itt» 
spcctu modesfa nicnte cognoscant quali cr ut um 
coiiveniat, quid lt&qu€» velll sibi, quod ia uiroque 
sexu desciihat Ecoiedia, qt:a!>lum l>ainiiio rcseranfe 
sentinius, exponlrous. Ab initio Chiittum et Eceie-' 
siam bumana eeme «irriililodinc conjiif ii desigfialatn 
sancta Scripti.ra te^tatur. Pruinde eum femineo sexu 
censciur Ecelesia, iuOrraitas quidem uumanar con- 
«iitionis ostcnditiir, qus tanqanm ia Ecciesia conjuigd 



odrpore incffj iliter dcceniius haec posse consiare; C Cbrlsli conven cnierexpiimitur; sed nwnine viigini 



prorcipue etiin uiiiii jann geniialis ufncii in illa perpc* 
tua elarltaie grstura sinll sed ad boc taotura suse 
^pceiei roriuxque non deerutitr ut non aliqua alia 
fonaa quam bumana, cui promissa resurrecUo esl, 
resusdiata judicetur, nec ali<iuid sit quod in carnig 
pcrspecia resurrectiou': noa mmicat, ei videatur aiia 
speciss suseiuia quam hitegrae canus huinaii^e ii* 
neamenta defignant : qus qotsque non vutt furtasse 
fitoderata raiiune iibrare, velit uulii, ut ilicttuu cst, 
autad Idud superiua reveilelur, ut quod oculus non 
vidii, nec auris audteil, nec in cor hominis a»ceudu 
(/ C0r. »i), nuB astimet pcrsttrutaadum, aut si uiira 
Gonattir «rumper», ipse viJeat sux lemeriiatis ab- 
rupLum. Quan^i aulsnt condlta sunt honesta tiuinans 



latis, ^e! continenii.T ejus prop!>slt:int vel iniegritas 
flJei, de qua ct ipse B. Apostolus dii^sorit, intimatur. 
Cuin vero dicitur, Oonec ocewrainus omnes in vitum 
pcrfeetum, nec diversum esi , nec divinum [F. divisuiTi]; 
qtioniamquidijuid in Eccicsix curput e continctar, qiise 
cum Cbristo uua card est sacri lege ctiiijugii, etiain 
ipsius caro mo<its omnihus i«~sexn fleri utroque quoi 
diclunt &l sive illic virgiiieiu casiam,stve huic viruin 
perCectum, ut ila sint tu Ecclesia caitiolitd intirne- 
tata fide viventes, et snucio proprisiio ctmlincnies. 
Licet adbuc possit in infirmitate cuuiJitionis huniaiu% 
ni tamen per unam cirnero Ecciesix ei Christi, id 
est conjugis ei viii, in ipso queiiue vitiieni aectpiat 
nfffiitaieiu vigoremque periectum, cojns per Eccle* 



mwtibra substantlag, eiiam res Hia ntts adnioiiei, ^si» virgia<amftdei easiita em, quat cn «nlemuna 



quod eum in paradiso nuJl essent primi (arentes, 
nibd in bis confasionis ^abuerant, Uodo po&t pee^ 
caiurn el coiicupiscenti» vlrus ingressum, corporuin 
suorum iitordinata periurb«ti!>rie coufusi sanu Alque 
ideo saiis appatet, quod si iu itla quavi<j felitiUiie 
paradisi postti, lerreno laiucu corpore eonstituli, 
cori&pictsinecoufastortepoiueruot.inulto magis io ill» 
spiriiuali corpore, atque in Ula Bublimi beaiiiudine, 
qxiat si.DilituJitiern ge^iura esl angelorum, et ut iio- 
u.iiH iit caruis re»urrectionc nitiil desil, integer re- 
rormeiiir. Et ne aliquid (kformc Conditor creasse 
vidcator, si quld de fesuscitalo corpore sal>tndi(aur 
/lunufn, poiius eiiLS opus indeeiiam comprobeiur, ut 



caro nunt, el viii raembra perlecia; ubi iila quoque 
beaii apustoti Piuli verbn tractauda suo% qtiibus ait : 
Omm nos ki tsnum corptts baptiaati sumut in Christo 
ilCur.xii). Qu»tituiii »d unltaiera uii<;oe pertinet 
sacraineuil uiiDm corpui sumus in Chri^lo; quari- 
lutn ad sexuoQt diTcrsitaiem ipse atibi Uicii:Si>c 
v/r, sive muUer, cnmet unum iuitnn m Chrislo (Co- 
lat. ni) : cuin suo enim toio corpore, quod ejus 
est pteniiudo, perfeciusesi Chrisius; et ideo quia 
per untini idemque my6idrium, ii^^el diversi sesos, 
uimm tamen corpus accipifur, per eujus corporis 
plenitudiiiem perfectos est Cbribtus. Cum ergo vir 
Uirisius Ecclesix tauquam conjt^is suae et rapui 



437 



ewstolj: £T decreta. 



m 



iti ei virlus atque perfaeiio, mmio omnis Eoclesia A portiones : quarum iinnin sibi ipsi reliiteat, aUeraiii 

clericis pro officiorun^ suoruin seduliiais disiribuat, 
lerliam paiiperibus el peregrinvs, quariam ccclesia* 
sUcis fabricis iioverit reservanclan). Dc quibus dlvinci 
erit reddiiurus judicio raUonem. OrdinatiQnes ^sro 
presbyieroruir. «5u diacosorum noa nlsi qi;ar(!>, se- 
pUmi, et decinil nieiisium jejuDiis; sed ei iiigrmii 
quadrage&imall atque * medio, vaspera sahba».! rio^erit 
celebrandas. Sacrosancii auleiii bapf.isml 6»cf3men- 
luin non nssT in Pusciiali fesUviiale cl Peniecitsie 
memiaeri^ essa prabe^dum, excc, Us his qul mortis 
iirgeniur periculo, ne in seicrnMm ficreant, ialtbu4 
oportct reraediis sabveiiiri. Huic ei^o seds nesirac 
praecepta servanli deTOtis atilmls oliseqcl vos opgr- 
tei, ut trreprehenslbile placidumque flat eorpHs 



i:i hunc uauai viruiti perfec^uin, cujus est mta caro, 
jteiiiibsLur Qccurrere. 

DECRSTA DUO. 
(£2 episti^ ad Dardane:» episcopcs desumpla.) 

Repeli nm potaunl qtus ingiinn anmi quWte posst» 
titntur, 

Posi qiiiogentos annos ounsUtuta ChrisU j^uosdam 

audio vcUe s«bvfirtere, cum trigiata anaorum lcx !mh 

iriiuuin non possit abrHinpi. 

SSCUMiCS. 

Hen ejiorlet ab eorum eleemosunis ab$tin^e post tnor- 
lem^ quibus in vila commumcare non destitinim^ 
Nec qiiisquam vobis oronine- persuadeat, Acacio 



pr.Yaricai.onissuaecnmen fu.sse hJtaium : qu.aqui ^ g.^^,g.j^^ ^^ Chrislum Dominum nosinmi, «joi vi- 



iposiquasr. in collegium recidens pravilatis, Jure ine 

iuit ab apostfolica commuiiione fccludi, ia hsc esdeni 

persistcas damnaUone defunclus est, absoluiionem, 

quaia sopesstes nun qu;ssivit omnino neG mentit, 

nec morluus jam potest impetrare. Siquidem ipsis 

aposioiis Chrisii voec delegamK) es; : iius /K^eiw- 

tis super teream (M»lth. svui), ei reliqua. Cfflls- 

rum de eo SMi in divino judicio est consUlutuSt no> 

bis fas nun est aiiud decernere. praeter id in qiio 

cu!» dies supremus iuvenil : aLi{ue ideo iiisi e]us 

Jiomiite refu^io, c%teri.sque consortibus hnjus erro- 

ris, eum nullo urorsus eonint parUclpare deb^is 

nicnss domtnics puritatem, quam roajores itostri 

semper ab hsreiica niagnopere servaverunt po!Ia« 

ttune (liscretam. 

* C0NST1TUT.\ 

ceusii ?\fjBf Qi;<e episc<mp! in svx obdik^tiose ac- 

C.PIONT ; 

(Qttibus Afrorum ordinaliones inler alia prohiben- 
tur ex Diurno ponUUcum, aULsiiise fide dignis co- 
dicibus mss.}. 

Papa illeclero, orJini, et plebi consistenttbus ci- 
vitdte i!b, di!ectissimis ftiiis ' in Oonuno salutem. 

FrobabiUbus dcsideriis ' nihil allulimus tarditatis. 
Fratrcm ^ jum et cocpiscopitm nostrum illum vobis 
rrdiniivimus sacerdotcm. Cui dedimns in mand.itis 
ne uiiqi^nm ordinaiiones prxsumaS iUicitss; r<e bl> 
gnraum, aiil qui virgiuem non cst sorUlus usorem; 
qui neqiie iliiiieraium, ve! in q»i*.iibet corporis parts 
viiiaiiim, aut expteiilieniem, vel curijes ant cuilibe! 



vii el r<^gnal cum Oeo Palre oinBipotente et Spjrim 
sunciopcT omnia siscuia 6%culDrum. Amen. Si sub» 
tcriytio ejus. Deus vos incolumes custodiat, dileeilso 
simi filii. 

EPISTOLA iV. 

Xarrat qiia:c Rustico Lngdunenst tpisc* acceperit stibsi' 
dia et quantss ab Acacio suslwsct peneeuiicmes. 

(Ek f^ch&dis R. P. Hleron» V gnerii.) 
9iIec'/i5sinio fratri Hnsiicc Gelasius. ' x 
li.Jer ingraejiUure malomm iurbines et vsriarum 
tfnlaUcniim quibus pene ntergimor afTuctatiui^es , 
iu( nobis cariuis, amantis&lme frater, grande sofa- 
Uum prcpinaviu Quid Qatm consolaUits posset acci« 
dere quam vldere fratres csrissxmos tnvicem coin- 
^ paUefilgB *t parlem onejis ferentes, quibus rou 
niiiiima beuedicliotiis portio collaia esi. Benedlctiis 
Deus, qui tua erga nos laUier ailecit prscordln , tii 
non tanium qu% patimurf anirao senttas, $e<l ez 
monsiresinsa;icia:iTibu!aiionis esbibendo misericor* 
diam, qualcm Iiabeas in coinpassivo corde carila* 
ieni, et adjungas ad dulcissimts cotisolaiionis iet* 
mones qiix &vxii prsecipus tnter anilcos opUti^aliones. 
Vexum diiectionem toam non faiigabjmus scribsnies 
quam in arclo fuertmus, Scit fralcr nosicr et eoe- 
piscopus _^onius (Arejatciisis) «juam ulile fuertl et 
qtiod mislt ; et quod sd nos misisll subsidium. Cs' 
lerum frater nosler Eplphanius (TieinQnsis), qta ad 
gcutis SUS8 relevandos el redim.endos eapii>«s atl 
parlcs vestras rtesUnalur, iralersiilalem liiam cer- 



eoiiditioni olmoxium, noiaimnque ad sacros ordines ^' liorem faclst quantam ob ijnpiissimi Acacti cao *a 



perniiiiai .iccedere. Sed si qucs hujcsmodi forte se- 
pererii, non aiideai promavere, Afros passim ad 
eccleiiasiicos ordices prailendentes nulla raJione 
siisti;Hai, quia ali^in» ftorjm Manich^i, aiiqui reba- 
pUzaii sa-pius sunt probaU. Ministeria filqnc ornalum 
Ecclesi£, vol quidquid ijiud esl In paliltnoriiti Bjiis- 
dem jioit niiiiuere siudeai, sed augere. Deredditu 
vero ccclesia; vel obialioue fldeiium qttatiior fodat 

* lu lihro Diurno Rom. pont. tnscribilur : Symdale 
^uod accipii ep scopus. Esi cl inter episioI.isGregorli 
tl ordine «luaria. Citaiur ei apud GratiaOc ex Gdasio 
?6, Xil, quvesl. 2, clero, ordini ei plebi Brendesii. 
ilAKiniN. — G«;iasio eUam inscribiiur iu l.uceusi co- 

PlTROL. LIX 



persecutionem susUoemus. Sed ncn delicinius, e. 
liiter lot pressurss nec cedil aitimus, nee relaKatitr 
zelus, nec subveriii melus. Sed iicet apotitnles ot 
atigusiiaU , conndimiis in euni qui dabii eum tenta- 
Uone proveuiuin : et si ad tempus slnil depdmi, noi> 
patielur opprimi. Fac, earsssinte fralcr» ul luns 
tuorumqiie in nos, vel potius in sedem spostotirant 
iion ccssei affccius. Qui enim in petra solidabuntnr 

dice vetustissimo. Man 1. 
I lii rod. Luc. 490 deest jti Jfomino subum. 

* Jd. c/mI. Liic. addit V strv, 

* Id. cod., eiium. 

' Id. coii., tncdianai. 



i^9 



AD OfERA CELASIl rAl\€ APPENDICES. 



UO 



tum pciM exaltabunlur. Adjuva fralreiu nosirum A cwisiiiiUts circa impiissirai Acacii causam vidcbun- 
Eppljanlum, etseniiai quia me amas; el cum re- tur. Dous le priesiei incolamem, fraier earissime. 
diorttad propria, scribai diletlio f.ia lam quae sibi Diluin viii calend. F.ebruaiia>, Asierio ei Prcsidia 
quam qua tralribus noslris et coepiscopis per Gallias V Y. CC. consulibus (anno Cljrisii 494). 

APPENDIZ PRIXHA. 

VARIA FRAGMENTA. 



GEL\8ICS'PAPA. 

(Ez liaiuzii Misceil.) 

Qui'J nova^ aeJificaiioni anliqua ecclesiarum po- 
lerii pY;ej(id;care dlvisio, cum in ea ncn fuluni, seJ 
qujc eraiu pncseniia (jnirenliir? iNudc aulem ad haoc 
itasilicam qu% deiiicaiida est, iliwd debcl summu 
inienlioiie disiiuiri , quis, id esi , cujus civiialis, ex 
eadcm re, aniequam basilica quae fabricaia esi fun- 
daietur, baptizaveril iiicolas , aui ad ciijus coiikj- 
gnaiioiiem sub annija devolione conveaeriui. Noii 
eniin tcrminis aut locis aliqaibus convenii deliniri , 
sed illud faccre dioeccsim quod sui^erius conlinelur, 
'ulconslei coinmanenies a quo fueiiul lavacri rege- 
aeiaiioiie purgaii. El ideo, fraires carissimi, anioiis 
ainbagibus, ei omni circnilioiie submoiii , Loc vo8 
niodis omnibus cianvenit iuvesiigare, ui iile niaxime 
ad consecriiiioiiem voceuir, cui pcr bunc inoduui , 
quem pracscripsimus debere, permiiti noverilis. In 
caieris etiam eccle.iis ijuas post constiiuiiim qudd 
gesiis sanctae memorix Leoa;s papce in synoJo nu- 
per releciis in iiis locis quae disiincia suni per sub- 
repiioaem ab virunnis * e|ilsc(po conitileiii con- 
secratas, bsec .adem et requireniia, el suiil inodis 
oninibiis ordinanda; iia lamen ui documei.ium quod 
supeiius dixiiiiUs in omni consiiluiione serveiur; 
qui. quidquid supplosis peiitionibus ciaruer.:. posiu- 
btuni , id in irriium meriio lanti prsesulis eril cod- 
leMiplaiioiie deducenduni. 

Gr^LV ICS IN DECEEfTS DULCIO DEFENSORI. 

Expericnlia tua prsesenii adnioniiii-ne siiscepla 
filiis Dosirts viris ina;;niiicis i£uiiliaiio magislro ini- 
lilum , cl Cimstaiiiino jud.ci , cl Ampelio eic nnsira 
exboriaiionc dicere i:Oa omiltat. Ecce, sicut magni- 
tudinis vesirae desiderium postulavit, sine niora 
aliqua , ei sioe uUo di$pendio, iia ul nec ipsjs dare 
ec lesiasiicis ofiiciis consueiudines sinereinus, Aiia- 
slasiuin diaconem Lucerinae civilaii ordinavimus 
sacerJolem. Propterea nunc magniriceniia vestra 
ejusdem episcopi vel Ecclesisc Lucerinae uliiitaiibus 
in universis quye sunt necessaria libenler iinpendat, 
cl coinpeienlia vigiiauliGe suai iribu ' diiibtiana de- 
votione solatia. 

STErUAXO tPlSCOPO GELASIUS. 

Opc:r>ueral Anlisiiam, qme dire.\it petitoriam 
in desiderata sibi pudicitia permancrc, ([uia iiou 
facilc eonlemuere debuit, quod l.icile prius crciliJit 
posliJandum. Pcriraciato eni::i et inaiuraio cousilio 
juvenluiem suani, vel ea quae peiilorio debuit asti- 
ninrCi * r.sc conira elettioneiu viduitaiis indiciae 
suifragia posimodum et occasiones rumpendje quae- 
rore castiiatis. Sed quia niuiabJem meniis error.;m 
ierendx ciilp» cnpidilate tenieravit, et mariluni 
potius inconlinenlia: suae, quod nuliis probibeiur 
legibus, exquisivit, supradicium processioni solitae 
noveris e&se reddendam, ei ut accessus ecclesia; el 
luioisieriorum sacra eonimunione potiatur. 

* Vidu:e nuUam solemnem castiiatis professionem 
emitlebant. Quj^ si obligalam Deo privali voti reli- 
gione casi;;atem zisumpto conjugio vioiabant, non- 

• Locus corriiptus. 



CELASIUS PAPl MAXIMO ET EUSECIO CPISCOPtf. 

(ExBaluzii Mi^cell.) 
Licct reguhs coinlnpatur antiquis, paro( bias nni- 
Ciiique ecciesiae prisliiia disposilione depniaias, nol!a 
pt^sse r.i(i;!nc cnnveili, ne per con^ueludinein pessi- 
niam exenipli nudi lemerilaie crescente, ubique uni- 
versalis coufusio na5.corelur, jam in deereiis noslris 
aiitc non niuliuni ternporis destinaiis, (unnia jitssi* 
B mu.s, quje laliier luerant invasa, resumi. Sed quij» 
lemeriias pervadeiitium legem sibi puiat posse ge» 
nerari, si sceieri suo pertinaciain retentioiiie adjuii- 
gal, ea quse inler frairem et coepiscopum nosirum 
Consiantinura Camiscanse Ecclesiae sacerdotem , et 
directos ab Anconiiano potii.fice decrcvimus, per 
vos iipplcri ciipimu?. Tunc formam in Cieieris « o- 
gitaiionibus quie sit sequend;i perscripsimus. Muila 
igilur piae.suniptione siatum parocbiaruin, qui pci- 
pelUie octiitis tirmiiate duiavii, paiiinur immutari, 
quia neqne negiigeDlia poniilicis, iieqiic tempuralis 
adjeclio, quce per incuriam foite sieneratur, nc-c 
ignavia faciente consensu.^, nec suiripienie supplica» 
lione pra^ceptio divelleie potesi fecnicl dioecesiiu con* 
stituiam, ex qua semper aJ regeucratiuneiu atque 
consignationeui piebs dcvoia cousistit. 

loru JGSTINO ADCaiDUCO.NO ET FALSTO. 

De ri.bus eccleske in qnalucr parte$ dividiHidis. 

Q 7(11)1$ et famse vesirae coiisniinm duximns, nt 
pontiLicia vesiri loco vobiscoin ab eodein aliquis su- 
Lrogeliir, qui ejus nomine pariler universa d spo- 
nai, quatenus omnia pra;d,a ad vcstrum revoceiis 
sludtum, ne cutquam clerico pro portione sua Siduio 
alif|uod eccleshw puieiis csse depuianJum, ne per 
incuriam negligentiamque niinuaiur. seJ oinnem 
peiisionis summara ex omnibus praidiis rusticis ur- 
banisiiuc coliectatti ad anlistitem deferaiis. Ex qua 
lamen colleciioQe habeatur ralio, quod ad causas 
vel expeus.is accedeniium necessiiaimn opus esss 
pcrspiciiur, lU de tnedio seqnesiretur, et quartiB 
poriiones vel tideiium oblaiionej de bac liaoi modis 
o.iinibus pcn.Monc, ita ut unam sibi loliat antisies, 
itliam clericis pro suo judicio ei eleclione di.^^peitiat, 
teiiara patipeiibus sub omniuiu conscienliii faciat 
erogari. Fabricis vero qu^id compeiit ad ordina.io- 
n"in poniiiicis erogaiione vcstia decernimus pendcu- 
dum. Si qiiid lorte ab annua remanebit expensi , 
eleeto idoneo ab utraquc parte custode condatur in 

D ihccis, nl si major ciuersei it fabrica , sint subsidio 
qiiae diversi le(»|!Oiis diligeiilia potucrint cusiudirt, 
aui f.eite ematur possessio, quae utiliiaies respiciat 
cotQiiiiiiies. 

INCiPiL.NT DICTA CnLASIl PAP&. 

(£x ihs. cod. Luc. S£C. ix.) 

Caieciiuineni , Laline di untur iof Iructi vei ait- 
dientes, ii suiii qiii iidem Christi itisiructi audiunl 
Chrisii pr«cept;i , ei recle creduni, et etiam a sa- 
cerdoie cousigitaii suni, ei per exuicisma purgati, 

nlsi Dco reddebani rationcm. Vide cpistulam Gelasii 
aJ cpiscopos Lucaniae cap. ii. Ma.nsi. 



m 



APPENDIX SECUiSDA. CANONES GSLASiO ASCttiPTS. 



Ui 



e& re$ipiscunl, sed necduin saero baplismiite $unl A QU&cuncpiecrieninan, id est iSfraviori £tJl|Mi e]ict»(tu> 
«K....: ii^..:.^„.«„ u: j:,..,-...- .^ -.„*„^ ^^ a. »-: ^i^ ecclesia q«icuin|»e, mn osl iitteiilf^Kluiti nt (»1«, 

dltus probibcatiir ab oniai cosvefttu et aiidi)i»ira 
dirince laiidis, ct pMJceptcrum Domlnl; qnod »intis 
absurdum esi, cicorura prseceplurR divitise clenfeQ- 
itKJ» ut ager a divjna exciudatur medicina Dei/qoi 
pro salule peccainrnm esl incarna^us ei pas»is; ei 
abjecius ab omni convfniu ft eonsoiatione fiderium 
diaboio tradaiur. Sed pndieta ration«bi{H«r iiUelli- 
gendujn est, ui ejiciaiur a comTnunlone,^ id est coo' 
»ortjc sdicrum iidelium, qiii iiitra e<x}esiani ^aut 
(empore orarionis ei laudis Dei, ei stet per siaiutos 
annos ad urandum et^ftu<les Dei audiendun'. exira 
eccifoiam inter audjeaies, id e»t caie&iwaienos ; 
et expletis his otnnibos secundum JHtilcium oom- 
mjgsaculpa^ Iniret in ecclesiam in comnoaninnem . 
id e&l eofiSorliu.ni erallonis cum poenilentlbus, in- 
ler Quos, e:(pletis Itefum annis secusi^dum Jtidicium 
culpa? su», redeat plentosad eonimunianem, id esi 
eoii!iOttiu4[n c;&teroruM) fidelium, el perceplionis sa^ 



abluii. PcetHtenies hi dicuntur in canone nui de cri 
minibtis, de msjeribus culpis agunt publice ptBni- 
i«iiiiam. Et scieiidism esi quia secundtim prxeeptiun 
«anoflis non lieet fldeiibus^ id est jam baptizaiis, 
missasjn eeciesia cnm audieRlibus, id est catectiu- 
mcnis^stare tempore orationis ei canoni&c iaudis, et 
sinuil cum eis orars et psaiiere. Neque e^ericis, ant 
aiiis bicis iicet cum {Meftiifsitibiis simui mixti or^ire 
aut psaiiere..... anliquitus proprftis s'iaiutus }ccu.s» 
anl extra ecctesiai» , aui in iuiiio iutroitos ecciesix, 
nbi HU oraiidum et aiidiendum dlTinum orTtcinm sta* 
bantcaiechumeiii, id esi instructi rel audienies, et 
liifra ecclesiam. Siiper islos erat similiier proprie 
lucus statcius nbi siabani p«8niterJ€S, ut omnes in ee- 
clesiQni iiitroeuntes scireut eos de criinieatibus cu!-' 
pis poemtere, et orarent proeis, el ilti per hsc iiuuai- 
tiaii Qtagis recipeFeiil ventam dtiiiciorum i^uoruin. iX 
super hos in «lio ecciesi:? spjtio siabani caeieri ii 
deles iaici» segresati tan^ien « elericis. Cumque au 



leni la aliquibus capituiis e£nuut9 dicatur ul pro B cri corporis et s.-inguiui$ Ctirisii. 



APPEHDIX SEGTODA. 

CAl^JONES GELASiO ASCRIPTI. 



MONITLM. 

Jnler veleres poniifiee$ f*re nuUnt nccurrit, si Gre- 
jforfum Magnum et forle eiiam Leonem excipln, cuJHS 
minine tam mulia decvelu imcripa tipml veU^ret coUe- 
ciores legantur. Ego illa omnia vel fere omnia hic sub 
Hno veiuii conspeciu exhibere aggresii>s smn ; non qtiod 
oninia sinceros esse Gelniiii felus esislimem ; sed eodein 
plane coniilio quo et cceteri anle me concillorum coUe- 
clo^-e*, minus etiani sincerOj sed qua ab aliis sinc^ra 
habiia sunl dsnda esse judtcaruut, Vorro isiii coHigen- 
dis usut sum preecipue codicibus Uurckardi, Ivonis, et 
Graliani, Adjeci notulas inttirdum meas sed brevioreSf 
el qitee facile ad tariantes ex mst. eodd. acceptas perii- 
nent. Adjuntfere potuissem el singuiorum censuras, std 
tum dicii mei rationes a/fei-endcs essent, niinis in lon- 
gum me res iUa proiiaheret. Adeattt aui voluerint pree- 
ctarum opus Caroli Sebastiani Berardi Uneliinsis preS" 
bgleri in regia Taurinensi academia jiiritprudentiw stu- 
diispreefecti imciiptum: t Gratiani anones genuiui ak 
apocryphis discretifi Taur.ni i752, quaiuor in volu- 
mina dicisum. 

GRLASIUS UAJORICO ET JOANKI EriSCOnS. 

Non esse sumendam corpus Domini siue calice. 

Comperimus autem quod quldam in eadem reglone, 
sumpta tantum corpons sacri !>ortione, a calicis sacri 
criiore absiincani^ Qui procni dubio nescio qua su- 
perf^titione docentur obstriagl ; »ut iQres^'!'asacramcnta 
percipiant, aui ab infgris arceaiitur, quia divisio 
unius ejusdem myslei ii sine graniii sacriiegio uon 
potesi |iroveiiire. 

CraAi^ICS MAJORICO LT JOANNI EPISCOrM. 

Be his qui duos e^iscopos su;i occdernui ul amplius 
epmctipo careant. 

Ila nos qoidcm l^tinonim csedes geminaia ponti-> 
ficiim borrendi sceb ris atrucilai« crinfudit, ut diu 
con!>iitutio nosirx doiibcrationis h.-esitarei; dum cl 
ingererequemqiiamptirricitlialibusexemplisdubilare- 
iiiiis antislitem. Quapropter jam velut usum coasue- 
tudinemquesacrile^ain deciinantes, eaieiius religioiii 
duximiiii consulenduin. nt parcecis vices &u extrin- 
secus posiiis sacerdoiibus giiberiieiiiur, quia ibidem 
commiiieales fcrro didiceruni necaro pasuwes, 
iiiauditoqiie facinore (quod etiain nullis provinciis 
nus(|iiani prorsiis acciderii, qua) Itellorum coniiimis 
diverjisqne iiicuriionibus aflligunlur) b.cc rejicria bit 



clvilas, qu3? pra-sules nunislrando sibi fluem Chri- 
stiannm sine perseciiiione prostemai. Curanduiu e.% 
igiturut illicfniiesia penii' ies cessatioue proprioruiu 
$&nel!ir antisiitura, atque iia saliem furori» lanti ma- 
teries subiraliaiur, eoqiic modo vei illa, dum in quo» 
sxviat non Itabebri, ab bojusmodi cessaiiune iicsislat. 
vel aiiis imitairiibuji dira conl.igia non pr^ebeat. Egeaj 
ergc episcopalibus sub&idiis sibimetaiiunde depensis, 
quac sacram in suo gremio collaiam fuso crudeliler 
macuiirat sanguine dignitaiem; quia in utroque h:ic 
e-i uUioue pleclcnda, sive scliicet inslinctu dome- 
stico. seu fariis incitata, nefas boc comniitiitestc- 
Q rius. Praebe.Tl ergo diieclio vesira io hoe statu posil.o 
mii.isteriuni visiationisecelesix ; el aut conveniendu 
pariter aui v cissim proui ^uaiitas rerum, cansaque 
popo^erit, divina .minisiena \ai. rriysferial reprx- 
seotet inuraiis; ne eum deviiamus zizanta, oomiaica 
videamur pra^terire frumenta. 

GEL&SRS JOA^tM rPISCOPO. 

Nos ajisus iwpii commovere Aseili, qui arehidia- 
t onatus fungebatur ofdcic ; uam cum diiro easu letha- 
iiter siiuciato pouililce prx cieteris ecc!eslam custo- 
dire debu^itf ac ne (juid dc ep!scop:iii domo sitbiln- 
ceretur, et eum ipsum ia lumultu prxsenti permisit 
octitfi, cum ad faleiiduin scrvari debuisse», utmm 
l:ac soa voluolate per^erit, aol cujusqiiain pra.ci* 
pitaius impuioii, et prius ab ee, qnia idem cre<!itfirius 
praBsulis fuissc dicilur interempii, ccclesjastlca rr- 
quiri subslaniia. (juit^ sutem ntm evideiiier inteiiigat 
propter boc prxciptium dictum ciiiusfnisse sulifatuni. 'I 
quaienus mc coinpiiccs prrKierei, et ignori^t.i facut.is 
J) eeclosia; facilius direptionibus subjacerei? Nam el li- 
heiiarius iucisiis epi.sci>pi perhibetur hiventus, ei vir 
bonus Aseliu^ ac suo gradu dig^iiis (quod nunquJin 
anie tentaiuin esi) prius in se decreium, ad.icti» ec- 
cle^iae miiiistri!» compulit ceicbrari, qu.imdeexcessii 
sectinduin irainii<'m veUistaiis ad icdis apostoiie% 
noiiiiam re!atio mitteretur. Quam sitauteni intolera- 
bile malutiiqui.sChrisii.nniis addubitet?utcum snlt-at 
etism comtuuni sorte defuncto pontirice trausitus ejus 
aiite nnmia >iuatiari, compeiens deputari visiiatio, 
aiqiic "ita de snlirogando sace d"ie tracuri, bic uni.'. 
exslitcrit, qui iiitcikcio rclij^ioiiis antistilc, de sui 
iiiox bjmore co^itjviTit, qu:im studuerii delerrequod 
gei>iuiii cst. ilbi taiiiCisi lati t eklrinsecus quid nga- 
lur, iaiin.'ii aflocialic poiest;itis abruptum, Cdnscicu- 
t'am !<uspiciouc uou exuit, deliiiicti lo um paritcff 



{»S 



AD OPEIIA GELASH VkVM APPEND.CES. 



144 



antbieiilis if«rie ambiens;i:uerim nequishoc uiiquam A sua sngg^slionn patefeciij_^mcriio in.itgnn* CKse sacrsi 

antleat usurpare, qnod aule isisim nullus e-l ausns, """" ■"*■ "^' "" *■""—'" "^"- '•"'■- 

ab officlo qiiod gerebat, noslra sitanctorilate submo- 
lus, donecqiiid in perpoiuum de tali oriliiiari ci^nsea- 
alus pfenius reiracteuir. Si qua sane ju'is ecclesia- 
siici subiuUsse convinciiur modis ommbus reformare 
CQgatur. 

CELASILS ELPIDIO EPICOPO. 

Sacrosancta religio, qu.-c caihoiicam lenei disci- 
plinam, tantam sibi revercuiiara vindicat, ui ad eam 
quilibet nisi pura conscientia non audeat pervoiiire. 
Nam quomodo ad divini mysierii consecrationem coe- 
lestis Spiritus invocaius adveniei, si sicerdos, ei qui 
eam adesse deprecatur, ei crimiuosis plenus acii.)ni- 
i)us reprubciur? 

6ELAS1US nF.LPIOIO EPISCOPH VOLiTERB.iNO. 

Abtqiie auctoritate RGmanl poaliftcis ad comiHitum 
episcopi proficisci non audemt. 
Qiio ausu, qua lemeriiale lescribis Ravennam lc B 
oarare profici.-^ci, cum canones evidenter pr^fcipianl 
nullum omnino poniificem nisi nobis visis, atqae 
cousifliis, adcomiiatiim debcreconieiidere (quod cum 
longccvi ve! Kiaie vel honore pontilices Pisioriensis, 
Lucensis, ei Fesul.nnis nuper nionsirentnr fecisse, 
lu qui paucorum dierum fungi sacerdoiio videri), 
quemadmodum libi puias iioere, quod uoii licct; nisi 
quod hoc olOc o caivre le&ii.^a.-*, q^od his excessibus 
le osiei:dis indigniiin? 

Gf LASItS MAXIMO ET ICSEBIO EPISCOPi:. 

Licet reguHs conlineatur anMquis parochias unicui- 
que ecclesiae prisiina dispKsitione deputatas nuHa 
posse riilione convelit, ne per consueiudiiiem pessi- 
niam e\empli mali lemeriiaie crescenie ubiqne uni- 
versalis confusio nascerelur, lameu ft^am decreiis 
nostris ante noii mulium icmporis destiuatis orania 



comniunionc jiidicavil. Ei si revera lanti facinoris 
cnnslat admi^sum, nostra eliam auctoritas in hac 
parte conseniii. Nec enim sd supplicandum jiirede- 
betadmiai, ubi admiiiere «^acrilegium non dubilavit. 
Nullus enim intra iimina lanise \encraiien: dcpniata 
utrumque sibi licere exlsiimei pro suaj volnniatis ar- 
b'lrio, ut bumiliiaiein sib! vindicet et fiirorem. Et 
ideo, fraires carissimi, ^upradictos, si manifexla reos 
faci-tconqiKsiio, ab omnibus parocbiarum vesiraruin 
ecclesiis nostriB pruiceptionis aiicioritate prohibele, 
ut non solum hi qui in i.ijuriam sanclorum locorum 
prosiluisse probabuniur nierilo consequantur pro 
facli sui qualiiaie viiidictam, verum etiam ceteri a 
tali pra^sumplione uliionis isiius limore revocemur. 
De sineeritate hujus epislolce in utramque pnrlem 
di$putat Berardus, et rem in medio relinquit; mihi ni» 
hil vere suipiciosum occurril. 

GEL.iSlUS Jl-STO EPISCOPO. 

Dileciio tua studcai qusesita omnium fideliier re- 
rum vcriti«te, ut si de spalis de quibus memoraiur 
orta cOiiler.tio definitio dudum ccria processlt, iulc- 
Hierat» servetur. Aiioquin h litiii unquam constiterit 
terniinatuin, luncde praescriptione li-mptirum si qna 
pars ' dissidet prxbeat sacri»mentum ; * ut lamen qiia; 
hacienus possedisse perhibctur, jusjuraDdum sinatur 
oflfene. 

GELASIUS MARTTntO ET JUSTO EPISCOPIS. 

De servis sinc consensu dominorum ordinMii. 

Ex an!ii|uis regiilis el novella *synodali expiana- 
tioue comprebfnsum esi persohas obnoxias serviluti 
cingulo coelestis militiae non prajcingi. Sed nescio 
utrum ignorantia au vohmtiite rapiainini, ita ut ex 
liac causa nullus [ ene episcoporum videatur extfrrris* 
Ita enim nns frequeus et plurimomm quereJa cir» 
cumstrepit, ut ex bac parie niliil pehitus puielur con- 
stilir.um. Acicres siqiiidem illusiris viri, filii noslri 



jussimus, qu.-e taliier fueranl invasa, resti!ui:sed 

quia lemeriias penadeuliuin legein sibi puliit posse . . . 

generari, si sceieri suo pertinaciam retenlionis ad- C Amandiani graviter conqneruntur. homines suo jiiri 
jungat ; ea quse iiUer frairem etcoc-piscopiim iiosirum, deditos, alios adhuc c!ericos,alios jani diaconos ordi- 
Consianiium CamiscauK Ecclesiae sacenl-item, et di- riaios, cum non solum post muderniiur, quod tanto- 
reetos ab Anconit;ino poniiCce decrevimus, per vos rum poniificu.m coliectionesubomn^um saluberrim.i»« 



implcri cupimus. Tuiic formam in cuiieris cogniiio- 
nibus. qu3e sit seqoe.ida pra^scripsimiis. Nulla igiiur 
pr.xsumpiione slaium parocbiarum, qui perpeiuse 
xtalis Grmitute <1ui-avi!, paiimnr immutari, quia iie- 
gligentia poniificis neque lemporalis objectio, quae 
per jncuriam forie generuur, nec igna\ia fucieiite 
consensus, nec subripienle supplicaiione prjccepiio 
divcllere pale^l semfl dioecesim consliiuiam, e\ qua 
seniper ad rcgeuerauonem, aique consignaiioiiem 
plcbs devoia couvenit; lin Granatio additnr, sed forte 
verba sunt ejusdem Gratiani uon Gelaiii) terriloriura 
enim non iacere dioecesim olim uoscitur ordinatum. 

CELASILS EPIPUaMO EPISCOPO. 

Ad episciip'./- <: Hieros direximas jussionem, ul cos 
qi!! eeclesii-.s violasse perhibentur, acce»su earum 
]uJicenl esse non diguos. . 

Cr^LAalUSVlGTORl, COXSTA.NTl.VO, MARTTItlO, FELICI>SH10, 
SORANO ET TIHOTHEO EPISCOPIS. 

Fraler el coep:3?;opus uo-i' r Epipbanius sua nnbs 
relaiiune suggejisit, lieneuatum ei iilaurura Beneveu- 
lanijB municipes civitatii in coniumeliam religiouis 
acerlia niir.is el plectibiti c.)n'uniacia prosiluisse, qiii 
confugieiiiem ad ecciesiie sepia curialem suum, noc 
illic quidem tulum, aui de injuria securum esse si- 
veruni, ausi temerariai meiiti admitterequod nec po- 
tcsiatibas quidem vel p; iucipibtis iiiiqnam licuit ^er- 
pelrare, ut hominem in sanciuariis ccnstiliiiuin, 
taptaia sacerdoiis absenii*», reIucl-.»nieoi, rccJaman- 
lcmquc violenter abstrabereni, quos, qnanlum ncbis 



provisionis assensu constat esse perfectum, hujusmodi 
personas sus^^ipi non debere, verum etiam si qai forte 
in divinae cultum iniliiiie ;^r.te fuerint ignorautia fa- 
cicuie suscepii, eliminare prorsus, el exutos reli- 
gioso prlvileglo ail doiDinnruni po.sscssiones jusia 
debueiiiit adnionitioiif coinpclli. Et ideo, fraires ca- 
ri.^-simi , qiios sapra^licii viri actores in clericatus 
oflici'» mousliaverinlattineri, discussos et obnoxios 
8C probaios custodito legum tramile sine intermls- 
sione r.'sii!i.'iie, ila ul si quis jam prcsbyier »eperitur 
in eodoni i^riiiu peculii sula amissione perraane;?!. 
Diaconus veiu r.ut vicaium pnesiei, aut si non ha- 
buerit, redtiauir. Itesidiia officia sci.mt neminenn 
posse ab obiioxietaie, si convincilur vindicari, qua- 
tenus ordiiie cuslodiio noc dominorura jura, necpri- 
vilegii ilia r.iiioue turbentur. 

GiCLASIUS ^ KUEI.NO ET JUSTO EPISCOPIS. 

ilonoraii et primarii Varulanse ( forle Yerulan») 
civitatis fusius nobis precibus supplicarunt, sicut ha- 
Lctur in subuiti>, qiibus etiaiii sub!>criptionem pro« 
priam cominodaruiit, se ab Agufllo diacono gravi 
contumeliiruin genere fuisse maceraios, ui etiam res 
perjuiii (sicut ip-i dicunl) se asserai-l inclinaios ; ct 
ideo, Iratres caiiiiimi, seiuudiim peiitorii Hdem su- 
pradicto d aco;io ftd ve-iiuiis judcium, imn»inenta 
Liureniio floiiian;Tc l^Iccle^iac defcnsore, mox dedn- 
cto, veriiatis asieriione discussa , si con>iiieril inie- 
griias supplicantium, aut intcnta doceai diaconus, 
aut de ejus proiervitale noveriiis esse vindiiajidiim, 
qnatenas de tauiis excessibu» memorata: improbue 



* Lege diffidii. Gr.-»tian. babcl confidit. 

• M». Graliai.. iia u.'. 



* FpiNi. ad eplsc Luf au., cap. li. 

* hi cod. Laburiiitis ois. pro liufnia. 



APPENDIX SECUf*DA. GANONKS GELASIO ASCaiPTI. U^ 

lio digna coniiteiur, et qui se A luero, Leomium clericuin, quem gwUis praBguiUis 
ulicavit, sacrse cominmiioois legibiis non dcfendii , ad sisquenilarn ' cogniiionl» 

sua: necessiutem modis omnibas redhibete. AaliQ- 



(45 

leoierilatis escUisus uii 
conviciis trivialibus iin 
arceaiur accessibu«. 

CELASIUS CRESCONiO ILLUSTRt. 

illuJ le modisomnibus volumuscuslodirc, nequis 
episcoporum Sicilise de parocbiisad se poriineniibus 
nomine catliedralici amplias qnam duos soliiios prae- 
sumai accipere, neque compellere i^resbyterum aui 
clerum parociijarum suarum supra vircs suas eiscon- 
vivia proepararc. 

Lnvmque affert Ivo p. o, cap, 13o et 156, el ex 
Ivone Gratianus !(>, q. 3. Dileclio cap. Jllud te modis, 
\Q, q. 3. Pcstrenmm hoc frugimntum Gralianus n-n 
Gelasio, sed Pelagio tribuit; at cum exlvone accepisse 
Gratianus facile judicetur, ideo cim ho Gelusium le- 
gat, idem el Gratianum scripsisse oportet. Esi uniem 
eanon a disciplina iive Ge!asii sive Pelagii aiate vifjcnte 
abhorrens. 



GELASIUS JCSTISO aP.CH1I)1A.C0N0 ET FAU5T0 DEFENSORl 

Quod episcopo titillo coriimento res liceal Ecclesia: 

alienare, et quod privilefjia omni ralione 

inteijra convemt servari. 

Volaioranae ecciesiae acisis vel palrimonium, quod 

haclenus comperimus desiituiuni, vel post diHnna- 

Uaiaii Eucbaiisii, quo fiierai depravaniedispersum, 

curaj vestrse decreviraus esse delegamium, ul dili- 

gcnlia qua vos pro ectiesia: uiiliiatibus exislimaraus 

esse vigilantes, priedia culturai resiiitialis antiquai; 

revocelis si quae suni vendita aut donaia mancipia, 

{Mtssessiones etiam ab Enn:Hio et Oppilione episcopis 

vel caeteris quovis jure viderilis teneri (quia contra 

constiiuia syuodi ab episcopo prosdia alienari nullo 

poterunt commento) nibilominus revocentur ; sit 

cmplortbus ad eum recursus, qui prsesumpsii ali- 

quid de ecclesiae rebus iliiciia venditione disirahere; 

iia ut pensiones annuas ad poutificem deieratis, cui 

privilegia sua integra convenit omni raiione servari, 

tit ejus dispensaiione poriiones proveniant cons.uet£e, q 

ita ut portionein quartam, quas ad eos pertir.et, sua 

pontifex ordinatione distnbiiat, pront cujusque locum 

meiitumque cognoscit. Pariier eiiam ei (idelium 

obla*tione faciendum, ut quariam clericis erogel pro 

consideratioue suae electionis, aotistes. Fabric.irum 

ciiam portio, episcopo sciente ei disponenie ^estra 

erogatione pendatur. quatenus nilul peiiiius in detri- 

mentum alicujns rei paiiamini generari. Si quid vcro 

in ecclesiae vesirai daiimum, aut in bis qua? sunt 

prrjpcaptionis nostrsb prohibila poiilificem vesirum 

videiitis admitiere, mcx nosiris auribus relaiioue 

siiiuaie, ut quid lieri debeat censeamus. Decimas 

justo ordine noo tantum nobis, sed majoribus visuui 

esi, plebibus laiUum ubi sacrosancta dantur bapti- 

smaia deberi. 

celasius uercule.ntio, stepiuno et jcsto EHSCOnS. 

De eadem re. 

Frequens equidein, et assidua nos querela circum- 1 
slrepit de his poniiilcibus gjui neque aniiquas regu- 
Us, uec decreta nostra noviier directacogiiauies 
obnuxias possessionibus, obiigaiasque personas ve- 
nienles ad clericaiis oliicii cingulum non refutani. 
Nuper eienim aclores iUusir is /eminae Plucidiae p*eii- 
torii oblaiione conquesti suni, Sabinura Marcellianen- 
sis sive Casilinatis urbi-:, Aniioclium servum juris 
patron:L' suse ab-^entis domin^e OQcasir.nc capiMia. ad 
presbyterii honorem u^que producluin, ejo^i^ne fra- 
irem Leontium clericali> o.Ticii priviiegio decoiasse. 
El ideo, fraires carissimi , inler supradiclos actores, 
ei eos qui conditionis exireniae rcpetunnir, objeciani 
eogiiitionem vobis uosira aucioiiiate d?|iutamus, ut 
omni voriia;e discussa, si revcia ol)jcctam sibi ma- 
culam jusiiiiaj ref»ag.Aiioiiis non poiucrit raiiuiic di- 



chum vero, quia per sacerdotiun ncn jam potest 
retolli, si insuam ecclesiam in hoc In quoest hrmorei 
des-deral collocare, non veluli reddiium sibi, sed 
babeai pro miuisieriurum celebratione susceptum) 

CEL\SrCS PHILIPPO ET CiSSIO.nOKO. 

Coelesiini causa talis esi, quamvosquoquenon ar- 
bilror ignorare, siquidem hie con.scius couviclus ia 
caidc parenti*, et episcopi, quemadmodum gesiorum 
tenore monstratur, cunctoium judicio nullaienus 
xstimatus esi offieio dignus altaris, eique pro tam 
deiest;indo facinore ucius anni iuterdicla cnmmunio 
est. Quateuus poenitudine coiupelenti lanii facinoris 
curaret abrupium, Quod eiiamsi a nobis juberelnr, 
ipse raagis cogiUns divini corporis sacramentum 
delniii ad hoc menle purgaiiori remeare. Quod iem- 
pus lamen aut expletum, aut prope jam putamus 
B exactum ; posi quod ei comuiunionjs racuUaiem pa- 
lore non dubiuin est, ut el seiilcniia synodalis possit 
abrumpi, ei ui illi magis prosil, valeal majori t&U&' 
faciiune mundari. 

GEL1S:CS SECUNtUiliO VlSI."iENSI ^*» 

De correpiione ejus qui magica arte criminalus sit. 

Airoces injurias indccorum prorsus ducimus mi- 
iiisLrorum Ecclesiu) vocihus irrogari. tulia laicorum 
cum plerumque refiigiant aciiones. Teinpus bonum 
siquidem honcsla reiiiina didicerat a magistro Pau!o 
diacono, qu.£ non soium suggcrit criminibus appeli- 
tam, verura etiam in d:>mnata arte niagica; exsecra- 
lionis co:iscien;idjn miscuisse. Li ideo, (raier^ in 
supr;idictos te decrevimus cognilnrem, ut si pr;t'di- 
ctum diacoumn proiervitas ista conviiicit, postquara 
iudecentcr prnbatus fuerii mulier inciviliter appe- 
tisse, aut eamdem ad astruenda quae jaciavit astiiu- 
gas, aut digna correciione compcsoas. 

CELASIGS QUIMGESIO EPlSCOrO. 



Vt Judai cot\versi lionorenlnr. 

Vir clarissimus Tele6:iius,quamvis Judaice credu- 
lii:uis esae videatur, talem^e n(tbis approbare con- 
tendit, ui merito nosirum appellare debe.imus ; qui 
pr>i Anioiiio (Antio) pareuie suo specialiltr postulavt 
ui eum dileciioni tuae comHiendaxc debeamus ; et 
ideo fratrem supradictum voluntatis nostrae manda- 
tornmque respectu iia ic h;ibere convenit, ut non 
solum in nullo penitus opprituatur, veruin etiam iit 
quo ei opus fuerit tuic «e gaudeat dilectionis ailjiitunt. 

GELAslUS 1'Ar.V QCI.NIGESIO EPIiCORO. 

la nulUnn iransferatar phsonam res in litigio posilH 
ante eognitionis evenlum. 

Quia res in litigioposita in nuilam iransfcrri polesl 
omuiim peiSon:in», doiiec legilimie cognilionis eveu- 
tu, cui potius debiaiiir, judiciaria disceptalioue pos- 
. sit agnosci, ex eadem re quispiam non sinatur e.\i- 
gere pensiones, sed iii^ eodem siaiu, re eadem po-iia, 
iu quo videtur (sicul diciuni csi) anle consiituia, 
quisquis siiii put:'l quippiam posse compeien', juri- 
dico piiisel exaiitine, praejudiciis ounibus inde i>ub- 
luoiis. 

GlLASUS SlHACUSIO CONSTAKTIO ET LAUREN7I0 
EWSCOPIS. 

Quam dilifjenter examinandum sit de servis Judxirum: 
Jtidas, qui Juduica; prulessiouis exstitit noncipium, 
jui is sui qitod ante paucos aiiiios se asserit cumpa< 
rasse, uunc ad ecclesiam Venefrauaai confugisse 
suggessit, sicut petittiril leaor a»nexu.< ostendit, co 
quud dical sibi ab ujfiuitia Christiano nnper a piac- 
falo ihimiiu) s;}UiatuUim circiimtisionis iiitjAtim. Qu:i- 
propler dillgciiter vesira^inlcr ulrumqud soUitiitido 



' Gralian., coQncUonii. 



' roriasse \ulsi enJ. 



itn 



KH OPEfiA GELASH VkPJE ArPENDIf.ES. 



m 



perum fidellkr examinet vcrilalem, qualenus nefi 
r«1jio lemefaia vidcaiur, nec smus hzc. obssciioae 
mentfms coinpelcnlis jura doniiui d^linare c<ua- 
lertdat. 

CELA8ID* MAJOEICO SERANO ET iOAKSl EPISCOWS. 

Jfie qw$ contra ecclesiastkam ^tisfacUonem excommu- 
nicaiU comnivnicet. 
Coelestiaus presbyler fratris cl cnepiscopi Boslri 
Sera-'i q»i contra pontificale judieiiim, cootraque 
aposlQlicje setiis mantfata pporsjmpens sui^radictis 
coinniunionenii saeram ministpare prjesnfnp'-;]», ctiin 
iion potuerit ignorare senlenlip.m proprii sacerdotis 
ab officio proiinas ecclesiastico rejjiellalur, nt nnllus 
Eeclesue mlnislrorum conlra pontificalia slaltita ve- 
itire contendat. 

GELASIU8 PAPA FAUSTO MAGISTRO KltlTliB. 

Mnrtuos euseiiasse l^iRioe Chrisiuni, in errore 
moriuos alwolwse non legimus, el qui hoc certam 
faciendi rolus habuis poiesiatera beato Peiro aposjolo 
priiicjpaliier mandat : Qnajcunque super terrarn !iga- 
sreriiis, erunt iigala ct lo cceio, et quancunque solve- 
ritls super terrafli, «runt soliita ei ia cffilis ( MaHk. 
XVII, 18). Snper lerran!, inqaH, nasa in hac alliga- 
lione deluncium nunquam d}?ii absolvendum. 

GELASIDS J04R!U EPJ8C0P0 * f IVANEN^I. 

Exemptum vindicKe in eos qui u}u$im habere cautas 
mendaeiter (ir.gmt, 
Dxor Feilcis, ei filia R^^niam (quia sie oporiuil} 
perveiieruul : siquidera iiunc ipsum priroum se ad 
barbarorum basilican» conferenteiri, feqae l'onas 
causas babere Jactantem egred: sub hac eondiiione 
pr«cepim«s, ut si actus siios Jideliier el raticnainiiter 
allegaret, nihil conira eiim pro?sus ssperura (ieri, 
durumque pateremur ; alioqain si contra fidem et 
iiiiliiatera dominicam venisse probaretur, ipse sibi« 
in( l impuiaret, atque ordinaiioni congrusesuiyucoret. 
CJui superveniente aiio nosiro viro speciabili Or:ha- 
sio, sic est ad singuia quaKjae convictus, ui os 
apcrire non possei, et vera esse, qu« huie objiceren- 
tiir propria vcce fateretur, ideoqu^ tenetur manci- 
patus eustodiie. 

GELASIVS nONOSIO EPISCOPO. 

2)c homim-.bus eccksiastki jnrit ne ieatemenli ttbi ptt* 
ginom facian!. 

iUud eiiao) sine^ritatem tuam non htere volumus 
ail nos fiiisse periaium, quod ampiialHS conduetor, 
quem non solum servum eonslat CGclesiai, sed iia ra- 
lionibus a multis ieraporibus impticatum, ni elinnisi 
essi:t ingenuus, donec fatiocioia cuncta deducerct , 
luodis omnibus obnaxius habereiur, ausii tenieMrio 
moliiQS fuerit condere |)aginain lestamenti , cijjus 
omne peculium ecciesiastico JKri Jeglbus non dubi- 
tetur obstricftm. Quapropter liis prxsumpiionibus 
vicenostra tiia fratemitas cohiradicjtt, nec fieri pror* 
sus alStjua subrcpiione permiitat. Ac si eidem quid- 
quam humanilatis forte contigerit , quia graudacvus 
esse memoraiur, moxejussine diiaoone subslaniiain 
imanimilas tua Giiis ejus duniaxal. qui!»;s patrimo- 
nium probatar commissnm sub fideli descripiionc 
contrudat, donec temporlbus urriversis, quibushoc 

« Anselraus Lucensis in sua col!ectione lib. v«, 
cap. "9, hoc fragraentutn tolidena verbis ei epistoi;. 
Goiasii ad Natalem episGopum referi, sed eirc:i fmnm 
ii\)\u\ eumdem Ansslmum ita variat : Cmtatem (uam 
dimmus imlrv^am tioi ipariter ad tmlropolitanos 
vPitrcB provinciw sive cujut<jmin coiUiguw , quce caiho- 
ticam servanf uniiatem magnopere deleyasse iil obeunies 

* Graiianus Itgil ' ienuensi. 

* ita legftcod. Densdedit.cimi in edis. s\\.Messal!(e. 

* Oesunt scqueutia in edit., scd rcperta suiit a 
BaUsrinii in c.td. Vat. 5853. 



A pairimoaiuingabernRSse ct^iosetiur, parlts domiiu- 
eas eogatur recidere indemnes. 

GELASIUS HOnOBIO EPISCOPO. 

Bivinai retributioiiis mcmor ad ponti6ca!cm cod- 
seienthm non ambigas pertinere egentiuin comroodifl 
piaro soliicitudinem non negare. 

GELASIUS SJRESCONIO, JCANXI ET * HESSAL£ EPISCOflS. 

Siatute pricnim decessores seruare oporiet. 

D^essorora slaiuia sicut legiiima ei jtusta suecc»- 
eores CBstodii^ odnveoii, in elinm debent malo&cia 
corrigere. 

6ELA8ISS JOANKl EPI8C0P0 SORANi. 

Certtim cstquidem, etnnstris prx€epiionibu&c<>«rt 
fititatum, nequio in ecclesia aut ia oratorio sedis ho^ 
str% non iegilur perraissione dedieatur&, processio- 
nem puhlicara putaret impendi : ne eonditdres furtivis 
su1>repliflnibus contra regulanini staiuia prosilircnt. 
B Sed quia ^agetia spect:<bili3 femina peiltorii nobrs 
oblatione siiggessit, in possesslonibus propriis suo- 
rum corpuacul:» coniiidisse : frater carissimc, huma- 
oittitis intuitur, qnod priora Statuta non maculent 
fuQeribus, et sepulcris lantum, io comprebensis pe- 
litorio iocis ministeria noveris pro solemfiitaie prai- 
siand.t, utdeiTunctoruro nominc solummodo dlviua 
celebreniur oHicia , publica frequenlatioite, et pre-> 
ct-ss'0Qe cessaiue. ' Data idibni Apnlis. 

GKLASIt^S PAPA SENECIOni SPI3C0P0. 

In ecclesia fuant quis cedifieal nihil sibi vrte ceeteris 
vindicet* 

Pi« mentis amplectendii d«yotio est, qos se ^ Ju* 
lius U. H. in re iuviana snijurisfundasseperhibemr 
ecclesiam, quam in honorem I&. Vi*i confessoris ejits 
noiititie capil consccrari. Hancigilur, fraier caris- 
sinie (si ad tuam dio^cesim pertiaere noa ambigis) , 
e% more con\enitdedirari coliata primitus donaCion& 
r^ sdemni, quatn ininistris ecclesia^ desiiuasse se pra> 
^ f.iti muneris tssiatur, scituras &ine dubio prxicr 
process^ionis aditum , qui omnl Ciiristiano dei»etur, 
iilhil ibidein se proprii juris babilurum. ' DaU xiit 
cal. Au^usti. 

De eoitrn. 

Frigciiiius vei^ peiitoria nobls iminualione sug- 
gessit In ro sua qiiaui Sextiiiimttm v«>catnr, Imilicam 
se sancioi-um Mi<ha<lis archuftgell, ei llariiai con- 
fes5ori> pro su$ defensione fuuda^se. £t ideo, frater 
cai-igsiiue, si ad tuam perttDet psrachiam, baaedictio- 
^ nera «uffra raemoratse basllicas saiemitt -PWBieraiione 
* depcitdet. Nihlt iamen sibi funda or ez hac basilica 
non erit viudicandum, nisi prv^eesBionis aditum, qui 
Cliristianis omnibus in commune debetur. 

Episeopi « suo metropolitano et ipee ab eodem 
consecrelur. 

* Qui» per ainbitiones illicitas non prdet qMOSd:im 
_ ftc< le6ian;m jnra lurb.ire, ac privilegin quac mctro- 
^ poiitani^ v^l provincialibus cpiscopis decrevit auti- 
qiiitas ienieviiria pncsumplione pervadere propter 
quod icliam comraunicitis apostulicui desiderant dis- 
siiiium leherc; quo scilicet ab ejus auctoritate divisi, 
vel iMiotmes proprias usurpaliones exerceaut, doii 

episcopos in eadem regione melropolilanus suus de- 
btat crdinnrs, eumdsmqite ipsum meiropoliianu^m si 
hutnann morte tranfierit, nonnisi comjnotiHciaies epi- 
scopijvxia forntam velerem stKdcar,t cydinare, quait- 
nus qwe venerandh decrevit aniiqHitas nutiui sibimet 
conlra fas uturpare contendat. liANSi. 



^ Ii:> restituunt Dallerini ex cod. Deusdedil, cuiu 
iu cod. leaerolur yK/it«s nobis in re JnHana. 

* U.CC de->unl in cdiiis ct supplcut Dallerioi es 
cod. ins. 



i 



143 



APPENDiX SECUNDA. CANONES GELASIO ASCIUPTl. 



tso 



respicionies quia »t«rno Jiidici rationem laiti (i« ca- 
iboKcxsinceritnlis injuria, quamdu iradilionuri) prae- 
jiiiiieiis paternanini non sine perpeiiue sinl damnn- 
lionifi iiilerilu reddiluri, si iii liac'obslinaiio:ie per- 
manserint, caritaiem vestram dusinuisinstnicndara, 
ut vos cmnes in coinmune fraires si per Dardaniam, 
sive per qaamque contiguam provinciam constilai^, 
qui ros sub meiropolitanis vestris esse meininislis, 
et ab eisdem siibsliiuti decernentcs, siciit vcius con- 
stietudo deposcit, unanimiter statu.uis anj.isiites, et 
vicl-isini.si metropot^tanus hnmaiix concliiionis forle 
dt^cesserit, a comprovincinlibu^episcopis, siciit for- 
ma transmisit sacrari mndis omnibos censeatis : nec 
qnemquani sii'!, qu^m vobis antiqua dispo-iilinne con- 
cessiim est, paliamini vindicare : quaienus et inter 
ipsas adversantium voluntatum proieilas, veterum 
reguias nuUatenus custodire eesseiis, sicui persecu- 
tionum icm[;ore divcrsarum patres oosiros coubtantc-r 
fecisse non ditbimu mL 

CELASILS ANASTASIO EPiSCOPO. 

Defensionis propriae desolaiis auxiiio. et qui sui$ 
aclibiis adesse pro aeialis iaflrmitaie non possunt , 
cxorainm pontincem decct subveoire, quia pupillis 
tuilioiiem etiam divsnitas inssit impendi. El ideo 
Maximo et Januario clericalis officii (qui se soiatio 
parentumvei propinquorum 2ssei'untt!esiilutos)auxi- 
liure ex nostra delegatione prsestabis, ut adversus 
improliitates adversanomm suorum proieni; lujc 
exsecutionis aniiixu, noxia comnieiita non scnliant. 

GELASIUS FOP.TIJ.NATO EPiSSOPO. 

Tueaiur Ecclesia quos in sni defensione suscepil. 

Irrtligiosiun prorsus et exsccrabiio judicatnus, sl 
quisquam vei esiraneos in sui tuiticne snsoeplos non 
omni (ide ei tota aninii sul cducavcrii sanciiiale. At 
ciim Olynipius diaconus dilectionis lu£ Felicis et 
Olympi suggeralur avnnculus, eosque parvulos iiiie- 
Jae vicc susct^perit nntriendos, ulira lairocinium esse 
jiiJicamus, qurid cos bonisculis pare^ilum, sicitt as- 
fionint, rebquit exiorres, a!ia reiinendo, alia contra 
leges ei jura vendendo. 

CELASIUS JUSTl.NO ARCUIDIACOSO ET FAUSTH<0 
DEFENSORU 

De rebus ecclesicp. ■non esl aliquid alienandum. 
Yobis enim et famai vestr» consulluin dusimiis, tit 
pontiflcis vcslri loco, vobiscuin ab eodein ali juis 
subrogeiur, qui ejus nomiiie pariter universa dispo- 
nai: quaienus omnia prxdia ad vestrum revocetis 
studium, nec cuiquatn cierico pro portione sua ali- 
qitod soliim ecclesise putelis ossc depuiandnm : ne 
per incuriam et negligcntiam minuaiur; sed otnnis 
pensionis summam ex omnibus pr^diis nigticis, or- 
banisque colleclam ad anlisliie.n deieralis. Ex qui 
lamen collectione habeaiur raiio, quid a>J causas vel 
expeosas accidentium necessiiatuin opus esse pcrsiii- 
citur, ut de medio sequestreiur ; el quatuor poriiones 
vel de (ideliuin oblatione, vel de bac Uant mGdis oin- 
nibus pensicoe:ita uiunam sibi tolJat antistes, aliam 
clcricis pro suo judicio el eleclione dispertiat, ter- 
tiam pauperibus sub omni conscientia faeiat srogari: 
fabricts vero quartam , quse compelit , ad ordiisatiu- 
nem pontificis , erogatione vestra decernimu.'; esse 
pensandam. Si quid forle sub anima remai:eb ii ex- 
peusa, elecla idooeo ab ulraque parte custode , ira- 

• Exsiant iiaec verba in tractalu Felieis IH t'c Aca- 
c?o riie d;tmnaio, hic dalo ex Maffeio. Man«. 

*> Iniegram hanc epistolam GratiRiuis in. dtias dU- 
iin.xi{, diverso etiam titulo prwfixo; nam ab illis ver- 
»;«, Concesso yahh usque ad iUa redtiimnis ex.im«iii, 
tiuduin prxfixH clero, el ordini, el ptebi BrHiidusii ita 
1% <]u«&!. 2, ran. 26 : Ab iili» -cerbii veiierabilis ciiain 
paptismi mque in fincm relitii dc consccr. dist. 4, 

* Forte Leontio. 



A datur entiiccis ul si major omerserit fabrica, sit 
subsidio quod ex diversi temporis diligeiitia poiuerii 
cu^todiri, aiii certe emalur possessio, qusE; uUiilates 
respicial communes. 

CELA8!Ut( GLEnO ET OEDINI ST PtEBI BRtlKDL'8tI« 

Rediiuum et oblaiionum due porlmitt clericit 
coumittantur^ 

Concesso vobis, qnein pelistis, aniisiite fralre 
jam el coepiscopo meo Juliano, necessarium fuii 
(eotiem ad ecclesiam suam mox remisso) ad vos no« 
slra scripia pariier destinaii: quibus agnosceretis 
eidein fuii^se prjcceptum , ne unquam ordinaiiones 
prrcsiimat illicitas, el infra. Ileiliius et ob'atitiiesfi- 
deiium in qualuor paries dividat quarum unam sibi 
ipse reiineat, alteram dericis pro offsciorum suoriim 
sediiliiale distribuat : fabrcis tertiam ; quaiiarnpau- 
peri!)us ct peregrins babeal Odeliler erogandani : 
quarum raiiooenc divino est reddiinrus exarnini. 

2t 6ELASIUS EP1SC0PI3 ORIENTAMBDS DE SAX.^^ATIONS 
DIOSCOBI. 

Non pelenda est absolutie^ cum imque ftrtur 
senteniia. 

* Cui esi illata seiiientia de;>nnat errorcm, et va» 
cua est; sud si injusla est, tanto eam curare non de- 
bes, quanio apud Detim ct Ecclesiam ejiis neniinein 
pyiesl iniqiia gravnre senteniia. Ita erga se non ab- 
sulvi desideret, qua se iiu!!aleaas perspicit obii- 
galura. 

CELASIUS * GERONTIO ET PETRO EPtSCOPIS. 

Imploraniibus patrocinium episc«pi debent adese, 

Licet omnibus de nobi* sperantibus non debeamus, 
in quantuin pcssumus, m% neg:ire; plus tainen vi- 
duarnm ei orpiianoruiu causas, et impensiusdut^imui 
exstiquendas, qnastueri & nobis, vel abooinibus di« 
viua manifestal assertio. 

p GELASICS LEONTIO ET PETRO EPISCOPlS. 

Qiiisqnis in npgotiis suis nostri nominis fnterees- 
.6ionesper3t t^iSii lemcttiii po<;se eon!°erri, prona nos 
convei^it aniniosiiate pr.¥stari. 

. GELASICS CLERO, ORDIM, ET PIEBI ' BnENDESH. 

^ Conccsso vobis quem petistis aniistite fratre ']am 
et coepiscopo meo Jniiano, necessarium fuit codem 
ad Ecoiesiam suam mox rcmisso, ad vos n«.sira scri- 
pta pariter destinare. quihus sgnoscereiis, cideni 
fiiis.^e pr.TRceplum ne uoquam ordinationes praESuinat 
iliicitas. Ne bigamam, et qui virgiiiem non esi sor- 
titus uxorem , atque illilieralum, vcl ohnoximn, in, 
aliqiMi parle ccrporis debileiu nulatuinque modis 
omnibus ad sacros ordiaes permtttat accedere. Qund 
etiam tle peregrinis alque incogaliis vel expelenlibus 
cavere debebit, quia bHJusmodi a venerahUibus pro- 
bibentur olficiis, ac nihil ex minisleriis atque orn.-slu 
|>ostrer0O de ^uaeunqoe re quam consiat ad eccie^ 
P siam pertjner:, audeai in aljarura qualibet ratione 
{."ansferre. Reditus e( oblationi:^ iidelium in quatuor 
paries dividai, quaram sihi unam ipsi retit^eai, atic- 
ram clericis pro cfticiorum suorum wiiulii^tedistri- 
biiaf, faitricis terliaia, qunrura rationeoi divino esk 
^retiditiinis examini. Sacris quoque ordinibus appii- 
candos, hacobser^ationepromovsat, utiejunio qnsr- 
ti, sepiinVi et decimi mensis \egpere sabbati presby- 

c;'.n. 17, incipit novus canon cum <i/«,'..' cGelasius pap» 
cleio ei plebi Tareniinaj, Proffclo Iicbc feguntur in li- 
bro Diurno ilomanororrt poi;'"iicum, ' eat formulit 
Utieraniin qu(B- iradebantur e opis)\ ns ordinatis. 
At lutne formulam acceplam f..-. t-x $enptii Gelasii ia- 
tis iiidicai veiunuit Lucensi^ .-^jdex manusmptui, in 
quo hcec ipsa formula sub Gelnsii nomine iegiiur. K-^f 
autein codex Hlesmculo txeunte "twmiflut. Maxsi. 

* AI. Brund\uii. 



151 



A& OPEHA GELASI! VAVM APPENDICES. 



m 



leros aiquti diaconos ordlu.mdos esse c>Hgi)osc»i. A dcclesis jiira qua veiusfi princTpes agsittua s>n 
Veiterabitis eiiam baiUism: saeramernurn nisi in fe- 
sliviiate Paschati e:Pentecoste iradererion priii&Mmat 



eAcepUs xgritudine iaboranllbiis. 

GKLASIUS CCSL£STS?CO EPISGOM); 

Ad mimtterivm alkujus ecciesiee clerici ejusdem pro' 
VKfseantur. 
Pre^byter», diacon*s, ei universi clerici Slomensis 
(llistonieusis) eivliatis peiitorio nobis suggessere por- 
ceeto, in ecdesia lieati u)»riyris Eieutlierii episcopi 
(miS) m supradicta ciYiiaiis parochia probaiur esae 



aiojie nrmaveitunt, impeiitis dericis uan negenlur. 

'GELASioS PKPk ' fABUNO EPrSCOPO« 

Beptizandh nvmerm non iinpoRotva- nec cailiedraikuin 
uiira vetusluiti morem estgatur, 

Nec numerus baptizandis josie ereditur Impon^- 
dus, cam qmnii pelierifti, vei ad rfgenerationem fe- 
siinaverint, noti sint pro aiierius voluniate repei- 
lendi. Et ideo, frater earissime, hujusmodt super- 
fluam constilutiooei& niodis omnibufi removebis, et 
uaus^uisque aut in vidna sibi eccie^ia, aul in eiecta 



coiistructa) presbyienim qui cansliiutas fueratdefe- pr© s'use'menUs baptizetur arbiJrio. Catiiedraticum 
cisse; atque ia ejus iQcuin Juiianum diacoDum ipsius etia 



ecciesix pro celebritate Ipsius loci quaotocius deiiere 
ordtiiari. £t ideo, fraier carissiroe, sl de ejits viia 
vel moribus nibil esi ijuod contra caoouiim veniat 
«taluia, suprascriptuni presbyierii bonore decorabis, 
sciturus eum visiiaiuris le noniinc nun ca<;dinaiis 
creasi^e ponli^cis. Paritareliam ct Felicissiinum dia- g 
cnnum iu ejus ecclesi» ministerio si conversatio 
ejus paiitur, subrogabis, ut locus processlonis ceie- 
berrimus ad niysieriorum cousecralionem nee sacer- 
dote indigaai nec misiistro. 

QZhksms PiiV-k zsECiiiis comtTi. 
A acecuUirijudice cierieut ne» est ttudiendus. 
Cbristianis gratum semper debet esse, quod ab 
eonnn pcscitur d gnitate praestandum : quia Deo 
St-rvicnlibus bene&eiuai negare non conveuii. Silve- 
sisr itaque atque Fausiinianus, qui se a cimit!l)u!is 
clerlcos coaCtentar, a Tbeodora se opprimi per vio* 
itintiazi? conqueruntur, quia dictt:«t sq ijigenuos atque 
Deo auciore, prisitnie conditionis nei^ibus aissolutos, 
in sortem deterrimae itsrtiE^ serviiutis a^dici, et per 
auctorltaiem rcgiam eonlfa leges ptibiiciis, cum cle« 
ricaii cioguio ittflerentuir astricEi, per arclitdiai»)2iun>. 
urbts Grumentinx esse conve.nioS} cum conslet eutn 
qoi cc&le&tem luiiilem pulsat, aonnisi ejus ronun de- 
bere seciari. Et ideo, diiecte ilU, depenso saiutatio- C 
nis affatu supradictas eierieos Ubi eommeudo» ut si 
ad delegaitirifR) judlcium eorum adveisurii venire 
eonlempserinl sublimitaiis lus tuitione vaHeniur; 
ne quid illis aut subreptio, . aut nimica legibus vi(»- 
ienta necessiias linponat, quia ^ui judicium refugtt, 
Bpp^ret eum de justilia dirnsuin., 

eEUtSmS CRtSllNO ET S&BISQ EPISC0P13. 

Ifomiti ad epiicoporwn judicium clericus vocelvx, 
>> Silvester ei F^ustinianus Eeclesi» Grumeniinas 
r.ierici lacrymosa nobis inslnuaiione conquesti suni, 
iiberlalem »<ibi doinlni sui b«nsgnitaie •concessani 
b<-ereduni ejus oppressione puisari, sibiijue in cieri- 
eatiis flflicio peite a cunabuiis servieulibus, eiiam 
mafiumissorc viventi*, in eodem aciu nibiiominus 
constiiutis, divinis mysteriis iinpendere serviiium 
nori licere, cuin (si peiilionem veriias subseauaiuT) 
contra pairis et auctoris sui factum venfeniibus. ut 



etiam non ampiius quam vetusii nioris esse consUte- 
rit, ab ejus loci presbytero noveris exigendum, et de 
ius qux die dedicalionts fuerint d^erenUum devo- 
iione collata, consueiudinem, quae g^ueraUier omai^ 
bus ecclesiis esi prxscripla servabis. 

Gi:i.4SIUS PAPA PUILirPO ET * GBnUiTTINa &risc(»iS. 

In eleciione episcopi parochts d^et adesse., 

c Piebs Diotrensis daia nobi^i petitionu deileTiidiu 
sc stne recioris proprii gubernatiene dispergU Ae» 
sicut asseritur, ts qui n vobis jam probaius diettur 
a paucis, el tenutbus jatn putatur electus, cum ad 
«os {ai, ncs) pertHieai universos ashidua admoni« 
tione compellcre, vi orrmes m unam quem dignuin 
sacerdotio viderini, et sine an^ua reprehensione 
cos^sentiaui. £t ideo, fr^ires eartssimi, divirsos ez 
oinnibus ss^pe dicii loci paroclms presbyteros, dia • 
conos, et universam turbam vos oportet ssepius eoo- 
vocare, auaienus nun proul cuilibet iihueril, sed con- 
cordanlibus animis t.tlem vobs adnioaentibiis, sild 
qusBrant seia Dlvjaitatis atientione personam, (luaui 
ntilia cci^iirarleias a eonsiltutis possil revocare pne- 
seriptis. 

CELASIVS BORI^ACiO EPISCOPO. 

Quod servi fugientei dominos suos &d eccUsmm^ iuler- 
cessionem debent qncereTe non leiedras. 
Meiuentes famuli dominos si ad ecciesis septa 
cnnfugerint, intercessioneiu debeiit quxrere, non la- 
if hras, iie haei: ipsa prsesumpiio tarditiiUs temerita- 
tem angeat reniiendi. Filius enim nosier vir specta- 
l*'iis I^eirus queritur servuin suum in ecctesia S. 
ClemenUs diulius commorari, cui cui» deputasset 
sacramenla prassiar», ilium egredi nulla raliooevo- 
luisse. Ei ideo dilecios snpradicU hominis de prie- 
seuii cum eo qusm elegerit esse mitie'i6>9, qt«i cum 
de tmpunitate ejus sacramenia pra^buerint, etim sia- 
im facies ad dominiim suinn modis «ntnibus re- 
meare ; aut si in bac periinacia forte persiiterit, post 
sacramenium sibi praesUtututu reddatur iuviius. 

CEL^^lUS RUFIKO ET AP&ILI EPISC01>IS. 



Qn\& nut leges pnncipiim, aui Pairum reguiiis, aut 

adtiionitlones modernas dicai deliete coiilemni, uisi 

tndignis, tiaereditas iegibus aufaraiur, nec e-s liceai ^ qui impuuiium sibi tantuni aestimet Lraiuire commis* 

hasreditalem capienttbus contra aucioris sui prositire ^ sum. Actcres siqui 



hxreditalem capienttbus contra aucions sui prositire 
jiidicium. Et ideo, fratres carisslini, quoniam se 
eUam ab arebidiacono diciae Kcclesiae queruntur op- 
pressos, qui per coru.^n absentiam moderaioris judi- 
cium uromisit eos esse serutnros, calcaUs einiiibus 
raiionitius. e( contra leges divinas et pttblicas puisa- 
iis, fsrum suum pulavit auferin in vestro judicio« 
quisquis ille est qul clericiun iacessil adveniat, ut 

Canon iste plme eoitacrei cum fragmento ab Uol- 
stenio e& cuUecU^ne cardtti» Dcusdedit vuigato el 
bic ezcuso. Mamsi. 

^ Ainbos hos caimnes faiso inscribl Gelasio judicat, 
wcc iinmerito, Bfcranlui», cum arcbidiaconoruni ju- 
risdictio socentioris diS4;iplinae essiiterit. &1ansi. 

c Suspiciosj est b;ec eiusiola iierardo, iiuo, <{«i d 

' Al. SabinQ. 



siqiiidain fUioi nosir» illuJlris et ma- 
giiiiic^e femins Maxiiiue pelitorii nobis insinuatioiie 
conquesii sunl Silvcstru.n atqueCandiduni originarios 
suos cuntra coiistitutiones quie supradicix simt, et 
contradictione pra!eunie a Lucerino pontihce diaeo* 
nos ordinaiDS. [deo; fratres carissinti, tantje prxva- 
ricationis exce^sus noveritis sagacius inquirendes; et 
sl eonstiterit quereiam veritats fulciri, conUnuo qui 

inireris, imposlursD auctorem Anselnnum Lucensem 
susptcatur a quo uuo Grulianns arcepit. Curiiam 
qua;so? qiiod de antisiitum electionibus liic agaiur, 
qtiarum iibertatein as.seiere e re Anselmi erat, nun- 
<]iiid propierea quod hic decernitur discipliiix Gcla- 
sian^ xuii uvcniabatm-. Ua.n&i. 



* Forte Gerotttio. 



153 



APPENDIK SECUNDA. CANONES CELASIO ASCftlPTU 



\U 



o.oniradicilone pr3Deunl« uou lesiiifue suni creaii A coniigisse dicaiur ; non puiandum esi posse said- 

""'" '" '"'"'" ' " " cere» sed cerium manifesluiniiug (locumenium^ ^uia 

de lania re non «bgnius agendum est, Papiai resi> t«a 
diteciTo, fraiar Austice, sui moris et apiam masuo 
pomifi. '» ui eum Uiginia iliefsus leeum ssse cor.sil» 
Uas, eumqufi camibus * iisJitfcrenter uU necemrb 
probaiione cumpeilas. 

eSLASI|}S TIC70RI £P2SC0P0. 

Cum majores ordinare conUmpsednl de minoribm 
promvvfaniur ordinibus. 
Consuluit di^ectio tua de saorum promoiione cleri- 
corum perhibens, quod diaconl ad presbylerii gra- 
dum (quo eeclosiam luam memorag indlgerc) venire 
detrectani. Quapropler quia Invilos eeelesiastica mo- 
deratio. graviiasqueaon paiiiur, ut c% nolenHbus 
fiant nolentes, ordsnaiio ilia potest perficere, si quoa 
babes vel in acolyifeis, vel subdinconls maluriores 
«Bi.ile, et quoruni sit vita profaaMljs, bos in presby- 
g ieraium siudeas promoverc, ui qu: in suis ordinibus 
proficere noluerinl, re»id8ntur sujs inferioribus p<)sl 
minores ; ipsaque comRioda presbj teri propensius , 
quam diaconi consequaiitur, ut hac salicm ratioiie 
constricii, et bonoreui , quem refugeranl, appeiere 
nitantur, et qnsstum. 

€£L.VSiOS PAPA. 

Teslatoris arbitrium servari oportel. 

Consideratio ecclesiastic.e utiliiafis hoc postulat , 
ex tilspojitioQe test;itoris servandum arbitrlum. 

GELASIUS. 

Qum Sttfcerdoles detjeriini, subseqiienies pGniifices huI~ 

iuienus auferre prcesmianl, 

iJIud siaiueiKlum censuimus ui qnascunque rauni- 

firetntias clericis aul sibj servienilbus de rebtts «c- 

clejsiai in usum aut de propriis in proprielaiem pra.'- 

cedenies dederlnt^acerdojes ; bubsequenies ponlifices 

nullaienus auferre prsesumani. Si quid tainen culps 

Q exsiiierit pro qualiiate personarum, vel r«^ula prae- 

cedeniiurti canonum in persoiia habeaiur, nonlu fa- 

cultaie disirictum. 



[iil. cuusecrati] a saci is of liclie repeiluntur 

'jDEM £tSD£M. 

Le^es principum aut regulas Patruvi coni0mi nan 
iiceai, 

Quis autem leges principum aut regulas Pairum, 
aui admoaitiones paternas dicai deliere conteami, 
flisi qui iiiipiiiiitum fiibi latitum existimei transire 
comnussum ? 

CELASiUS TUEOLOHICO SEGl. 

Leges Romaiwrum principitni seroandce iunt ab 
omnibus, 

Certum esl magnificecliam ?estram leges Roin^no- 
rum priiicipuin, qoas in negotiis boDunuin cu.tiodien 
itas esse prascepit, muilo magis circa reverentiam 
Leaii Petri apobioii pro su£ feiiciiaUs augmentoveiU- 
servari. 

GELA^lUS PAPA PALLADIO EPtSCOPO. 

Tmpore sinceriiatis dignitas accepta sujuenle delHli- 
laie non amiititur» 
Praccepta canonum quibus ecclesiastica regitiir di- 
Bcipliiu sicul ad sacerdotium debiies lorjiore non 
_patitur perveniie; ita etsl quis in eo * fiierit consi'- 
tutus, ac iunc fnetii sauciaiu^, amittere non ootesl 
qiiod lemjiore sux sittceriiatls accepii. Sie^>hatiiis 
siquidein presbyier pciil >:-io nobis deftevit oblato, 
quod habetur in subditis olim sibi ante annos pluri- 
raos collalain presbyteri dignitaiem, quam revera 
iiuniaculali corporis judicio * suscepisset : sed nupcr 
propier provinciae vaslitalsm (ijuam Thuscise prae 
uninibus barliarorum feritas diversa seclanUum, et 
ambiguiiifs iiivexit animoruin) duiu iniminenies ^la- 
dios evadere fiigie prxsidia niieretur, aCiitis sudibus 
occurrentia sibi lccsi» transiiiens iuferiores p2f;es 
corporis inscruisse suggessii, qu;E vix adhibiia e«5f3- 
lione biennio poiuisseni abstergi [o/. obsiringlj. Et 
[Jeo, frater curissime, supradicio locum suura digni- 
iatem(|ue res'itue, quatenus sacrosancta mysteria 
sicut consuevit exerceat. Neque enim convanit ab 
liDC auferri aiiie susceptum ordiuein, in quo post- 
modum in invaietudiuem corporis casu probaiur ia- 
cieQte collapsus. 

GELASmS RUSTICO ET fOHTUNATO EPiSCOPIS. 

A regimine suspendaiur ecclesice qui iti terram fre- 
quenier elidilur, 
Nuper Foropopulensis * Ecclesiae clcrici, una cum 
* Sabino episcopo et Pelagio et iaicis propria sugge- 
stione reserarunt praesutem suum gravi quadi^m oe- 
cessitute vexari, cujus eum dicereiil incarsioae fre- 
quenter elisum. Quod ne scandalum fideiibus vide- 
reiur ingerere, et Ccclesiam Dei ubique positam hac 
oirensioue turbare, prscipue cuni eodem ipso vo- 
lente buc se perrexisse (irmareut, ad dilcciionem 
vestram scripia dircximus, ut Ecciessue cujus recior 
taii casu teneiur astricius visiiaiionem congruam 
reddatis, Verum quia nunc ideiu ipse venit huc pon- 
tifex falsaque omnia de se jactata dissen\in:kt ; sub 
divini conteinplutione judicii, vestraiqne conscien- 
ri.T, ciistiniaiiuuisque respeclu rerum ude solertis- 
sime peniiiisiia, si aiiquando scilicei vei in domo vel 
in processionc, vel in alio quocunque loco probator 
ropente * ccilapsus, vocesque dedisse confusas, et 
spiimas ore jactasse; quatiia Seri poiest exanuoa- 
ttone quxraiur. Quod tamen sive non possi&aliquo- 
tum * factuui tesiificatioue rirmart, sive nuiiquam 

* Hic llonorius fuit Saiouiianus cpiscopus, ad quem alix duae Gelasii edilae suni. BALLERk 

* Ivo addil aciu. 
' Ivo, suscepii. 
' Cod. Luc, Foropopilimiis. 

* lii veiusiissiino mco Lucensi codice legitur Sa 
bino et Pelaqio laicis; qu£ comniodior cst ictlio. 

* Cod. Luc, prolapsus. 



CELASmS PAPA. 

Non menlilur qui aninmm fallendi non habei. 
B. apfistolus Paulus non ideo. quodabsll, fefellisse 
credendus est, aut sibi exslitisse contrarius, quo- 
niani cuin ad Hispanos se promisissc! iiurum, dispo- 
sitiotiedivina majoiii'US occupaius ex causis tmplere 
non potuit qiiod promisit. (Juanium enini Ipsius vo- 
lunlas inferfuli boc pronuniiavil, quod revera vuluis- 
set efficere. Quafiium enim ail dlvini secreta consllii 
(quae ut homo omnia noii poiuit licet Spirliu Oei 
plcnus agnoscere) suprema pr*iermisit dispo5i:ione 
pr.-eveitus. Nec quia B. Petrus aposiolus divina re- 
verentiae ipsi Dumino respninlit : !^on lavabis nuld 
pedes in ceiernum, fefcllisse, quod absil, aul i» sua 
puiabitur minime constitisse scittenlia; qiua mux 
eidem dlvin.iB voiuniaticesseril.ei quod dixeratesso 
V faciurum, a causis asiiictus bumaiia: salutis, passus 
esi proiia voluntaie facieudnm. 

' CELASIUS AGIUILfHO. 

Precor autem ul reguSam beaii Peiri aposioli in- 
terDalinaliiis consiuutam dcfensare dignemiui , ei 
qii* vobis, vel fraier, vel coepiiscopus meus Hono- 
rius • pro ojus uliliiaie suggesserit, vel conductores 
putaverint iiUintaiidum, qitam fleri polesl, prxslara 
jubeatis. 



* In Cod. Luc deest vox factum. 

^ Ad oram mei codicis additur aueHinis ; id est 
; giiinis. 

' Iia»c ct sequenles vnlgnrunt Balleriitiexco.lcci. 
Yutic. Dcusdcdli lardiu. lib. ii, cap. lUO. 



15S 



AU OPERA GELASII PAT>^ APPEiNOJCES. 



m 



CELASIU6 JAKUABIO. 



j^e<l oaims «luibns beneficia b<>ati Pclri apostoli 
oontinuata pprcijpias, fidenier injiin;;©. Praeslel igi- 
inr lua noliiUtas, iit rebiis pauperum ejus .insilium 
defensionemque conceilal, el conduciores earum pio 
(avoretueaiur, ni vici-siludii>era prop&iiiorum ab eo- 
dem percipiai conseiiuentem, cujus merilis, et ho- 
liOri devotus isla dependit. 

GELASUS FmsilN^ ILLUSTRI FEMIS.€. 

Ad cumnliira vero mercedis vestrre periinere cer- 
lissiniuni c^t, ?i praedia qii',e vt^l a hrirliaris vel a 
Uomanis inconvenienier invasa sunt, vestris disposi- 
lioniims egcnliiim victui ro.formentur. Cujus tania de 
provinciis diversis, qiKC bellorum cl.ide v.islat:e suut, 
Uomam muiiitudo coufluxit, ut vix ei, Deo teste, suf- 
licere valeamus. Conspicitis cpko fi«;>i>iu'n bunl ope- 
ris acquiratis, si B. Peiro aposiolo pracdin, qux pro 
siia quisque auima conlulit, vesiro post I>eum pracsi- 
dio liberata reddantur. Ctijus bpiiediciionis eulogias, 
quas pro afTeciione direxi , peto ui grata suscipere 
meiitedtgneris. 

GtxASius &CTORIBUS unsici. 
Constai vos intulissc aclionibus ecclesia ex prae- 
f^tatione fundi clacula.s, qiiem condiiciiiMiis litnlo 18« 
nes, de fructibus (an. 4!i4) anni consulatus Asterii 
ci Praciidii VV. CC.» de iiidiGiionc iii, auri solidos 
Jtxx, Ndtavl V cal. Augusli » Fiavio V. 0. consule. 

CELASICS ^ aEBELEUVJE RtGIN^. 

Q !! pro viciu pauperum domno filio excellenlissimo 
r<»gi cum meis liiteris suppiicaret, Petrum Ecdesi» 
defensorem dirigere properavi. Quo venienje subli- 
miiaiem quoque tuam saiulare Don desiiti , pluii- 
mura deprccaas, ut pro veslr» salutis, ct prosperi^ 

• Id est Flavio Viatore, qui fuit consul. an. 495. 
Alia cauiio ejusdem diei ac iisdem verbis subjioitur 
ab eodem Gelasio daia Yincon^io, ubi solum fuadi 
noraen decsl. Ball. 



A tatis augmentis egentium causa» juvaru Jigncmini. 
Daia V cal. Mariii 

'gelasics petro EPiscoro roTENTno. 
Secuodum quod vestri poriiioris fcignificavii libel* 
lus, compertum Iiabeinus vos pnc manibus liab-rc 
negotium insotitum. Pertulit, diaconem «[utmdam 
commisissc inceaium muliis iudiciis inviciniaDotum. 
Sed quia neino poiest cauonice illud stupruia pro* 
barc, ioemoratus diuconus omne meriiiuu recusai 
intlc subire judicium. Ad quod ego qjultis ineviiabi- 
lihiis curis involuiua quanla possum brevitate sic ra- 
tionabiiiier respondeo. Nulia quippe judicia inierhn- 
m iies necessaria esseni , si omnes verilates cunriis 
patuissent. Sequitur ergo perquiri a judics dcbcre 
probationera judicii ordine> unde aliler ni>n cogno- 
scitur veriias culp». Sed cum culpa non igiioratur, 
nec synodum ex hoc congregari opoiieret i ec judi- 
cinro agitari jubemus. Sed sola modulata scntciia 
in conclio tractelur., quae meriium culpae excedero 
B non videatur. Sicut diotuni est antiquis, ocutum jtr-a 
ocula , dentem pro denie , ci libraia mensura, ideo tnit 
jussa in lcge, utjuxta meriium cutpse damnatio pou- 
deretur vindictie. Si quidam fortasse minus cap:icc3 
in his quae pr^emisimus proptereavacillant, quiascri- 
ptnm habeni in lcgibus nostris, De occnltis nemo ju- 
dicetur el judicei. Sed hi lales vigili menie pertra- 
ctent, quiaquod de occuUis negatur, sub tacilo in- 
tcileciu de manifesiis concediLur. Constat ergo con« 
sequenler hoc dici de ipsis occuliis, quae scat)dali:ra 
Ecclesiic nullum inducuut. Si postquam oiiriscan- 
dalum conligerit pro crimine, nullo modo est prae- 
tereundum quia Gcclesia et saiisfactione pncnta qiiies- 
eat, et scdata remaneat cuipa sic publicitei- punita, 
ut etiam babcaut timorem. Suiisfaeiio^ nan.que iiia 
est, qua innocens quisqae isanifestatur, a quibui 
reus credebatur. 

^ Anonymus a Yalesio edilus de gestis Theodorci 
regis baoc re^inam ejusdem Tiieoilorici genitricem 
Uiefnorat. Matfi- Erelka dida Goihica , cathottca qui' 
dgm eratf qutein baptitma Eusebia dicta. Bal(. 



• Ex ms. cod. univcrsllotis "Faurincnsis, fol. i, pag. 7. 




J57 



APPKNDIX TERtfA: CONGIUA JQCiEnAM A CmSTO CELEBTIATA. 



fSq 



JLPPEMDIX TERTIA. 

^ CONCJLIOKUM SUB GELASIO HABITORUM RELATlO. 



« CONCILIUM nOMANUM I. 

Qup a sepiuaginta episcopis libri Ka'l el aulhcntici ab 
apoctyphis snni diwrcli, iub Gelasio, anHO itifmiui 
4$4 Atterio aiqne Prasifiio comulihuit. 

I. 

if Ordo ' lihrcrHm Yetms lestamcHii qnem « mncia et 
. caUiolica Piemana suscipii ei veneralur EccUsia, iH- 

(festus abeaio Gelasi« papa 1 cum sepluagintu epi- 

seopis, 

Genesis liber unus» 

Exodi li!K)r iiiius. 

Leviiici Uber «nus. 

Numeri liber imus.. 

Deuteronomii liber unus. 

Jesu aave f Jdsue] liber umis. 

Judicura liber uqvs. 

Kutb IJber iinus. 

J\egnorua) [lUf^um] libri qeaiuxK'^ 

-PAralipomeiion iibri duo. 

Psalmorum i50 liber iinus. 

SalumtHiis iibri Ires : 

Proverbia, 

Ecciesiastes, «t 

€aniica csnticorum» 

hem Sapieniis liber e&us *. 

flcclesiasUcus Jiber d»4s. 

Uem ordo propbelarMiu * ; 

^ Ad fidem caiholicam illibate casio4i6u4am . dis- 
siilia tolianda , pacemque in Ecciesia rssMJi«&:id»!)i, 
poniKex una ciiui concilio in to poiissiiDuin Inbora- 
Til, ul aposioUo£ 8t citliolicae ticciesi^ couin;uuio 
nulia ve( Idvi macuU coaspersa , iiiibata penltus et 
iinpolltMa sar^a ac teeia ia omnibus serv:>reti!r. Ad 
})oc auidm prnest.mdum soUicitiorem curatn impeft- 
dens, B<m SQlum vindicasso voiuit ipsam Eccl«Rii^im 
ab omnibus , ui seinper fuii , immtijaem ti^esij) >$ 
atqoe hsereticarum consortio; sed ul eaiu reiideret 
a pravoruin &cripioru(i) contagione sdcursm » oomi 
studium adhiitens, deieclum babuit eccle^iasticorum 



A Isais liber inms. 

Jcremlre liber uiiu*. 

Ciuoiii, id csi, de iamcntaituuibus snis. 

Execliielis liber unus. 

OanieHs Uber uu<is> 

0&e& liber uou^. 

Amos libiT unus 

Michsns liber unus. 

Joel liber uni>6. 

Abuia; iib@r uaji.<. 

Jonx tib«>r uniis. 

Nahum liber uisiis. 

Ilabacuc liber quus. 

Sopboaise iiberuuit». 

Agf£i iiber unus. ^ 

Zacharlx Uber unus. 

Ualaciiise Jiber onus. 

Item ordo historiarnin : 

ioh liber tmus, o^ aliis omisius. 

Tobis Uber uiius. 
B iilsdraB * liber «nus,- 

Esiher [desterj liber uiitts. 

Judiib liber unus. 

Maciiabsecrufia liber uaus [libri duo]. 

}tem^'do scripturarum novi ei eeierni Tesiameuii \quem 
sstihotica favcta liomanR susci^ et veneratur Kc- 
clesia]. 

Evangeliorum libri quaiuor. 

siamenti, iidem pene omnes recensiti sunt siipra 
canno • oUiiiiO coneiiu Laodiceui, ei eauone 47 con- 
cHii Caribaginensis m ; iicm epist. 3 innoceaiii primi 
ad Cxuperium. Cauonem aposioiorum 84, ui[>oia 
i|Uo sacri omiituolur, et^pocryplii in numerum sa- 
crorum r('i'ernaiiir, spurium esse et illegitiinum supra 
ii) noiis ejusdem caniMus copiose ostendimus. Yeteria 
«c Xovi Testauienti librcs sacros a caluronia haerel?- 
corum omnimu liberavii dociissime et copiosissime 
revsreadissiraus et iliusirissimus cardinalis Bellar- 
niinus loto lib. i de Verbo Dei scripto; iiiuslrlssimus 
itcm eardioalis Baronius tom. i Aunaiium, d)ver$i$ in 



Ubrorum (juihacieaus ediiiiegisoiereutidislingueos C iocfs, S. Paiili, aliasque canonicas epislolas cum 



separansque, quasi os domini,avaadumdl)immundo, 
el secarnens prc.iosnm a vUi. Cujus rei perficiendis 
graiia decretum consiituit ab Ecciesia caibolica per- 

Reiuo servandum, iii quo pobt recensilos Veleris ac 
'ovi Testatcenii libroscanonicos. adjeoit de primatu 
Romanx Ecclesi^ et aiiarum patriarchaiium Eccle^ 
siarum juribus, ad reprimendam CocstantinopoUtft- 
uorum antisiitum pr^sumpiioiiem et audaciani iii" 
fringeuJaiH, qna se Acacius pritaum, inde ejus suc- 
cessores advorsus fiomanaio Ecclesiaiii proterve 
liitnis erexerant. Sev, BiMts. 

^ Quot<|UAt lioc loco euumerantur, et in ra&G- 
oem sacruium librorum referuntur iibri Yeleris Te~ 

^ Est in coileclioodlsidorl, eitjusexempiaria veiu- 
Siissima dun sunt in blbi. CuUegii Vnrh, 8oc. Jesn. 
In iiis. end. Dacheriano coUectiunis Dionyslarie , ut 
put:it, decreluni bocDamaso iribuUu.^. Kt^»fon.,ad 
an. 69, ^x C4)nctUo Kmnano sub damaso, quod con- 
linct Cresconisna csllsctio , parlem Jiujas decroti 



Apocalypsi S. Joann s nposioti a fiirore et demeiiti:! 
hxrcticonim viudicavit : ad eviiaiidam picUxitatem 
istbuc lcctnrera benevoium remilio. De iibris apocry- 
pbis eommque auctoribus diversis in iocis Aniialium 
Uaroncusd|gnissima cbservatu adnotavit, etpast euni 
Antontus Posseviaus in Apparatu sacro. Sev. Bi- 

MliS. 

^ iloc decreiunvexstat distinct. ia, can. 5. Leciin 
ejus ab origioali tauiooere disciepat, ui sati.^ ccrio 
statui non possit quse sii vera et pura Gelasii , ncc 
ma;znopercmiraiiaum sit si nonnulta sint qua: difli- 
cuiiatrm faciunt. Yide notas emeodatorum decreii 
Graiiaui, eic. Ssv. Blmus. 

ir.o in lib. de Lautie Yirginllatis cap. II , poslca au~ 
tem Gelasio appellato, ab Hinema.-o Henieflai, Lupi» 
Ferrariensl, Nicolao papa, et in Chronico CeiUiUensi 
rtpud Dacherium, toin. iV Spicil. Vide ei Capituiare 
Attonis tomo YUJi. HiVRvsi.N. 

Hunc Ubrnm Hiefonyinus apud Hebrssos ucnha- 



exhib t. In ms. Ju<%nsi Uormisda» pepse iribuiiur, D heri aflirmat, sad tsniuni apud Grscos. Qa^m eihm 



lesie P. Labbeo. la nostro inscibilur r S'oi?a sacra- 
nm Scrifdurarum, seu tilfrormi caHonicerurii cum de- 
tcriplione vjel adiioialione Veluiii papoe. i)escribilor 
hoc dccretum a Yincentio Beiiov. in pn.ii^. eap. 15 
ti U.vMulia anle»a tacilo Celasii nontine, ab .4ldUcl« 



Jesu Qllvm Sirucb fti<;>s$c- uiiUcat sicut aUuiti' subse- 
qiicniein l^rum. La&becs. 

' Libri Pflipijetarum, num. IG. Ljksesus. 

* Ai., libri auo. LAiuikica. 



1S9 



AD OPERA GELASII PAP^ APPENDICES. 



160 



B 



&cun<luni MaiUkXumlUier iinu&. 
Jjeciindum Marcurn liber u»ms. 
Secmidinn Lucam libftr nnas. 
SecuBdum Joanncm iiber onus. 
Acluum aposioloru.m liher iiiius. 

Epislolai PauU «posioli auiiiQri) 14. 
Ad Romaaos epislola iiiia. 
Ad Corinliiios episioi;» dua;. 
Ad Galatas episiola uiia. 
Ad Tljessaloiilceiises opisio^a.' duuj« 
Ad Epliesios episiolii uiia. 
Ad Pliilippenses epi.^itola uiia, 
Ad Colosseiiscs epislola una; 
Ad Timoilicum ppislolaj du;e 
Ad Tiium epislola una. 
Ad Piiileinonem eiiis^lola una. 
Ad Hel)ra;os cpisiola uiia. 

l;em Apncalypsis Joanuis liber iiuus. 

liem canonicse episioh^ numero se^lem. 
Jacobi aposioli epistola unn. 
Peiri aposioli episiohe dn.T. 
Joannis iiposioU epistol* tres. 
JuddaZeiofis aposioli cpisiola una* 

IJ. 

* Celasii Papce decretum cum sepluaylnla episcofni A«- 

bilum de apocryphis scripturi$. 

Post bas omnes propheiicas, evangeticas , atque 
aposlolicas scripluras, quibus Ecclesia catholica per 
gratium Dei funilaia esi, illud eliani iniitnaudiim pu. 
lainus, quod (juamvis universae per orbein * caiho- 
Uciv Eccleside uiius ilialamus Christi sit ; sancla la- 
meu Romana caihnlica et aposioiica Ecclesia ' nullis 
syiiodicis constilutis «aeteris Ecciesiis prajlaia est, 
sed evanj;elica voce Dominiet Salvaioris no-lri pri- 
niaium obiintiit, Ttt es Petrus, inquienlis , et super 
hanc peiram (edificabo Ecclesiam meamy et porlce inferi 
ncin prcevalebuni adversus eam ; et tibi dubo claves 
regtii eoelorujn, Et (jua.'cunque licjavcris super lerrum , 
efttnl ligata et in ccelis ; et (fuwcunque tolveris super 
terratn, erunl sotuta et in coelis {Maitlu xvi). 

Cui Aii9i{^UaddiiiJLY m eiiant socieias beaiissiml Pau- 
li aposioU vasis elec^ionis, qui non diversn, sicut hx- 
retici garriunt, sed uiio tempore, uno eodemque die, 
gloriosa morte ouni Petro in urbe Roma, sub Ciesare 
Neroneaj;onizans,corona!usesi,eipariiersupradictain 
eacciam Romanam Ecclesiam Chrisio Doinino con- 
secrarunt, lalemque [a/. aliisque] omnibus urbibus 
in univeiso mundo sua prxsentia atque venerundo 
trininpbo prniulerunt. 

Esi * ergo prima Pelri apostoli sedes Romann 
Kcclesia, non hubens muculam, neque rugam, nec ati- 
tjuitl tiujusmodi (Ephes. v). 

Secunda auiem sedes apud «^UMxandriam beati 
Petri iioniine a Marco ejus diseipulo et evangelisia 
conseci^aia est. ipseque a Peiroaposiolo in iEgyplum 
direeiii.*, verbum veriiatis prsedicivit, et gioriosum 
consummavit marlyrium. 

Teriia vero si^dos apud Antiochlain ejusdem l)ea- t* tor 

ttsinii Petri aposioii nomine Itabetur honorabilis . «ui 



A.Jesus (/ Cor. iii) ; lainen ad .Tdifleationem nostrain, 
eadcm sancla [ai. add. \^ esl] Romana E'clpsia posl 
ill*f Veterisvcl l!loyr Teslamemi , quas rognlarinT 
susc<»pi(i»us(fl/. superius notavimiis]. eiiara has \ al. 
aUa.s] suscipi nifii prohibei scripturas, id est, 

Saj\cl»jn synodum Nicienain ireceniorum deoein 
ei oclo Pairum , mediame maximo Consiantino 
Augu^lo,.iu qiia Aiius hsereticus cnndemnntus esi. 

Sanctam synodum Consl.Tnliiiopo!ilaiian), mediante 
Tbeodosio seivjore Auguslo, in qua M.tcedonius hx- 
reticus debitam damnaiicinem exccpit. 

Sanctam synodum Ephesinam, iii qiia Nestorins 
condeinnatns esi consensu bealissiini Ccelesiini pa- 
p», medianle Cyrillo Alesandriniesodis aiitislile, et 
Arcadio episcopo ab llaha desiinaio. 

Sanr.tant syaodum Ciialcedoncnsem , medianie 
Uarciano Augusto, ei Anaiolio Constaniino|ialiiano 
episcopo, iu qua iSeoloriuna ei Eulycljiuna lixrcses 
simul cum Dioscoro ejusqne complicibus damnaiai 
sunt. 

Sed et &I qua sunt concilia a sanctis Patribus hac- 
tenus insiituia , posl boruni auctoritaieni ct custu- 
dieada et rccipienda, ei deceniimus, et naandanius. 



IV. 



tlitSI 

eoquod illic priusquam l\omam veuisset babitavil ', 
et iilic priiiiutr. nouien Cbristianorum noveiia: gentis 
ixurium ciit. 

111. 

* Et quamvis aliiid fundamenlum nullus possit 
l>ouere, pr;vter id quod positum cst, qui est Christiis 

' In cod. Justelli bic tilulus sic legitur : Decreta 
G. P. de reciinendit et non recipiendis libris : quce 
scripta suni ab eo cum 70 erudiiissimis episcopis, 

LABBf.OS. 

= '^i-ii hacc ct i» ep'siola 8 Nicidai pap-je ad Michae- 
lom ittip. . el in pra^.fatione velusla Concilii Nirseni , 
qnam edidiir.us toin.-Il, qnam et /Etuas ParisiiMisis 
jreriial lomo Vll Spicil., pag. 95 el 97. IIauuui.n. 

• Suul is.a cl in ci>i5t. 8 Nicolai pspa» ante lau- 



Iicm opuscnla B. Cypriani niartyris ei Carlbagi- 
nensis episcopi, in omnibtis reci|Mcn:ia. 

IiPin opuscu'a B. Gregorii Nazianzeni episcopi. 

Ilein opus<u'a B. Basilii Cappadi.cix episcopi.. 

Ilem opuscula B. Atiianasii A!exandrini episcopi. 

• Iten: opuscnla B. Cyrilli Alexandrini episcopi. 

iifiu opuscu-a bcaUJounnis ConsiantinopoliiaBi 
ej.iscopi. 

Iicmopuscula 6. Tbeophili Alexandrini episcopi. 

Item opuscula B. ililarii Piclaviensis [al. Proterii 
A^cvandrini; episcopi. 

Iieni opuseula B. Anibro&ii MedlLilaacnsis tfi^ 

StOiii. 

Itemopnscula B. AngusUui Ilipponc-nsis \a[. (lip* 
poneregiensls] eplscopi. 

Iiem opuscula B. Hieronymi presbyleri. 

Item opnscula B. Prosperi viri religiosissimi. 

Iieni epistolam B. Leunis papai ad Flavianum 
Constaniinopoliianuin ep'Scopuin desUnatun ; ciijns 
texluin [(7/. de cnjus lextu] quispiam si usque ad 
unum iota disputaverit, et non eam iu omnibus vc- 
nerahiliter receperit, analhema sit. 

Iiem opuscuia aique tractatu-i omniuin orthudoxai- 
rum Pairuni qui in nuUo a sanctse Eccleriui Ri^niaii;^ 
consonio deviarunl, nec ab ejus fide vel pra;dicaUo>ie 
sejuiic;|i sunt ; sed iiiSius communionis [ al. conunu- 
nicalionis] per gratitim Dei neque iu uluuinni dkiu 
vitae sua; fuere pariicipes, lejiendos decernimus. 

Iiem decretales episiolas, quas bealissimi papaedi- 
Tersis temporibus ab urbe Romana pro diversorupi 
Patrum ' cunsultatioue dederuni , venerabilitcr re^- 
piendas. 

Iiem gefila snnctorum martyrum, qui muliiplicibi^s 

mentorum cruciatibus , et mirabilibus confessio- 
«um triumpbis irradiani [al. illusiranlur]. " Quis ila 



esse calholicoruni dubitet, et majnra eos ui agoni- 
bus fuisse perpessos, nec suis viribus, sed graiia 
Dei et adjutorio universa lolerasse? Sed ideo seciih^ 
dum antiquain consuetudinem [Ql.uddii. el sinjula^^ 
i*tin cauielam], singulari cauiela in sanci;i Roniana 
Ecclesia non leguatur, quia el eorum qui tonscri- 
psere nomina penitus ignoranlnr : ei ab infnlcUbu* 

dain. HAnDUiN. 

* Nicolaus papa loco cliato. Habdcin. 
' Nicolaus papa loco citalo. llAnDinN. 

• Alio ordine recenseniur in nis. Labbeus. 

' Hincmarus tom. Il, pag. 543, lc^ii consoluiione, 
\ta-y. 55o. cunsolatione vel consultalione. Ilvuiii ix. 

** Al., Quis istu calliolicorum didniet, vel, Quis ca- 
tholicvs dubltat nuijora, elc. Liu^Eis. 



I€i 



APPENDIX TERTIA. CONCILIA QUyEO\H A GRLASIO CELEBllATA. 



162 



aul iilioifs superflua, aul minMS apla, qnam rel onio A |)auca, <jua nd memoriam venernnf ,' et cailiolici 



fneril. scripla esse pulantur [al. iiisena legimlurj; 
sicut cujtjsaam Qiurici [al. Cyrici ] ei J;ilii;e, sicul 
Georgii, aliorumque hujusmoJi passiones , quoe ab 
bareiicis periiibeniur eomposiiae. Proprer quod , ut 
diclum esl, ne vei levis sub>aniiantli onreiiir occasio, 
ia sancia Rumana Ecclesia non icguiilur. Nos tamen 
cum prseJicta Ecclesiaouines raaiiyres, ci eorum gJo- 
riosos agones, qui Deo magis quam houiioibus uoii 
sunt, omiii devoii'Mie veneramur. 

Iiem Vitas Pairum, Pauli, Antonii, Hiinrionis, et 
emiiiura eremiiarum quas lamea vir beaiissimus 
sctipsii llieiynyiinis, cum omni honore suscipimus. 
' liem acius beuti ibilvesiri aposiolicae sedis prcesu- 
lis, lieei ejus qui cx>nscripsilnomeu ignoreiur, a rauUis 
lamen iii urhe ilomana catholicis iegi cognovimus, 
ei pro anliQUO usii iituiia; iiaic imiUiUur Ecclesi». 

* item scripia de invoaiioDe crucis dominica;, el 
aiia sciipia de inventiune capiiis joannis Capii!<t;c, 
novcllae qusedara !«/. quidein] rel<iiiones sunt, et 
noiinuiii eas caliiolioi iegunl. Sed cum baec ad ea- 
thoiicorwiu n>;:nus pervenerint, beaii Pauii aposioli 
pr:ecedat senumU:» : Oiunia probaie ; quod bonum eit 
lineie (/ Tkess. v). 

iieiii liuijMus vir religiosus piurimos ecciesiasiici 
operis edidit iibro>, oouiulias eiiaui Scripiuras in- 
lerpreiatus esi. Sed quoniara beaiu- [al. venerabilis] 
iiieronymns ei>m in allquibus de arb.lri: Libeiiaie no- 
tavit, Itla seniimus quas praeJicium beaiuui ii{er«^ 
'iiymunt seutire coguoscimus ; et nun solum de Ku- 
iiao, sed etiam de imiversis ^uos vir s;i>pius lueuio- 
ratus zeio Oci et Cdei reiigioae reprehendit. 

Iiem Origenis uonnutia opuscula qu» vir beaiissi- 
miis Hieronyuius non repudiat, iegenda suscipi(ifm>. 
Keiiqua aniem omnia cum auciorc suu dicimns e^so 
reiiuenda. 

Itcm chrontca Eusebii Ccesariensis, et ejusdem ec- 
clesiasiicoi Bisiorise iibros : quamvis in primo nar- 
raiionis suse iibro tepuerit, et postea in laudibus al- 
()ue excusaiione Origenis schismatici uniim con- 
scripserii iibrum : propier rerum tamen noiiti.iiu 
.siugularem, qiia ad iustiticiiouem pcrtinent, usqua- 
quiique non dicim'is reuueiidos. 

itein Orosium virutn ei uditissimi.m collaudamus ; 
qiiia v.<lde nobis neccs?ariam aJversus paganoiuui 
caluii:nias dignam ordiuavii liiatoriam rairatjue bre- 
vitaieconiexuit. 

iieni veneiabilis Sedulii ^ pasciiale opus, quod he- 
roicis descripsit versibus, iusigni iaude pra^l^risnus. 

iiem Juvenci Uihilominus iabono^um upui» qou 
speriiimus, sed miramur. 

Cxtera, qtiae ab hoereticis sivc scbismaiicis con- 
$cripta vei prjedic-iia sunt, nuiiatenus recipit catho- 
bca ei aposiolica ilomaua Ecdesia ; '^ e quibus 



B 



' \ide B;)ronium ad an. oiS num. 10, el ad an. 
qM num. 3i. Hardcin. 

* Vide Papekecliium ile 3 Maii, ct dXz 4. U*»- 

DLI.N. 

* Seduiii opu3 uon apparuit , msi post Asierii 
coasulatum. Citaiurab Isidoro in iib. de Script. Eccl. 
v.ap. 7. Uarouin. 

*Ai., (lude sini tauien qita uoa reciplutUur. Lab- 
i;eus. 

Al., Qui nullbiems a nohii reclfi debent. La«- 
ttus. 

* Est opus Recogiiiilontun. Hardgin. 

^ Yide Piiotium Cod. 114. ei Augusiinum llb. i 
contra adversariura legis el pro^iiiet. cap. 20. IIar- 

DUIN. 

' Citantur ab Isidpro Pelu^ioia iil>. u ep. 09. 
IIaruuin. 

^ Citaulur ab Anasusio Sinaita apud CQteler. 
tom. III Monum. Eccl. Gr«cae. IIarduis. 

*' Vide Hieronym. in pro<»mio commeut. in Mal- 
thap.iira. Har. uiN. 

'* Apud Atlonera Yerc«llen&em I.'giiur 5<;/miw. 



viianda sunt, ciediuius csse subdenJa.. 
V. 

iSoliiia Hbrormn apocyyphorum" qui non recipiuniur, 

In primis AriniintiUicm syiiodam a Consiainio 
Cu;sare Constaniiiii Aiigusti hiio congregaiam , me- 
d.ante Tauro praefecio \al. prjclorio ) ex lunc el nunc, 
et usque iu ajierniiincoalilemur esse Jamnaiam. 

Item * Itinerariura lioiniiie Peai apostoii, qiH>«| 
appeliaiur sancii Clementis iibri [decem. ai. novcm', 
ocio, apocryphum. 

Acius nomine ^ Andreaj aposioli, apocrvpbi. 

Actus noniine Thom:e apostoli, libri iO^apociypUi, 

Actus * nomine l^eiriapobioii, apocryphi. 

Acius » nomiua Phili pi .tpostoli, apocryphi. 

Evan{,'eiium iiomine Thaihhei, apocrvphum. 

Evangeliura nomi.ie Matiiii*, apucry",Jiuiu. 

Evang.-liurii nomine Pctri a|tosic'!i, apocrvplMim. 

Evangeliuin nomine Jacohi Minoiis, apoci jphiim. 

Evangelium nunjine IJaniaba.', apociypnum. 

E\anj:elium \gL Evangeliaj nomiaii Thoma; qiio laU 
quibu*] uiiinlurSlaiiich«i,aiHicryphum ^^[al. apocr.'. 

Evnugeliuin [al. Evangelia] nomii.e iiartholomali 
apositdi, apocrypiuim [at. apocrypha]. 

Evaiigeliura noniine Andreaj apofiioli, apo rvphunu 

Eyangelia qu;ii falsavii Lutiianus, apocrypha. 

Liber de iufanlia Saivaioris , api.cryjihus. 

Evangelia quai falsavll Esitiui [ ul, Hesychius el 
Isicius], apoci7p!ia. 

Libcr de Nativitare [al. Iiifantia] Salvatoris, et de 
Alaria ct ohsieirice [al. addii. ejus ] , apocryphus. 

Liber qui appellaliir Pastoris , apocryphus. 

Libri omnes quos fecit " Leucius [ul. Lucius 1 
discipulus diaholi, apocryphi. 

Liber qui appellatur EunJamenium, apocrypljus. 

** Liberqui app.^liatur Thesaurus, apocryphus. 

Liber de filiabus Ada^ geneseos, ** apociyphus. 

'^ Centimetrum " de Glirisio, Yirgihanis compagi» 
C natmn versibus, apocrypiiUin. 

Liber qui appeliatar Acl-as Tccla} et l»auli apostt>H. 
Upocryphus. 

t,Iber qui appellatiir Nepoiis, apocryphus. 

Ljber Proverhiormn qui ab ha;relieis conscriplui 
et sancti Sixti [«/. Xysiij uomine piaeuoiaius csi, 
apocryplmii. 

flevelaiio qu3eapp.jllaiur Pauli aposioli,apoerypiia. 

" Revelaiio quae appellatitr Tliomui aposioli, apo- 
cryidii. 

Revelalio qua; appellatur S. Siephani, apociypiia. 

LibiT"qui appellaiur Transiius, id est .Issumplio 
sancias Marise, apucryphns. 

Liber qui appellaiui "P<i3niientia Ad«, apocrypUus. 
Liber '* Ogi;e nomine gigantis, (tui al; lia-rciicis cuni 

In iiiie episioloe Innoceulii ad ExUj^erittni, Lcuciui. 
Yideiur esse Aevzwf x^uflvo: apud Phoi. cod. 414, 
iUauuiN. 

" ©ijo-av/jot apud Piiotium cod. 8o. HAauuw, 

*' Vide Cedreiium edii. UasiL pag. 5, versn 3S, 
ei pag. 6. vers. 59. Epiphan. baires. oU, iium.6. Geor- 
D giusa Syncelium pag. 5. Ilieroa. episi. iiiT, inans. 
ii et 24, aliosquc. Haroui^l 

"^ tl£c v&x decst in cod. Justel. boc loco; sed 
peue sub fincJS diciltir Cento d,' Cltristo. Labbeus. 

" Vide isidorum iib. de Scripu Eccles. cap. 5. 
Qardcin. 

^^ Deest in nostrn ms. ei Justelli. Lasbggs. 

" iielni vel Melitonis Smyrnensi.s. IIahouin. 

" Apud Epipl,>.an, haeres. 26, n. 8, «roxaiv^u? TaO 
'A^«,u : nam idcm esse opus Cedreuus sub iniiiuin 
docet. Harduin. 

'* Al. De Vegia nomine g'<ganie. Laboeis. — Al. di 
Eugenia qu(e, vjde Euclmlog. pag. 88o, ubi sc-.t6iv 
TrpK7/xaT£ia iegitur, pro Trr/kvx c^v , ul recic vot ra 
scribiiur in cod, Ueg. 1026 et 10:27, el Vayaarttiw 
BtvAov, apudPboiiuut djd. 85. liAaDUiN. 



1S5 AD OTKaA GELASIl PAP^ APPENDJCIS. 144 

droconepostdrKjtkiWf^igna-ssenngiliir, apocrpyhus. A Op4jftoniMFa»ttiBHejicn»rtCaHMnHii,?^ry*»ia. 

l-it»erqu'!at»peiUt»rTesta«neMiuinJob, apocrpyliiK. OpuscoUi FruiDetstil CaMi» apooypctt. 

Uber qu! ap}»eiUior PceniJeiiiia Origenis , apo- ^lpittota Je»i ad AbBgaruiD [a/. AhpuosR] regen, 

crvphiu, apocrypha. 

Liber qui appetlaiur rceniieBlla sancli CvjTiani, Epistolu Abagari [al. A!<fari I »d iesun), apocry 

apoeryiihus. piu. 

Liber qui appeliaiur Poeniicntia Jamna et filam- Pas$io Qelrtci [ »[. Cyrici] et loiitc, ipoerypka.. 

bne, spocryphus. rassio Geoqpi, ap&;rypW. 

Lilterrtui appellaiar ' Sortcs sancionim aposioio- Scriptara quse appeitaiur eoBtradictie [«/. bttf- 

nim, apocryplius. dictio ] Salomoiiia, apocrvpba. 

Lilierqui a|>pellaiur Lau8[ci. Lusiis] aposlolorujn, Pliylacieria omnia, quac nen an^etomm (ni ilU 

apf»cryphi!s. conOngunt), sed daemonum magis wie [eU. aocnim- 

* Lil*er qui appellator Canones aprtsioloram, apo- busj conscriifiasunt, apocnrptia. 

cryphus. Ilacc et ornnia {lis sirriilja. qua Sirnon Uagu», Ni- 

Libcr * Pbysiolofus, qul ab lirerelicis conscripius colaus, Cerjnihuc, .Marciou, Basilide», Ebiia», Pau» 

esl, et B. Ambro*ii nomine ^rgnaius [a/. prstJio- ius eliam Sainosatefto*, Phoiinus, ei Bom^sus, ei qui 

tatws], apocrypbus. simili errore defteeraiit ; Monunu^ quo<iue cum suis 

HisiQris Ea>febii PamphUi, aporrjpha. obscenissimi» sequvibQ», Ap^tliioari» , ValenUnus, 

Opuscula Teriuliiani , apoct jtiba, sive MaHicfeau? , * Fattstu», Affhauu», Sabelliiw, 

Opuseula Lsctaniii [at. FirmianiJ, apocrypita. « Arius, Macddonius. Eimemius, Ncvaia«, Sabbatius, 

Opnsrula Africanl, afworypha. «* CalliKtus, Donates, Eustaihiu», Jo^inianas, Pelagius, 

Opuseula Po-mmiani ei Gaifi . apocryplia. Ju!i.'vnu6 £c!aneii8 s, * Cosiesliao» \al. Calejiius], M:»' 

Oiuscula Montatti, Priscilibs: «i Maximiiiac, apo- ximinns [a/. Maxi«amus], Pn&cilliaJiusab Ifispauia, 

crypba. Nestoriug Consianlinonoliianu» , Maximus * Uuieus 

Opu»< ?ila omnia FauiU Maiiich pi, apoerypba. Lampetius [c/. Lapiciusl, Dioscoru», Euivcbe», Fe« 

0|.oscu!a Commodiani, apo<.ryii!ia. ' in^s , et alius Petru», equibus unu» Alcxandriam, 

0|Hiscula allerius Clemeutis Alesaiidrini , apo< aliu» Aniiochiainoiaeu!«Tii; Xcacius Coiislaiitluejto- 

«^'■yp*»^- , liiaiiuscum consorubas [«/. sociis j sai» ; nec non 

Opuscnla Talii [a/. Tharsi ieu Ta»cii] Cypriani, et omiies haeresiarcli» , eorumque ' di»cipuii , »ive 

apocrypha. scbismaticl, docueruni vel eonscripseruui quorum 

Opuscub Arndbii, apocrypba. nomiua minime reiineatnr ; non solum repuiiiata, 

Oi)U>cuta Tychonii, apooiypJia veruiii eliam ah omni Komana caibniica ei apustniii a 

Oiiuscuia Cassiaui [qL Cabsionis ] presbytcri Cal- EccLsia eliininaia. aique camsuis autioril^us aucio- 

liarum, apocrypliij. rumque stquactbuj «ub auaiU«jmaiii» indissolubiii 

Ojiiisf u;a Viciorini Picuviensis [at. Pctabionea»is!, vinculo in ajieroum cojifitemur esse damaata *. 

apocrvpba. 

CO.NCILICM ROMANUM SIVE DECRETUM 
ih lii/ris recij/iendis ei n»n recipiendii a Celasio papa cum episcopii auHO chreiler i,% habitum, 

AQMONITIO. 

(Ex Sup;>f. Joan. Dom. Mancj.) 
Celikre iiiud de ttbrit probandis improbandlsque decreium, in lionuMo quodam ctndlio editum diu Muitnmqite 
erudiios exercall. Potittimttm esl de auctore disiidium. Conciliorum eoUvclffres omnei Geiado papce tribueruiit , 
(jHtbiu el fidem nslTuU Barcltardus WormalieHsit , Cralianus el TTiSt. codices plen^uf. Yerum in codice wIm- 
stiui:tio eoileeitonis Diony^ii Exigui , quem Dacherius communicasit Baluzto^ hoc ipsum dccretnm DumuM 
papa nomjii prcpferl. benique in teiuniisimo Irgellensi codice Balhztut Horinisdie japte nomeu pnvfixittH 
rejtent. Lki/fleiitts in Jurcnsi v.ongentorHm annorum cod,ce hoc decretum offtndit ; cunujue emenda im- 
rnum ^mnmn qute ad id ustfue proilieranl judicaieiy extcribendum illud edendumque in suib ad opera Vigilii 
laps.iuis uotis atsu:npsit. Hovmitdce papae in eo codice inscribitar ; ex quo senientice de Hormisdi decrcii 
Uliiis coudit:jre auciori;as sunima aceessit. ita rebus conslitulis, faclum est ut non anie muUos unnos ct. Fon- 
taniHut iir codicem Volicanum annorum nongentorum incideril , qui hoc ipsum decretiun pro,eri, ideimjue cum 
muUa resecet, qua in eduis Leguniur, hoc prx cceterit argumento sincedtatem ejns vindican j,idicacU. Id en m 
tolemne est hujusmcdi lucubrationibuSy vlqHce l/reti^simce sanl, hw genuinae cenfeaniur; fu enim ttl noiis subinde 
ei nom addiiionibiit traclu Umporis reformentur, ul succedeniium teinporum dUciplina: •ccommudenlur. Uocerrjo 
decrelum, prout in e> Vaticano cod.ce legitur, produxU in suo de AHtiquilaltbus UorUB Commenlarii. ; censuitque 
nnc vd sola uucioril.ite coniroeeri^iam de auctore opusculi decidi, cumCelasiano noni<ne intcribalur. Uuic viii 
claristiini s^ntenlice aceetsurQs sanioris critica periles oinnes censeo, tum qaoad operis auctorem , cum eiiaiH 
quoad latum de ejUs sincerilalejudicium, in iis prte^enim quce resecla et vlane innovaia exhibet. Si euim agalur 
de its qu<s cornmunia habel citm cceleris, in mnltis profeao Chiffletiano Jurensi cedii, in quo Uciij probulior 
est, ut cmfererui patebil. Debiderandum proinde superessel ut lertius aliquis paris aniiquiialis codex prof.rreiur^ 
tn qno ei dttractiones Yalicmi(B rompannt, et probaiit: illce Ch^ffieiiancs leciiones offerrentur ; idque si uaquam 
sori tulertl, proiatit uliro manibut eriidito^ excrp uros non dubilo. Sed bonum factum! id tandem mihi veluilum 
Luceiisem codiciftii annorum nengenlorum etohenli obligii. En tibi ex co., lector, decvetum de librii probaudis ^ 
rcprobanc sque, in quo ea omiia^reiecla sunl, quae tlciunl in Yalicam. in, casierio aJ Cuifjletianam leclionem' 
poims quamad Yaiicanam aecidii. Celasi tno nomtne inscribilur, ac landem tale etl quale dcsideravens. Seque eo 
tnnlum nomine prasstai Cfeleris huctisque excusis; sedcereo comme.idabilur mntys, quod prcefaiione orne'nr 
iiuspiam tn editit legenda ; quanquamdoleo iucuria exscnptoris luxatam esse^ nec facile san^ntdam. Tola Ccla- 
tiantt eil, quanium ex ayli similUudine judjcare licel. lloc ett ineum de noia hac Celutidni decreti editione ju- 

' Editfi »u:it ia codice caRO/ium vetere Ecclesic C quc; atqueiia codd. Justelli ei noster. Labdecs. 



Rent, edito ex biblioibtca 1). le Pelleiier, regoi ad- 
ministri, auuo 1GS7, pag. 370. ilAR.ti.N. 



Abest a cod. Jusiei., et io nostro diciiur Ca« 

j . I • • - tip>US. L.\EBEtS. 

l)eest mcoJ. Jii>iel> . La88f.cj. « AL Cyuicus, «icque oiauino iegendum ex ms-. 

•Ciialur a \uiteu!io iklovac. lib. tii Speculi LinBKus. 
Nalur., cap. 63. IIardli.^. i Uarduiiius, qui schismatxa docuerunt, etc. 

E\piJucta virgul^ mcriu» le^as Faustus .ifriea- • lu ms. uoslro, h.x^licn decreidv ediium ub Uo:- 

uus ad diiC. Fausti Riegiensis Galliaruii», aliorum- misda papa uibis Homce. UitLuu\. 



165 



APPENDIX TERTIA. CONCILIA QUiEDAM A CELA310 CELECRATA. 



m 



diciiim : ut id approbem erudilis, ejutdem decreti iriplex sehema profcro, Ynlirnnum, Jurmse sen Chiffleiianumt 
et Lucense. 

_ Posl hccc scripln incidi in derrelum Gelaiianum ex vetuslistimo Florentino codke editmn a P. Josepho lilcn' 
chirao Oralorii Romani S. Philippi ISerii preibytero V, Cl., in proteQomenis ad IV volumen Anastasii Bibliolhe- 
carii editionis [iomajtce. Ex eo codice reprmeniare ne yeiiuinum decretum Gelaaii vir ilfe docius ceHiuit. Nee tane 
negaverim meliorem esse ejus leciionem pne Valicano. Cum vero ail idem viv doctissinius, calalogum iUum sacro- 
rum Librorum qui in Vaiicano Fonlanini non exi^at, legiturque in suo Fiorenlno, e Vaiicano sive scriptorisiri' 
curia, sive alicujus fraude subtracium esse, fatile es( ei inanc, ciun el a meo pariier Lucemi abait, quem sane 
LuceiHem ex Vaticano Hlo expressum, sive anibos ex lertto alio i/er/t j/os esse, ne-no sibi persnaseiU, cum dit' 
crepent nonraro.Hunc si omiltns sacroruin librorum cataiogum, in ca^terit Florentinnsille fere cum nosiro 
convcnit : paucis exceptis, qucs ad exiremam pngellcB oram diligenler aatiolavi '. Est vero Fiorentinus Blanehinii in 
fine mutilus, nampost illud : Fausli liegiensis, etc, ccetera desunt, qux tumen iu reliquis omnibus mss. codicibut 
teguntur. 

Ucec scripseram in priori mea ediiione : moio vero aliquid accessitt qao nova hoee edilio orneiur, netnpe va- 
riantet e vcluslissimo Fritinyensi codice aiinorum circiler iOOO, ijuus miliif pro ea qua est humuniiaie suppedi- 
tavit vir doclissimus P. Frobenius Forster prior el bibliolliecarius S. Emmeraini Ratisbonensis. 1h eo codice 
conciiio Damad decrelum istud subjicitur, nam eo coiiciiio ubsolulo staiim suhditur .* itetn dicluin «»t : Niino 
vero de Scripturis divinis agendum est, quid «iiuversalis cailio!iGa recipial Ecctesia, et qutd Tilare d«4>eM. 
lncipitx>rdo Veteris Testantenii, etc. ; luin couiinuo sequiiur integrum decretum de l'ibt\s iegeiuiis. 



XUCENSE. 

Inciplt decretale ab urbe Rotna 
editum de recipiendis sive non reci- 
pieiidis libris fuctum. 

Synodum sub Getasio papa urbis 
Romce cum lxx episcopis. 

INCIPIT PROLOGUS. 

Ad discutiendas , vel intetligcndM 
Scripturhs, quas (sic in ISovo vel in 
Y e!eri Teiiamenlo a pliiribus ediias, 
illud apo&lolicum iwbis convenH 
sertare eloquium : PropheustS , in- 
qiiit, nolite sperncre; omnia auiem 
prol>atc; ut pt nius DA opcratione 
credamus illas etse conditus, quas dc 
adventu Doinini, ac naiivitnte, vel 
passiote ipsius, el resurrediune cer- 
tissime fuisse locntas, pei-quas eniin 
|/or<e etlam] Hos credimus esse snl- 
valos ; ili inteliigimus iltud, ubi di- 
a:i/ ; Quod bonum esl teneie, ad 
repellendns, vel a culhoUcis reivien- 
das Scripturas esse cognoviinns , 
quas eiiam vir erudit ssimut Hino» 
viimus repudiavit esse damnatas^ 
$uf(icit nobis dicere, ul ab omni spe- 
cie mala abslineamus. 



VATIGA.NUM FONTANIKI 

Incipii d*'cretale saiicti Gelasii 
pa|)ae uritis Romie. 



JliRBH$£ CHIFFLKTtl 

fncipit decretaie in nrke Roma 
ab 4Jonnisda rapa edituiu. 



* llas Floreniinianas variantcs sd crtlumn.tnim 
nosirarum calcum cum cieteris posuiiniis, pracmisso 
rodici4 Flurculiiu nomiue. Eoit. 



De Siiipi.uris liiviiiu quid uniwr* 
iaUter caiholicu recipiut Eicleiiaf 
vei poit htec quid viiare deb^ai. 

I. 

Ordo de Yeleri Teslamento , qucm 
snncta et catliolica Huinana suscipit 
ft honorat Eccletiu, isie esi : 

Geneseos liber i . — Exodi liber \ . 

— Leviiici liber l. — Numeri liber 
\. — Deuieronomii iiber 1. — Jesu 
Nave iiber 1. — Judicum i'ber 1. — 
Ruih liber 1. — Regum iibri 4, — 
ParaHpomeKon libri 2. — Psalmo- 
rum 150 liber \. — Salomons librii» 

— Proverbitt, Ecclesiaales el Canhcu 
Canlicorum. — littn Sapientiiv liber 
1, — Ecclesiastici liber i. — liem 
ordo p 0()ltclarum : Etaice liber \. 
■ — • Hieremiai liber i, cum Cinolh, 
ac lamentationibus suis. — Etechie- 
lit liber \ . — Danielis liber \ . — 
Osee tiber t. — Amos iiber i.— 

* Variantes eod. Frisinp. Hieiemie liber mus :u>n 
Cinoih, id est lamentaiionibut tuit. 



\S7 



AD Ol»EaA GELASH PAP^ ArPENDiCES. 



46» 



LUIEMSfi. 



VATICANUM FONTANINi 



4I)RENSB CmrFLBTih 



P«>st "• propUeiicas , inanw aniiqtta 
oddUur ei evangciicasl aique apo- 
sKilici^s ScripUEras, ' quibus Eccli!- 
sia caiiiolica p«r graiiam Dei fun- 
(laU est, crtntu iUod isillmaiidnm 
pinavimu», quod quainvis universse 
per (.rbciu cailioricrp drfTusiB Eccle- 
sise uuiisihdlamusChrtsiixit; san- 
cia lainen Komana Ecclesia nuliis 
syoodiei» consiitutis cseteris Eccle- 
siis prwlata esl, sed evangelica vore 
Hioinini * nosiri priiikatum obti- 
nnii : Tu ei Pitrvs, in(|uiens, et 
super lianc peiravi oodificabo Eccle- 
tiam meam, ei jwrifl? in/er i non pra- 
vaiebuM adversui eam ; st tibi dabo 
claves regni ccslortiin ; el qutscunque 
ligateris super ttrram , erunt ligala 
ei in coelo; ei qutPCttnque solteris 
super terrttnit erunl smla et in 

[ManuandquasuvpleturCol] Ad- 
diia esl etiam sttcietas tteaii [inanu 
aiiilqua suppleiur beatisHin>i Paiili 
apasioii vas eleciionis], qui nm 
diverso, sicul ka;relici ^ garriunl, 
sftii mio lempnre, tmo e»HJeniqiie 
(iie gloriosa marte cum Petru iii 
urtie [toma sul> Cx&are Neroue 
agooiz^ns curunaliiS ost ; ei pariier 
siipradictaro S3?i< tam Rotuanam Ec- 
clesiam Chrislo Domiim coiisecra- 
ruiit , * iales<|ue omuibus » orbibus 
iii uuiverito muuddsua pnesentia, 

'• Addit : quem saacto et cotholica suscipit Ecclesia. 

* Joamis aposloti epistola v,m. Allerius Jonnnis 
presbtjteri epistolce du(e, lia etinm lcgiiur iu veluiitis- 
simi»«;odice D.onysiano S. Emcinmi. 

* Explicit canon Xbvi Testamenti. Item iictum est : 
post has omnes froyheticus, elc. 



I. 

Post proplietieas, ct cvangclicas, 
atquc apostolicas Scrinturas, qui- 
biis Ecclesia catholica per gratiam 
Dci iimdata est, eliain iliud iiiti- 
maiidum pmavimus, quod quamvis 
iiniversse per orbem caiholicae de- 
fus;e Ecclesi.D umis thalamos Cbri- 
sti sit ; sancta tamen ftomana Eccle- 
sia nuiliSKynodiciscoiistitutis cxie- 
risEcclesiispr.Tlataest.sedevange- 
lio^ voccD.imiBiet SalNatoris iwslii 
primatuin obiiituit: Tu es Peirus, 
inqiiiens , super hanc priram ccdili' 
cabo Ecclesiam meam; et port<g in- 
feri non proevalebunt ndcersus eam; 
el tibi dabo elates requi ccehrum; 
et qua^canque ligaveris snpir lerram, 
erunt ligata et in ceelo ; el qvaecimque 
solveris tuper terram, eiunt solula et 
in coelo. 

Cui dala csl etiam sncietas be:i- 
ttssimi Pauli apostoli , vas eiectio- 
nis , qni non diverso , sicul heresi 
garriniit, sed uno temi>ore, uno 
eodemqiie die glorios.im niurtem 
cHm Pelro in urbe Uoma sub Cai- 
s;irc Neror.e agonizans, coronaius 
esl, et paritcrsupradiclam sanciain 
Uoniaiiain Ecclesiam Cliiisto Do- 
miiio con<iecraiuiit, aleisque omni- 
biis in univcrso nmudo stia prx- 
seiiii» atijue vencrando triumpho 
periulerunl. 



Michww liber 1. — Jobel liber i . — 
Abdiee liber i» — Jonte liber i. ~ 
Naum Hber i, «^ Abacue liber i, — 
Scpbonice (iber i. — Aggei liber i. 
"- Zachariat Ciber i. — ilalachite 
liber i.. — Item ord > historinrum : 
Job liber l. — Totiee tibtr l, — 
EtdroB libri 2, Esther liler \. — 
iudith liber l. — Uachaboeoram 
iibri 2. Uem ordo Scripturarum Novi 
€1 MieTiii Tesiamenti * : Evangc' 
iiomm libri 4 : Secundum Mai' 
ihammUber i. — Secundum Harcum 
liber i. — Secundum Lucam liber 1. 

— Seeundum Joannem liber 1. — 
Uem Actuum aposlolorum liber i. 

— Epistolte Pauli apostoli numero 
H. Ad Hotnaros epislola l. — Ad 
Corinthios eptsloloi 'i. — Ad Ephe- 
sios epislola i. — Ad Thessakmi' 
censes epistoto! % — Ad Gaiatat 
epiitola i.-^Ad Philippenses epi- 
stvta i.-— Ad Co.ossenses epistola 
i. — Aci Timotheum epistolos 2. — 
Ad Titum epiatola l. — Ad Phile- 
nmwn epii^tola i. — Ad Hebrwos 
epistola t. — lieni Apotulyptis 
Joannis liber \ . — Itcm Canonic-e 
Epistol.p. iiumoro sepiem : Pcfri 
epostoti episloliB i. — * Jacobi apo- 
stoli epistola l. — Joanns upostoli 
epistota 3. — Judte Zelotis upoHoli 
epistola una*. 

II. 

Post hns omnes prophettcas, ct 
evangelicas, atqiie apostolicas, guas 
superitts deprompsimus, Scripturas, 
quibus Ecclesia caiholica pur gra- 
liam Dei fundata e&t, etiam iliud 
iniiiuandum putavimus, qiiod quau^ 
vis uniyeri^x per orhem diftusoe ca- 
liiolicx Ecclcsix unus Ihalamus 
Ghristisil; snncta lamen Ronuma 
Ecclesia aullis s^nodicis con&titutis 
ca!ieris Ecclesiis prola^ia esi , sed 
«yangelicavocc Domini et Salv;tto- 
ris iiDsiri primatum obliuuit : Tu 
es Petrm, inqiiicntis, et superhanc 
p tram tedificabo Ecctesiam meam : 
el porics inferni uon pra^atebunl 
adieiS'.s eam; et tibi dabo ctaves 
regni coelorum, et qutecunque tiga- 
veria snper terram , eruni ligata ct ^ 
in coelo ; et queecunque solveris supcr" 
tcrram, eru7it sotiita et in eoeto. 

Addiiah.^t eiiam socieias l>eaiis- 
simi Paui apostoli, vasiseleciionis, 
qui non d>verso, sicvt bxretici 
garriunt, sed uno tempore, uno 
eodemque die gloriosa morte ctiin 
Petro in urbi Uoma sub Cjcsare 
Ncronc agonizan^i, C4)ruualU3 est. 
Ll pariier supradiclam sanctam 
Romjinam Ecclesiam Chrjsio Do- 
mino consccraruni, aliisqiie oinni- 
bus url;iiiHs in nuivorso mundo, sua 
prxscniia aique venpraudo trii-nv 
pbo prxlulcrunt. 



* Cnd. Flor. add t tias omnes 

' iilein coit. adiiit qnas supfrns depromptimus. 

* idemcod. addii et Salvatorii, 
^ IdHm cotl. , literesei. 

* Idctn CDil., otiiiiqtir, 

* Idcw cod., urbibus. 



ICi) APPENDIX TERTIA. CONCILIA QU/«DAM A GELASIO CELEBRATA. 470 

LUCBKS». VATICANUM FONTANINI. JtREJiSB CfUm-ETII. 

aUfue ve<tefando IriuuiplM) *■ i>enei>i- 
lerunt. 

Est erga prima Petri aposioii 
sedes Ruinaaa Ecciesia non iial>eiis 
iiiaeulam , ueque rugam , nec aii- 
quid cjusmodi. 

Secuada autem sede.s apud Aiex- 
andriam B. Peiri nontim a Marco 
ejus discipulo el .e?iuigeiisia con- 
gecraia esi. Ipse^ue a Pciru apo- 
sUilo in iEgypio directus , verbuuv 
veriiaiis prujJicavil et gloriosum 
consecravil [ttianu aalujua eorrigi- 
lur coHSuniiiiavilJ martyriuuu 

Teriia vero sedes * apud Aniio- 
ciiiam ejusdeiH bea>i.sinii Pctri ap >- 
stirli tiabeiur honorabiiis, eo quod 
ibidem prius quam Roina venisset 
liabitavii et ^ ii>i(1ein priinttxn nomen 
CbrisiianoruranoTelisegeniis exor- 
tumetiU 

El quamvis aiiud rundameiUuin 
nullus possiiponerepiscter idquod 
^siiiiui esi , ^ quud esi Chrisius 
Jesus. tameti ad a^diiicatlonem san- 
ctam, " idem [manu antit^ua eaiu- 
dem] Bomanam Eccle&iam posc 
iilas Veieris vel Novi Tesiameuti , 
qtias ^ reguiariier suscipimasetiam 
suscipi 11011 proLibet Scripiuras. 
' id est sauclam syuodum Niciieuam 
iecundum trecenioruni decein et 
oclo episcoporum * [manu anliqua 
poiiiiur Putruutj mediaDle Masimo 
Cunstaniino Augusio. 



Esi ergo prima Pelri apoi>ioii 
sedis Romana Ecciesia non liaben» 
niaculam, nec rugain , ucc aliquiu 
ejusmodi. 

Secunda aut^m sedis apud Aie- 
xandriam, beati Peiri nome», a 
Marco ejus discioulo evangensta 
consecraia esl. Ipbeque a Peiio 
aposiolo in iEgypio direclus , ver- 
bum veriiatis praedicavil, et glo- 
liosum consummavit martyrium. 

Tenia vero sedis apud Aniio- 
cbiani iiein i)eatissimi Peiii Apo- 
sioli habetur lionorabiiis, eo quod 
illic prius quam Roniam venissel 
Ijabiiavit , el iliic urimuni numen 
Ciiiisiianonini novellajgeiilis exor- 
lus i-s: . 

II. 

Et quamvis i«liud iuudamenium 
nullu» possit pouere prjtier iJ 
quod posiium est, qut>d csi Chris- 
lus Jesus ; tameu ;£diticaiioiie;ii 
sanciam idem Kojnanai» tlcclesiarii 
posl iilas Yeieris vt-i iSo\i Tcstu- 
menti , quasregularilcr suscipitnui, 
eliani suscipi non proliibet Scriptu- 
ras. Id esi sanciain synoduin Nice- 
naia CCCrum X. ei Mll. Pauum, 
niediaute Maximo ConsiautinuAu- 
gusto. 



£st ergo piima Pctti atiubiuli gfv 
des Kjtiuana Ecclesia , non babens 
macuiani, neque rug^^^in, nee alio 
quid iiujusinodi. 

Secunda auiemseiies apud Alex- 
amJriam beati Pciii numinc a 
Marco ejus discipulo , aique evan- 
gelista cousecraia esi. Ipseque in 
JEsiypio direoius a Petro Apostolo. 
verbum veiiiatis priedicavii , e* 
gloriosum coasuinmavii tnarly- 
rium. 

Terlia vero scdes apud Aittio- 
ciiiam ilcm bealissinii Apusioli Pe- 
iri babetur honora(>ilis , eo quod , 
illic priusquam Hoiiiain venisset , 
liabilavil : et iilie primuin iiomeu 
Chrisiianurum noveiixgentis exor- 
tum est. 

lil. 

Ki qiiamvis aliud fundamcntum 
tiullus potiii! ponere iir.i'ter id quod 
p isiiuni e=i . quod esi Christus Je- 
!>us : lainen ad Jbdilicalioiiem iio* 
sdaiti eadeni Romana Ecclesia , 
jioM il!a-.i Veioris vcl Novi Tesia» 
iiienii, quas regf.lariter superius 
enuuiefavitniis , eliaui has snscipi 
n;)n proiiilioi Sciipluras. !d esl 
sadciain syiiodiiui Nica^natn secun- 
dtiui ireeeriios decoiii ei ocio i'a- 
tre» , iiiediaiiie Maxiino Cousian- 
liiio Augusiu, iit (jua 'Arrius hiere' 
licus condtmnutan est. 

Sancluvi synodumt:!iiianlinopo- 
iitamm, uiedidnle Tfuodosio seniore 
Auijusto, in qua Macedonius licere- 
licus d.biia>;i damnanonem excepii. 



Sanctam synodum Eph^uuun , 
[mana gniiqua Epliesinam] in quj! 
Ncsiorius damnaius est, '^ cuin cmi- 
sensu ^" beaii Ccelestiiii papx , ine- 
dianle Cheryllo Aiexatidriii;i! sedis 
aiilistite, el Arcadto epiicopo ab 
lialia desiiuaio. 

Sanciaiu synoOtim Clialcedoneu- 
sem, mediaii<e M.irciatio Au^usto , 
et Anatlioiio Coiisiatiltiiopulitano 
episcopo, in qua Nesioriauu ei Eu- 
ticiana baTesis sitnui cum Diosco- 
ro, ejusque complicibus *' damna- 
lui eit. 



^*Opuscula B. CiciliCipriaai mar- 
tyris et CarthagineHsis episcupi. 



Sanetam senodum Eiisinam, in 
qua Ne&ionus damitatus est , coii- 
suiiau CGeiesiini pap>', mediante 
CirilloAlexaiidrinx' sciits aniesitie, 
ci Arcad:o ab lialia diblinato. 



SaiiCiam synodun'! Epiiesinam, 
in qua Nesior.us danmatus est , 
consetisu beatissimi Coeicstini pa 
pae. mediame (ynilo Alexandrinir 
sedis autisiite. ei Arcadio episcopa 
ab italia dcsiluaio. 



Sauctam syuodmn Catcedoucii- 
sem, inediatiie Marciaoo Augusto 
et Anatbolio tunsianiiaopolitano 
episcupo, in qua Nesioriana , An 
tiocbiaua, ei Euiichiciaua herc&es 
.simul cum Dioscuio, ejusquc com- 
piicibus damnaix suitl. 



111. 
Incipiunl opuscula recipicnda 



Item opuscula beati Cifili Cipria- 
ni martiris, el Cart.n5enensis 
episc. 



' Idein eod., peiiulerunt. 

* Idem cud., Aniiochice beaiitsimi. 

* Idem cod.jitiic, 

*■ lu eodem cud. dcest quoU en. 
**ldem eod., (an£/a. 
^' Idem cod., iuperius enumeravi/iiui. 
^ Idem cod- nun babei iU esl. 

Pairol. LIX. 



Sanc atn synoduni Caiicdoneo* 
sem, iuediaiile Maiciano Augusio, 
etAnatoiioCoiisiantinopoiitanoepi- 
scopo, in qua Nestoria^ia et Euiy- 
cliiana hacresis, simul cuin Dio»co- 
ro ejusque cun;p!icibus damiiaiaB 
.vutil. " Sed et si qua swU connlm 
a sanctisPatribus liacienusiiistilulc, 
posi isloTum qualuor auctoritutem et 
custodienda et recipienda decren- 
mus, 

iV. 

Jain nunc subjiciendum de ©p«- 
s< m/w sanciorum l*alrum qute in 
Eccietiu calhoiica recipiuntur. 

Otiuicula beali Caecilii Cypriani 
martyriis, Carthagiaensis episcopi 
</( onmibus recipienda. 

^ Idem cod., Pulie6. 

' In eodciii Luii. deesi cum, 

"• iduiucOii., bei.tiisiim. 

" Idcm cod., dauinatte sunt. 

" Desunl biec verba usque ad iium. IV, 

'* Cod. Fiuf., item et sic deinceps. 



6 



i7{ 



AD 0?ERK GELASII TAP^ APPE^MCES. 



172 



lUCBNSE. 



Opiiscub beali GregorJi Nanian- 
zeiti epi. 

OpuMuia 0. Ba&ili Cappadoci^B 
cpieeop'. 

Oposaila B. AiUanasi Ai Sandri' 
»i epiKopi. 

OpuscuU Theepuill Alaeatidriui 
episoepi. 

Opuscula 8. C^rilli AUxaiuuini 
episcopi. 

Opuscula B. Heiaii ^ Pict^aea- 
ils episcopi. 

*Op'.isciil:t B. Joannls Cuo&tan' 
ititopolitani episcopi. 

Oiiuscuia B. AmUroftii liediola- 
nentii epi^copi. 

Opuacula B. Augu&uui ^ Ipoi^ 
ilegiensis epis^^^opi. 

0p;ihcula U. llieronimi presby- 
leti. 

Opuscula lieaii Prosperi viri re- 
li<^'ioai6simi. 

* Opuscula n. Leoiiis papae aJ 
Flavi:u)um Coiisianunopolitonuni 
cpiscopum desiiiiaia, cujus texluui 
qutspia!*^ si uique ad niiuin iola 
dispulavt;r>t, et non eam in otniii- 
I)u.s venorabiliier receperii, aua- 
iberoa sir. 

Opiiscula, ' iractalus omuiuro 
Pairiiin oribjidox irum, qui in nul- 
<o a ^aitcix ecciesix Komanae con- 
gordo leviarunt, nec ab ejus QJe 
vei prceJicailone sejuucii suul ; sed 
ipsius ni comiHunicationis per gra> 
liaii) U<-i usque in uUimu.nn dian 
\\x. sir.c fiiere pariicipes, legendoi 
de<eriiiiniis. 

lieiii decrel.Ves epistolas quas 
!H}aiiss'ii!i papa; diveisis teiiipori- 
iiui ab r.rbe iioma ',irp diversuruni 
Pairiiiii c<»n>o'.aiio[ie deJeruol, ve- 
jierabiiiier * suscipienda. 

llcui gesia sanctorum mariiram 
qui muUipiicis [manti anliqua is>\il' 
iiplicibusl tonneuloruio cruciaii- 
hiii t-A tnirubilibus, confessiciiuin 
triuniphts iuradianu Quis^ isia ca- 
iholicorutn dubitet [maau anliqua 
eij niajura eos in agonibus fuisse 
perpcksos, i.ecsuis viribus, sed Dei 
grati < etadjutorio univene lolerasse? 
Sedidcv .<fiiiidum uuiiquaai cotuiie- 
niditie-': sittgubri canlela in s:tiicta 
HiiUi^ria Ecfilesia uou leguittiir, 
<,uia ei eorum qui contcr^pseruat 
tun(,i\)c, penilus igticnintur; et ab 
ii)GdeUli'.is ^* vcl iJioiis superQua. 
aul iiiiiius ap:a quain rei ordo fnc- 
<it es-e putatur. Sicut cujusdaii) 
Quirici et Julitse , sicut Georga 
aliorumaue ejusraodi passiones, 
iju c ab b^reticis perliibeniur cora- 
l>osits. Piopter quoJ, ui dictum 
csi, ne vel levis subsannandiorire- 
iiir oc< asto in ^ Roinaoa Ecclesia 



VAT1Ci.N0U FOfiTANINI. 

Opuscula beaii GregoriNazazen- 
sts epi. 

Item opuseula Ueaii B&&iii Capa- 
docis epi. 

Item opuscuU beUi Athanasi 
Aiexandrias epi. 

iieiii op> beali Joarmis Con^iaA- 
linopoliutfwe epL 

iiem op. beatE Theephiii AleRftn- 
driiUB epi. 



Itckin op. beaii Helari Pici&vin- 
sis epi« 

iiem op. l>eaii AnibrosiMediola- 
nen&es epi. 

Ueni op. D. Augustiuilpponere 
giiisis opi, 

liem op. beati Hieroiuiui prbi. 

I(em op. Prosp^i vlri religiosls- 
aimi. 

Iteoi epislola bi. Leonis p.np. ad 
Flavianum ConsiaiitinopoiitaitDm 
episcobuta dlstinain u cujus textutn 
qui$i>iam suis, qux aJ unum iota 
dispoiaverit, et non cam in omiii- 
bus veaerabiliterreceperli, unaili<i- 
ina sii. 

iiem op. iracialus oniuium Pa- 
trum orthodox^ortim qui in nulio 
a scx Kcclesi^ Romane consortio 
deviaruat nec a'i ejus lide vel prae- 
dicttioiie sejitncti sunt ; sed ipsius 
communicMlione pcr graliain Dci 
iisque in nlliiiiuin viiac siia: fuere 
participes, legende decernimus. 

ItPin decreiaics opisloias, quas 
beaiissimi p.tp.diversls tcmporibus 
ab urbe Boma, pro Jiversorum Pa- 
tiura con^olatione, <iederunt, ve- 
iierabiliier suscipiendas. 

iteni gesia sanciorum inarlirtim 
qMi niuUip'icibus lormcuioruut 
cruciatibus, et mirabilibus coof^s- 
sionuu) triuniphis inraJlanl. Qi:is 
ista Catbolicoi um dubitet majora 
eos in agonibus fuisse perpessos, 
nec suis vlribus, sed Dei sratia, et 
aJjuiorio? Singalari ctuiella in sca 
iiomana Ecciesia non leguiitur, 
qiia t i eoium qui cnnscrlbere no- 
tnina peiiiius ignnraiur, et ab In- 
riJelibus et idioiis superflua, aut 
minus apia, quam rci ordo fuerit, 
esseputantar. Sicui cnjusdaro Cirl- 
ci el Juiitae, sicul Ciorgi, aliorum- 
qiie iiiijusmodi passiones, q. ad 
bereticis perhibentur composita;. 
Propter qiiod, ut dicium cst, iie 
vel levis subsanandi orrereiur oc- 
casio, ia sca Romaiia Ecciesia uon 
legunlur. Nos tamen cu» prxdici:^ 
Ecclesia omnes marlires, eieoruui 
glurlosos agones, qui DocaiQO ina- 



JUtlENSE CniFFLETII. 



iiem optiscula bcali Grfigorii Nft*- 
zianzeni episcopi. 

}l«iii opuseuia beatl Basiiii Cai^ 
padocise episcopi. 

Item oputciila beaii Alhau&sii 
Alejandrini episcopi. 

item opusciila beaii Joannis 
Coiist»nttnopolitani episcopi. 

item opiiscula beaii Tbeophiil 
Aiexaiidrini episcopi. 

liem oputcularbeati Cyrilli AUx» 
andrini epitcofi. 

Item opuscula heati liilarii PI- 
ctaviensis episcopi . 



Iiem opu&cuia beaii Afl))>rosii 
MediuluneQsis cplsc. 

Iiem opuscuia beatl Augu&lini 
liippoiieregiensis ep. 

Itein upusciJa beuii Uieronymi 
presbyteri. 

Itein opuscula beaii Prosperi vi- 
ri reiigiosissiini. 

item episioi ui bcaii papas Leouis 
.td Flavianuiu Consiantinopolita- 
num episcopum desiinaiain :de cu- 
jus (exlu quispiaia si usqne ad 
unum iola dlspuiaverit, et non 
eam in oiniiibus veneraliililer re* 
ceperiif.anat. sii. 

iieui optiscula aiqua tractaius 
oinuium Pairuin ortbodoxorum 
qqiin nullo a saHCiie Romaiue Ec- 
ciesia: consortio deviarunl, ncc .ti) 
ejus iide vel prxdicalione sejunc- 
li sunt; sed ipsius communicaiioni 
per graiiam Dei usqiie in uUimun) 
diem vitae suae fuere participes, !&• 
gendos decernimu». 

Ilcm decreiaies epistolas quas 
beaiissimi pap», diversis lempori- 
i)us ab urtie Ruma pro diversoruui 
Patrum consuUaiione dederunl, 
venerabiiiter suscipienJa*. 

Uem gesia sanctorumniartyrum, 
quje tnuUipUcibiis (ormenlorutn 
cruciatibus , ei inirabilihus confeS' 
siuniiui triumphis inradiant. Quis 
isia cathoiicoruui ditbiiet, ei majo- 
ra eos in agonibus iulsst; perpes- 
sos ? Nec suis^ viribus, sed Dei gra- 
tia et adjutoriu u/Rversa toteraue f 
S?d ideo, secundum antiquam con- 
sueiudivem, biitgulari cameh ia 
sancta iiomana Ecclesta non !«• 
guniur, qiiia el eoruin qui conscri* 
pserc iioniina peinitus ignorantur» 
et ab Inli Jelibusei idiotis su| erilna, 
aut niinus apta, quam rei ordo fue- 
rii, esse puianiur. Sicui Quirici 
ciijusdam et Julita: , sicut Gcorgii, 
aliornmque ejusnioJi passiones, 
qu« ab haereticis perliibcntor coiti- 
posi(£. Propter quod, ut diciunt 
est, ne vel levis sub&annandi orire* 
turoccasio, in sancta Romana Ec- 
clesia non Isguniur. Mos tameo. 



• Jdeit! ''od,, Pictavensis. 

* Sn Fiorenimo hic poniiur post S. Alhanasiuin. 

• Idein cod., Yponeregi Regionensis. 

* Idein cod., cplsiolo!. 
'Idemcod., atque tructaiUi. 



* IJem cod., iiiscipiciidasesst. 
' in cod. Fior. deest ifa 

' Idcra coJ., et. 

* Idein cod. addit sancia. 



m 



APPENDIX TERTIA. CeWCILIA QU.€DAM A GEiASIO CELEBRATi. 



m 



LCCS??SS. 

non legiintiir. No& iamc^ eum 
prxdieia Ccctedia umiies inarlires 
et eorutn glor^osos :igoiii-s, i|ui 
Deo magis quam bomiiiihus noli 
etintomiii deTOtHine veneramur. 

Uem Vitas Pairum, Pauli, Anio- 
nif, i!arioii)3, etomnium hereiniia- 
rum, quas tnmen vir bealiisimus 
descripsii Hieroiiymus, cum ^ om- 
ni honore snscipimtis. 

lleni Aetus faeati Syhesiri Apo- 
stolicse seJis pr:esulis, licet ej.!is 
qoi conscripsit nomen igiiOreiur; a 
fQiiltis tamen in uibe Jloma a 
caiholicis legi cognovimus, et i^ro 
aiiiiqiio usu muUx liur iiniiaitiur 
Kcclesiae. 

* Uem scripiura de jnveiitioaa 
Banctte cracis domiiticsi:, ei isiia 
scripiura de inventioae cspiiis 
Joannis Baptisl», nuveil^ qiiidcn 
rclatiunis ^ nuniiuili &it> cailiolici 
iejoni, scJ cuin bxc aui c&UioUeo- 
rum tnanus pervet>etini, beaU apu^ 
sioli projbaia [^na^m un^ii^ua prxce- 
ilat] seiiteiiti?cn ^ : Qmu]^ preifol^. 
tjuod bonuat eil teneie. 

itera Rulinus nr" religiosissimitSf 
' ijni plurios [vtiXnu unliquci pjiJiri" 
mosj ecclesiasticis operis edidll ii- 
iifos, Dou uuUss etisin Scnpiuras 
interpreidlirs est. Sel ouoftl^i)! ' 
beaiissiiuvis Hi^ioniinus^ eitm Iri 
aliquibusde arbtirii liiterlate nota- 
vit, illa senttemus qux prasdleium 
nierduiuias seniire cogitoscinnis; 
elDon »oIU!n de RufiQ!), sed etiam 
de universis, quos vir s-cplus )\je- 
inoraius zelu Dei el rid^i religioue 
repreiitndii. 

Item Origeiiis nonnara opusciila 
(\\iX vir bcalissimus Irieroiiyiuiis 
non iHjpudTat, legenda suscipimus; 
reliiiua aulC:in ' omnia cum uucUtre 
suo diciinus reiinuendj. 

lieni Croi;ica Eusebii Cesariensis 
* epi atquc ejusdcm liisiori» eecie- 
Sidsticui iibros, qiJiamvLs ii> primo 
nanailonis stia; libro tepueriij et 
po^l ia laudibus alque excusatione 
Origetiis tinuHi schmuiici coDScri- 
(t&eril librum; proptef verxim la- 
iiien singuJyrum ntjiiiiam, quae ad 
*• scrutalionem [wumi aaiiqua iu- 
MrtJCtionem] peiiinent, usqueqna- 
que ttun dictmus rennuenda. 

UrosiUin virum erudiiissimijin 
ceMaudainu5'^ quia vaide nobis ne- 
cessariam adveisus Pagsnorun) ca- 
lumniai ordinavit Sicriam, iurca- 
que brevitaie contexuit, 

yet»erabilis vifi SedttU '" epi5S<}pi 
Pascfiale op'.is, quod keroicis de- 
scripsit versUius > iitsij^U iauuti " 
pruteriftius. 

Juvenci niiiilomiikus laboriosum' 
opu8 non speroitnus, sed miranius. 

* In codctn cod. deeU otunh 

* Idem cod. non iiabei iancta:, 
' Ideiij cod. sun,, etc. 

* idem co6., pmcedit uiU^Uia» 

* Idem cod., reliaiostu. 

* In eodem cod. ueest qiii. 
^ idem cod., veneral>ilii. 



VATIC&RUM rOMTASI.^l. 

gis quam homiuibus noli suni, om' 
ni devoiione veneramnr. 



item VitasP&truia, Pauii, Anio- 
ni, Uiiarionis, el omuibusheremi- 
tarum, quas tainen vir beatissinius 
descripsit Hieronimus, cunt omni 
honore suscipimus. 

Uem Actus beaii Silvesirl Apo- 
Siuiicaj sedis praesoiis, iicet ejus 
qui consrriiisii nomine ignoreiur, 
a muiusiameii in urbe Homacatho* 
IFcJs legi cogitovimus, et pro anli- 
qno usu tuuUa: li;£C imitautur Ec- 
cicsix'. 

Uem scriptura de tnvenaotie 
crucis doimnioe, et aliam scriptu- 
r.'\itt de inveniioiie capilis Joannis 
Baplists, novelie quidciu relationis 
et nonnuUi catiioiici legunt. Scd 
curn hi%!c ad catboUcoruui manus 
aJvenennt, beati Pauii apostoli 
prs^cedetier.tefttia.... Omjiia jpro- 
baie, qued bonum e&i tenete, 

Iiem Uufinui \i.- rel(§^io.«;us piu- 
rimos ecciesiasUcne operis edidil 
nbros, tionnuUas etlaia Scripiuras 
inicrpretaius esi. Sed qiim beatls- 
simus Hieronytiius euto fn afiqui- 
bus de arbiiriu liberiaic tiOtavit, 
illas sentlm. q.prsedicKim beaiuni 
Ilitjronyniuio sentire cognosciuius, 
nonsoluindeRolliio.sed etiam de 
«iiiiversis quod vir S. sepius roe- 
nioratus, zeio Dei, ei fid*i religio- 
&e repreliendit. 

Uem Origenis nnnniiiia op. qvias 
vlr beatissimDS iiiercnymu» ncn 
repudiat, legenda suscipinius ; re- 
iiqua auiej/i onviia cusn. auciore 
st!0 d.cinius rennuendam. 

Chronica Kii-eU Gaesariensis , 
a:que ejusdeia ilistoriaj ecciesias- 
licae iibros, j^iiumvis iu priniO nar- 
raiionis suae librc tepuerit» et post 
iu laudlUus aique exeusaiione Uri- 
genis scisinaiici unum con&cripseirit 
iibrum : propter rerum lainen sin- 
gularom noiiiiam, q. ad insJrueiio- 
iicta peneiiet!!, usq>iequaq.ue non 
dictmus reijueiiaas. , 

Idem Orosiutn vlrum eruditissi- 
mum, queni coniaadamus, qui valtje 
nobis necessaruiii adversus pag^- 
norum caiunvnias ofdiuavU liistO' 
riam, miraque brevitaie cuntexuit. 

Uem vencrabilis deduiii Paschale 
opus, quod erudifis descilpsit ver- 
»i'L.us, insigiii Lausic ys^xiarirtvja», 

Itein Juveaei nilMiominus iabo* 
riusuiB opas oon spernimu»» sed 



JtD&BRSB CaifFLETlI. 

cum prsedieia Romana Ecciesta, 
omites Kiartyi-ss, ei eorum glorio 
Sits agones, q«ii Deo magis quam 
hominibus nou $ai)i, omm devo- 
tiorie veneraifiHr. 

Uem Vjias Pairum, Pauli Anto- 
ni, ililarionis, et omoium efenii- 
tarum, quas uimea vir bei.Ussinr(ys 
Ilieronynius descripsit, cum omni 
iio.-iore sust^ipimus. 

iteui Aclus heaiissuKJ SilYesln 
apostoiicH» sedis praBiulis, Jicet 
ejus fjui corvscripsit nouien iguore- 
tiir. a muiiis tamen in nchd Koma 
caibuiicis iegi cogn&vjunj* ei pro 
an;iqiift usu ffluii^ Iioc iniliainur 
Eeclesiae. 

Item scripiuradf, Invenltone ut** 
miiiieaj crueisi, et aiia .scripiurade 
InveiJtioiifi oapitls beati JoaaiMi 
Bapiistae, novellae q-^idem relaiio- 
ties mnt, et nonnulli ecs caiholic» 
legunt. Sed cwn iia'C .id Catholi- 
corum manus pervenerjrit , beaii 
ap.isioii I>aiil! pritcediil sei.ieniigL : 
Omnia probaie, et guod bonum tuk 
retineie. 

Item R«ifirius vir reiigio«i«iijmw 
piuritnos ecclesiasticl :)peris edi- 
dil libros ; norinulias eliam Scrl- 
plu.^as interpreiaius esi. Sed quo- 
niaui venerabiiis liieronymus cum 
in aiiquibus de arbiirli iibertaia 
notavit; i!!a sentiiims, qua praB' 
dicium bealum liieronymuiu sen- 
lire cognoseimns : et «on solum 
de Ruiinoj sed etiani de niiiversis 
qucs vir soepius me.i.oraius mIo 
Beij el fitlei rebgloj.d reprehendit 

Iiom Origeuis noonuila npijscuia, 
quje vir iieatissiiiius iiierunytiuis 
iiOii repudiai, legettda suscipiinus : 
reiiqiia auieiu om<ua cum auctore 
suo dicimus renuenda. 

Iietn Chroiijc:; riiieiiii CsBsarien- 
sis atqtie ejusdeui Histo.-ise Ec- 
£ie*ia!»Ue3iiibfO$,q:uinvis »a priino 
narratioiiis su;e iiDro lepuerit, et 
pest in laudibus at-iue excusatione 
Origenis schismaiici UQiJni conscw 
pserii libyum ; pr&pte?" rerum ta- 
meri singutarun» notitiam. quse ad 
insiructioiiem peri!f>ent, uscjuequa- 
Que non disimus renyeuiio*. 

Ueni Orosiun» vicum grudilissi- 
mum conlaudamus, qui vaide nc* 
ces^aariam nobis ^«iversus pagano- 
riim calumnias ordiii3^»itHistorIam, 
miraque brevitate conlexuit. 

hem veneraliiHe virtSedulii OpBS 
pasciiaie, quod heroicis dcscripsit, 
vcrsiuui, ifssigniijujde praeferimus. 

JuVenel quoqu9 nlbiiominus la- 
boriosum opus non speminnQft» ssd 



* iii eouem cou. oeest anuiui. 
' Iti eodeni cod. deesi epi. 
'* idetn cod., in^ruciiuncin. 
'- Idem cod., qui. 
^* In eodem cod. deest e.]fkc<tiii, 
'^ idem cod.,pra:f(rim{/^ 



175 



LUCBNSC. 



AD OPERA 6ELASII PAPJS APPENDICES. 

VATICINUBI TONTANimi. 



176 



JURKRSE CBirrLBTIl 



Caeien aaiem quae ab luercUcis. tive 
icismalicis couscripta, tcI ' prae- 
tjicia snnl {manu anliquu. addilur 
nuUaiemis recipil calholica ei apo- 
nolica Komaiia Ecclesia]. E quibus 
liatjca, qua ad inemoriain vene 
runi, ei a cailiolicis viianda suni, 
Liediaius Cise subdenda. 

(tf m noruia de librorum [manu 
nntiqua librosj apocriforuna, * qui 
iion recipiuniur. 

Ariininensium synodutn a Con- 
sianlio Csesare Consiauiini ^ Angu- 
sti lilio congrcgaiaramedianie Tau- 
ro praefecto ci tuiic, et nunc, cl in 
eiernum coutiiemur esse damna* 
lam. 

hinerarium nomine Pelii Apo- 
stoli, quod appellalur saiicii Cle- 
uaeulis [ manu anliqua libr. ^ & ] 
apocririim. 

Actus nontine Andrex aposu 
apeg. 

Acius nomine Thoiiise apost. 
apog. 

Libri numero decem opog. (sed 
boc deleium est manu auiiqua.) 
■ Acius nomine Petri aposi. alius 
apoc. 

Actus nomine Philippi apost. 
npoc. 

Evttngelia Domiiie Matiblse apog. 

Evangetla QOinineBftmabx apost. 
•apog. 

ETaageliaooiBine Jacobi mmoris 
apog. 

Evangelia aomine Pelri * apost. 
apoc. 

Svangelia somine Thom», qiu- 
bus lUoicbsi uluntur apoc. 

Evangetia nomine Andrece apost. 
(tpoc [Munuantiqna tfs/^tMr Aodrex, 
ei pouimr Baribotoi&ei.] 

Evangelia qax falsavit Luciaouc 
apoc. 

Evangelia quae falsavU iiaciui 
apoc. 

Liber de lufaatiaSaUatoris apoc 

Liber de NitUvtLale Saivatoiis, ei 
dc Mariu [manu anuqua postMariaiii 
e-i veij obsifroe ^ apoc. 

Liber qui appeilatur Pa»leiis 
apoc. 

Libri omnes quos fecit iMciu» 
[manu aniijua Leuciusj diseipulis 
diaboli apog. 

Liber (]ui ai>^^llatur fundamen- 
tum api/C. 

Liber qui appellauur Tbesauruffl 
apoc. 

Ubcr de fUiabus Adc Licto < 



miramus. Ceicra que .tb liaereUcis, 
schismaiicis coiiscripia, vel preJi- 
cala sunt, nullateiius recipiet ca- 
tholica et aposiolica Kuniana Ec- 
clesia : e quibus pauca, quiv ud me- 
moiiam veoerunl, et a caiholic s 
viianda suni, credidiiuus esse sub 
deiida. 

1\. 

NotiUam libriTum apccrifornn), 
qui non recipiunlur. 

Avimenensium Sinoduni, a Cou- 
siaiitio C.^csare Consianiini Au^usii 
filium congregaiam, inedianle Tau- 
ro prafecio, ex tunc el nunc el in 
seieruum coalilemur esse damnaia. 

Iiinerarium nomine Petri Apo- 
sioli, quoit appellaiur Sci Ciemen- 
its, apogrifum. 

Actus nomen Andreae apl. apg. 

Actus nonien Thoaue apl. iibros 
xapg. 



miramur.Cxteraquse ab bxreticis, 
sive scbismalicis conscrtpta vel 
prsedicia sunt, nuHaienus recipil 
catholica et apostolica Romaiu 
Ecclesin : e quibus, pauca, qux ad 
inemoriam venerunt, ei a Caiboli- 
cis viianda sunt, crediditous esse 
subdenda. 

V. 



/n primis Ariminensem syiioduro 
a Consiaiitio C:esare Coiistautiui 
lilio congregaiam, medianie Tauro 
praefeclo, ex tunc el iiunc, in aler- 
num conQiemur esse damnalam. 

Iiinerariuin quoque in norntne 
Peiri Aposioli , qiiod appellalitr 
saiicU Clementis libri numero no» 
vem, apocryphum esu scimiis. 

Actus numioe Andrex apo&toli, 
apocryphum. 

Acius iiomine Tbonue apostoli, 
iibri \ apocryphi. 



Actiis oomeu Peiri api. aiius, 
apg. 
Aclus nom. Pbilippi apl. a^;. 

Evangelium nom. Uatihia: apg. 

Evangelium nom. Pelrl ap. apg. 

Evangelium uom. J acobi Uinoris, 

ap«* 
Kvangelium nom. Barnab o apg. 



Evaiigelium nom. 'i bomx, 
bus Mutiicbaei utuniur, apg. 



qui- 



Evangelium uomen Barib<.lomei 
a, . apg. 



EvaiigeUum qiiem falsavit Lucia- 
iius, apg. 

Evangei uia quem fatsavit Eusi- 
cius et LuciuS*, apg. 

Lib. de luiaoiia Salvatoris, apg. 

Llb. de Naiiviiaie Salvatoris, c 
dt: Maria vel obsieuice, apg. 

Liber qui appcllatur Pastori;, 

Lib. omiies quos fecit Leuciug 
discipulus diaboli, apg. 

Lib. qut appellalur Fundameo- 
ium, apg. 

Lib. qui appeiiaiur Tbesauruin, 
apg. 

Lib. de Giiabus Adse lecium^e- 
neseos, spg. 



Acius nomiiie Peiri aposior, 
apofrypbi. 

Aciiis nomine rbilipii apostoli 
apocryphi, 

Evaiigelia nomine MaUia: apo> 
stoli, apucrypha. 

Evaiigelia nomine Barnabse, apo« 
crvpha. 

EvaiigelianomineJacobiMinoris, 
apocrypba. 

Evangelia nomine Petri aposioli 
apucrypba. 

Kvangeiia nomine Thomx apo- 
sioli , quibus Manicbaei utuntur» 
apocrypha. 

Evaiigelia noniine Bariholomxi 
apostoli, apocrypha. 

Evanqelia nomine Andreee apo- 
slolif apocrypha. 

Evaiigelia qux falsavit Ludaoiii,. 
apocrypha. 

Evaiigelia qtue falsarit Isiciun, 
apocrypha. 

Liber de lufaniia Salvatoris,apo< 
cryphus. 

Llber de Naiiviiate Salvatorif, 
ci de Maria vel obstf;uice, apocrj' 
phus. 

Liber qui appellatur Pasioris, 
apocrypbus. 

Libn omoes quos fecit Ludus 
discipulus diaboli, apocrypbi. 

Liber qui appeliaiur Fuadaoiea- 
tum apocryphus. 

Libcr qui appellaior Tbesauruin, 
apocryphus. 

> Liber de filtabus Adae, hoe ett 
Lepiogenesis apocryp. 



* Idem eod. , prcedicaia tiuit nuUalenus recipiat ca- 
tholica et apotioliea ecclt:/ia Homana. 

' hi eoddQB cod. deesi </tu non recipimtur. 

* In !^odem coJ. dcesi anytMit, 
^ Idem cod.. ix. 



' In eodem cod. deest apost. 

* In eodem cod. deeil apost 
'f Ideii) cod , ejus. 

' Idein cod., cjenestbus. 

* Liber qui appetlatur Adce l<?pto5e«e»eos. 



177 



APPEiNDIX TERTrA. CONQLIA QUi£DAU A GEUSIO CELEBRATA. 



17* 



LCCBHSK. 

* Uber qhi apf^ellatur AcU» Tbe< 
d», el Pttuli • apos. apog. 
Liber qai appellatur ' Nepbotbes 

Liber proveii)ioram ab hsreite!» 
coDScriptus, ei Mncli ^li nondne 
prcesignaiut, apoc< 

Revelaiio qaa appellatur TbOBUB 
* apo$t. apog. 

Reveiaiio qiue appellatar PauU 
apog. 

Revelatio qu« appelialur Slepbam 
aftoc. 

Liber qui appellatur traositos, 
■id est assumptio saaeix Haris 
apuc. 

Liber qui appellator [manu mli- 
fiiadej Poeniienlia Adx apoe. 

Liber de * Eugenia [manu anti- 
tfua Vegenia] nomine giganlis qui 
cum dracone posl dilavium ab b*- 
reticis pugnasse perbibeiur, apoc. 

Liber qui appetlalur Tesianten* 
luui Job apog. 



Liber qui appellatur pcenitentia 
Origenis apo%. 

Liber qui appellatur poeniteiUia 
saacti Gipriani apoc. 

Liber qui appeilatur pcenitentia 
jamae et Uembre apoc. 

Liber qui appellatur ^ Sors apo< 
stolorum [numu antiiiua scribiutr 
laus] apoc. 



Liber Fisiologus, qui ab liaereii- 
els coiiscripiuS', ei beali Ambrosii 
BOniine pri^signalus npoc. 

Storia Eiisebii Pampeii a^tog. 

Opiiscula Terlulliani apoc. 

Op. Lactaati * apOc. 

*• Op. Africaniapoc. 

Op. *' PoituUianiei Galli apoc. '* 

Op. Montani , Priscillae, et Ma- 
ximillx apoc. 

Op. omnia '* Paciiitti UanicLsei 
apoc. 

Op. Coinmodiani ap. 

Op. alierius Ciemeniis Alexan- 
drini apoc. 
Op. Tassii Cj priani ap. 

©p. '^ Arnobi ap. 
Op. Ticoni apoc. 
OpusculaCassiani presbyieri Gal- 
riarum ap. 



VITICANUH rOKTANINI. 

Ub. qni app«ilaUir hactus Tl.e- 

ele, vel Thollios, et Pauli ap. apg. 

Ub. qui appeilatar Nopotis, ap^ . 

Lib. Provcrbiorom ab hereticis 
conscriptus, ci saneti Xisli nomen 
pr«notalus,apg. 

Revelaiio qui appellalur Pauli, 
apg. 
Revelatio qoi appellaior Thomse 

Kevelalloqul oppellalurSiephaiii 

Uber qui appeliaiur Traosiins, 
\i est, Adsumpiio scx Uariae, apg. 

Lib. qut appellalQr Peneteniia 
Adx, apg. 

Lib. EugenH a Mm. gigante qui 
cum dracone postdiluvium ab hae- 
reiicis pugnasse perhibetur apg. 

Liber qui appeliatur Testamen- 
ium Job apg. Non hi^ioria beati 
Job , sed alius ad hereiieis con- 
scripius. 

Lib. qui appeliatar Poeoileiiliae 
Origenis, apg. 

Lib. qui appellatur Pcenltefllut 
sci Cipriani apg. 

Lib. qai appellaiur Poenilentia 
Jamnx et Mambre apg. 

Lib. qui appellatur Sors apoeio- 
lorum, apg. 

Lib. qui appellalur Losa Aposto- 
lorum apg. 



Lib. Filosogus, qui ab hereiicis 
conscriptus est, et beaii Ambrosii 
nom. prxsignaius, apg. 

Historia Eusebi Pampbili, spg. 

Opuscola Tertulliant, apg. 

Op. Laclanti. ap. 

Op. Affricani, apg. 

Up. Postumiani et Galli, apf;. 

Op. Slootani, Priscill» et Uaxi- 
millze apg. 
Op. omnia Fausti Uanichei, apg. 

Op. Commcdiani, apg. 

Op. aiicrius Clementis Aleiaii* 
drinx, apg. 
Opusc. TarsiCipriaai, apg 

Op. Arnobi, apg. 
Op. Tigoni, ap-. 
Opuscula Cassiani pbri. Gallea- 
rum, apg. 



iDRENSP .'HIFFLETII. 

Liber gui appellaiur ActusTeeiy 
ei Paciii, apoetyphos. 

Ubcr qui appeltatur Nepotes, 
apoeryphus. 

Liber Proverltionim qui est »b 
hxreiicis conscriplns, et sub no> 
mine sancti Sixti prxsignaius, apo- 
crypbus. 

Revelaiio quse appeilatur Pauli 
aposioli, apocrypha. 

Revelatio quae appellatur Tliom» 
apo^toii, apocr. 

Revelatio qux appeliatar sancti 
Stephani, apocr, 

Liber qni appellator Transitus, 
id est, Adsum{kio sancUe Manae« 
apocrypbos. 

Lit^ qui appellatur Pofmitenlie 
Ad.-c, apocryphus. 

Liber de Eugenia uomine gi- 
gante qux cum diacone post diiu' 
viuro ab bxretrcis pugiwisse &i\^ 
tar, apoeryp. 



Liber q<ii appeilatur Pcenile lls 
Origenis, apocryphus, . 



Liber qui appellalur Po^nitenila 
Jamne et Mambre, apocryplHis. 

Liber qni appellatur Sortes saa* 
eiorum, ?pocrypbu&. 

Liber qui nppelialur Lusa apo* 
siolorum, npocrypbus. 

Liber qui appeUatvr CaitMei aoo» 
stolorum, apoerypttut. 

Liber phisiologus , ab bxroiicis 
coQScriplns, et beati Ambrosii ne« 
mine prxsignatus, apocrypbus. 

Hisiorta Eusebli i*amphiii, apo» 
crypba. 

Opuscula Teriulliani, apocryph?» 

* Opiiscula Laciantii, apocrypha. 

Opnscula Arricani, apocr^pha. 

•* Opuscuia Posiuminiani, apo» 
cryph.T. 

Opuscula Uonlani, PrisciltS ¥l 
Maximillx, :ipocrypha. 

Opnscuia Fausti Miiniehaii, apo- 
ciypba. 

Opu^cula Conunodtaoi , apocFY* 
pha. 

Opuscuia allerius QcineniU 
Aletandriui, apocrypba. 

Opuscula Tassii Cyprianl, sfO* 
crypha. 

Opuscola ArnciNl» apoerypiia 

Opaseuia Ticoni, apocryjriia, 

Opusciila Cassiani presby teri Gal* 
iiensis, apocrypba. • 



* Idem cod., Cen one de Chriiio Yergiinmis M.ttpa- 
ginalum venibus, apocr. 

* In eodem cckI. deest apost. 

* Idem cod., Nepolis. 

* In eodem cod. deesi aposi. 
' In eodem cnd.deest iU est. 

* rdem cod., Uyia. 

' Coii. Fior., so)(». 



^ Cb4. Flor. addii tioe Afrieani, tive FirmimA, 
* Op:iscula Lactantii shie Africnni . siee Firmiaui 
apocryjjfia, 

'• In ecdera cod. , deest. 

" Idem cod., PoitumiattL 

" Opitscula Poiihumiatu GalU apocrypii . 

'* Iilein cod., Fausti. 

" Idf in cod. . .\rnmim. 



179 



AP OPEiliV GELASll PAPJE APPENWCm 



180 



LUGSHfE. 



VATlCANUi!.! FOMTAmM. 



JUREMSii CHllfFLETII. 



QpittcVJcloriui */*iViiu>c»siaap. Opu«. Viclorlj)i PfilaUioiie osis , 



Manu an*!9«a iT!3erii«r /»if, Op. 
FausUfiegensis GaUearumap.»Op. 
Fiumenti C«eci 9p. 

Cenioneiii de ChiJstp.VirgiJiani* 

Epislola Aesu 46a^jisa. ap> 

Epistola Ab2gufu sd iesura »p. 

Passto Quyrici, et Juiii» ep, 

Passio Georgi ap. 

Sciiplur^ *|iias qppelluiur cou- 
rd^i£4io /Sdiouiuiiis epoi^. 

Filacleria omriia, quae non atj- 
ii«ioi;u{n, ut iii; «onlinguitt, sed 
daeinonum inagis ooascnpta suni, 
ap. 

Iia:c si his siniilia nua Simon 
>!ftgU8. Niooiaya, CsfJiuliuii, Mar- 
c'iof\, Dmiidis^Eb'\on, Psuliw eiiam 
SamoutaiiHS, Foiinus, ei Boiiosus 
\iiianu aiitiqua eij qiii simili errore 
tieleceruni; Mohlanus quoque cum 
suis obsceiiissiiHes sequacibus. Apol- 
ienaiis, Vaittiuinus nlve Manlcaus» 
Fauslus, Africanus Salieiiius, Ar- 
rius. Macliciioiiiiis, Eunoniius, No- 
valus, Sabacius, Coelesius, Donaias, 
^siacisis, jov!an«s, ^'elagiuSj Ju^ 
.Mattus<Jd^um£;»:«, Coel^situs tfasi- 
iiiiuus hmnu aitiiqua Maximianus][ 
Prisiilliatms ab Spaniji, !Sesior?us 
ConstantinopoliUnus. Maximus Gy- 
i/i«u«, L:<miMit]us, &ioseoru<>. Su- 
tiees , PetTus , ei alius Pelrus, e 
iiuitms unus AlejaitUriam . aUu» 
Anuocluam niacuiavit. Acscius 
Coiistantinopolitaiius cum consor' 
tibus suis, necjMMV et omnes ho^re- 
lieit hwrise^TtunfiH 4m\^titi , sive 
sci&matici docueruni, vei conscji- 
psermil , quormri nojvuna minime 
retini^iitur, non soium repudls^, 
vcrumab omni A^n^na, ^% 9^»- 
stoliea Ecciesis (e^llmfuaiflL, alQue 
cuin suis auctorlbUs, auctoruoique 
sequaciiius sub amikenuii.is Inso- 
lubitl vmeuio in ^e^nunt conlUe* 
mur esse dQmnansiv. 



Op. jfauittl ii^en&ui ^^ii(»imm, 

*PS* „ . . ., . 

Op. Fr^inenliru. UBCt, apg. 

Cenionem de Xpo VirgUianis 
cotivaginaium versibus, apg. 
Kpistoli^ iiiUi ad Al)giarum> a|ig. 

E{4a Al)gj»ri ad iluu, ^pg. 

Pas$it) Cirici e(, Joiiio;» a{^<'. 

Pass. Ciorgj, apg. 

Scripiura que appelbiur £«tf 
lra<iielio Salomonis, apg. 

Plbc.ieria omnla, que non an- 
gniorum , ut iUl cbiinnguiit , sed 
damioniim magls arlo conaciipia 
sLimt, apg. 

i]£ea et his stmili.^ qu« Siaa^m 
JVl^gus, Nigolaus , Ciriiiili'js , M:ir- 
cion , fiaseiides , Cliion . Pauius 
eii»m et SamoaCtanus , Fuiinus et 
fiouosus, ei qui slmiii errore dele- 
cerunl; Muntanus iiuoque cutu 
suis obscenis>-iinis sc^uaciiuias, 
Apoliinaris , ValeniiniatiU') , sive 
Uanicl*eu$ , Faustus , AfTricaaus , 
abeliius , Arrius , MacheJoiiius , 
Eunomius, Ncvaius, Sabasiius,Ce- 
festus. DonaUis, Eusiaciiis, Jovia- 
nus, Pelegius, Julia;ius Elaiic, Qt- 
iesiius, Maximianns, Pri&tiillianbs 
ab lli-pania, Nestorius Coustanii- 
nopolitani» , iUaximus Unicus , 
Lainpecius, Dioscorus, EuiicijiiJS, 
Peirus et alius Petrus : e quibus 
unus Alexandriam , alius Antio- 
cbiam maculavit ; Accacius Con- 
statttiuopoliUnus cum consortibus 
£uis; nec non et onuies hereses, 
bereseorum dis^pidl, tiive scisma- 
lici, qul docuerunl vel couscripse- 
runi, quorum nomiiia ngtiaitBe re- 
tenentur , non solum repud,iaia , 
verura ab omui ilomana , vel ea-r 
tholica ct apostolica Eccieaia t\\- 
minata, atque cum suis auctoribus 
auclurumque ^qusciims sub ana- 
themaie insoiubiii vioculo in ofrler- 
uuin couiiiemur esse danuiata. 
ExpUciunt decretaiis. 



OfUi«cula Victormi Pieubieusis, 
apoerypiia. 

Opu&euia Fatisii (legensiii fialiia* 
rurn, apocrypha. 

Opuseuia Fruii>eitti Cceci , apo- 
crypba. 

Centoiies de Cbrislo, Virj^iHanis 
coinpaginall, r.pocrypii!, 

Epistola Je&u aU Ajfarum , apo- 
crypha. 

Epistoij Aijari fid iesum , apo<^ 
crypha. 

Passio Quirici« «t Julil», apo^ 
crypha. 
Pas&io Georgii, apoerypltft. 
Scriptura quae npi^ellalur &\io- 
Uionis inierdiciio, apocryplu. 

Philacieria oi?)iiia, quae non an- 
gclorum , ut illi eonnoj^unt, sed 
df monum magis cunscripta sunl 
noiniaibits, apucfypit». * <, 

iiu'c et iiis ainiitia qus Simon 
Magus, Nieulaus , CerIn*I»u6, Har- 
cion, Ba^etides, Kbiou, Pauius 
etiam Saiuosaitetius , Photinos ot 
Bojtosus, qui >imili errcre defere- 
runi; Moniaaus quoqoe cum suis 
otiscoeiii»siniis sequacibus, ApoUi.* 
naris, V;ueiitintis, sive ManiGhaus^ 
Faiistiis, Afrlf^auus, Sabeilius, Ar« 
riiis Maredonius, Eunoinius, Cono- 
mius, I!WTktius , Sabbalius, Calli. 
stiis, Donatu , Eusiacius, Jovlnia- 
uu%, Pelagius, Julianus Eclanfiisis,, 
Ca:iesiinus, Masimianus, Priscil- 
lianus ab Spania , Nestorius Cqi»^ 
slantinopolitanns , M.iximus Ciui- 
cus, Lampelius, Dioscorus , Euiy- 
ches , Petrus , ct alius Pelrus : e 
quibus unus Alexandrian) , alius 
Antiochiam maculavit : Acaciu? 
Consiantinopolitanus cum con&or- 
libus suis : uecnon et omnes l»»- 
resiarcbeSs et eorum discipulos, 
qiti schismatica docuerunt , vdi 
conscripserunt , quorum nomina 
ininime reiinuimus ; ijon solooi 
repudiaia , veruni etiant ab «'nu» 
Romana, cathofilea et apostoRca 
Ecdesia eliauaawi, atqae eum suf& 
auctoribus, auctorcmque sequaei- 
bus sub aitaiitematift et indissolv- 
bili vinculo in seiernum confiiemvc 
esse damnata. 

ilxplicit decrelale cdituai al& 
Borstnidd {lapa urbis &dman$e. 



OBSEfiVATW P. ANTONJI PAGL 

[kd annum Chriiti «94, num. i' et se'}q.) 
Ikcrelum dc ScHpturis divim , ei opusculis sanctorum Palrum quse in Ecclesia eatholica recipiUBli>r "«^ 
urqei iielerodoxos » qui irafiiliQnetti rejiciuni , el iibrorum caimiieorum numeTum pro libHo ac seciarum sauruifi 
tiommodo muiilanL JsA cnJni , lobice , Judith , Machabaorum iibri, Episiola ad Uebrcgos , Apaealypsis Joatunt, 
Petri du«, Jomnis apftslfili IU, Judcs, l , in eo metaorarnwr. Pearsonius in vindiciis Ignalianis prolixiorem m* 
monetn de ejuicuclofe, ac iempgrs quo coudilum eat, insliiuit , ei pag. 55 ait , se exisiimare koc decreium post 
smodum v, anno S^^ celebratam, promuigatum f^isse. Neque cathoiici de hujus sanciionis auctoTe,amoque quo 
ai emissa, inier se comeniutil; quod mhs. codice'^ sam Iribus diversis puntiftcibus ascnbani, V eiustissimvs codes 
coliectionis Dionysii Exigui, quem .^ecum comnmniculum a Daclierio Baluzius tsstaiur , hoc decretum DaiuasQ 
papo! atlribuit , el Baronius anno 69 , num. i, referi Cresccaiain dUecli^nem conlinere conciiimn Romanunt sttb 
Dauiaso in <?tM» de iibris apoeryphis agitur, cuiusdecrela Tepetila credii Baronius a Geiasio in decrelo Ti episeo- 
poam , de quo arvio 494 ctm coUeclorii)us toncHiorum verba (acil. Verum codex atniquissiiaivs a PearsQnio 
iecm,*eta Lanlfrancoex Beccensi cmr^obio in Angliam deiaius, liunc titklum prisfen : « Dea-eta Geiasii pap» 
de recipiendis, ei non recipiendh iiiiri^, Qxios «mjpia sunt ab eo eum sevtuaginta eruditissimis episcopis. t Nico- 
iflusl pomifex Romanusim episL 4i aU eplscopos 001110- ■""■ " '"^ '-"" '*'"*- •*'*'" »'"■••'" 



' ia$({i c«A, iVi^f /«e«$'«sfc 



episcof)OS Gttliiai circa annuin 863 daia ; Lupus ('Mc& Ferr^^Tiendi^ i« 
' flic desinil eod. Floreat.^ 



181 APPEKOIX X&RIU. COKCIUA QUi£DAM A GELASiO CELEBr%ATA. 182 

fine eviihlte ad Carolum Caivum^ el in fint qumt. -de Sanguine Chri$ii ; Graiiunut dist. 15, cap. Sanaa Romana ; 
Surchardiis Wormatiensis episcopus, varii codices mss, omnesque excuti , Geiasium kujus decreii aucioret» wo- 
dunt, Hetdque llormisdae papae in antiquissimo Vergellensi codice Baluzius el Chiijleliui in Juren^ iliud ascribi 
lestantur. Indequc Clii^etixnn fine noiarum ad Vigilium Tapsensem existimaium , decrelum hoc primo tancitum^ 
fuissea Gelasio in cuncilio Romano hoc anno : ilu lamen ui non quasi decretum ■ponlificium, $ed lelui iotiut con- 
siiii quidam caiion prodiret : tum deinde ab Horinisda editum esse tub forma pontificia decrelality el i» quiitque 
liluloi methodi grada divisum ac foriasse noniiullis in locis restitulum, 

Gelasium lamon ceieberrimi hujus decreli auctorem esse, et nonnisi per errorem illud Hornittdo!: aliributum 
demonslrabo, el litem, ni valde fallor, dirimam. !n eo cum damnatorum voluminum index lesilur, inter eaiibri 
Cassiani ac Fausti lieiensts numeranlur hac pramissa senientia : c detei-a, quce ab hcereticis sive schismaticis con- 
scripta, vel prcedicala sunl, nulUtttinus reapii catholica ei aposlolica Romana Eeclesia, e quibus paura, quce ad 
memoriam venerunt. el a calhoiuis vilanda siinl, credimus esse subdenda. > Cumque plurimos Ubros luerelicorum 
aliorumque inceriorum auclorum Palres synodi Romana dcmmassent, hos intcr Cassiani el Fausti volumna po- 
$uere hoc tittdo : t Opuscuia Cussiani pre.^byieri CaUiarum apocrtjpha, opuscuta Fausli tiegiensis Galli-.rum apo- 
eryriha. t Sa:culo sequemi exorlis tie divina graiia conteniionibus ex FausJi prjSEserlim lihris, non modo in Occi- 
dtnie , verum eiiam in Oriente atii Fausiuia defettderunt ^ alii eumdem aeerrime confutaruni , vnecipue mcnarhi 
Sctjthce, qui ex Asia erumpentes adversus eum Europam alque Africam commoverunt, ut anno 520 expUcabimus. 
Eo rerum statu consullas Poasessor episcopus Afrieanus a Trasamundo Afriae rege in exsitium inisius , dum 
Comianiinopoii morubatur, ubi Faasli iibri a pluribus defendebantw ut calholici, a Uaxeutio vero et a monachis 
Scytliis uli hcerelicidamnabanlur, cousuiit ipsemet Hormisdum papam, quid d« iisdem libris senliendum essel; 
eamque in rem Justinum diaconum suum ad. eum misil. Exstal ejus ad Hormisdam Relatio lom. iuperiori CoucU.', 
diciturque accepta < xv cal. Augusli Rustico V. C. cos. id est anno 540, Hcec Possessoris in ea verba : < Arbiiror 
vestram beaiitudinem non laiere quantis in ConsltintinopoUtana urbe Ecclesia laborel insldiis, et ad morem veleris 
morbi in saniem vulnus iierum qmrat mumpere, qund obdiiclum credilur cicatriee. Vnde cmn xjuorumdam fta- 
Irum animus de codice Fausii ciijusdam nalione Galli Regince civitatis episcopi, qui de diversis rebus et frequentius 
de gralia Dei diserie visus sst dispulare, in scandalum moueretur, aliis {ut se hibent humana stvdia) in conira-' 
rium reniientibus me crcdideruni de hoc eimbiguo consutendum. i Addit postea Possessor : f Quwso, ui consu- 
leniibus, quid de prcefati aucioris diclis videalvr, auctoritate apostoUccB respoasionis agnoscanl : maxime quod 
fdii quoque magisiri miiitum Vnalianus et Justinianus pvwcipue super Jiac re rescriplo bealitudinis veslrw simi- 
Ulcr iuformari desiderant. » 

Hormisdix Possessorii epistoiam die 48 mensis Julii anni 520 accepil, et die 13 mensis Augusti ad eumdem 
rcscripsit epislolam ordine 70, in qua inteT atia aii : < Hi vero quos vos de Fautti cujusdam Galli aniisiitis dictit 
consuluisse, litteris indicasiis, id iibi responmn Iwbeant : neque illum recipi, neque quemquam, quos in auctoritaie 
Palrum non rechpit cxamen ca':!wiicw ftdei, aui ecclesiaslico} disciuiincs ambiguitalem posse gignere, aul rdigiosis 
prwjudicium comparare. Fixu aunt « Patribus quoB fideles sectari debeanl inslituta : sive inlerpretatio, sive proe- 




ted eumdem Gelasium illius decreti condiiorem fuisse, manifesie insinuant : < Non improvide veneranda Pairum 
tenientia fideli posieriicdi quos cssenl calhoiua dogmaia, defimil; certa librorum eliam veieium in auctoritatein 
recipieuda, tancto Spiritu instruenle, prwfigens, ne opiniani suiii lector Uidulgens^ non quod aidificaitoni ecciesia- 
tliccE convenirei, sed quod voluptas sua concgpisset, assereret. i Decretum itaque de libris recipiendi» ei non reci- 
piendit, non ab liormisda, sed ab aliquo ex ejus successoribus in uliqua synodo Romana cmissum, non quidem ab 
AnaslOiio et Symmacho , qui Gelasium seculi sunl , et Hormisdam aniecessere; cum nullus unquam id ahserueril^ 
nuUumque wt. aiieruirius nomen pvaferai, sed a Gelasio, cui innumeri cedices iUud atiribuunt. 

iV«c dici poiesL illud scriptum esse a Damaso, cujus nomen librtriortim errore prccferi in collectione Crcsco- 
mana; cum plerique opusculorum in eo memoratorum auciorcs post Damasum vixerint ci scripserint. Nihii prgi-. 
terea eb Honnisda immutatum, ut credidii Cliiffleiius ; cum Hormisda in sua ad Possessorern epislola ciiaia liunc 
remiiiet ad ea quce jam fixa fuerunt a Pairibus, nikilqiie novi de Fauslo, de quo consultus fuerat, siatuere voluerii. 
Apparet igiiur JJorniisdaiu iain ad Possessorem auam ad tegatos sues, qui Cfinstantinopoli lanc agebani, decrilum 
Ceiasii papce misisse ac mandasse, ul illud ab omtiibut reiigiose observarelnr. Qno pacto Po»ses*oris pslilioni 
faciebat satis. Contiyil vero, ut decrelum illud tunc in varia excmplaria transcripiuiu, et tatius per Europam, Afi- 
cam el Orienem, prxsertiin a Fauslo aUversariis disseminalum fuerii, et quia ab jlormisda papa missum fuerai, 
ejus.]ue nomine ubique divulgaium, eidem ab diquibus, teniporis progressu, imprudenter ascriptum fuerit. Ha:c 
fahai iUius imcripiionis sine dubio origo. 

Baronius et couciiiorum colleclores scribuni decrelum Gelasii datum esse AsierJo et Prrrsidio ccss. , hoc te. 
anno; verura refellunt eos codices mss. in quibus nota iUa iemporaria non habeiur. Lecji in biblioiheca regia anti- 
quissimo charactere exaratutn, sed sine nota contulari, cliutiiqiie in bibiiotkeca sancli Vicloris Parisiensis, a quo 
ea eiiam abesi; nec dubito quin in ca^leris m$s. desidentur. cum conciiium Romanum septuaginta episroporum, in 
qua Ulud emissum ante annum 496 celebraium non fnerit. In lauduto enim decrelo licec verba de Sedulio tecjUttlur : 
« Item venerabiiis viri Sedulii opus Paschale, quod heroicis descripsit versibtit insigne lande pra^feritnus. t Infine 
ve/o tibri Bucolicorum codicis iirgilii Medtcei veluslissimi hec habentur. t Tuicius Rufus Aprojiianut Atterivs 
T. C.et inl. ex comite domest. protcct. ex com. priv. largit. exprwf. Vrbi Palricius et consul orJin. legi et di- 
stiaai codicem fratrisMacluirii V. C, ni^n mei fiducia sed ejus cuisii ad omnia tum devolus arbiirie, xi cal. Maii 
RonuB P. Vegili Maronis ; 

Disliocti emeadans gratuni milii munus amici 
SiKcedeos operi sedulus iucubui. 

Bcolieen liber expiicil. » ^ 

£■»1. card. JSorisius laudatus, qui eam clausulam produxil, obscrval in vetns o codice Valicano num. I !65, pofl 
caimen Paschale Seduii hac legi : t Hoc opus Sedulius inler carlulas dispfrsum reliquii, quad recoUectum ct 
adiinaiuiu, atquc omni etegamia divulgatum est a Turcio liu/io Aslerio quinlo V. C. exconsute ordinariu aiquc 
palricio. > Similem htiie codicem etiam vidit Cuspinlanus , qui ad consulalum Aslerii ct Prwsidii, ait, carmen 
Sedulii < a Turcio Ruffo Asterio quinto tj. C. exconsule (irdinario alque palricio * icripium esse. Eadem annotatio 
erat etiam in codicequo Aldus Uaniitius senior usus esl. siquidem udvertit opus illud non a Sedulio, sed u » Turcio 
iiufo Asterio V. C. exconsule ordinario uique pairicio > pubticalum eise. Verum quidem tsi Sirmondum in na(i& 
nd epist. ti ilb. Enuodii scribere, in codlce He'nen.u poemaiii, Puschuiis SeduUi noec habeti : « Hoe opus Sed^liui 
intfr ahartulas di^persum reliquit ^ quod rccoUeciuni , adornaiumcfue ad Qinnem elegantiam t divutffatum esi n. 



183 



AD OPEBA GELASII PAP.E APPENDICES. 



18* 



Tureio Rufo V. C. eonsuie ordimrio aUftu pairieio, > Verum ex taudatlt mu. liqtiei, loeo exconsute onliiiario, 
extaiptorem per errorein pcsume eonsule ordhario; cwiufue Asieriut anle annum tequentem exconsul Uiei 
nm potuerit, anle eum atmum Sedulii camnita tt?c eottegit, nee evulgaeit, ideoque , tiec anten synodnt Romrina^ 
in cujut decreto de Sedulio menlio, eeiebrata (Uil, ut recievidere Usseriut lih. ui de Prmoritiit Ecclea. Brilan, 
e. 16. Pearsonius in ViHdieiit epistotarnm saneli fgnat. pag. M, et eard. Norisius iaudmus, qui plura habei de 
Sedulio et ejus opere. Cum rero mente Martio alin synodas Roiiiana Itabiia sit, ea de qva agitur, pertinel ad an. 
496, fnitque ii Romana, tnb Gelatio^ non i, ut perperam Uaelems a eQncidortan cotlectoribus appellata, el h»runt 
exetnplo ab aliit. 

• • CONCILIUM ROMANUM II *. 
Quo a Gelatio et episcopis 53 Misenus idJsolvHur aniio Domini 493 iii idus Maii. 
Re«idente in synodo venerabili viro papa Gelasio A Misenj libellus demio reciielur. Anagtasins d1acona$ 
una cnm Bonif:)cio, Maximino, Epipbanio, Basilio, recitavit : Dalum a fieiinulo vestro Miseno die ocuto 



Vilali, Clftf^, Irenaoo, Decio, Aseilo, Eupio, Valen- 
ti«o, Martiniimo, Basso, Benigno, Primilivo, Palla- 
dio, Uindemio, Constantio, Martyrio, Candido, Lau- 
rcniio, Deodaio. Mercurio , Slephano , Dulcitio, 
Fortuiaio, Pa&cbasio, Sanctulo, Innooenlio, Chryso- 
gono, Colonico, Molensi, Maxinaiano, Valentino, 
Constantio, Candeniio, Felice, VltaUano, Petro, Se- 
rono, Aucnpio, Tjmotheo, Slephanit, Laureiuio, et 
Profao ppiseopis, residenlibns eliain Caslino, Lau- 
rentio, Caniisio, Eugenio, Januario, Marliano, Gor- 
dtmo, Pctro, lJrbiC'1, Paulino, Vaiente, Petro, Asle» 
rio, Soiaragdo, Bonifacio, Maxeniio , Epiphanio, 
Jusiino, Felice, Redempto , ProjeetUio, Caitisto, 



iduam Martiarum, Viatore V. C, consule. Quaotum 
ad mese pertinet inreliciiaiib abrnptnn), errori meo 
qualibet ratlone eontracio deiinio non es5« parcen* 
dum : quoniam hoe ipse poena carere non dabf^, 
qiiod merui ' ad eausam poenalem, quxcunque forei» 
perduci. 

Qiiantumi vero pertinet [dl. respicit] ad remedi*l« 
subsidium, duo sunt qure nie ad hoc »upplieiter im- 
plornndum venlre constringuni ; ue vel ^o despe- 
ralione msfis perpetuis cruciatibos sm dignus ad- 
dici, Judae pr%v»r!catoris exemplo : et quiatanta esl 
ineffabilis illa cieTncntia, quse apost«Uea pntcsta:* 
universum {acinus possitabsoivere. Hancigilursolam 



Joanne, Valenilno, Sebastiaiio, Mariino, Epiphanio, B in meo negotio, papa venernbilis, vocet» miserandus 



Aniirea, Servodei. Apellione, Pvtro, Servando, Aga- 
pito, Alxiiidaniio, Mareellino, Litorio, Laureulio, 
Agalhone, Sebastiano, Valeniino, An4Stasio,Gcncsio, 
Oionysio, Epiplianlo, Aconiio, Pauiino, Agapito, 
Adeodato, Benedicte, Dominico, Redenipto, Severo, 
Juliano, Stephano, Crescentiaao, Scpliraino, Cypria- 
AO, et Epiplianie prcsbyieris una cum Amandiano 
Y>ro illusiri, ei Diogeitiano vtro speciabili ; aslanlt- 
bus qiioque diaconibus, Gelasius episcopus Ecciesiae 
eaiholicre «rbis Romae dixii : Meniinit dileciio vestra 
superiore eonveniu oblatuiii nobis a Miseito libelluin 
W conspertu vestro fuisse reciialBBi ; hunc «umdem 
si plaret diiectioni vcstrse, denuo rccensOBduin, ut 
aeia noslra coiitiReant. Et ^uia aliod se quoque pe- 



effundo. Parcepr«strato, porrigenuinumjaeeflU.NuIU» 
ignorantl«e excusationilius «itor, nullas decipulas elr- 
cuinvenlionis obteudo, nec in qnemquam caltnula" 
tis mese slitdeo transferre discrimon ; quia alios ia» 
cusare oon debeo, qni poscain clemcnter absolTi; 
quia iiect mihi pro nica defensione nihil alTerafn» 
Ron ambigiim tameii hKc omnia liio judieio esaotra<^ 
clanda. Tantum qoxso^ ut superno Mxifiiiiii obse- 
qneutes, qnod prorinntiaL per proplieiam : Noltmer- 
temmorienlis, donec revertaiuret vivat [Etecti. xxxm), 
Tos potius cuncta qn»e in persona inea gcsta , saut 
benigna considcraiione librantes [«.'. dettbepanirtj. 
vi.aticiun seni ^ .Tgritudine et conUnua raaceraiione 
consompio, ne sine ecciesiastica coromunione ra- 



titorimvi prx manibus habcre proliietur, quid eiiara G piar, non negotis cx altcrius casa experimentiwn 
; boccontiHeatar, pjssimusaguoBcere. Etadjecit: me% rermidinis Iniuens : qoi anxtliunn, etiara vobis 



' Cum Vitalis et Miseuus apostolicte scdis legati, 
pj>r Zenonem imperatorem iBducti Acacio comniuni- 
cassetit, etPetriMoggi Aiexaudrinag Ecclesiae inva-- 
soris nomen ia diptychis pubiice recitari sine <ton- 
tradictione audivissetii , ideoque jusio jiidicio a 
Felice papa ir, synodali Pairum consessu excommu- 
nieati fuisseni ; tandciu post iotei^aUum undecitn 
aniiorum , postque Viialem in excomroumcaiione 
defunctum, Misenus gratia Dei adjuius ad nienleni 
rediit; suumqne delicium pluriniuin detestatus, ad 
pflenitenttam ei Ecclesix unitatem recijji postulavit. 
Indicto igitur hac de causa concilio , posl causae 
cogiiiiionem magno omniuni applausu humeris pa- 
storiim iinpositos ad oviie Chrisii, unde annis prope ^ 
uudecirn aberraverst, vici&tirn reduclus fuit. Uabi- ^ 



tiim esi hoc syoodale judieium in basilica Sancli 
Petri, anno Chrisii 493, tertio idus Mati, sub consa* 
laiu viri clarissirai Fiavii Vialoris, qui est Gefasii 4 
et Anastasii imperaioris aitnas imperii S. Aeia ha* 
jiis concilti per Dionysium Esiguum iranslata fu^ 
runC. £a qiiae ex Vaiioana biblioiheca aceepta »int, 
atque etiamnum lomo 1 Epistol. poniif. rccitaQtar, 
nonnihi) meifdosa sunt, et iide carent. Qii% vero ex 
codlce Virdunensiper Frontonem Ducaemn socielatb 
Jesu prolessorein edidlt iiiustrissimuseardiiialis Ba* 
ronius, anno 495 , iniegriora sunt et magis emen- 
data. Qu£ Pvomano excniplari collata, in pristinum 
fere candorem omnino restituta, hic infra posi notas 
nosiras libi, benevole iecter, exbibemus. S£V.*Bi- 

NiUS. 



' Edidii Baronius cnin varils lectionibus ex ms. cuntiuni. 



Virdiinensi, qiias cum eo communicavii P. Fronto 

* Si concilium ia quo delibris apoeryphis acium, 
anno U)ni nri.496 habinim est , ut supradixirous ex 
p-^gio, rest^t ut hoc conciiiam in quo Misenus ab- 
« vtvitur, priwijm sub Celasio dici debeai, illud se- 



^ Manuscrlptus ti^buit, au cadiotu pitnaletn quucun- 
que sorie perduci. Liideiuqtte tubuo iegtiur |>aulo pest 
io hoc ipso concilio Fko.nt. ftc t.€! s. 

"^ jf<!(jriiudin.e niuiinu* et maceraiione. FaoKT. Uu- 
c.cus. 



faS APTE^iDIX TERTIA. CUNCIUA QUifiDAIl A GELASK) CELEBRATA: 486 

etHiterre TolenUbus. non potuii indipUci. Et m« per A m] voceque eonJeiuiio, dttestor, exhorreo, in soia 



imperitlam hae etede potius Impilaium * hoc ipso 
dignani^ ostendilo quod * ad receptioDis Ecclesia 
supersies graiiani ▼alui pervenire. 

Quo lecte, Gel^us episcopus dizit : Petilorliini 
gesia rctiiiebiinf. Et adjecii : Ipse nunc Misenus ad» 
Veniat, et peiitoriufn quod obtuUt, ipso prsesente, 
recitettir. Cumque ingri^us fuissei Misenus, pro- 
strnlus in (erruro aliud pelilorium oblulit, ei rogavit 
ut susciperctur. Cumque suseeptuui fuisset, Gelasius 
episcopus (Jixit : Utraque peiitoria qu«e protulii, ipSo 
quoque pra;scnie, Ieg;iiUiir. Iteruin Anastasius dla" 
eonus recilavit. Datum a ramulo ve^ro Miseno, viu 
iJus Martias, Fiavio Yiatore viro clarissimo consuie. 

Quantum ad mea> perlinei iurelkiiatis abruplum 



noe (MtecotBmuDtoQMiue caltioiiea « t apostolica sern* 
per d>:rattirum esce eoafirmans. Cui peiilioui me;e 
manu tnea sob^cripsi die lertiu iduum M;irtiarum, 
Yiutore viro clarisssimo coesuie. Ucc veslrse beati- 
tudini tn conventa venerandoruu^ [ai. addit episco- 
porumj credidi meis manibusofferenda . Ei alia manu : 
£go Misenus bulc petittenr mex ei a me oblatx sub- 
scrifxsi, die ei consule suprascripio. 

Celasius episcopusdixit: Quse jecia sunt iranscri- 
bantur. Et adjecit : Quid videiiir fraieruituli vestrae 
statuendut» , vestrl quoque consilii pariicipatione 
desidaamus agnoscere. Levaverunt se omnes epi- 
sc6pj «I presbyteri, ri^anies ei diceotcs: Exaudi 
Cbffelor Geiasie vita: oieinm vicies, Quod vobisDeus 



\(U. obtuiuinj, errori meo qualibet ratione coniraclo B ^^^^ ><> poiesiaie, prses^te : dictum doodeeies. Ho« 



definio nou csse pnrcendum : quoniam bocipsopoena 
carere non debeo, quoniam meriii ad pcenalem cau- 
sam quacunqtie sorte perduci. Quautum vero respi- 
cit ad remediatc subsidium, dbv* sunt qu»> mead boc 
sujfpiieiter implerandum veoireconstrin|uni: ne vel 
ego d«»p«ration« ioa|I> perpetuit cruciatibue sini 
dignas addiei 4udse prxvaricatoris exe&pio ; et ra;- 
lera quae superius eontinetktur. Iiem aliud petite- 
rium recilat. &aionk a famoio vefttro Miseno iub die 
teriio [ai. qt^rto] idus Maribt, Fiavio Viatore viro 
elariisime eossale. 

Oblato primitus pelitorio mee, nihii aliud suppli- 
etier exoravi quam ut misericerdia inibi bedis apo- 
stolica: nen In perpetuuna ne^retur: cujus mihispem 
ifuoniam pre itnmeusa Dci pieiate, qua regiiiir, relu- Q lia recidissent, gesiis synodalibus rerum discussione 



f8C qnod f^cit douiiois Petrus ; dletunt decies. Ui in> 
duigeat, rogantus : diietuitt novies. Gwn dtttnoscdis- 
seut, Geiasius episcopas^disli : Sedes apostoiiea qai- 
dem, qu£ Ciirisio Doiuino delefiame totius Ecclesis» 
reiinet principalum, pro dispensalione curaqae ge- 
nerali, quam vel pro ftde eaibolica vei pre paternit 
o&Donibus r^iiiisque majoruin uecess&rta * semper 
circnmspcetioBe dependet, Mtsenum atque \italem, 
quus contra Eutycbiaii^ pestileartse sectatores, vel 
eeotra cos qui taiium se comnmaioftepoUaerant, su» 
petesiatis iegatione sulFuItos sd Orientem dutium 
sub sanctae memoriaB decessore meo prawole d sti- 
narat, qiiod aposiolica praecepia deeliRanles quolibet 
modo in eoriim adversum quo» raiasi fuerani consor- 



cere jam seulio, ntagis magisque conseniiam meam 
centagiis perQOoruna, qu% infeliciter potius quam 
studio, circumvenlus incideram, liberam purgalam- 
que esse pronuntians, tuto corde aique ore proiestor 
fiub divinji contempiatiGuis inluitu, me omnes qui- 
dem baereses ei quidquid iuimicum est catViolic» et 
apostelicae fidei,^ cooimunionisque sinceraa, prona 
Biente refutare,tuffi prxcipue Eutycbianam bseresim 
cuin suo scilicet nuctore Eotycbeie el ejus sectaiore 
Dioscero, vel soccessoiibus ejus atque cotnmunica- 
toribus Timolbeo .^lure, Petre Aiexandrine, Acaeio 
CoBstaniinopeiitanO]; Pelro AAtio^eno, cunctisque 
eorum complicibus et GOioimwieateribus respuere, 
damnare, et anatbematiaare perpetne, ontnesque isios 



patefacia, communione panter et bonore merito jq- 
re.ue submovit. 

Qoibus tamen misericordJse iDCum memur Super» 
nx pietatis pro suo flioderainine reservavit : el duin 
coiidiiionem posuit ahionis, spem noluit propiiia- 
lionis absciodi : sicque suam sentenitatn (e^nperavit, 
ut istoruiii veoiam cafti iilorum mallet saluic prove- 
oire, quorum fuenot pan'icivaiioue di cepii : ac po- 
Uos pr«bereBt eis, quos suo firmaverant in praviiate 
consensn, et salubrem eorreciionis meium, et enien- 
daiionis iraitandae consoriium. Deniquc sic ipsa 
animadver&ioiiis verba librata suoi, ut se illi et eum 
istis * perculsos advertereni, et ex eorum conditione 
nor. diffiderent posse «aivari. In quo utique ci bis 



etbujusmodi borribiliter essecrari, nec unqimm me D ^on est in totum via prxclii^a remeandi; et illie, si 



eum talibus-ultum quoUbet modo profiteer babiiu- 
rum esse c^soriium, sed ab his omnibus futurum 
prorsus alienum. Quentm pravitateui lieet Buoquam 
voluntate receperim, tamon me quia calamitaiis im- 
puisu iniiiuscauttts videor ineidiase, sub conspectu 
Dci et l^eaii Peiri aposteii ejusqiio vicarii, ac lotius 
Ecciesia;, mea (t^icut dixi) professione [al. confessio- 

* Jlec tpsMiii t^dignaaler ottendit, quofi. Fuont. 

DcCdEUS. 

' Hac iptum^ incjuil, me eslendil immerito fwsie ca- 
lamtaie oppreuurti^ qaod non^ ut Viiads ex hac viia 
tubductMs suiR prhjts qiiam cofnmuuioni coiholicoe pos- 
tem reslitui. Ijnd- subjicit paulo posi Gehtsius : lio)- 
(aiur nos irnercetn pcricuiuin in supexsiite subsidia 



mallei.t, per istos est oblat» correciio, studiumque 
porreclum, quo possint meliore coriaiu fncteriios 
compensarc prolapsus, si ftivorem, quera prasvariea- 
loribus faciii voluntatedeiulerunt in reformalionem 
ealholicorum poiius converterenl sacerdotum, 

Dloiuin esl enim, landiu isios fore suspcnsos, do- 
nec auctere Deo, el adnisu ealbolieorum principum, 

»10« diffgrenda mnandi, qui in hoc redpiendus divinitus 
indicaihr. Front. DuCiSUS. 

* Seuip^r dreumspeclione dependtt. Fbojit. Di;- 

CMVi. 

* PdTcutsos udverlerent . tx eorum condiiione non 
diffideieni posse satvari. FBONr. Duc/tcs. 



.m 



A0 OPBRA GELAS» PAP.€ APPENDICES. 



m 



VM populi Ghmiidni, ' Alexandrina caUi»licum sa- A posse praesiuinpunn e&t; iia desistenitbu& caii&is, per 



cenloiem rec^isset Ecciesia. GratuJaridum scUicel 
ci:e<}<irqjyf. miil« modo (>r£co8 uou iu)sse renuer<i 
qiiod viderent ab apostoiica sede fuisse dajnnaiaa), 
(3fii^(;oeos po^ de istorum supplicio coaimoveri, 
114 itQSsent qoid viiarenl, ei quiii conscquejitcr ani- 
lurunt, ' ac veile putarent resipisccndo magis sen- 
tjre ctun rcciis, <>u'!in jtigiier errare cura perfiiU». 
Exspeciaiumque diu est, ut liis rationibus inciiati 
conC^ga neiauda dfcpoiiercat , ^ una cum af»osioUt;a 
§eile consenUendo, siciit de eoruu» speraium fiieiiU 
Yoluotaie; * nitentosque caiiiulicis Baccrdo(il>us 
r^vocandi sijdium potius commodarcQl : quo ipsi 
a4 oriliodoxam ' recurrerent unitaiem ; el i6iis qui 
i^oriun pardcipes erroris essiiieranl, ministrarent 



quas hic ariicuiu^ veniret ad terfninuai, iuSDluiMltier 
nod relinet obligaium 

Quapropter iaia ^enieiitia non existeniibus per 
qux possit usque ad sui exitum deputataui tenerc 
niensuram, bis consiiletidi, et bis qui arctati tene- 
iianlur, tribuet libertutem. £t .'^posiolica quideni ie~ 
des (ut sxpe repctendiim est) «'stiiuans Oriontaleft 
nullo modo non posse respuerc quod sedes aposiolica 
refutasset, eosque saiuii propri^ et apo&toUcae cuni- 
ninnioiii nulliws prccferie po!$se p^rsonani, Uacc de 
eorum inenilLus luetius xsiiiuarat. 3ed quod iterum 
non tacendum esi. dotcAda peraicies rion velut im^ 
pruvidatn hene de Oriealalibus senjienlenii polest 
optnionein niagis npostolirse sedis arguere, qtiatu 



prxstiiuta; recepiionis eCrecium. ISec qua ticri poluit B sux pervicacuc potius deputare, (}uod oblatitm sibi 



occist.oue cessatum est, quo conipeteutcr admoniti 
et suiricieuter Insiructi , pariter pericub vitanda 
eogiioscerent, ac patere sibi januam, si sioceris mcc- 
tibus hanc peiiisseat, apostoiico: ci>nusiunionis ad- 
Tferiereiit. 

Ssd quia eo pcrvetUum est, ut iioriumeniisqunque 
inedicinslibus, dum eiiam quse rcrerrent coiitraria 
iion ital)(Tent, diderrent (ainen iinrteuus aJbibere 
conscn^uut; iiloruor quidem ditiiciiltatibiis paternum 
queiDdaia debenius pit duloris affectum, deprecames 
OflnDJpolenliani Dei noslri, quse sola quamvis devtas 
in veritaljs viam poiast convertere voIuni;iies, ut 
cisdem suss propiiiationis operatione niirabili splri- 
tuin resipisceniiae ct eiTtcaciam conectioni- digiian^ 



Iramiiem proprioe redintegralioiiissecuta uon rueril: 
nec ideo tamen aliij debel niedicinalein de»iderantl< 
hus impediie per suain pervicacianii fiicultaleii). 
Tunc eoim dicta sunt de Gr;ecorun> C(^sen^iau(t 
Cienter, quia et si.mu! beali Peiri socieUleiu qiMbtt^- 
Ubei videbaiitur prxponere posse pei&oitis, et qui 
exetiterunt ante caibolici, xstimabantor consensuri 
faciie ves itaii, atquc ideo cujiislibethoiniiiisttiTectuin 
jii desideriis apostoiicae coiumunionis ooaposse prae- 
poiiere? qtix cuin noi^dum susceperint per quas klc 
oruo decurreret voluntates , Id quod pcr f^ neri 
pcsse prxsumpltim est, cernitur absolutum; quo- 
niam cum desuul qui periiciant [Al. ai desinl per 
quos Id efrunani], nulius provenirc possii efilactus; 



ler infundal. Qu.-e donec (siciit de ejus virtule coiifi- ^ imo cura iidem ipsi per quos jndicabatur es?e fctcien- 



dunus) divina placatlone proveniant, bunc iuterim 
qnisupplicat desiderabiliier expetentera liullaieaus 
perire paliamiir : ut cujus uon sunt Orieuiales de- 
jectione perterriti, ne io errore pcrsisierent, saltcm 
curatione provoceutur, ut ledeant ad saiuiem; pr»- 
eipuceutn dispositionisi^cdis apostoiiesi clemcntiani 
toiflr CQmiietur ipse dictorum, ne(]ue prolata sibi 
cepugiiare coaslituilo judiceiui*. Definilum quippe 
Hbl (ut superius jam pra&dictuin esi) eos de quibus 
i^gimus catenus debere suspendi, dooec auttore 
Peo,et pra:iaiis adniientibus, Alexandriua catboli- 
cuin reci perlt Ecclesia saceruoiem : non abrupte et 
sino excepiioiie propusitum est, seJ ea ratione de- 



dum. ne erOciatitr obsistant : qui si in kac sunl 
(qtiod absit) obsiinatione maDSuri, resoluta cooditio 
esi iHiu>i rei, quai eoruia studiis Muciaiiler ceuseiid" 
tur impleri. 

Sin veto (sicut poiius optamus) fueriut ad inetiora 
conversi, ne inter hxc interim qui luiscricordiam 
pusiuiat, vel £tate, vcl inorbo, quo frequenter ia>< 
peditur, possit intercipi, dum super isiis esl consu* 
lendum, ne deruucio jain nuUum possit reniediuni 
subrogari ; quippe ctiin dictum sit, slve ilUs adniteii» 
liiius, sive etiam furtassis invitis , sed cum coruni 
magis adnisu qiiod proinulgatum fuerat posse con- 
slare : slcut itiitur eum iilis adnitentitMis nuliatenus 



proin;.ium esi, qua nou sive illis adiiiteniibus, sive j. pace fixa [Al. praefisa] perdurant : lioc eiiam tenore 
non ailiiiieniibus, indilfereuter videretur infixa scn- beatus Pauhis apos! 



leiitia : ideoqne sub quo lenore libraia condiiio est, 
codcm non existcnte, necessitaiem suaB professionis 
jibsolvit. Quod enini cum adnisu prxdiclorum pro- 
mjniiaiiim cst esse faciendiiin, hoc eodcm iiou suc- 
cefeiue iion fieri posse, maiiifesium cst. Sed cum 
♦•01 um eliam faeiendum memoraiur adaisu,salit evi- 
dci.ter osteiisuip. est, quod sins hoc nou posset im- 
pleri.Licet erga iIli,quorum deesseprobalur adnisns, 
de sua sint obslinalione miseraiidi, lamen (jiiia deesi, 
sicut siiie eo effici non poiesi quod cnra eodem effici 

* Aiexe^diiiia caihoiko saceruole cccpmel Eccleiia 
gmiulari, ui scilicel crederetur. Vmst. Di;c els, 
? Acvclle putayenlur resipfsccndo, Front. Diccrs. 



apusiolu^ non ideo (quod absit) fefel- 
iis*e ciedeiidus est, aut sibi eistitisse contrarius; 
quoiiiam cum se ad liispanias promisissel iturum, dis- 
positione divina majoribus.occupaius ex causiSf im- 
plcre non poiuit quod promisit. Quantum euiiu ipsius 
voluntaiis interfuit, lioc pronuniiavit , qucd revera 
voluisset eflicere : quanium ad di\ini secreta consi- 
lii, quse ul boind omnia »(in potuit licet Spiriiu ple- 
nus agnoscere , superna pratennisit dispositione 
praiveaius. Nec (luia beatus Peirus aposiolus pro 
aOectu divina revereniLe ipsi DouiiiiO respindit : 

' [JlcumapoAtQlii-a sede. FaoxT. Ducecs. 

* Niienies cailtoliis, Fr.OM. Dic.cys 

• 'lccHvrerfHi veritaiem. VMsr. Drc.tus." 



m ArPEKWX TERTIA. CONCIUA a*JiE»AM k Q£LASIO CELEBRATA. 19^ 

tion tavabii mihi pedes in neternum {Joan. xih) ; fe- A libus remiltamu» ; quod Eccleai« , Deo iargjenie, 

qui uos eliam rnoriiiis Teiiiani prai- 



rellisse (qtiod absii) aul in sua puiabilur nsiainie 
coiisiitisse senieutia, quod mox e'deui divinx cesse^ 
rit vuluiiiati : et i^uud ' se diierit iioa css» faclu» 
niin, rausis asiriciiii huiaa(ia!«alutU expcier«t proiia 
vuluniaie facienduni. 

Idcirco * illa iioii accedciue via, qua corum Uierat 
reconciiialio constiiuia, alitiraui licei adoriri , qua 
subveiiiaiur, qitibus subveuieodum esse dccreiuiu 
cst : uia;^iinc cum Miseiio cx quoiibei exccssu vel 
quulii>ei prxvarlcaiiuiiis puiua suriiciat, qua: usque 
eo traciala est , * ut soia conbideraiionis humanae 
6uprei;i3 cotisidoraiione laxelur, remiueuduijue pu> 
itilio sii, quse iiou Itabei iilira quu crescat. Quiu cuui 
nulli antiux Deus umnipoleus ci juisericors per ec- 



possibile esl 

siaredeposcuoi; quod no^is possii;ile non esse, ma- 
iiifesturn est : quia cum dictum sit, Quce ligaveritit 
super iewant, quos ergo noii esse jaiii constat super 
terram, non humniio, sed siio judicio reservavit ; nec 
audet Eccle^ia sibimet vindicare > quod ipsi& boatis 
aposioiis C6nspici:ii uoR fiiisie concessum ; quiaalla 
sit causa supersiiium, alia defunclonim. 

Tuierii Tiialis soriem diviui judicii , cui eiiam, 
cum magnopere vellemug , non poiuit subveiiiri : 
huic saltem prosiut, dum copia viventis adiniitai, 
in remediis assequendis alterlus experinieiila rc-> 
peote subiracti. Cunique sc»pti)m uoveiimus : Vnui 
asiumetur, et unus reiinquetur [Luc. svu), horiatur 



desiasiicam pietaicm quarcnii noluerii remedium B nos iniercepii pericuhun in supcrstiie subsidia nou 



deriegar!, lion dubiam e»t, boc ipso auciote Deo, el 
diviiia eoinpijiiclioae prodire, ui luoc de ejus recc- 
ptioue iractctur, quaiido ea non proteluuda (juoque 
necessitas compeliai i.iipendi : ovsiro ^r;ieierea Sal- 
vatore B. Peiro apostolo pr» caeterls deleganie: 
Qucecuuque Hguveris super terram, erunt ligaia in cce- 
^s ; et tiuiteunque soheris super terram, evuiM tututa 
et in cceiis (Matth. xvi) : sicui el bis verbis nibil cou- 
siat excepium , sic per ap^siuIic^E dispeusalioiiis 
ofncium et lotura possii geueraliier aliigari, ci totum 
consequenier absolYi. Prrccipue cnm ex hoc mjigis 
pneberi cunctis oporteat apostolic» miserailonis 
exempium , ut absoluiiune damuaii, sl rejiiplscant 
uuiversi, el ab crrore se relrabauj, aique ad aposio- 



dilT^rcnda sanandi, qui hoc ip&o recijtiendus diviui- 
lus indicaiur, cum iili supeivivit, * qui ad hxc iion 
meniit perveuire : et quoddam de u|r(Wiue ccelestis 
judicii refuiget exaineu ; osteiMliiurque iiobi» eii- 
deulius iri uaobus, in qi^Q fuerit causa siivg vcnia, ct 
* in quo sit qux indulgeotia carere non debqat ; 
atque ideo quani ipse quoque si superstes compeicfi- 
ter Aciicius expelisset, poiuerai obiin^re (qulppe de 
quo sic positum est, insolubiiom fore. ut nou dice- 
leiur ; Eliamsi forie corrigerel), multo magis huio 
qui Cfmniunione c]us Infectus esi, implorarili llebi'i- 
ter, pietaiis est aposlolicaB non ncgare. 

Professus ergo Mlsenus regularlter se omnes h:«- 
rescs, Emychiaoara pracipiie curo Euiychete, Dio- 



lica: commuBtoiiis sinceram redeani uniiateui [/:/. C scoro, Timothco ^luro, Petro Alexaitdiino. Acacio 



puritatem], Tiaculis se damoationrs illius, quam 
universaliter merito prsevarlcaiores exceperani, non 
ambtgant exuendos. 

Neque cnim qui longe positos ad lufegram fidem 
curare niiimur, rev€rientes> iii pneseail suppUces re- 
fuiare debemus : ubl sollicite prsecave.idum esl ne 
conscieiiti» deirimentum negsnies, * usqoe a»! ex- 
iremmn peceati [sf. paienl:] laaieriam (quod absii) 
^riuliatenus incidamus : censnrxque veritalis eiiam 
eirca 8ti|»plices, stne Sue p.ersisiens, transeai in rea- 
tuni. Proinde quantum, pnemoneole Doroino, possi- 



Co .sianticopolit.ino, Pelmque Aniiocheno, vel cun- 
ciis eorum successoribu«, se< tatoribus el comn^uni- 
catoribus deteslari, eosque anatbemate ferirc perpe- 
liio, commijnlonis apostolieae, et sacerdt.tanjgratiaro, 
quam cathdica iraditione. peicepit, recipieL di^iila- 
lis. Omoes e(iiscopici presbyJeri surgersies iii synoao 
acelamaverunt : Exaudi, Clirisie : Geiasio vila : di- 
cium quindecies. Doiiniie Petre , tu iilum sarva t 
dicium duodecles. Cujus sedem el annos : dictuiii se- 
ptits. * Vicarium Chrisli levidemus, dicium sexies. 
Ciijiis sedero ei annos : dleiutn sepiles irigesies. 



bilitatis humaiiae degidcranli rem«dia praebeamus» ^ Sixius notarius saiicli'. Romanae Ecclesise Ju.S5U. 
• lotom quod sopra nnstrse facullaiis esl moduium domin! naei beailssimi papae Ceiasii ex scrinio edidi 
dtvtfto judicio rellnquentes, non autem nobls potC" die ' teriio idus Maii» Fiavio Yiatcre viro clarlssimo., 
rui^ iiwpntare, cnr praevaricatianls offensam vlven- D coasulc (anno Chrisli 495). 



* liic locus integ^r, oique ad ea veiba, atia de- 
(unctorum^ ciiatur a Vigitio pap5 in coniStituto an. 



^3. UAEU>t:i;i. 



' Si diseratry)n esse faclwrum. PemiT. Dccxi». 

* lUa non faciente i-ia., forle legendiwrt fuvente. 
Fbom. I)uc*us. 

* Vt iola conditionis mmance, Fsont. f>oc.*:t'S. 

'^ Vsque ad estremam peceati mttteriam. FaoNT. 

DUC£US. 

* UlUUenui incidanius, cen$ttrceeiue semilai eliam 
circa. Vhoni. Pccaus. 



* Qui ad Iwc non meruit, Fro.nt. DbCiSCS. 
' i)uo itidutijenlia, forle legendum rjuo indul^nlia 
carere non debet; alque adco quod tpae quoejue. FitOlif . 

DcC/BliS. 

» Vicarium Christi le tideims : dictwn mdeeseb. 
Aposioluni Petrum te xfidemus : dictttm se&ies. Cuja$ 
sedem. Fi^o.nt. Dyc^us. 

» Idus Mariii. f hq.nt. Dl'c*iis. 



191 



S. AMTUS VifiNNENSB. 



191 



AHVO DOHaiNI ■CGCCX.CIir. 



SMCTUS AVITIIS 



EPISCOPUS YIENNENSIS. 

(Ex Bibl. Galland.) 



PROLEGaMENOIV. 



Exeunie scvchIo vei vi mcunteynon mmu$pieUitequam \ gttndia convenere,celebraiume$i cottciliuin.cujustUcre-' 



docirina fioruil Alcimus Ecdicius AvUuSfhicii seu Hesg- 
chii primum ciarissimi semtoris, deindeVientiensis epi' 
scopi filius, sedisque sueeessor circa annum Cbrisli 490, 
sub finem imperii Zenonis, ui ex ejus Aetis colligvnl {a) 
BoUandiani quibus Gallic(e Historice tilleraricB scri- 
plores accedunt (b). In episcopatu mira edidil virluium 
insiQuia, ex quibus unum aut alterum pro instituti no- 
stri raiione sat erii liic referre. Plurimum itaque labo- 
ravit sancius aniisies, quo Gundobadus Burguuduynum 
tex Arinnam ftceresm ejuraret , ul narrat Gregorius 
Turonensis (o)., excerjUa smul nonnufla referens col- 
lationis publicce inter catlioliros episcoposet Arianos eo 
nomine Lugduni habitce anno 501 ut videtur Pagio (</), 
sivc '■(! aiii censent, anno iS9 [e ) ; qua' quidem collatio 



tis primus lubseripsit Avitusiiex^n cal. Oetobris Age-' 
petoV. C. cons. De quoquidemeoneilio pluraPagius (t). 
///. Praster Arianam hceresimquamacerrime insecta- 
tus est beaius prtesul, hmreses etiam EutychiaHorum , 
Nestorianorum, Photinianorum ac Bonosiacerum con^ 
fuiavit (j). Scripsit quo(iue adversus Fausium Reien- 
sem {k), simulantem quidem damnare Pelagum^ cor- 
roborantem vero ipsam Pelagianam perfidiam , ut mit 
Baronius (/). Ha:c vero imprimis testanlur Grejorius 
Turoner,sis (n), Agobardus Lugdunenus (n) et Ado 
Yiennensis (o), episcopi. Prceterea, Fausto et Symma" 
cho scnaioribus Urbis epistota inscripla, Sijmmaclium 
papim adversus'sehismaticos sireHue adjuvit (p). lieli- 
qnn egregia ejus facinora consulto proelerimus : tongutti 



sa^culo denwm superiore iit liicem prodiit (f). Sei hac B cnim esset ire per singuln. Quapropler jure plane opti- 



de re Agobardum fiHdire pra:stal {g) : < Avilus,inqnit, 
fide calholicus, eloqneuiia fac!:ndissimus,ingenio acer- 
rimus, sacrarum LiHeranm exposilor suavissimus, tit- 
terarum eiiam seectilcrium doctissimus et in melris fa- 
cHtimni^, cnm Giindobndo frequenter de fide atlercans, 
el dialogosin prwsenii confuiens , et epislolis absenli 
respondens, pluva et clara ingenii sui et vhtutis opera 
reliquit. Qui ipso Gundobado in sua perfidia pcrdito 
successorem ejus {fitium) Sigismvndum regemad fidem 
calholicam comertit : in cujus concersione reciiavit ho- 
ntitiam in poputo sensunm suavitate ptenissimam el 
verborutn compositione dulcissimam. > Hinc vero, ut 
Hadriani Valesii verbis ular {h),t facillime impetra-' 
tutn est a Burgundionibus , ut regis sui imitarentur 



mo sanetissimum juxla el doclissimntn nostrum proviti- 
tiee Viennensis antiftUem magnis taudibus cetebrarunt 
viri erudilione ac virtnle prcectari; quos inter Ennodius 
Ticinensis prcesvl (q) : < Prwstatuisiitnus, inqvit, in- 
!er Gallos Avilus Viennensis ep':scopus, m quo ss pcri- 
!\a velut in diversorio tucidtv domus inclusit. i Grego- 
rius vero Turotiensis (r) : < iagtice facundice, ait, eral 
lune trwporis beatus Aviius. — Exstant exinde nutic 
apud tios epistotce admirabites, quee sicut tunc lueresim 
oppresserunt,ita nunc Ecclesiam Deicedi^cant.> Eum- 
dem vocat Isidortis Hispalensis < scietitia sa;cutarium 
litterarum doctissimum (s). > De eo itetn rursus Ago- 
bardus (() : i Alchimus Avitus, inquit, Ecctesice Vien- 
nensis episcopus, quatji eximius doctor et facutidus ex- 



exemplum, ei retigionem catliolicam in qua eorum ttia- C sliterit, pene tota novit Ecctesia Christi. > Adoni deni- 



jores vcrsati erant, ejurato errore sequerenlur» > Anno 
qtiippe 517, ut tnox adverlit idem Valesius , qui fuil 
ucnndus iijfni Sigisivundi, Epaone quo episcopi Bur- 

(n) rtoUand. Aci. sanclorum lom. I. Febr. , 
pat!. 651, num. 1. 
\h) Hisloire liller, de la France, lom. II!, pag. IIG. 

(c) Greg. Turon. Hisi. Franc. lib. u, cap. Zi. 

(d) Pagi, ad anii. 50!, §§ 5, 4. 
{,>) Collat. episc.infra. 

If) Histoire liiier. de ia Frauce, loco citalo, pag. 
U7. 

{g) Agobard. lib. adv. leg. Gundob. cap. 13, opp. 
tom. I, pag. i^ edit. Baluz. 

{h) Hadr. Vales. Rer. F.''anc. lib. vii, ad ann. 516, 
Um. U pagg- 530, 331. 

ii) Pagi ad ann. 509, §§ 6, 7. 

(;■) Avji. episi. 2 et 3. 

{k} id. episi. 4. 



que dicitur (u) t eloquentia el sanctitate praicipuus , 
scribens luculeniissitno et castigato saiis Mermcne ac /«-> 
cidissima fide. * 

(/) Baron. ad ann. 516, § 31. 

m) Greg. Tnron. Hisl. Franc. lib. n, cap. 54. 

(n) Agob. Lugd. Iit>. adv. Felic. , cap. 41, opp. 
lom. I, pag. 55 edit. cit. 

(o) Ado Vieu. iii Cliron. ad an. 492 el unie ann. 
519. 

(p) Avil. epist. 31. 

{q) Ennod. Vit. B. Epiph. opp. Sirmond. tom. 1 , 
pag. 16S6. 

(r) Greg. Turon. loce citato. 

(4 Isid. Hisp. de Scripi. eccl., cap. i3. 

(i) Agob. lib. de Judaic. Super»t. , opp. lom. I, 
D pag. TOedii. cit. 

(u) Ado in Gbron. ad ann. 492 ct ante aim. i^9. 



195 



PRULEr.OMENA. 



i9A 



III. PQrro (/KO ohS» e vick excewril tuHCttu pm- A litts descendo, quod anon^mus V Kcr sencti Avitt aucior. 



tul, haud una esl vir^rum eruditorum senietttia.VerutH 
i[uo difficultas liujusce qtt(estior.is quoad (ieri potest dis» 
sottatury res penitius inspicieiida. Tradil ig'tur Ado {a) 
titam adhuc egisse Avitunt posl necem Siyismundi Bur- 
gimdionum regis, quem tiimirum^ inquil, < captum et 
a Fraticis occisumvehementissitne doluit tidcmVienneti- 
s's antisles. Adotiem exscripsil anotiymtis auclor vilee 
ejusrlem sancti Aviti apud Bollatidianos (b ) i qui 
proinde posi .\do»is cetatem sciibens , sceculo saltem x 
aul serius (ortoise, parum auclorilalis propterea sibi 
conciliare coitiperilur. Sed ne Adoni quidem ipsi fides 
adhibenda cidetur, tibi Sigismundo regi superstitem 
(uisse Avilum enarrat. Avitus enim, qui Sigismundum 
e ttiedio sublatum ingemuil, tion futt Avitus prxsul 



primum edilus a Labbeo {l), deinde a Bollandif. Js (}n), 
tcriplum reliquil , Avitum, Anaslesio adhuc principi, 
vita (uitse {uncium, qui vn id. Julii eodem anno 518 
interiisse perlubeiur, 

IV. Jam vero, itt de ipsius Anili litterarum moui- 
mentis sermonem demtun habeamus, Sirmottdus potis- 
tiinum audiendus. qui ea omnia qucecunque reperiift 
potuil, vel primtim edita, ttl restitula et expoiila 
Parisiit in vulgus emisii anno 1643. Sic itaque Y. C» 
(n) < Epistolarum Aciti, <dl, quas libi, lector, jata M 
annis debebamus, veiendum erat tie sera ntmc apud 
te vel consumpia tit graiia , nisi morte istius tiderein 
fructum nobis aliquem exstitine, Quippe q'ii etttende» 
tius illarum exemplar, sicunde affulgerel, dum quce' 



Viennensis, sed Aiitus abbai Miciacensis monasierii , B rimus, in Flon diacoai voiumen aptid Carthutium m- 



f magnus lunc tempoiis sacerdos , i ut scribit Grego- 
ritis Turonensis (c), ciijus verba laliut relata expendit 
edisseriique Cointius (d). Sed quo demum auno inleriil 
Sigismundus? Si Marium Aventicensem in Chronlco 
audiatmis qnem etiam sequilur Aimoinus , id contigit 
Maximo consule, indiclioue l, hoe est anno Chrisli 525. 
At Gregorius Turonensis aliique Francorum historici 
Siyismundum interfeclutn Iradual inscquente anno 
524, Justino ii et Opilione coss., indictione n. Hcec fa- 
siort siylo persequitur Hadiianus Valesius (e). Quibus 
ilaque posititpUrique rccemiorum ab Adutie decepti 
cetiiueie posl Sig';smundi necem Avitum supremum 
dicm clausisse.Et aiii quidem anic 5S3 ; {f) alii vero 
post huucannum {g); aliidenique annijo''^^ (A). Yerum 



cidimus, cujut beneficio Aviti optitculorum septettidecias 
tion tiiulos-modo ei nontina, majorem }>artem ignota 
didicimus, ted plurima etiaifi et illuslria (ragmenta 
oriiainento editioni fuiura conseculi sumus. Fecit epi- 
slotarum uliHlas et elegeniia , ut tetdiuin quod ia viliosi 
codicis emendcUione devorcndum fuit , alacriut per- 
ferremus : ac librorum etiam quinqne pariillanem quam 
promillebat, amplexuri eramus, si intrgram profstilis- 
set. Yeiutn tnnia inerai perturbalio, ut satius nune 
quideiR visum sit , otnisso libroruin discrimine, epislo- 
las tibi oiKiies wio textu conlinuas reproBsentari. Non 
dubito quin coudlitim probalurus iis : proximum erit, 
vt corruptat quoque Uctionis vitia qua rettant, ferat 
indulgeniius. In frugmentis sane nulltis' noster labor 



cuni cottstet Aiitum qui, exslincto Sigistttando, super- C fuit. Flori enim exemplar probtim et castigatum ferali 



(uil, alium fuisse a Viennensi; jam tum iiajue ad coe- 
lum evocalus fuerit Avitus notter,lcutti rex iHe Burgun- 
dionum periit, quemadmodum advertit vir erudttus (i) ; 
adeoque coniigerit ejus obisus inira tempus iliud qucd 
excuifd inier celebralas synodos Epaonensem et Lugdu- 
tiensem ii. Nam, ui superius vidimtts, synodo quidem 
Epaonenii anno 517 coactce primut subscripsit Aciltu : 
at ipte haud interfuitse aguoscitur tynodo Lugduneiui 
II tub Sigiimundo rege pauio post habitce : ejut enim 
noinen inter subscriptiones hujus concHii non legilur, 
ut videreestin conciliorum cullectione {]); ubi lamai 
male intcribi Lugdunenie i intelligimus ex ipso Avito , 
qui iic scribil : < (/<) Rediens, inquit, ab urbe Lugdunensi 



suaius. In poeinaiis autem quid preestitum sit inielli- 
genl qtd editionem hanc cenferent cum Gagndone : 
cujut auctor, vir atiuqui doctut ac disertiu, preiter 
alia quce passim proprio arb.liio mulai^it, qringentos 
pene versus de suit intrusit pro Avitiatiis. ?lobis vero 
ctirce fuit , adamustiin fidemque veierum exempiarium 
unitersa sic exigere, ut rejeais subdititiis, legiiimiaqut 
rettitulis, purum tiki el sincerutn Aviluin , ncBvul:t qm- 
busdam quos aias illa ferebal , neglectis exhiberenmt. 
In quo sx calcidi quoque tui suffragiuin, teclor, accet^ 
serit , erit qu"'l satictiisimo atque iiUcr poefas Cbristia- 
nos haud fucile cuiquain postpouendo, Ecciesia; pnetuli, 
non inanein hac etiam in purle operavi not potuisae 
gratuletmir. » Uactenus Sirmondus. 

V, Neque vero eorum recensio praneriiuitenda qui' 



sanclus Cliarlenius epii,copus, in qua, notfis de concilio 

discedeniibus, ad privata qucedam negotia expedienda D 

reiederat, > etc. Hinc igitur existimarim equidem bea- bus Sirmondianam editionem auxit ertidilissimus Bau- 

tum aniisiitem ad superos evolasse itieunte auno 518 , »*;•'«• Suni autem ejusmodt (o) ; < Sancti Aviti Yteft' 

hoc est,y non. Febr.,quo dieillius nomen in Ecclesice ticnois eplscopi operibus a Sirmondo editis quadm 

(astis consignaiur : quam quidem in sententiam eo faci- nunc ejusdem auctoris adjecla sunt. Primuin , epistolis 



(a) Ado in Cbrt.ii. adaDn. 492. 

lb\ Bolland. loco citaio, pag. 668, num. 5. 

(c) Greg. Turon. Hist.Pranc. lib. in, cap. 6. 

(d) Coiui. Annal. eccl. Frauc. ad au. 524 , § 1 , 
loin. l, pai;.337. 

{e) Vales. Uei-. Franc. Ub. vii, tom. I, pagg. 5ij 
»eaq. 

{() Labb. Dissert. de Seript. eccl. toni. I, pag. 109. 
Cav. Hi&i. iiiier. toa». l, pag. 515. Fabric. Bibl. Lat. 
uicd. tout. I, pag. 139. 



{g) Bollaiid. loco ciiaio. pag. 661, nnni. 6. 
(h) Hisi. liuer, de la France, lom. III, pag. ISO. 
(t) Dn. Belley, Mem. de racadeinie des inscript., 
lom. WIH, dans THist., pag. 462, in-4". 
(j) Coiicii. lom. V, pag. 7i3, edii. Veu. Labb. 
{k) Avil. epist. 28, iitfra. 

(/) Labb. Nov. bibl. tus». lom. i, pag. 6j5, cap. 5. 
(m) BoUaitd. loco citato, pag. 668, nam. 6. 
(«) siriiionJ. praefa!. ad opp. Avlt. 
(0) Baun. praiiai. ad lom. 11 opp. Sirmond., § i. 



\9^ S. AViTUS VieNN£NSlS. 196 

quaiuQr QHat V, C SKpimius Baiiuiun ex velusU) A < leinjtoribui juil in Ytennn urbe letra wolui nmxi- 



Peiri Matiutnli senaioris CyalianopoUiani tiiiro vuiga- 
vit {a). Deinde fratfinerua fii{</iM( operis de iHviniutle 
Spiritua tancti , qiue ex aHliquo monasterii S. GalU 
codice idem Baluziut edidil {b). Pra^lereu Collatio 
cuM rege Gitnuobado adverius Arianos Luijduni hu' 
bila, eum tntiv^frsi [twu EcciesiuB LugdutienBii epi- 
scopi io cQuve/ussenl, iMi noiaverai Hieionymus Yi- 
gitieriui, cujui e-x seJieais haiic Aviii iuci^orailonem 
Dacherittt publiraeit {<) : ^ui udmopel uiUii tumen esie 
quod cogal ipiuin re(erTC, uti fecisse videiur vir aocius, 
ad itlud coiicilium i^ugdunense, cvi se uuacum Cliar- 
teiHO quoaam epitcopo snierfuiise Aviius lestaiuT id). 
,\<un firimo, AviiUin de /ide cum Cundooado scejtius, 
UiUic corttm per diaLiigos, nunc abseniein pcr epistolas 



< mui, uoi ntuiiw ecciesia; et Hvihus: muliorum £0m- 

< cu*sx fueruHl el tabversep^ ubi begtite muit(e Ober* 
( raiites, lupi, itrsi acerbi ingressi per porlatn ciritatUi 
i de\:joranies plurimOf, per loium annum hoc fnciebant» 
t Niim venieitte solemniiate sancti Patchr, Mitctiu 
c Mamerius, qui iii ea urbe rTai episcepns, itum mf*» 

< saruvi soleinnia ipsa tigilia celebraiel , patuiium 

< quoque reijule quod in ea ciifitnie crat , iiitino igne 
t succiuium esi. Cuinque heec agereniur, apprcpin- 
i (fuame Ascenslone Doniini, indixit jejvnium vir saif 
i cius bei /riduanum in pt/puio cum gemilu et contri- 
» tiong, ek'. 

« Allerum , quod in Ecdesia Viennensl feria m Ro» 
galibnum in divinis le^eiur officiis propkelia Amot, 



eyisse, scribit Agos/ardns (e) : el id ex ipsis quw ex- g cujus locum hoc sermonc. cxplicnndum snscipit Avitus, 



stuni Aviii episiolis salis iiquel. Beinde ex iliis epitto- 
lis iiquei esiojn in mart^posinint fuisse, sicut SiriHon- 
dusnoiel {[}, ui episcapi uicinaruiu sedium coliegas 
epiicapci ad urbiunt iuarum celeiiiuaies inviiareni : 
imprimis, saacii ^usti eeicberrima Lugduni soieniniias 
erat; de qtta et Sidanius (^). » Et Uoic quidem Bm- 
niits. 

Yi- Uis porro kacLcnus exposiu Sermonem sub- 
;i^i»tai B. Aiiii feiia U) in iiogalioniiius iiabiium , 
duetn ex nii. Uajuris UuUiusiu; descriptum aiidii cL 
AiaiieniHS {h), ni^junnodi &dm(ir,iiionem prtemiiiens : 
I Saucli Aviti Vieunaws arciiiepucopi sermouem in 
Rog&tiouiiiiiS ferm ui pronuuiiaium reperlidus in ve- 
teri codice ii:b. filajoris Cartliusiu;, queyn pro nua in 



In aniiquo lamen leclioreario OullicanOi qmd ex Lu- 
xoviensi ms. publici juris fecil notter Mnbitlonitts, non 
propJieiia Amos feria ui legebatur, led ad tertiam 
Episioia 1 sencli Pelri, ed sextam Kpntola I Jomnis, 
ad nonam tiber Judilh. Verum id lairum videri non 
debet, cum aan unaestal in omnihus Ecciems OaUicanis 
divini oflicii ceieHrandi raiia ; sed neque ideni ordu in 
legmdis tacroe Scriptung iocit ubique servabuiur : eum 
ad episcoporuni nulum fterent onmia. Porro superva*^ 
caneum hic non m/ noiare id quod habei JHerberius 
Turricuntis archiejKiCopus {k}; quod sciiicet m iVof^ 
maduia i in diebus liogaliemin cum clerus el poptilM 
< processianeoi iongiiis proceiiendo exienaerel , con^ 
i sueludo erat ui pausamiims inlerdum cierieis, miv- 



HoshumeuHaie itiii^crii^^ li. P. domnus innocentius Q < fieres vicissim tnOilulamo succederent. > Uacmqut 
Bouchasl ejiisdem iot. t moiusciius noifis si rgulariter Mai'tenius. 



omicus. In eo dao pTatseriim advericpeiicei. Piimum, 
ilogationes seu soleinnes SHpplitaiiones quee anle As- 
ceiisiQneiA iu iucclesia celebrantur, ejus tempore, ssu 
ul ipse aii , nostro toecuio, institutus fuisse, tt iiuidem 
a &. Uamerio, qtu anno 47i Vienneusem adminisira- 
bat Eeciesiam . ut doce* aiibi ideni Aintus, qiii pasi 
liesyckium in eadem tede ipsi suceessit , et Sidonius 
Apciiinars Arternensis aniistes (i) ; qnibus accec^t 
Ciegorius Turonensis, qui etlam ceusain ittius instiiu- 
tioni» modamque describit »n li«ec lerba {j) : < i» hit 

ia) Q^iWz. Misceil. lonu !, gag. 5dO. 
(6) M. ibid., pag. 36i, 

(c) l):tciier. lom, V Spicil., pag. tlO. |\ 

{d) AvU. ^pisi. iS. ^ 

{e) Agoiu Uh. adv. Giu)4ob. Ieg.«ap. i5, opp. tom. 
i, jpag. Ii0eai,t. Baluz. 
(f) Sirmoisj. sd Avit. episi. 58. 
^) Sfdon. )ib. v, epist. 16. 



VII. Ei kanc quidem Srraiondianam operum ganCti 
Aviii ediliiinen hujusHiedi opusculis auctam exhibe- 
mus, qttjtm praterea noimttilis in locit obscurittriifuf 
aliquol ahimfaverfiourtiut a Sirmondianis sejunais 
pro virious ittusravimus : addi:is qhoque ad caleem 
carminis S iribu» versibua (t) quos Labbeus ex cttdicc 
26 bibliolhec.v Naudecmo! descriptos in iutcm emisit 
(«), quia in omnibus tdiiis exempiaribus <ie»4*ta- 
bantur. 



{li) Mftrlen. Tiics. .nneciiot. mm. V, pngg. 49 >,Q(\<^, 
(i) S«io«. lib. i, ei^i£*<. 7, et lib. \n, e.f^\^. IW 
( f ) Greg. Turoi). (fisi. Franc. lib. u , Cisp. S4. 
[k) llerb. iib. i Mirac, eap. 21. 
(i) Avii. PoMii. IU>. Vi, iitfra {Cot. ZSi summHf 

noi. «). 
(m) Labl). JSov. bibl. mas. Hbb- pag. 228 edii. Pa- 

rl8. 1653. . 



VETEROM TESimONIA DE S. AVITO. 
l. ENNOOIUS EPISCOPUS TICINENSIS. U. CEEGORllS TljfVLtNeiNSlS. 

(In Yiia beali Epiphaiui episcopi.) (Lib- II Historiai Fraucorum cap. 54.) 

Magnae racundix erai tunc icmporis beaius Avitus 



Dcdit «liam prresla»lissimu3 Irrier GallDS Avlins 
Viennensis episcopus, tit quo se perilia , velul Jn iM- 
versArio iueidx domu» inclusii. 



episcopus Viecueusts. Namque iiisurgenie. bxresi 
apud urbeo) Comu/iiiuopolilaii^ii , uihil divioiuiui 



^g^ rROi.FX.OMSNA. *88 

iMLbuisse Demiuum nosiimn Jeium Chrisi.im, ro- A ll«nnliam in poi>uio. sensuwn suairiuite plenissimam. 



gwjie Gundabado rege. ipse contrg^ esm scriPSH. 
Kxslant exincie apud nos episiote admirabifes : qu« 
sicut luiic iiaeresim oppresseruni, ita wiinc Ef.c!ci»ia»i 
Dei cediQcanL Scripsii eliam Homiiiarum libruin 
uuiim, demundi priucipio ei de diversis aliis condi- 
lionil.us, libros sex versu compaginaios. Epislola- 
rum libros novwn, iiiier quos supradicl« coniineii- 
tur cpistula-. 

III. F0RTUN4TUS PICTAVIENSIS EPlSCOPiJS. 
(Lib. I de Viia S. Mariiui.) 
Quod sacra explicuii serie genealogus oliiu, Alci- 
nm ^«eg«o oiges:.il carmine pr^ESul. 

lY. ISIDOIVUS lllSP.^LENSIS. , 
(De rilusiribns Ecclesiie Scriptoribus cap. 25.) 
Aviius episcopus, scienlia saitulaj-ium liiterarum 
doclissimus , edidil quinque libellos beroico meiro 
composiios : quorum prinius esi de Or giue mundi, 
«ccundus de Originali Peccalo, leriius de SentBBiia 
Dei, quarlus de Uiiuvio muadi, quiatus de Transim 
inacis Uubri. Scriptit et ad Fuscinam sororem de 
Laude virginiiaiis iibrum unum, pulclierrimo eompo- 
sUuin carnuue et eleganti epigraiumate coapialutit. 

Y. AGOBARDUS LUGDUNENSIS EPISGOPUS, 
(Adversus iegem Gundobadi.) 



ei verhorum coiripesUiontj dujplssimam. 

Ejusdem adoenus dognta FelicU. Be^tiis Avitits 
PhoUniunorum bsereticoruia validissimus escpugnator. 
Item dc iudmch tuiientitiottibvi. Aicimus Avilus 
Ecclesiae Viennensisepiscopus, quam «ximius docu.r 
ortbodoxus et f.tcundui exstiierit, pene toia novit 
Ecciesia Christi. 

VL FLOKUS DIACONUS ECCLESIiE 
LUGDUiNENSiS. 

Seiitcntix €s epistola beaii Fauli apostoli ad Ro 
manos.asancioeiiilu&trissitno dociorc Ecclesite Avito 
epificofto Vienncnsi espositx, aique ex e;u6 opu*c»i» 
lis ift ordinein djgesue. 

YIL ADO VlENNENSiS EPISCOPUS. 
(In Cbronico xtate scxta.) 

Avitus Vienneusis episcapns, eloquentia et sancti- 
tate pracipuus, et ejus fraier ApoUinaris Vaienliae 
episcopus miraculis insiguls, Isicii, senatorii primum 
tiri, poslea Viennensis episcopi, duo Iwniua, claris- 
simi lilii. Uic beatus Avitus adversus hrresim Arii» 
r.am, quae tunc non soium Africam, sed et Galiiao» 
haliamque raagua ex pane occupaverai, magno su- 
dore decertavit: quod clarissima ejus opera leslan- 
lur. Scribitenms dialogum, baeresim iilam cppugtiaus, 
ndelissimo ct docilssimo immoridlique ingenio, ad 
Guiidebadum Durgundiotmm regcnu lilium Gundoveu 
Item alios Hbelios duos coiitra Nesiorium el Euiy- 
cUem, auciores erroris, luculeniisfiimo cl casiigalo 



Teinpoiis Gundobadi regis Burgundionum fuit in 
iifbe Vienna episcopus, Aviius nomine» iide caiiioli» p sat'& sermone. Fueiunt ut alia iiiiui piura ei^iinia 



cus, eioquentia tacundissimus , ingenlo acerriaius, 
facrarum Liiterarum exposiior suavissimus, etiii me- 
iris facilliiiius, sicui et cjus opera lesiaolur. «jui cum 
eodem Gundobado frcquenter de iide aiiercms, et 
dialogos in pracsenti conficieus, el episioiis absenii 
re^poadons, pliira etclara iiigcuii sui el viriutis opern 
rtiiquii. Qui ipso Gtmdobado iu sua pertidia perdilo, 
successorem ejus Sigisniuudum re|;em ad (ideiu ca- 
tbolicam eocvuiUi : iii cuius conversione recitavit 



opera iu CUrisii Ecclesia probatissijiia. ilic Sigia- 
mundum rcgem in fide pietaiis erudivii : qui agente 
illo posimodum rnoii.islerium sanctoruiii jnariyrum 
Agaunfnsiuio, Mauritii sociorumque e]us, coiistruxii. 
Queni postmoiium capium et a Francis occisum ve- 
bemeuler doiuU. Quantus aulem in Ecetesia Christi 
vixerit , qui^quis scire ad plenum vult, post «jus ir.- 
nutucra in divinis Idboriiiu^ opu-a, epiiapiiium eiu$ 
iegat. 



EPITAPIUU.M B. AVITI SPiSCOPI VIENNENSIS. 



Quisquis mosslifirum luijiuh duiii «^-^nus 5?on.crera 
Cespite concludi toiutn deAebt» Aviiuiu, 
Exue soUieitas irii»-ii de peciore curas. 
Nam quem .piena fides, celsae quem gluria meniis, 
Qiuiin pietas, quem larga \a) rnaiius, quent fama pe- 

[reiiiiat. 
^it soctunn cum morle ienet. Quin prospice saudi 
Gesta viri : primum (lortiscens iadoie qu:inta 
Spreverit antiqug dimissos stemmate fasces, 
Maturum teneris anlmum dum pr^slat inaonis, 
Eiiiciluin niundi, voti viriute reUgat. 
Noc niors : pontiticis sic digna insignia sumit, 
Augeai ut soliti felicia caepia laboris. 



{h) Ncc tainen ob svmnu ci i:iieu tumefactus honoris 
Erigiiur, seque ipso aliis plas xstimai, imo 
Subjicitur magnus, servat inedioeria summus. 
Disiribuil parcus, pascit jejunus, amanJo 
Terrei, et ausleris indulgenii sinia raiscet. 
Cunctaotes suasu juvit, solamine moestos, 
Jurgia {c) dissolvlt, cerianles fosilere jiinxil. 
Disson:) veridicam {d) inficiunt qux dogmata legein, 
Hortaiu, ingenio , monitis, nieritisque subegii. 
Unus in arce fail, cui quoiibQtordine faiidi 
Oraior nuilussimilis, nuilusque poeui : 
Claniiant quod sparsi per crebra vulumina iibri* 
Qui vixit, vivit, iMsrqud oinuia sscula. vivet. 



{•) Apud Dutihesnium lom. ), pag. 51^, prompia. (c) Ibid., diremit. 
\b) Loco duorum liorum versuura ibidein icgitur {d) Vbini., fin0/ni, 
seaueiis : Cubnen dulcedinif non oi/Uat pompa ngori. 



S. AVlTi VIENNENSIS 



%(I0 



ALcmi Efancii aviti 

EPISTOL.E* 



EPiSTOU PRIMA. A 

A*iTO$ VIE^^NKNJW EPISC^O» ©OMNO ^ GDNMBADQ REGI. 

TaiituiB LlirUi» propiHo per diversas sotiiciludi- 
lies meni«in ve&traai verilafi indagita perdocuit, ut 
iiibil pror»tis $it quod de eiitholics l«§it detinitione 
vos lateat. liiide ex iits qnx pietas cel&iuidiitis ves- 
trse (jb'matur iix^uirere, J8ra de piettiae iitsiructionis 
aice desceadens, nott est iteseieuiis ioterrogaiio, sed 
confereniis. lo uiiiuiiiwl sentenlia Evatigeiii q-iain lit- 
ttris aiii^iis, aOn atiquid anibi§uilalis in ndeiiat>ejt, 
sed reprebeii&toncs JuUaicas in suuima niagis expofti- 
tioiiis iiiquirai. Sic ergo ail leeld evangelica cujus iu 
suLdilo meniionein fecisiii : Yos autem dicitit , si 
dlxerii hoiiw palri suo aut }<ia<ri, ccrban, id est Hx- 
liraica iingna iitimus iilud specialiler quod obsequie B 
iJcvotic oldnioiiis Q/fcriUi , libi proiueri!, boc est patri 
aut itiaui, e( joni non missum fadiis eum quid^uaoi 
(acere patri aui matri {Murc. vii, li). Puto vos au- 
tem boc s«rnioite ordiri,quia reTera ipsum speciaiius 
in episiola iiieinorasiis, quid vei unde dictuin lit, 
iiou niis^um iacitis. Qnod omnino nihii est aliud 
quatn iion dimiltiiis. A cujus proprict&ia sertiicius, 
iu ecclesiis palaiiisque sive prxioriis, * niissa fieri 
pronuniiaiur, cutn pepulusabbi>servatiotiedtmiiti(iir. 
Naio geuus tioc nouiiuis eliain id sa;cuiaris auctori- 
bus, uisl meinorium vesttaiu per occupatioues ieeiio 



desucta subierfugit, inveiiietis. Ergo non ntissum is^ 
ciiis, id ^l, Non dimittitis eum quidquam facerc pa- 
tri voi malri , a quo honorari seriio pareuiaii, non 
Tcrbis laiilum , sed rebus oiisequiisque praecep- 
tum est. Ei simiiia, inquit, hujusmodi luulta faciiis, 
traditioneiu vestram instiiutis coelestibus praepo- 
fiendo. Sed hxc ad soios scribas ei Pbarissos diota, 
qai sibi de legis stipeicilio biafidieiiies, quasi debita 
doctriuai preiia reposcebant, nulluni locum iii ser-> 
inone qui de ftde tractaius esi babuisse reperio. i\a- 
dia vero Hcbraium nomen e&t ; Laiine sunat inanis 
aui vacuus : quod ut nostris convenieniius exprimit 
uiie vocabulo ^ Graecus dicens xtvii. Hoc auiem coii- 
\ioium fratri, Id cst sub uiio Deo patre ei una Eccle- 
sia iiiaire in una Gde posiio dicere probibetnur . qui 
inaniiaiis opprobrio indigne appetliur qui iion est 
vacuus a saluie. Sed bis eoilaiiunis niagis quam luci- 
dand% fidei exerciiio reserratis, iilud potitis revol- 
venius, quod a sacerdolibus vcslris scripsistis ob- 
Jecttitn. Igilurdiscutienlibus vobis ^, ulrum Spiriius 
^nctus, qui in secreto baptismaie iudivisse nomina- 
iionis vindieaiunitateii!, creator ao creaiura creden« 
dtis sit; cum si creator est, a Divinitate neqneat 
teparari ; si creaiura, Deo non possit uniri : pro pe- 
niiiia respondendi, sub eujusdam iubrico quaestionis 
inieiTogaiiim < st a parte diversa, uiruin spirilus nos- 
tercreatusansempiieruusdebeatjudicari:quasievcm- 



(") Duo fere iisurpari ejus nemina soient, Alcimus 
Aviius; leriluui non uliiit deprehendinius in tituio 
epistoix quani de pueinaiam suuruivi ediiione scripsii 
ad Apoliitiarem irairetn. liaque tripiex Aviii nomen 
fuii, sed veruin ac piopi luut Avitus, quod ideo pos- 
tiemuHi locuiii tt-net, de veteri more iiomauoruin ei 
alioruin qm Ituniaiios aMuulabaniur : apud quos tau- 
iiem itivaliiit, ui e niullis tiumiuibus id quod cuiquc 
liroprium erai, uUiino loco siatueietii. Qiia Jc r«j 
piuribiis atias diciuii iii tioii<> ad Eniiodium ei ad 
S>dunium, iii quoriim uumiuibiis, aliisqiio quum plu- 
rimis, id oL.oiv.ibamus : qiiod ip.^uu) el in sanolo 
Uieionymo viiiere esi, cujus iniegra nomenciatio luil, 
Soplirotiius Eusebius Hieronymu». 

(*>) liurguiidiunum in Galila rex fuit, vel ex Fran- 
corum hisioria nuiissimus. Huic eniiu Clodoveus 
no^ter armis victor tribuuim iinpdsuit, l'airicio, ui 
Mar.us in Cliro'iico referi, ei Hyp.iiio con^utibiis, id 
est nnno Chrisli oOO. GumJobadi vero liiios SigiS- 
niuisdiiifl ei Godomaruai , post pali:euj leguanies, 
Clodovei lilii vaa regnuque spoliaiUiil. Veram ad 
Godomari leuipora epislolaj Avili iiou periirigutii, iii 
qiiibus Guiidubadi et Sigisuiundi orebra est meniio. 

(c) Kedarguii primuiu bic iocus cassuiu laborem 
illurumqui ni ssaiuoinen exoiicum.id esl,iicbrai;am 
liiigcie ausi sunt, iiuii Laiii.um, quod res est, et ex 
Aviti verbis per»picmitu. Uocet deiode, quoJ hauJ 
scio aii a qao^uaiit baciunu» piodiiutii, nuu in eccle- 
siisukOdo, veium etiaui in paiaiiis ;<rceiuiiisque usur- 
pari uii^s.e n<;iiteu coitsuease , cuiu pupulus a con- 
\caiu diiuitlebaiur. .^^b bjc •^.'^iur missa si-u missioae 



populi, qtiae re peracta (iet>at, iranslaia vox fuit ad 
siguiQcaiidas resipsasquxgerebanlur.Nam et missa 
maluiiu£ et vesperiiuae appeiiatx suni liturgitie, seu 
solemnia orficia, qu£ matutiuis aut vesperiinis iioris 

r ceiebrabaniur. Quod sane mirum eo miiius videri de- 
l>et, quod vicc versa syuaxis et coltectse vocabula, 
quo! propric convealum et congregationem ad divina 
olQcia signilicanl, pro ipsis quoque divinis ofnciis 
tiiiii matutiiiis, luin vespcrtinis passim usurpata n\e- 
iiilnimus. 

{^} Hiiarius in Maltbaeum cap. v : Raca vacuilaiis 
opprobrium est, et qui sancio Spiriiu plenum convicio 
vacuilatis insimulai, fil ren>> roncilio sanct.rum, corUu- 
meltam Spiritus sancli sancloruin judicuin animadver-' 
sioite hiiiurus. 
(«) Et Spiritum divinum creatorem non crcaluram, 
^ct spiritum iiostrum noti sempiiemum credenduin 
esse, sed creatum. liquidu ei auunde probai adver- 
sus saccrdoics Guntiobadi. Quod vero isios, dum 
caus£ iniiuigent, pro eo quod intpiravii Deus in Gencsi 
legiiiius, insufflavii dixisse crimiuaiur, iHm saiis appa- 
rel qiiid illorum causaiii juvei li£C mutatio : aut cur 
repri-iiendi boc nomine possint, cum Gr.'eci codices 
!vEfU(7na-ev, qtiod esi tnsuffiavh, leganl, atque haiic 

D ieeuonem exbiDeaui Tertuliiaiius, Cyprianus, Am- 
brusius ci Auguslinus, ne aiios recenseam. Adde 
quud Sapiealix capiie xv, ne argutari iiceat, uirum- 

- que COpulatum est, t6v tjxTrveao-av-a «xnii •i-'j}^ir<», xui 
ea9-j(n:7avT« miv{j.x ^utcmv, et qui inipiirQM atUnuuti 
et qui intuffiavil ei spiritttiu viioiem. 



201 



EPISTOLA 11. 



tttZ 



p:«Scriptar« caelesus iulerposiio , qiee diccum esl: A spirhum diviaitaiis infisrMii. Perimle se iarusse Ju- 



InsulPml Deui spintwn in mimam vHx { Sap. xv, H). 
Primuui ergo coDJiei e quid in ex^siiidne facluri 
simtqai deleslimonie inentianlur : aul qualiier adia* 
veiuiones suas failaciae iumoiibisiiapleant,qui dicta 
divinx aucioritatis immutanU Naua quod dixerunl , 
lusurHavit Deusspiriium in aninsain vil», arliQciosa 
eorum fraude conficiDm est. Quem locuia si recoo- 
iendiimsibi pietas vestra deceraai o£ferri. slc inve- 
niei scriplura : Et fecii Deus homiuem de lima terrte, 
eimspiravit in faciem ejus spiraculuin vilee : et facius 
est bomo ia animam vivsntem [Gen. ii, 7). rerpe»di- 
te ouoc quanta ^it in serinoDe disiantia. lUi dise- 
runt, lDSu{1l.tvit in aniniam, cum scriplum sit : Iqs- 
piravit ia faciero. Iitspirare eoim iucorporeos pitest, 



dxo, bxreiico, geuiiiique, ut cailiolico, Spiriiits 
saoctus insinuat, au foisitap. Pairis vel Filii jus^one 
invitus in criBunosorum laetnbra coniruditur? Sed 
quid facimus, quod Spiritus uiu vull .«pirat ? Qui iti 
absque arbiiria soo corpora indigna sanciilir,at, re-> 
vincit propiietara dicenlim, quod nou bubitavit in 
corpore sntMlito peccatis {Sap. i, 4). Qaocirca buma- 
nus spiritos creaiiooe inchoatur, 4iviatts autets be- 
nignitaie eencedilur. Kou euim absque vitsc soae spi- 
riiu erant, quibu'» io aposieiorum gesiis impuHiiitr 
m:mus ut accipiaai Spiritum saKciuiB {Aci. mi, i7; 
Mi, 6). Qu( d si ipsum qiteque Sp^riiuoi saoetMi', 
pro eo quod crt-atorum fideilum mentes iatfoeat, vft- 
tunt fieri cfeaturam, de stipiascripta videlicet c«» 



iasuffiare nisi corporeus Qoupolest. Deusautem non g clusione» qui peremptorie nibii dicentes, si De% 



quasi aoimx jam viventi spiiitum iegitur insafBasse 
quem addiderit ; sed materiae aondum viveuti, sicut 
aniiqui codices tubent, spirameutuia vit£ que in 
auimam viveniem sui;iiaiaretur, infudit. Er)i;o si io- 
spiratione bac aniina houiinis facta est, et oon est 
aliod aointa humana quam spiritus, restat spiritom 
principio noncarece. Quod olijurgati avobis sense- 
ruut sibi proiinus opponendum, oisiper lusurQaiioKis 
carnaie commeotum spirilum ipsum animx potius 
quam corpori iuditum menlirentur. Nam cum qaaa- 
raot iateutioae lelbali, aonquomodoquap suaiscripla 
cognoscant, sed qualiter scripta puteaiur esse quae 
pr.edicaiit, quid putamus imperitis £»eiunt, qoi in» 
struetioiiis vestrae revcienliam uon pave cunt i Tra- 



aiunt, spiritus creatuia oon est, ac si nec in homtne 
creaiura poteritdiei : qnid nune de Patris vel Fiii 
divinitJte eeos bunt , quam et ereataui comuiinisci 
non poterunl, et ieetione peiteniii liabitaresaftcto- 
rum corpera non ne^buai, Aposiolo fidelib«s pr*- 
testanle : Tempium enim Dei senctum est, qu»d euii 
tos (i C^r. ui, 17)? Sedium inciiinprabiliter plura 
sint qua sidi prsesenii» gloriae vestrae suggeri queaat» 
iliud in Gne sermonie, qui noa solum tiibttiiis &ed 
iiijuDf iiis libcrtatem, Deum vosqoe , divina x^vi- 
qtte promissione fretus, obsecro ae dlulius sacerdo- 
les vestri dicantur , qui saucio Spiriiui coolradicuul : 
QC deioceps eoram «obis perroittaAlur doeere qiii re< 
Buunt discere : ne * ad perfectioaesa vestram ait- 



ctemu8,si propitii siuiiis, qoauta ineptia proponatur, G ituateuus difierendam persisiant b!ts|'hemare qiiod 



quod si Dei ^piritus creatura aon est, ac $ic d«c io 
b«aiine crealura poteiit dici spirilus, quem Deus In- 
sufflasse perbibetur. Mhil oomino esse praeter duo, 
id est creatorem creuuramque, (aepe definitum est. 
Dei porro spiritus facter, iiominis vero fuctura accipi 
debet. Unde spiritus qui in aobis vivit, potentia Dei 
inlelligiiur, ooit nalura. Nam si vegeiaudis nobis sub- 
staniia saocii Splritus credatur immixia, placab iis 
sit Dei ei vester auditus, blaspbemia talis, utetiam 
conviacatur, vix sine peccato repeii potest. Quooiam 
si prxvealus carualiter peccat spiritus humanus, 
Spiritus sanctus peccare io eo dtceudus est : vel 
certeSpirituisanctoremi^^sioneradari poscioius, cuia 
pro defunctorura spirilibas soppiicaiuus. Paiumne 



audiatis, qni nolunt seutiro quod creiiitis : ae tole- 
laudo imperitorum versutias et ineptias callideruin, 
suspendamini a professione, cum jam duduo» ia coo- 
fessione teueamini« Ycbis per episiolara soani safi- 
ctus aposlolus Paulus iaclamat : Quef pmx ^deli cnm 
infidelibits ? quoe societas luei cuoi lenebris ? Propier 
(fu»d, inquit, exiie de meiiio eorum, ei separamini {il 
Cor. vi, 45, 17) ; i<l est, ne commiiaisaiuros ultra 
peceatis alienie I«vse pariis vicinitas macuiet, quo» 
dester^d veritss acquisivit. 

»> EPISTOLA II. 

AVITUS ViENXK^VSlS EPSSCOPSS BOMSC CtrsBSftA&o «tto!. 

Uniciim simul et muUipIex donum ssculo nostrM 
OMtu Divioitatis induhuia est, ut inier r«^ias o: jiua- 



rogo hactenns fuit, ut alter Spiritus sanctus , nlter -D iion«^s gloriosissimi prijicipatiis vesiri, priucipaijier 



Paracieius diceretur t oisi addatur hjic pro ultima 
perfugii necessitate numerositas, ut inaucipati insn- 
per cantagio delieturum toi diviui spiriius quot bo- 
U4nes roinputeutur 1 Ei perise &cilii:ei dectevit >a- 
lerdoialis auctoritas, uoo modo cunctis generaliter 

* Giindubadum narrat Gregorius Turonensis, lihro 
II, Aviti episcopi «(isserlatioaihus convictum, Triui- 
laiisque xqu:iiii»leiii confessuiu, clain ut clirisuia- 
retur expeliisse ; nietu auteia populi doterriiiim, ne 
couceptam fidein publice, quod cpiscopus suadehal, 
proHtereiur, usquead exitum viiae in iusania per- 
durasse. 

*• De hac ep^stola et «eqiienti, aliisque ejusdem 
arguiiieriii, qiioe in riori Excerpt s uieMioraMiui , cum 

Patrol. LIX. 



de tueuda catbolicx pariia veritate eureiis. De eojti^ 
studii pietate proce»sit, quod dimissa nuper cleincu- 
li» pr«cepti aucloritale jusbistis, ui coutra Eutyebia- 
oi dogmatis redivivum f iroreni, vetut ab ^stinclw 
resurgtotis iacendii foiuiie pullul^iem, de s&ero 

iaude memioii idem Gregorius eodem ioco. Itnnr- 
genie, inquit, heeresi apud urbem Cmslauiinopoiua' 
nam, lam illa auam Eutuchet quam Hia quam ScM- 
lius djcuit, id e»i, uilaldii:i-'itatig habuisse Dominum 
aostrum Jesum Chris!um,raganle Ouudcbado rege Avilu» 
conlra eos sciipsit. Kxstant exinde ipsius m^ud no» 
episiolee, quce fiic'<t lunc hiereiim sppre-^ierttTit ^ «u 
nunc Ecilesiam Dei adificaut. 



W3 



S. A?ITI VIENNENSIS 



304 



Srripiurarum cceiesiiuni fonte «lemplortuit fiomffta A litairi. Fitium Oei cum Patreanie sscub pennanea» 



deriventur. res dignisslma. (ftwri uniui presal Jti< 
bem, 6) digerelur ijui jtusionem «iifnu» cxciper«t : 
M virUM &€undi3s ibiKiaitic r««pond«r*i aucuth : sl 
ad aiuiiplicaudaflft popotorum MiulMt w nosira sa- 
ti&facerei lingua prolcqui, «1 abiMde cutiieit hflsu- 
l^oitas vesira praeicipere : cojb devkieli voUs iMltefa« 
loria pairiam per&onanque,non ut regibu» «tteBU 
OQoris «si, taniumiQOtio ad eommtkltin) muadAnttM-. 
cis amalie : sed dum co/am voibis praBvenin tinrtetis 
errore, omsem qu» ioier vosefil aflaicitiaia in eo illi 
vuliis prode»$e ue peccei. Quew <|uidem el praeooDio 
«iiollKis, ei (idelem Deo devoiumque iaouailg. De 
qua pra^cipue ad triumpballs veaiam pieniiuc^aif ve-> 
niaoi quis digne mereuir. Ego iKm«n Deum pro viri- 



lemt que<n idcirco ad salutem nostram descendisse 
d«eap^> «t corpusassumerel lides recla coofiletur, 
ne^nt in aivum remineam potuisse contrudi : cum 
Det Filltis, Qtique Deus. qut dixerat per propbeiam : 
Catluih» Itrram tgoimpieoiJa', xxiii, $i), non pO' 
luerit venire quo &al, nisi per susceptioBem carnis 
ncquiesceret, eise quod non erat. Quam conolusioseia 
m«tueDsSui|tbe3 iiie ^uem loqutmur^ oumiasjnodo 
£Qp«rios (Uci£nal&«UididaeahaudflMbtis«rgftreiBrf 
ttl ^ I^Um vii^uiefn « Oniiim * iilr^l qu» Deum 
peperiMM, prbBwa^ttA atqOtf «ibfiq^ret, ad ingo- 
ftU /M^tiam fT&u(i« tta«ei!sua , XfiUK^riim , 'n\i» 
ChriBlom iafltummodo videreiur e^iasMt^ o^iaDt&Mis 
e«t : ul s^iicet dirisa cre^alof p«rsor<a t^u«ft ierv»t 



l)us quaeso. ut is ipse de quo loquimur, Caesar Gree< B divimiatts naturam, ab «a qwm «flitinuit [^iHtOflit 



corum, si iidetis vobis, etiam aobis iiooorabiiis, per- 
soadeaiur a princtpe nosiro quod saadeat populo 
suo : ei cum sc &d lenendam verttatem vobis reddi- 
derit docllem, ad expugnanda prepriee regiouis con> 
tagia prxdicaiionis vestraa factum se gaudeat adju* 
loreia ^ Euiycbes er^o, peroiciei cajus mentlo est, 
fuueslus incenliir, Consianiinopoliiaoae Ecctesitequi- 
dem presbyler, sed copiosts: monacborum mulUiudi- 
nis praepcsitus fuit : ctijus officii pcrsonas episcopi 
oricRiale!^ archimandritas appeliant. Hie ergo ad 
som:nuni sacerdoiium famx suffragio comparandura, 
iiiiromiliendas cujttscunque noviutis studio appe- 
tciiier ardescen3,isiudquod iu seclatoribus ejus hor- 
remus, susurris diciiurmagisiuvexissequam liiieris. 



Injoriam. R»fraoand«m t praartffie aMipiti lievam 
fuf iens, dexieram noc przesuntcns, ae perindo tfttus 
otrumque formidan^ , sub tempeuinesii raedio via 
tuiior, in qua dupticem «ubsiaotiaia &ed<4nploris dis* 
cerni dicimus posse, noe dividi. fiieque nos nitimar, 
ut iiiviotabilis Divinitas dolores oorposeos peqw&sa 
eredaiur, cuia onsnis cunciorum corporuin dolof se- 
cuiuram mortem naturali quodam praeeedat or&do. 
Uode sicui <t ipsa caro nostra, resttrreeiioeis deuo 
impassibiiis fntura post mertem esi : sic Deus, qui 
sentire obilum non polast, suijcet^o oerpori cui uoi- 
lus adbaeserai, sine patiendi acefbiiaie compaiieus , 
oec defuit in saluiis noslre glorioso agone, uec de- 
luit. Contra bujus distinciionis sensam baeresis ad» 



Siquidem nihil exsiitit ciars eruditioois in viro, C versase Subrigens, veris cruciaiibus nec Cbrisium 



quou in aliq!?a recli «imiiitudiiie sensum concepla! 
aitimosiiaiis asirucret. iafecUs primilus mooachorum 
attimib hoc venoao, quos nefnrio doceus sub colore 
gubeinaculi naulragiis exponebat , uumerosi, ut su- 
pret dixiiuus, comiiaius baeresiarches effectus, mul* 
toruiu .iniisiiium judicante coucilio, nec non et pres- 
iiyleris urbis Romfc in id ipsum directis, discussus, 
deiecius atque damitatus est. Sedquia aaltam scbis- 
tiia slo unquain cum atictore suo poiuii abrt^ari, ul 
cx iniegro depelleret perniciem magisterii ; mof ma- 
luii) quod digna poniincum fuerat provisione suocii^ 
bum, coutagio susceplorum jam pridem semina >er* 
van», vciuliib infecta ioiiis leiiure surrexiu iiinc 
nunc ti£r€seo$ coottf '-uaui icqulmur, audite propi^* 

■ -Ceieueri^imo Constanlinopoli mooasterio prae- 

fclsre {c's'.3iur L=bcrstus i;. 2:'...Iario; sed monasie- 
rii nome», ricc ipse nec atii produnu Hic nominis 
sul baeresim ooiidere adorsu:» ^jnnoQirisiiil?, dam- 
natus est priuuim in sjfnoJo Coastaniiuopolilaca 
Fl.iviani, deinde in oecumenica Chalcedonensi.. 

>> Cuiychi iribuii quod Nestorio congruebat. Ne- 
Riorli en.m ert-ui iuii, sanctam Mariam eiotdxov non 
esse dicendam, sed Xoto-ToToxov. Tota igitur epistola, 
e;si babet qux Euiychi ndversentur, praecipue la- 
tfien adversu!» Ne^toriu.^n dimicat, qui (iuas in Cbri- 
slo personas siaiaebai, unam Dei, Alieram bominis, 
Blariamtiue a:t'bat tiun Deiiia pepensse, sed bumi- 
«-■m qui tiiviiiuaie posiea in b^piismo sii donaius. 
AviiuSi cotiira uiiicaitt docet in Giirisio dupUcissub- 
»iai<ii3i personam, a;que Dei Filium el ijominis fuiise 
<;uejii 1'aier sine maire geuut, geaiirix sino paire 



paiitar inciioari : cuia ia ipsa Divinilate in qua in- 
ir eniri aon potest afliicik) corporuiis, iaterdum tamen 
pietaiis reperiatur afiectio, licut iegimus dici de 
israeiitis : Exclamaverusu ad Oe*^, qui doluit tvper 
i»i<£riM eorttnt {Jud. x, ^5, iG) ; et Apestoius jubet 
ut noa coQtristemus Spiriium saactiua ^i {lLphe$. 
IV , 30) ; et si qua bis semeDlia simiiis ia sacris Tuiu< 
miaibus receniuia, bonitaspotiusmiserioer^iat q«am 
oecessitai est aalurae. iaterimiucoosequ«niti>usdttO- 
rum assertiotte diiaia, imttas miiii in Ciiristo su^ 
sidotisedupiicis astruetur. Ubi sual Mun tanta w 
Scrlpturis codle&iia mjrsteria Y<u-itatis , qaae Bik t 
aliiid iaoliuotur, nisi iii oobis incarnaUoBem Verbi 
Cttm iiominis dilvittiiate persuadeaiit } i» frvtciph, 

D coQCcpit, Dciim denique ia Ciiristo ^t aaturt, nor 
graiia. 

« Horum slteruro lantum admittebat Nestorius, 
neutrum Eut)cbe9 , utrumque Ecclesia caibolics. 
^estorius euim, ui dicium ert, Beiparam negabai, 
Cbrisiipar?>u) CQi^ifitebaiur, seU ti«retieo sensu, Cbri- 
fitam asserens lioipinem laniummodo ex Uaria pro- 
diisse. Eutycbes v^ro, cum carnem de coeio babuisse 
Cbristuin, nee ilii a Maria mini.nraiam doccret, nihil 
causae babuii cur Dei aul Cbristi matreui appellarel. 
Attidesorthoiloxa uiruinqucsicampleciiiur, utuiruin- 
que iu uiroque taciie proUteaiur. Nam cuui in Ctiri- 
slo Deum ab bomine non diveilat, nec hominem in 
Deipara ewiudit, nec Deitm iii Christipara : propter 
siiigitlarefn person;^. uniuiera, qui Verbum in carn* 
caro. hpuio tu Deo Dcos esi, ut ioqoiiur VJncenlius 
Liriuensis. 



2(J6 



»85 tPfSTOLA I! 

ms\uU, ertt Y*rk,im,«t YerbM/n trat apud Dtim, ei A %noa <k taii minjsterio tsset dieeB^k)» : quod nunc 



Detu ertil Yerbaisi (•/«««. i, 1). Ke<» afn&viffiu» «jaia 
erat <|ao4 Ron ooB^iuin «i« &)|i>&^^(udio»n>us videre 
^uid e«plmn aMJue secuiilit» ^u SiYerbM»^ ii^wt, 
terofMium m. Q<HMil0ess ia j^riacij^d eraiapud Deamf 
ei iiiiilocaretei ieriaiao; f^na^ V^bum CAf&e vc^ii- 
tiir, carei Gne, aed con^ a«apib6« A^U uut)£ ser 
nioni nosire Eniuaaniiel>U« prlsca pjr<^eMlUs ora- 
tuii voce predicius, qol (»1 |i|«bis^um Betj* euei,ftl- 
ciit dixil Gtaias ; ^««r natatf (( 4f||«f ^^ npfeu Ft^KS 
/>£j (iMi*. )x, 6). IflcaswuQ fieF{)9nU(}3» a divjniia- 
tis tiiviititur ftacraoieiiU), «i ve^a$li«»'. prepheU Dei 
Filium procesVi^ coaAriuat ia gyu^o. Ei v^eoH' 
lur, itU[uit, pacr ip&e advUfabiUit c»$t$Uimii^t Dmn 
f0fii&, paler [uturi sactdi, princej» p^cii. Quaatma 



ieparaiione coa»»e4a inleHigli Aj^ioius, ac dehnit 
qnod ad redensuiiQ^m nosurain Oeu» «Mei ie Chri«to. 
&ei caUidufi r«r^ifta c«aira4i«tor ftie ai)OSi»lki ser- 
m«nU iio]u(t ie*tJflBpaia velk «»»uiS, ai *cqoie»cat 
Deftm esse ia Chrtaeev jB«d fraiia, aoa n^iura : «icui 
est ia corde saneiorwn, jq«oruin igenies a jteccxto 
liberas litbiiailo 0«i«it«»» illuslrat. Yideanius noMC 
pareaitto cttBiiaefiism; m seQieiaia «oinplcaittr. 
D<u$, inquii, er^t U £hsm mmdiim. recoiuiiiav* 
tibi {li Gor. y, 19), fiygat Iwe Oocior adversus, ^uli 
mudum iAier HSlfSa jeite sui eai^rdii rsaiajenta, he- 
i^tu^au» Grttitoiii^ocaio priifti parcoUs off«B«aa, 
«iOswl t|^ ie «ireEtioroiu &i« coacai^u Si m>Iu$ 



pertijiei ad vocabuli proprielaJ«iB, «ufiicU £«»«»»* B»*«U«ift«il»be»o, f u« e8e«tii libi a»ftriail& rc 



Auel puemia uuucupari. At yero cu^dicat, rocA^iiiir 
admrabilis,_cmsiliaritu, Penf (orliSt vcX oeleKI^ q»« 
££quuntur, quce, r^, tot vocaJ^iilorum ratio rojpe- 
ritur, nisi ut agao&catnua. Te; idicutt TatMP» ia iMta 
sadetn^uo persutia quse ^iviuii^U biiiiaaattatique 
coApctereiil exprimeuiein, m, «i^ribus secnturis be- 
ociicia Medialoris potius euumcras^ qtj.am Qomina ? 
Cogam iaineo iiio liaereiicum reepoedife, quls vo- 
caadus po»sit inleiiigi Deus [Grits, puier fttiuri sacMii, 
princepi pacis. St Fiitiis Dei ante saecuia niaa«ns> cur 
adbiic io futurosic vocali^itur quisemper hoe exsUUi? 
Bi filius Iiosiinlsqui na»ceiur, servat copuiaQu^divarv 
ftiialisuiysieriaia tensporuiu plefiitudo. Quam cum 
Uiiqueconsequeater Apostoius repilcaret: Posiquam, 



co^eUIai,^^ Kvi;^tej} «o» relawiJ Dlii»s esi ergo 
Detts 61 imiAf <$ai siiM muoduai ipse eoiaffienaet : 
^ pr^- ^uU f ita sibi pavris 8lio «upplicet aiius 
«airi?. U94« aea diiit ApowoUts, mundum recoo- 
ciiiaas Deo, «od sibi : oe fortepyo redt'mp'.ioneiiU" 
aml idafids siluot iioaBlQein orasse sentires : qui 
utique lusikjiviaflalisnafuram transiretassumpias. 
«oa soium i^nosietatem iiuiBaui geaeris ouila inier- 
cessioaa diswlveret, Md ei tpse commuiiis debui 
aarciuam pareeiftli chirograpbo sasiinerel. Hoc ergo 
remeOiaat idcm Aposiolus dieii ((;«/. ui, J9) dispo- 
situm esse per aagelos in maau Mediaioris. Et osten- 
^•us causam qua niediuai se prsberei, assuropius ai» 
iaAaiia, iociiostus a sumous : JI<rfwfor. inqalt, uhius 



inqiaens. aiti<m vemi pleuiludo kmporis, vmil Deu* C nou e^ : Deus aulem unus est {Uid., 20). Qua cua» 



FUium suum, ^ nalum ex tauliers (Gai, iv, 4). Quod 
maier peperit, Paier ralsit : Iioc est, nasci corpo- 
reum , quod veuire divioum. Nolutt Deus latere 
^uem de:>Uoat : c;ipiat mundus domlaid adventus in- 
^icia. Queio Paler sine matre gecuit, geuitris siae 
IMtire coucepit , bic «que Dei Siius et iiominis 
crit. Super sacramcnto Vnnsa isto Gabrieiem ar- 
cbaagelum citfi&ulamus : priucipem Tldelicet min!- 
slrorum, cui Inci£abiiia perspicu<e taajesiatis ar» 
caita , ut pote qui indefessa: obsecuiiouis miiasierio 
coijspeciibus perpeiuaj clariutiis assisiat, r.on intcl- 
iigenda iantummodc, svd coniempisnda moi)<jtr<)n- 
lur. !lio quippe primus kgaiioaera tc8iori?ro tcrr!.? 
altuiit ; bic verbo virgineiu fecundat>»ffi divini ger 



iU sint, mtii nisi iaier du.;)s agat, incongrue media- 
lio Qomiaatur : ila ipse quem mediaiorem dicimus. 
St soiaiD quaiavells ex duabus substiuitiam reciperei, 
ad subeuadttm a^iuiQ nibi! Itaberet. Quod uno 
qt^em, et tali qiti nulia cailidiiate fuceiur, seruione 
eoncludit dicens : Ipte *U enim pax nostra^ qui ftck 
uiraque unum {Epkes. u, U). jpse vldeiicei pa\ bu- 
miiiMm aique celsoram, unu* fac:us ex uiroque uimm 
reddidit tx uirisqtie. Certe sicut supra posuintas, 
aut exposiiione testimonium, aut argumenio egero 
videfur €semplu.i». Qusd vel illo ApMStoli sermopo 
^acidiiiSj qwo cum dAversis bomiisUia generii)us se 
coapians, omni*Jus omuia se factum referrei, ut oni- 
nium aiiimas t;«lerlQruiu coelesUum cupidus duplica- 



«inis promissioue dotavit; Lic unias mulieris salu^ 1> j.ir >cquirerct : Factus sim, disil, hU qui sine lege 



laiione ouuiem muQduin saluie complevii, Spirtms, 
iai]uit, sanclus superveniel in te, et virtus Attisnmi 
obumbrabil libi ; ideoque et qmd nasceiux ex is san- 
(twu, vocabiitir Filius Dei (Luc. i, 35). Cam raiio 
nulla reperiat ut solus homu credalur de Spiriiu 
saacio concepius, cum omnemliominem Psalinisia 
in iniqiiitate concipi, et in peccato asserat. nasci 
(Psal. L, 6) ; osiendilur hic per aagelum, ob Spiriius 
kancU viriutem feniicye membris infusam, sancium 

* Vulg., faclum : ciii concluit Gr. -/^vo.amv. Hic 
lamen v»r a feriurexempUiium lum Grjeeo um tuat 
i.;iiini)ruin lectio. Queinadiiiodiiin Avitns , wtium 
'iiioque kgunt ireiixus lib. iii, cap. 18, eiCypriinut 



erant quasi sine legc esseni, cum sine kge Dei non «.-n, 
SL'd in iegssm Chrisii (1 Cor. n, 21)? Nunqii^d est 
qiiisqttam tam in profunda demcrsus, qui isiud ccar 
eeat explanandum, si iit lcj^e Cbilsii cst sine k^t di- 
viaa? Pater rempe quod unai est iator iegis, qai 
unus idemque, ut sigairical p^uklmus (Lxxxni, g), 
praeteriia luturaque compicciens» beBediciioceui 
dabii in l'3}»ii»rao, qui legem ded«rat in pr«cepi(». 
OiTcndll quidem meuie& caruaiitate dvpressas, ot 

Iib. fi ad Quirin. Neqne aiiter Augustinu». — Nola 
oiiiuero praesigna:» Gillaoiliv simt ; cxUsrse Sir. 
UKMiiJo debentur, cojas edili.aiem Gallaadius exs ri- 
bii. Kdjt. 



«07 



S. AVm VIENNENSiS 



208 



coitj-.ciuris liuman£ consue.udinis hebetatas, tiuOaa A dunt j^cius ; sed puies ei istos lempore um verilMi 



fjisparililatis iis ii:iam coacia proprictas : ul SGiiic«t 
(iisinA pleniludo ri liuitian& conditio, ut servi biiini«> 
Hia» Dominique nriajestas, nt crealori» firlu*el«St'- 
vitus cieaturae, unara ex itis omnibus videantur red- 
didisse personara. Sed nec raiio solidiiatis i&tius a 
sapientuin solidiiate longinqua est, qiiae vjdeiur rfia- 
itiinum lenere in haeredibns : qiiod illes^lus ijoh' s 
staimn potuii reforiaare de perdito, qui forn»avil e 
ceeno. Umle beatissimns Paulus ; Primvs , .nquit. 



perspiouae cum duris tneniibus saxa jaaitari, Ne 
Deus et homo unum credalur, conjurai furor dito- 
ruin. Liceat rogo guod facti sumus in melius pro> 
Tehi : liceat c-ompaciam luie materiara snpemorum 
honore suslolH. Quid lantum contra te bomo nileris, 
ne in Deum posse transire credaris? Vocat te ad 
pariicipalionem sui stiperna majestas : cur oiTereB- 
lem renuis? quid desp cis ingeremera? Excolo pro 
adipiscenda sirniiitudine veriiaiem, diligo pro se- 



hemo rfe ierra lerrenui, secundus de coeto coihsds .clanda imltatione docirinam. Si caput nostrum «st 

(/ Cer. XT, 47). Yerum quidem bominem dizit, sed Cbrisius, i:: subliiQatione sument quantulaecunquo 

terrenum cum coniagio poilutionis, caslestem cum subiifnitails cousorlium uiemltra de veriice. Poscanl 

consortio diviuitatis. Rogo nunc, cum Apostdus di- igitur ain dostructores de uiriusque Tesiameoti cor« 

<-ai iioniinem descendisse de coelis, quis esi qui ne> pore exeiMpIorum simiiitudinem, quibus proposita 

gareaudeatDeum redii.>sedeierris? Adbuc si parora B tueaatur : negotio boic sic adaisus biblioibecse 

ist, quod vas cleciionis asseruit, consulaiaus illmn utrioaque ceitsiat, ot sl eonfirmare quod loquimor 



qnl aientero electi pretiosissiml vasis impievit : iV^Mo, 
inqiiit, ascendil in ccelutn, nisi qui de coelo dtscmiity 
Filiui hominii qui est in coelo {Joan* iii, iZ). Si vi 
ipse Deus ver.tas cum sua incarnatlone coneorcbt, 
lit ante omne sscculum uniret prxscientia ^uod 
in saeculorum fme assumere disposuerai ia n.v 
lura : videte utrumnam Ueus sit qul coRSceodlt 
post rcsurrectionts triuropbum , si cum PnH Fiiins 
iiiisse dicitur atite cariiis exordium . aiitquanta^- 
cla sit soliditas [Alia lectio, quanla slt soltdita»! ia 
praeteritis, CUJU5 tania .unitas prafdicatur in faturis. 
Sed ne alitjuid de hac imnnuiabilitate cunetemur, 
adhuc addit Apostulus de psalmo teslimoniam po- 



testioionioasiipulaute veiimus, cuneta videanlur io 
enum opos canoniconim Tolumiiium oracuia con* 
gereuda. De quorum multitudine juste, ad deciloan» 
dam prolixitatem, el^ta quseque ac deflorata po- 
Dontur. Quia sleot minimi effeetus sunt, qu^ tantum 
de nestro prolafa, nvUo Scripturarum eoetealium 
admiDicuIo folciiuitur : ita qai recipere pauea fasii- 
dit, noo virtute, sed mole r«i} conjicit : quonlam 
rinci inetuens , lastrid noleas, ad deserendam veri 
cognitionem volumen pptius quam docuinenta desi- 
deraiM, non cau.«as putai rerum magnitudiue con- 
stare, sed pagiius. Domiaos itaque ac Redemptor 
Boster, adventum glori» sax discipulis specialius 



iicns : Propier qiiod dicil : Aice»dens-in altum capti- G inier praecepta onmia manifestaiis , Cum, inquit, ve- 



vam duxit captiviiatem , dedit dona honiinibus, Quod 
aulem aicendii, inqnit, quid esl nisi quoi eliam de- 
scend.t in inferioru terrge [Ephes. iv, 8)? Parum est 
quod Deum dicit in terram venisse, nisi confirmet 
eum propter unitalem personse quan susceperat in in« 
lernadescendere[A/ta/ec/io,ininferiiumdescendisse]. 
■ Certe eircumficroentibas Judaeis, et In Domiaum 
nostruu blaspbenilarum tela vibraatibus, quid ret- 
poitdisse credimus : Amen dico vobis , ante Abraham 
ego tum {Joan. vm , 5S}, nisi quia per conGordiam 
genitoris ei geniti, ipse per traducem maternorum 
parentum desceiidii ex Abrabae semine, qui siue an- 
horiim numero Abrabam praeivit ajternitale? Qul 
maxiiiiu^ pairiarciiarum, cum vid«*ret illuni diera La 



nerif Filius homimi ia majestate sua, et omnes angeli 
cim eo, iunc c«ngregabuntur anie ittum omnes gentes, 
et separabit eas ab invietm, et slaiuet jusles quasi dgnas 
a dexlris, imptM auiem sicut hcedos ad Uevaxn. Tunc 
dicet rex illis : Yeniie, benedicti Palris mei, possideie 
regnum quod paroium esi toiis a constiiutione mundi; 
tt e\$ qui a sini^ris stint, vi discedant ab eo in ignem 
mternum, quem pneparavit Deus Pater dtaholo et on* 
gelis ejus {Maith. xxr, 5i, S4, 41). Quid, rogo, bic 
coBtemptibile ia Ciiristo superbia humaoa fastidiat ? 
quid tam meiu digoum, tam bouore conspicuum, 
tam terroreveneraudum? Excogitet ba.TelIcus, utrum 
istuc Patris glorise adjungat, an Filii. Ad negotium 
qucd gerimus, andire milii sufGcit. Cum venerii Filius 



qoo s ne iiiie permanet Deus. concupivit taroen illum D hominis in majestate sua. In praesenti saecalo : Disciie 



\idere .quo horao noiius est Deo. Yidit, inquil et ya- 
vlsus e^i {ibid., 56) : quia sicul cernebat iUuin ia 
qno e-9' ger^yina n>niest:?3, !*? ?l Isitiio desiderlo 
conceperat in quo adoptata iliustrabatur bumiliias : 
Tulerunt ergo, Inquit, lapides utjacerent iu etcm {Ibid,, 
69). Quid porro miramur Eutycbianos conira ca- 
iholicam fremere, cum Yideatnus caput nostrum a 
suis ad quos renerai, pe: tulisse, redditururaque per- 
fidiam indignaiione una cum flae? Eo contumelix 
sensu hie Judxus sscvii, quo bic haereticus livei. 
l*arrtcrdalis quidcm illic fuil in Duminiim coeli lapi- 

• fiunc lorum proferi Agobardtisadversum dogma 
Felicis sub finein. Beatas quoqut Avi(us, Photintano' 



a me, quia mitis sumet humilis corae {Matth. xi, 29). 
In fuiuro , praeuoscite quia ceisus et lerribilis clarl ^ 
tate in gloria sua venlet cum aiigeiis sanciis suis. 
Dicat nunc divisor mediatoris unili, in corpore con- 
lumeliis iacilnato unde sit quxcunque majestas, si 
oon est nlia divinitas : ut taceam quod a Patre seu 
regnis sen gentibus per singulorum merita destioa- 
tur. Formidabilius vidcri polesi, hominem reiribu- 
liooes congruas judicando decernere, quaai Deum 
Pairem sentiAt Filio hofliinis insirumenia judicii pne- 
parasse. Filiui enim homi.nis venlurus eil in miiyeslate 

rum hmetuorum vaiidissimus expu^nator, tcrtpttt 
«lic^ns ;Cerld circumfremsntibus Judae eic. 



- I 

i 



m 



EKSTOLA III. 



?«8 



Pairis «Kt (um angela suis utnith, et tunc reddei uni- A tantuntniodu fteret, facHiuii captsi tangerei tfdjiKalus 



CHique secundum opcra sua {ilaiili. xvi, 27). N«n di* 
xii, cum Pairis aiigells veniet^ sed cun» suis : quia 
«juacuiique iwoei Paier, ei suu bunt. Uud-.' cum liijus 
inaiiis recipiai ia ceUiludine quoJ pairis liiMiscon- 
leinpius est iu liuiuiliiate : quis uuquan) sil l; as 

tnm rebeilis qni Deum, cui imwf-rialera ai.g ua 
Bubstantiam videt subjici, ipse wojlalis in moi.. „ 
mortuos nollet ijiflecu? Dixii quodam Evangeiii ioco 
{Luc. XVI, 31) Abraliam iile cujus sopra fcciinus 
meniioneiii, cuui a quodam pro remedio a^luantis 
Ineendii cassis sero precibus orarelur, quod »i quU 
Moysem vel propiieias noluissel recipere, utiqua nec 
venieniera a moriuis audire. Quis est auiem prscU-' 
cator ex morluis suscitaius, nisi Christus ^lesus, in 
cojns duplicem quaMi loqitimur subsuniiaoi dupiieis B 
Tesiamenli onitas ex diversiiate coliigiiur? Ea ti- 
quidem rereruntur In Evangellis qiue prsedicaia «mi 
in liropheils, et fii ex viribus Tesiamemi, nou diver- 
siiaie, sed lempore. Receus quippe quod hodiccom* 
pietur : quod autem diu exspeclabatur AuU>iuum est. 
Nam quia de Abrabam opportuoitas sermonis exorta 
est, qui auctor utriusque TesUinenli legiiur iiuiilu- 
lus, Yetusii [Alia leciio, Ycteris] scilicet ialromitlendo 
circumcisionem, Novi vero placeudo per iidem, in 
illo Judjeoruinianiummodo, iu isto autetn multarum 
geniium paier : experiamur utrum Evaageliis de 
Citrisii gcncraliooe concordet in quo se patrem gen- 
Uum recosnoscat; an xteruitatem bujus ipsius sobo- 
lis quameiat goniturus, Inleliigat. (Jirum se junior«m 



Aiit quae cansa femoris, i:iterpo$)ta Dei :>c DonHui 
jnentione jnrandi ; nisi quia per iilum Deum ac Do- 
minuin cueli quem inde sxcula videbaniur pioialura, 
juraiuin esi? Scis ergo nimirum, cui prosapiae non 
lafii prBeemineai ipse quara serviat. Novji qnippe 
quid in corjjore suo dei>eal adorai e : inteliigit meiil- 
bra, <;a3e contra biimanara consuetudineui speciait 
honore veuerelur. Post quse praecedeftluira iiidicia, 
miracuiasubsequeiittim, licet plurima testimoniorutn 
de Cvangeliis aposioiisque {iromamus, meiuO ad ot« 
limum, qnod cum £atyciiiam ncc pairiarchalibn» 
iactis, necdiciiA propiietaiibus exciienlur, si Moyseiu 
£t propiieias non audierint , nec et «|i(i ox xnorUus 
revcrsus est eredeiU, 

EPISTOLA III. 

AVITCS VIEXHSHSIS EHSCOPUS DOSUIO «liMKiaADa 

BFet. 
?uto nuiw: non parvi oper» pretium esse ino* 
li^nti , si octasionem quae prxsenti t«m|>ore in 
abrupt» diversitails laitabundum virus erupit, pa- 
gellx praesentis mentione coniingam.Quioverai erfso 
post * Acacii quondam Constantinopoliuni iAeer- 
doiis excessum, mali ejus quod expugnanduni su- 
scepimus, puliuians ab Eutyciieie persnasio. Cujus 
idem Acacius, ut eetsiiudo vcstra poiest iiabero 
compeiium. amator magis ircpidtis qnam asserlDi 
publicus eral i laudans quidera quie abiiio rcpererat, 
sed pnsdicare ea devolo tuuc iiaque impoliuto po- 
pulo noQ praesuraeus. Pre cujiis oi^uuibfdtlono Rg* 



nepote cognoscat: utfuranam redemptori, quod se ^ niemi «imulaii, ob graiiam imperatorig Mrculi sui, 



ante Abrahatn ponit, et ipse coosentiat : ulrtim sioo 
siipercilio parenlali, reverenter impenderei miuiste- 
rium senilne corporall exorio creaiori. luserai se 
pauiispcr ieco prsesenii illa obteslaiio, juramenii 
fid-m poscetis, sed sacrameoia pitteiacieus, qua dis- 
pen.^atorem domus su« non sine mysterio graiiu: 
siibseqneniis adjurans, Pone, Inquit, mauum tuatn 
lub jemere meo, el jura mihi per Dominum caeli quoi 
»0)1 accipiai uxorem ^tio me9 de (iliabus Cama»i 
{Gen. \M\, i). Dical miiii, quseso, qux jurisjurandi 
rcverentia puletu«.in femore. Quod sl ^ersouaiiicr 

* Primis hic annis sapere visus e»f , et pro synodo 
Cliaicedonensi dccertarc cooira Euiycbiaaos. Muiaio 
(losiea cousili^, quam graves in Rcclesia turbas ex 



non impunitus taoiummodo, verum et indiscu^os 
iuleriit. Hinc se de itnpendi nda defnnco eomnui- 
nioue v\ conurariuiu vulgi, imo, qiiod aSperius foit, 
ei sacerdoium studia dlviserunt. £t ut qui-qu» 
recte aut prave de fidei ratione conceper»!, iia 
etiaia de prxdlcatoris prxteilti memQria &eniiebal. 
Tracta est interltn, nou per iuaiiUcsta sed subiia, 
nec tam separatloDe quam simuitate d ssensio. Aciutn 
est igiiur ^ cum r^e Orientis anno superior», ul 
hinc cum eplscopo urbis suse quasi teni coJioquio 
cl blandameditatione conferret. Est auieni itiic^ cort' 

pbeus episcopus, qiii ut Theopaschitdnun iineresim 
qtia laborabat^ iuduccret, ciaitsulain hanc adjecil 
Trisagio : qua scilicei Deo trino ad quem superiora 



ciiarii, vfti occulte, vel aperte lisdem adUaerens ad- j) speciabant. ascribi passio yitlebauir. Cui nialoul 



versus sjnodum ejusqne deiensores, deciarant pon - 
tilicum epistol«^ lumSimplicii, qui eum ad meiiorem 
mentem revuc|ie conai^^is est., luin Fellcis, a quo 
iaitdem ob pervicaciam damnaius ei anaihemaie 
percussus est. Cpiscopaluin lamen, favenie Zeuone 
Augosto, adobitum usque rctinuit. Deluncti porro 
Acacii oomen Felix e diptyctiis dcleri pisserat : de 
qtio varia rursus iuier episcopos studia fueriiut, et 
vix taadcm ul Conslantinopoii expungerelur sub 
Uormisda inipeii-aiuin est. 

^ Cuffl Anastusiu itn{)eralore anno Cbrisii oii, ut 
sequeniia d^mousirabunt. 

« Trisagium hymnum prima omnlum usurpare 
c<rpU Theodosii Uinoris xvo Ecciesi;i Constaniinn- 
foliiana, sed sine illis verbis, 6 (rTajpti>9et; ic r,uit, 
«>i>}cov r/jiitt qu* loiic Itinporis ignorabaitiur. Addi- 
tiuuis cuiiH auctor Aauocbia; po«iea fuivFetrus Gua- 



mederetur Calendio, Gnapliei iti essilium pulsi post 
aliquot annos successor, ciausulae ilii prremisit x^^^^t^ 
i3xff£>.£u , Ckriste rex , errorisijue aiisam duobus ver- 
bis prKciderat, nisi Gnaplieus ab eMilio rcversus 
scdique restiiuius, iisdem subiatis pristinani lstl>e(i> 
rediiitegrasset. Tbeopbanes in Chronico de Calctt- 
dioiie : Tw Tpurecyita 7r/90ffe&rj>:£ XPISTE BA2IAET, o 
(TTKvc&jQstf 5t'>ijx«j-. Uirpoi Ss T«i:>iv «v£)fl<k>v ircpui^t to 
XetiTTE puaiViv. Ila>c Aiitiochix. Consiauiinopoli vero 
Anasiasius iinper. una cum Timotheo patriarclia» 
idein Gnapbei adiiiiamenium in Trisagiurn inferre 
conatu», posl varios lumuUus, csedes ci incendia, 
reclamanle popuio orihodoxo, conseqni nihil poinit, 
ut docet MarcelUni romitis Chronieon Paulo et M'!- 
S( hiano consulibus, id est anno Christi 512, in qiiem 
iticidii annus Anastr-;»' **% cui haec eadem assignai 
Ibeopban^ iu Chrt<i>'CO : ui>i et Timolliei quoq.ue 



2H 



S. k\m VIENNENSIS 



Sti 



»aesu<}« in ced«MU notHlium civitaium , suppii- A nec ini)4r«nSj sede profMillUur : sicul kgunuf qito* 



CalieneKi cum bude difina iuter aiissarura iniiia 
ceiebrari : q^aiu tania devotidiid alqne alacrtute 
cofisona^ piebts clainoi^ atioHii, ui oredsml noft inui^> 
riiOe oir.ne solTragiuia sscrificii snbsequearis pf9- 
fDi»so hujus deTotio&i» ubsequio placituruu). SappU- 
rsiiouiB ?erG i^ius icMm parteni, licet pieiaii mh'!» 
noiissimam, in ioco, sicuti re» postulai, su^eren- 
liam puiavi. '^710« e ^ths, «ywf Urx^f»Sy «ywf ^i- 

r:^a,-. haque sicui iasttsiirralum fuerat priaeipi, et 
ip e itisiuuat &iicerdot', xtil in quereiaoi veiiire, oui* 
iajii Cerl de icbisDiaie mentioiiejn, si boc quod in 
ipsa oratione animof aliqnantulorunt mdvebat, a 
{triccipe obsecratus anlistes aut juberet aut ptffotii- 



d»iit ioco Scripiurx : &\ ptctavmi vir iu virtMti, ora' 
bU ffo eo Mcerdos } quod si pecCMii sscerd»* inDetan, 
qttU exorairit pro eo {i Beg, ij, 25) ? Super outnia 
\itfo deUcia speclalius in D&jna peccat, qui docirii»» 
apMiolic^e eontradicem, a regula veritatisexorltiiat: 
sieut nibii est gravias, quam si esecus^ {irifsumpto 
ducaiu, ex prjBdicatore itdei iocipiat esse desiructer. 
Vos modo perpendite ainentiaoi toiius bxresls ia 
uniu& reprobatiune sermonis. in quo parum esi qiu« 
dem qw<l auribu$ putetur abiaium : sed totas cum 
verbo illo oatitolic» veiiiatis sensus excluditur. « No- 
luni eHim a nobis ei qul crucifisus esi suiipli-«ri, 
ut videaiur tam ^ oihil posse ftracsare perscna li» 
roinis, qaam nihil poen^e paU poiuii subsiaoiia oui-^ 



feret abrogari. Illud oaoieste qoespiam ferre, quod ia ^ jesiatis : quod quid est aiiud quara odium pro dii«- 

fma pro^dicatir.nii ipsi ts parte clameiur, (n:«vjM^2; 

ii ■niiiit r/ir,v<i-i i-j.tt: : (\nod Laliue inieiligitis dici : 

Qui crucipxus e$ prtpier n9t, aiiser^e twtis. Per- 

soadetur episcopo nugli|;ei)ti, aec usqut «ic ducto, 

ul tanuc uHus, periiideque toUus Ortenlls patiiar* 

ebam decet. Coiici^^it igitur aique dispoait, soiemnis 

iiujiis pr«conii ia^aute defiaitienem facturus : e* 

inaxime eiEectu, quo res, nec de canonicii Scripturis 

iradiia, nec apo>toIorum teinporibus insiituta, etiam 

cc4iur« vuia populorum facile videreturposseaiuuri. 

Sed * ubl priinuBt bjfmnus iuEcclesia caotari sotiius 

uliiina «raiioBii pade troRcatus, minus audieniibus 

sniisfecii, quidquid puiabaiur ab Eutycbiaois bscre- 

ticls concipi, patuit toium hoc ab episcopo praedi- 



ctiooe reponere, ei convicia pro beneficiis repensar»? 
Ia9«rta esl namque bumano corpori digniias sopdr» 
norum, Deus quidem uoa subjacet cruciatul, sad 
divinitas interest passiooi. Dei injuriam cntcis tem- 
por« mujtdus diurnis fuscatus tenebris eipavjt : in 
cflelum peccare Judxos lesiata est terra qus iremuii. 
Caret conjectura qtix per necessitatem veritas fui- 
get : n«c se sffirmari a QO(>is eispectat, ciim salva 
sibi auctoritaie sufSciat. Audi^mus ex bisApostolum 
protcstantCEU : Qui st, inqnit, cognoscerenf ^nunquam 
Dominwa maj4italis cruclfixissenl (/ Cor. ii, $ ). S«i 
diserat hoc prios eUam ille propheia qiii ol> pr«sc «R' 
tiam futurorum cognomento Angelus ouncuputiir : 
Si a^H komo Deum iuum, qvoniam vot agigiiii tag 



cari. Quls emm lidelium aoo jure movereiar, au- ^ (IfaABcA. iit, 8)? Rogo quis conlenlionis obsuculo 
uiens crucitito pto nobiSt ut mlsereaiur, Bii&ime tam aperia sibi ob>truat? Si Doroinus majestaiis 
»Ui'plicanJum? Quld multis? creiceBte sediiiotiuin pepeadit tei affixus esl paiibulo, dicat adversarius» 
proceila. dum insistii populus, nec obsisiii 4ugu$tus, cur bominem noa ro|,'emus in ccelo? Adhuc quippa 
* aniiqoa sacerdo>, quodque magis dolendum esi, coelestem potentiain incorporis sec e:o reposnerat. 



Cunimoniioriiini commeinorat, quoid ipsum eeclcsUs 
omtiibus iinperal^at : 'u^lm y.al Tt}i^to( Bi' Vf^jpik^^vj 

T^taaiyiov fv rau{. nrxlf utri rni Kf/^airntrii slmvj. 
l!..tdeitt babet Anasiasius in Uisior» ecoiesisatic^ . 
Qu» a nubig omuia idcireo prxiniuenda fiierunt, u 
rx kis Avilo qui diversa oarrat, iuipositum fuisse 
deiuceps agooscainus. 

"^ I^ou nffendebat oriiiodoxos, ui vtdimus, s^ars 
Uxc ima Tris^<g!0 detracta, seil addiu : ueqiie Euij- 
«itianis favere poterat, si truncaretur, cum itiam 
Unapbetig isise idcirco adjeeerit, ut Eutydiianam 
l>.L>resi« stajbiiiiei. Nec propterea kymBu banc addi 
it<jn ferebaut orthodoxl, quod Crucifixo supplican 
4ii!n negareni, ^ed qtita Deum cruciGxum per iidiic 
tts ru< tiai); Ttieopabcbiix Eutycbi^Qi. 

^ MaeeJoiiiutii ab Anaslasio sede CoBSiantiaopoIi- 
ta.ia pulMni eique suffectum TimoUietim con^i.tt, 
Secundino et Feiice consuiibus, boc ^t superioie 
•nn« quam de '^daa^ii additafflenlo Ana&tasius ct 
.TiiiioiheiiS turbas ctenut. AlUe igiiur essiiii causse 
/uerunl, et Aviii bac ittiam Is parie nutnt narratto. 

« Ciiri^to pro auLis cruciiixo sunpiicanuum iienio 
u^qiiam recte seutieiis uegavii : seU snpp Ication(m 
liatic Trisagio subjici nou proi^bant. Qoa de ru ut 
F.sc^rpiis Pboiianis cap. iiii (iissereiis Kpbrjcmius 
piUiardia Auilochenus iu epi.siotu ad Z^Miobiiiin 
ktbntasticun), ut Orietttaies stt >3 excuset, Cousianri- 
iu>puliianos atque Occideniales aiti quia Trihagiuin 
a4 Triiu!at«w r«feruiu^ propierea « arKj^ht^il; «t 



«itSf , qvi crucifixu* e* pro tiobis, addi non sustinerf, 
iie Triniiaii atlribui |»s»io videainr. Orieniales vero, 
eum Trisagtuin ad Ckrisium reier»nt, culpa vacart 
cum !.itlti ciual, Cm crutifixia e* pro uobii. Qu» i le 
quaoqiiain fal»o, ut apparet, de OrienUlihus scrihii, 
cum ex Uatnasceni eplstola -rspl Tcttretyiou comper- 
lum «il, velertS oinnes semjler de Deo triuo, iiun- 
quan de F<lio tolo bymuum faune aceepi«se. quem 
et Tfii«5t/ov ea de.cairsa iiuncupartint : ei Gnapbeutn 
reririBt si», Cb* 7r,6o«6«xjjv istam adjecit, non FiUiun 
in ne&ie tebu^se, sed Deum, quem eruciTtxu^t cum 
Tb«ftt>ascliilis asiruere studehat, Quanquam b«c, 
inquaBi, lus< babeiv, iniiciandutn taaiea nou vide 
n Hir, ifi Guaphei additione. si pravum eji»a consilium 
demas, iacomtnodi uihjl fuiurum : iu nimirum, ut 
post Triniuii* lau4»tionein. convefNO ad rUitini ser- 
nM.ne, ttis illi verbis suppiicetur : Qui aucifixut e» 
pro ucbia, wiserere nobit. Quod ei CalenOi» oeni epi- 
scopum sensisse waoifttiuio est, quando Gnapbci 
addiiioQi To Xsivri SacO^iv priRmisti, et ab Eccle&ia 
usu nou abhorreie agnoscit Damascenus, cum post 
Triaiiaiis doxologiam quae his verhis cooiineiur, 
Gioria Paifi, et Filio, ei Spiritui saiiclo, «ubjuttgi saepe 

ftOleat, T« OrTCtuptufisvTt ^Ou)jiff£l, >•■«' i" VEXf WV «Vd- 

(^T(/vTi, eiqtii voiuntaie crucificcus e*', et qui reiurrextt 
6 moriuis^ qiia? ad Filinm pfoprie sjiectaut. 

* Dtiplcx deinceps cooita duas bareses argumcn- 
tum traciai. Prius boc loct», Cbrisiiim videlicet Dttuiii 
pariier ei homineui tuisse coittra Nestorii veftauiaia, 
qui ^aov «j^irfaTi^v.hom jaem taniuimiiodt» aiebatftiiase. 



m 



EPISTOLA lU. 



m 



atlUuG obituai ex vcnire debebai; adhuc ad iurorma' \ sua vulgi vananlis seatiret optniD. Cumqtfe dt»**»- 

l^esenieiniaepopuluw, a«i onom exyMliw$ prj»cis, 
aui Uojtem, vei cerie HeUam^illmre or«aere fo^es' 
8i$senl i Y»i autm, inqmt, gvm »«« ^ev» i/mi»« 
{Hatth.xn, 15)! Tum pritH^ c«ndiscipiilc>rtHyH 
pnncipium respoosionis as8m»i»«^ fu «, in<|nit, 
CAmttu Fi/iu* Dm viitL Sumceye pUine poiaerat 
quod confiteiur hic Petfas, etiamsi hoc non tam 
niatjife«ia responaione confirmaseei Cfarietus. ffeatu^ 
tij inqujl, Shaoa Bar J«»«, ifuia cero ei sanguit non 
reve'aviuibi, $ed PaUr meut,qaiiiicelisesi{ikidA^), 
Beaiu« es, inquam , quia ut De«m cerneres, nw 
carnem laDiummodo, sed el ^guraem cen«Hisii : 
nec refelandeoj libi gforiain meao) lineamenia sum- 
pli corpori* obtuierunu Noa avertistl geuej^fce 



litmem noslram e\trcebat bumiiiialis studia eliam 
in opere ciariiaiis. Cum Cananasa quaedam, creduli- 
laiis quidem tsraelilicae, eed getui& aiieuus, virliiie 
viriii, petiiioue iaudabili, obstinaiioue «ictrice, 
Cbrislo pro fllia suppiicarei : Wmrere, ioquiens, meit 
fili David {Maiili, xv, 22); vicit hic sensu& ioteriore 
fiapientia sexum carnis, supra iiomanum senlii in 
bomine. Non acquiescunt Euijchiani docieres ei qui 
piopier oos crucili:(us est suppiicare. Ista in crucifi- 
gcu4o et diviuitaiem precata esi quai uoii poierat 
mori, ct tiumuuiiatem quu3 poicfal susciiari. FiU 
Vavid earoea} rdMoat; ouierere mei Deum decla- 
rat. JDuBiiuus cceli iovoeuus est in viriuie : auclor 
l.omioid ¥ocatu» est i» geoere. Longe jam, ui opinor, 



posi morten David, de cojas semine lerrii per Ma- B mentis aspectum, qnod e( caroe proiaium est. fieU 

Pater meus, qui est io coelis, revelatit tibi FiHum, 
cui adb«rel iti terris ; ciijas gloria paaperiaie uunc 
lefiiur, cujus honor cootumeiiU ounc ceiatur. Pen- 
debat siquidem in iigni salutaris excelso triumpbaU 
praeemiuenlia, niediatorii ao$iri oorpus aliaium, ei 
uuiuscujusque senteniiara de cordis penetralibus 
viriussaluiileri jiipiiis exigebat. lojuriam ilb deri- 
de^t. Eccequi desiruebal, inquii, lempium Dei, ui 
tilud irlduo susciuret ; altcr aceti potionem ferino 
feiJe corruptam spongi» pocolo porrigebal ( Maiifu, 
xsvij, 48). Ipse iamen servaos ioler pcenas bumioi» 
misericordiam Creatoris, dolen« eos pro quibus ve- 
nerat adbuc sub lempore ipsiiis redemprionis errart» 
clamabat : Paler^ ignosc4 ilih, quia neaciunt quid 



riam Cbrisius effu!slt, tcoiporum «erie steaimati& 
"egii prosapia dueebaur. Posco oanc, bll proavo» 
rum suece&sloulbtis ac nepotum, ex ittemorato patre 
usquead virgineua ieium toto derivate bserediiatis 
accessu, phaniasatatis Uttea ducatur, aio traducis. 
Porro autem ambiguo caret, quod et de gdoere caro 
vera processit, et pbaatasma genus haS>ere non po- 
tuii. CjEperiamur tamen, utrum spreverit Cbrisius 
praefaue Caoauttidis io oralioue sermouem, «o for- 
tassis exasperoi iuepiiam supplieanUs. suuiier, alt, 
magna esi fidei tua : fiat libi.sicut vts. Si isia Odes 
est, uJique uiagna si coastat, ooa erit recta ; altera 
ccrte faerat ad mairem tita respoasio, cum comi- 
tanle discipulorum cboro festis nMj)ti.a!ibus invita- 



t!is, deficienle yiito ad faciendum miraculum posce- ^ faciunt {Luc, ixiii, 34}. Quid esl, nesciunt quid fa 



rctur ; atqoe illc : Quid mihi el ti(>i est^ muiier ? iu>n 
duin vemt bora mea {Joatu ii, 4). \elut si dicat ; Cor 
itlud lautmumodo quod peperisli esse me credis? Si 
boc solum mlu puias coustafc qu^d carnis est, oon 
possum Gompiere quod cxigis. Subliwia hasc qu» a 
liie requiris de Patre atiali, ooit io matre suscepi t 
furmaio in te corpori, debita iafirmit^iis iostitutio> 
ne, opera virtotis injungis. Beae tse putas posse 
qiiod petis, sl te, slcui. mei corporis, ssc matrem tui 
iiiteiligas Creatoris. Quod si soiiuu te edi Jiose iioau- 
ncm velis, iioniium venit hora mea, Menu> autena sie 
iueplus reputaodus est, ui Istud quod dixii, Rondut» 
renii hora mea, velut errore gentili, eongUtutis Tclil 
fatalibus appiicare. Ad ioteUigeuduD) bora iltlus 



ciunt, Risiquiaereduot se solum hominem sdduxisso 
judicio if Ignoral quid faciat, qui nou genlit in cru- 
ciuto corpore majesuiem. Et si illi solius matris 
fiiium interneere &e credent«9S quid facerent ign«jra- 
bant, cur adbue hodie £ui;cbes ignoiare se sima- 
iai, qeod si iHi lunc scissent, Cbristo et apostolo 
protestante, nonquam Domioum gloriae crucifixis> 
seoi? Unde quod bic Domitius uescieotibus opiat 
ignosci, coDstat expertoruio conscientiaB uott posse 
coueedi. Ao forte miramur, quod tam evideotar 
Christus passionis su£ mysterin» digoaisr expo- 
ncre? AustiB dicere, Iiabemus hic adbuc amplius 
quod BDtrari. Comiuta est, ui iegitis, ^ominicam 
moriem circurapendeutium latronuai coRJiiiicu cro- 



niysterium 4iscreiioaera polius requiri conveail, *' ciflxio; quos taraen teiaeriias crudelis Judicii, B<>n 



quaaa decrctum : quod c»m ipsa quoque nostrse mer- 
taliuiis couditio noa eiigatur, sed omnis status nostri 
nccessitas guberuatoris pTpetui sit volunus : quanto 
magis Christus, qui potesutem babebat ^oefidi 
aiiimam suam, ei ilerom sumendi eam {Joen. x, J8), 
nullo se faii voiuil implicare pfacscriplo? Sed cum 
veueril subeuiidibora patibuli, apparebunt cislestiai 
qu« paicf genuit, et corporea qux alvus effudit. 
Ergo cum ipse Dorai/ms bic, perficienJu iniracttlo 
aotus divini, ijou repuleril geiiitricem, sed instruxe» 
rit ignoranie!», videainus quid binc cum Apostuiis 
Siiis inictaiu impensiore conluliiric. in!errogab.Jl 
autem cos «jwcJam Evaijgeiii loco. quae dc pc/aona 



servilis ealpae meritunn, coxquaverat innocenli. N^m 
euim poterai saueti germinis iororruptuio t:itoreni 
vicioa: poiiuiioois borror aspergere : sicut et soi, si 
r»diuRn iu faeculeuta dimilui,iiiUcium prorsus nesdt 
seiiiire eoatagium. Horum igitur unus iatroQiim, 
longi tceleris vitam brevis compendii fiiie periniiUns, 
ex ioterreclore medicus, mariyr ex fure, nextis 
membris, criminibuS absoiutus, fixusclavo, iiberaf-. 
fectu : Domine, iiiquit, memento mei, eum veneris in 
regnum tuum, felicis beatitudo ie>timouii! o iiielfa- 
bilis fortitudo crcdendi! Non istum, ut divinilateni 
in homiiie senliret, signa viceiant; sed virtutisdile 
ciionem iufirmiutujn collegit indicio. Coficupivit iu* 



21- 



S. AYITl ViEiSNENSlS 



216 



\oraresimitiierTincttin\, ct adhucEuiycliesorarede» A comoientitium, non ptttuii livure simuiattim. Sed 



hpicilsnlilimaiiim.Oiieuuieni illeconlreniuli: regiian- 
icm isiefasiidii. Isie mortem non tiaiebalajudieaiuro, 
cwm ille vitam requirai a moriuo. Sed ledemptori 
suo squalenlis veierni moreiflcatione cota|>assus, juo' 
xit dominicae propriam crucem. Adoravit expertem 
culpae pariiceps poenae : dudum invadendi cupidus, 
mutavit vo(a praedandi : armalus trabaitbus clavis 
vim iniulii regno ccelorum. Infellexit ia Christo 
pauperein Inciipielcm, vicinora invenil quod lelleret 
luido, suhipsit venise pleBitudiiirai, rapuil ionoceDtiae 
portioneni. In ii^jno Deum contultus, iu ceelo lioini- 
nem consecnius. * Jam porro, quonlatn transacta 
p.issio docet tionainem venim , cruclatum doloribos, 
tatronibus comparJtum, confectum sitpplieio, tamu- 



eiium iii boc prupheta: sermoue evidens gentinata 
suLsiamia! proprieias invenilur. Vere, iiKpiii, lan§uo- 
ren noalros ipse tulh, et (tolore* /tostros ipse portatH, 
Duo suDt ista, quorum au( Deus solus, aoi h<une 
solus, utrumquc non receiit, sed uuum Deus, aliud 
possit Iiomo. Dlcindo auiem propheia : Ipse langtiores 
tulii, ipsedolores poriavii, unum evidenfer expressit, 
qui ex diviiiiiale consiaret et corpore. Languores 
eiiim qiios Adx s^uciaia progenies ex vulnere cor- 
riipix urtgini3 aUrahebat, iiie solus sauavit qui santini 
aii.ie condiderat. Dolores vero noslros ponavit, qiU 
dcsuilare prxlia passionis, nisi crucialibus aclabore, 
non potuii. Quoclrca quod ia natura malum liabtii- 
mus, tulit Deus : quod iu Oirpore Qaalum patimar. 



hUQiB sepulcro; perb«c orania phaotismatis asser- B periulii Chrisius. Uiide respicicndum esl hic, quan- 



loriba» a.«»umpti corporis veritas eontradicit. Quos 
cum io Christe uniias utrit»que substantix perspicua 
lestimoniornm luce convincit, omaem qux in conse- 
queniibus replicatur, dominicae seriem passioois 
Itbaniastica henoris eontomeliosi molitione pertur- 
liat: asserentes qno4dam nebulosi corporls exstitisse 
iigmentMa. quod pro redemptore nostro injarli% 
poenarura dolorumque videainr oppositum, et per 
iaanis bominis simiHtudinem, poems quas mnjestas 
inciirrere nen pessit, addicia quoque vera caro neii 
rxstiterlt, quam exsecratur populus, cruciai judex, 
pulsanl verbera, quam contumeli9 illudunt, spinse 
iraospungsnt, eui calanns iUidi:ur, fi^iiur clavis, 
iianguis escutitor. Adiinc cum omne quod spei esi iu 



<um Etlychiani ^ Bonesiacis burathro profundiore 
mcrigantur. Illi Chrislo divinitatis honorem tantuii)« 
modo adimunt, isti et eorporis veritateni. Photinus 
liomiiiis personam nos adorare deridet, bic nebulam. 
An forte hseretici bujus ipsius iilusionis esordiam ali 
ipsis iii Cbristo sacrx Qativiiaiis erepundiis ordiuo- 
lur, ac perinde faisum erii, quod jacuit in pannis, 
qiiod apparnit magis, quod plamtit in cunis ? Taeeo 
reliquos iu succidua aetaie profectus, quibus divinau 
pariter humanamqne natnram complectens, lassitu- 
dinem refeclio pertulit, crusolatio lacrymas effiidit, 
luxdormi^t, panis esuriit,rons sitivit.TaeeopIanctum 
illum quem super defunctum Lazarum habuit [Joan, 
XI, 35), nntequam eSec u resuscitandl osteuderet Deuni 



solo redemptionis noslrae mjsterio collocemus, nec ^ prxmisisse humanse conditionis affeclam. Quod si in 

dubium vocatiir qoi tanta prseslitit, necesse est «t 
amblgua incipiant esse quse gessit : ac perimie falso 
se putat sanaium paralyticus, claudus erectum, cir- 
cumscribendus solis radiiis, quem cxsos ab utwo 
posi nativi carcerls tenebras inluetur : aut hec phan- 
tasmaie Lazarus ipse deiusus est, ul cum iiiter mor- 
toos dormiret, jam resurrexisse se crederet. Quod 
si bsee orania vera esse recipiunt, et solius psssionis 
injuriis contradicunt; re.«pondeant ubi lunc fuerit Fi- 
llus Yirginis, cum umbram tentti nube falleolem pro 
se ofTerens, quem pro nobis putamus offerri, vana 
sui specie el persequeutes falleret et ftdeles. Patrein 
quoque faciens bac illusione meudaceiu, de quo Apo^ 
sioliis ait, quod FHio suo non pepercit, nd pro nobU 



ai aliud jiOjtrom revlviseere, quam Dominum necem 
)>ertQlis$^ : falsum est quod sua incarnaiione nos 
salvat, si et iioc in dubiom venit, quod toleranduro 
pro Dobis In caroe susceperat. Veni poiius, sancie 
Isaia, propbeta quiJem tui, scd evangclisia tempo- 
113 nostri r veni eeleriter ad iuendain contra Euly* 
efaeiis meiida<ia Cbriitianorum SMlotem. Dicere te 
delChri-io, invo etiam jurare non pigent : Vere Um- 
guores noslros ipse tulH, el dolores nosiros ipse porttk- 
tit (Isoi. Liii, 4). Et: Livore ejus sanaii sumus : noo 
incijcndi faoiltate secura, sed volontarie pro uobis 
iloiendi veiiiate suscepta. Si veraeiler dolores nostros 
ipse portavit, ]am et nos securi sumus, quod veros 
(iolores cenuuentiiiura phantasma non pertulit : et 



M livore ejus sanati sumns, in^ssum coilatam raibi " iradidil illutn {Rom, vui, 5i). Quem liliti», si no» 



saoitatem invidet falsiioquus livor. Caettrum recte 
omiii defiBitione eoncluiitar, quod si potuit esse 

• Hoc alterum capui disputationis, Ciirisiuiu vero 
el cOnsiibsiantiali nobis corpere praeditum fuisie 
contra qtiam sensii Eutycbe&, qui Octitiuui illi corpuSt 
ei piiantasmaii siaiUe iribuebat. Unde his quoquo 
Avii! episiolis qu% (Jeliriuni iioc refulant, tiiulus 
olim Contra Phftniasma. Par itaque, sed coniraria, ul 
Leontins monachus observat, iu Christum impietas 
^'esiorianoriim ei Eutycbianorura , Ot fiev ^ap rr.-j 
Seov^rx, ol Sirr,ii u-jBpuTzorriru loz/jo-st /s^oyo-tv eTvKt sv 
'Zoixi.pt- Itli enim, inquit, divinilatem, hi litimaiiiialetn 
opiuione tenus et pba&tasi^ Servaloii asserebant. QuarC 
sciieulrosqiie^onnusabbasEva-mouoxiTi/.^appeilabat. 
Nam et Dociias quoque iiios qui id genus pbantasnta 
i'!ducebant, vocai Theodoreius nosier lib. v Hareii- 



verum? quomodo tradtdit, si coilusit? quaiiter noa 
pepercit, si dolore probibuit? Vei cerie, qua Ddminus 

carum Fabularum. Ubi eumdem de Cbristi corporo 
locum tractans, iisdem quibus Avitus argumeatis do- 
cet , pati et mori , esurire et defatigari corpus suurn 
permisisse : 'lv« pjSeptiov ),«€Mflriv «ifopnriv ot AoxtTw 
zf KTuvKt Toij ^fjStiv; • TiQv tuptsiv '. Sc fjiuflm ansaiH 
haherent Docilie, quo fatsam hceresim confirmarent. 
^ Bonosus Naissit.inx in Dacia sedis, ut iiO>tra est 
conjeciura, episcopns, caiholieam deserens, ad eorum 
tr:insiit haTesin^ qui Phoiini venena sectal)antur, et 
Cliristtim Deum negabant, iiomiiiem t:iniuin pradi- 
caiites. Donosiacos ejus discipulos vocant eiiani 
concilia Arelaiense n el Aureliauense iii ; Uregorius 
veru niagnus Bonosianoi, iibro ix, epi^iola 61, ad 
Quirinum cl alios cpiscopos Uibcrnix. 



2!7 



EMSTOLA m. 



m 



tta»icr mtfMe Anims «If, q«i non poiuil non ali»|ua«- A saiio : el wctu convicUis est, quod addiiur caco. 



iittiini niortmii pro inalris luorialitaie dei>ere, sniu' 
tuius conJiiioiiaro oi>eundi iegiiiinafn, se«i corrnpiiu^ 
ncra pro resurgendi instaniia non visurus? Quam le- 
geni utriusque naturx signiiicavii fel isiud, qiiod 
giistatum noluii bibere, dum moriein quain «x Adaro 
parente omnes debemus, pro diviniiate noluii bibere, 
sed debuit pro dispeasaiiune gnstare. At vero cum 
faciuni est quod AposloIus dixit, quod resurgemOiri' 
stus jam ncn tiiorilur, el mors ei uUra iion dominabi- 
tur {Rom. ti, 9); audeai «unc, si quid valet baereii- 
€us, nui Cbiistuoi sioe beo, uiit siue bominc Deum 
couflleru Abfucrat snnctus Tbomas {Joan. xx, 24 
seq.), cum reversus Salvaior a ntortuis prseseniia 
vlsibili praeslolantium discipulorura vota repararet. 



Sed carei remedio sponte petiia deUIiias : quidquid 
libei medicaminis oeuiis lip|iieoti5us imponaiur, cu- 
rari iion poiesi qui cecaius ire delectat. Aut quis in 
lali obsiinalione usus oculorum est, qui verum esse 
reiiuilquod annuit visuin? qiwsl non minus sii Deurr, 
peneirasse couclusa, quam bomini paiuisse cflelesl^a : 
qui lamen suis posi resurreclIoDem sape tesiatus 
est : Palpnie ei videis, quia $piritus carnem et osta .^on 
kabei, sicitl uie videiis habere (Luc. xxiv, 39). Quid 
Eutycbi tam clausoni? quid contra^pbantasmata tam 
aperium? velut si dieal, molem ossium carjiiumque 
species ventura non recipit. Nob.iit se, vel solum 
quemljbet virum, hoc esi sine corpore, spiritum 
dici : sed u» lalem recognoscaiis in judicio, qtialein 



ct vacillaBtem quodammodo fidem suorum revale- B redisse coospiciiis e sepalcro. Unde jam posi pas- 

sionis teriamina triumpbaior nibil quidem babuit, 
quod mundanum indigeniia redivivi corporis postu- 
laret. Non iili quippe aul fames ciburo, aut potum 
sitig, aut requiem labor, aut somnura poposcit ope- 
ratio. Quae omnia non solum in capiie nosiro, quod 
esl Cbristus, exigua illa parvl teinporis morie deco- 
cta sunt : sed eliam in nobis sic usque ad obiium 
valebuni, quod resurreciionti finientur : ei tamen, 
utdicere coepeiam, cum membra illa domioiea, nuUi 
jam iiidigeiitise obnoxia tenerenlur, ad suspiciODCiO 
pliautasmatis suorum cordibus esimendaro , etim 
apostoiis visus est, cibuio jnssit apponi, quibus coo- 
vesei commissa benediciione dignatus est. Quod fa> 
riebant iili adbuc pro redemptione corporis, (ecil 
benus magisier pro tesiimonio vetitatis. Nisi forsilan 
dicat phanlasmatis prscdicaior, caliginem illiin, 
membrorum speciem si ductricem, qus npponebaniur 
a^sumere, nec esc^m iilum pignoris saiicii iu domi* 
iiicwQ corpus sine onere corruptiunis inlrare, seU 
ininem ventrein ineerti esus gravare ponderibus 
Qu<'m certe pasium faliens imago, aut futura est si 
siiiiripuit, aut noa esi aeria, si coaiedit. Scio {ainen 
quod non a'ter quam Cbristus. iiiter suprem^ cibi 
iilius inontmenia lestatur : Quia oportet impieri omnia 
qws scripia sutU m lege si propkeiis ei psalmis de me 
{Ibid., 44). Et nos pauca exemplorum «|usenmui$, 
cora ille omnino Scriptunui^ ia bq« dicai uniiaia 
compleri. Et po$t keec, inquit, cum benedicetei suo$, 
{erebatur in cceluin {Ibid., 5i). Becede procul, Euty- 
cites, cum prxsligiis quas animo concepisti. Solus 
hac i)eoediclione eareat, qui se a pbaniasmate au4 
beuedici l;elatur aut rediaji. tnterim fer^tiir ia 
coeluni Filius bomiuis, qui erat in coeio duduni prae- 
scieuiia, nuoc natura. Mec aliqiio angelicse manus 
auxiii«, quanquaiA periari dicatur, indiguit; sed {»• 
rebat inatris Olium fiiius patris; iba» quod Ddus era!,* 
I^uod bomo, ferebatur. I^tebat redeunti porta eoelc" 
stis, ei Deum suum cunt accessu coiporis rcvertcn* 
te» or:giAul:s pairiact liarilas iavitabat. Qiwi recupto, 
Dta, ia(]uil, angeli astiimwt, Apcsiols sic loquantes: 
Vu-t GaliUnii Jesus iiic qui recepius esl a vobis {Act. if 
II), id est, quem in seJe Pater, seu qnem vos rece- 
pistis iM fidc, iic teniet, quemadntodum v.ditiis eum 



scens a morluis viia corapoaeret. R.eferunl ergo di 
scipuli Domioum se vidisse. Negat ille se credere, 
nec se adbibiturum ullatenus fidem promittit, ni^>i 
coiilomplatione percepta. Transacio temporis inter- 
vatlo, superveniens secundo Jesus, sed jam omnibus 
simul, pacis salutalione prsemissa, arguit iacrepaiione 
iiiiiissima conclantis Aposioli tardilalem : et jubente 
D >mino, ne adhuc parum sit quod visus judicai, 
fidem l:\cius exploral. In(er, inquit, diyiium tuum in 
latus meum, ei noli etse ambigens , sed fidelis {Joan. 
XX, 27) : qui utique inexcnsabiiiter jam pi^rseverabis 
incrcduius, cum paipando reddaris expcrtus. Scru- 
taiur ille digiio vestigia passionis. Permaoebal ut 
innictum fuerat medicum vulnus, et hiulcum trans- 
puncli laleris aditum felici indicio vitaiis plaga ser- ^ 
vabat. Tunc demum in semetipsuia reversus, et 
sancio illumiualus corpore, Deus meus, inqult, tt 
Dominusmeus. Quid, rogo, sacer apostolus de ctele- 
ilibos iulellexit in o^rne? quid curiosac manus atta- 
ctu divinuffl sensit in vulnere? oisi quia jnm pridem 
didicerat, Cbrisium siae Deo esse non pcsse, et Ussc 
ipsa Tuhiera ((uae palpabat, prxvaiulsse quidem bo- 
iniui, fed cessisse viciori : iaraen nec affict-re inorte 
uisi bouiinem, nec vioci a Deo nisi re^^uscitaute po- 
iueruut. Hic ilaque, magno aiiracuiurum stupcre 
coiiclusi , cum audiunt Dominum oosirum recepti 
corporis situ, visibilem ocolis, digitisqiie paipabilem, 
locom quo Apostoli coasueraut clausis foribus in- 
trcisse, ad^familiare coiiimentam asserendi pbauta- ~ 
soMiis, et per fallaccs inanium nebuiarum fraude 
pruisiigias, iliusos bumaBse caliginis qiserunlur «1>- 
lutus. Sentiuut e.im in facti magnitudlna quiddau 
divioum. vigoremque illius .«ubtiitatis, quo foribus 
obseraiis peoe^rjle secreium sine aditu eerpus io* 
traverit, oe coganmr facere miriUcu«a , eciyttiiai- 
scuntur incertum. Quod videte ad quantas!» &|;«ciei 
Divinitatis iujuriara, si vcriiaiis magister, qui oobis 
etiara vei borum mendaeia inierdicii, ipse £acii$ ere- 
datur poiui^se meiiiiri. Procul dubtoeoim mendacii 
geiius forei, si quoJ ipse nosi fuerit, se credi a suis 
velit^ et putaretur ficlum a Christo, quod ooo iicet 
facere Cbrisiiano. Qui ad cognosccMiam uiysierii 
di^pcnsalio.iem et visu instiudus , quod suflicit 



m S. AVITJ 

eunrem in £ce/um. Flabeni erg& la hoo sermone qwod 
•perefli quibus piii)ai$j>ina videtur bss« quod gestui» 
est, si sic veniei quoinodo vi4isii$ eum «uiileni in 
effitum. Ubi videbtml calUMiei quem 4mbiunt, dd- 
versani qaem conftxefuiU^ ubi «d eadem ckvorutn 
vestigi^ qu:s ceraunt, vel tllas inneg Eulychfis «jmu* 
)aios putare desinat, quibus ^st pluQl&smatis Ciirnuin 
8erd pceiiitudine perpetuo torm ardcbit* A4 (iu|u» 
pristinam dogma deiiataniiua), vel corrigendo» ftlt< 
quautlsper, sicut opiandum esi, «eciaiorcs, pauea 
haec dixisse sufilcial : ut cx slminmJiue fesiinionio- 
rum qtise posiuqiu*, eiiam yisi siUi rteoessarie uum<c- 
rosiora perquiraut. Quud si fone priBU^ sctim 
dogoiaiis sui, aot intideliiailspers^verariliwnservanl, 
aul aiiquid novae ujoliiioais aceumuiaut ; siquideiu 
pecuiiaris errautibus mos esi, in obstiaatione per- 
versa semper dicere vetle qiio perear.4 • dabit Deus, 
ut Jussiu vestro, roeoqae XanjuJata, praviias qu» 
adhoc augnieaio accendiiur, uuo et semper «quali 
Scripturarum c«elestlum inagisieriopropulsetur» 

EPISTOLA. IV. 
AoUut Yiennentis episcopui dmn» Gundoimdn rt§K 
Sciscitatio veslra pleim religiojiis atque pleiaii» 
est. Sed quia ii\quisiiioue proposiia, cousuitoi'»» 
«el respondeniis a^iiaa praemisisiis, suggereiidum 
pulo, fuifise in Afrlca queojdan» Faustaoi « eplsco- 
pum secta Manichaium, opusculyrum quorumpiaff) 
rondiiorein, exsecrabilium saoe, el iu uyjmullis 
eiiam sermone lurpisgimorci», liia auicui, qaaniani 
adnoiitem periinet, quasi absiinemissimam viiam 
professus ; el «oa «ocreiam cracem^ sed publieam 
vaoiiaiem jactantia veniosi lumfiiia exaggeraus, 
quftauim poiuit, auditoribus veiiefnatam dispiiUiio- 
iiem vtfiut iadeciioabilis virtulnm servator jndixit. 
Ki quia Iegi»tis, consuieiUi ciildam Pauii»o Burde- 
pulensi, ab episcopo supradicil nominis fuisse respnn- 
fiim ; cujus temporibus Paulinus quidam, Ocos viderii 
uiruiu is qucm niemoratis, tameti periade Burdega- 
letisis , noo pauea slylo caiholico et irrcprelionsi- 
biii fide couscrlpsit : |.r!£fali Ii»retici meuiiimem 
idcirco piKmisip ne Manichaei ipaius Fausti opu$ 
InraustaiTK vel alierani queoi eiiam gloria veslra no- 
verat, ortu BriiannQm, babiiacuio Regiensem, tlioio 
iiomiuU%ccu:arel : siiuul et qui auL cousulero giipra 

» Ailversus'q««tn exstafit Iibri «ancii Augustini, 
iiiju&qiie in alits eiiisrfem operibug frequens mentio. 
Cilerum ei Paulini ad Fiusium episUiIa, etFausii a«i 
ejijs quaesiia responsio, quae nuuc inier Fausi.i Rhe- 
piensis cpera legunuir, quo de Fausto bic agaiur 
ambigi uou sinuot. Bi itannmn hunc «irtu fuisse docel 
Avitiis ; qsjod rion de Iitsulanis, sed de Aimoricls 
Brii.inni» aecipieaditm moauiiUBs in notis ad epi- 
siolam Faeiiiidi ad Muiianum scUolatiicuQi. Pauliuuj 
liic aoien; Ilurdt-gaieasis qai ad Fausium scribit, cuiu 
dc PauJino episeoiM) Nolanp accipi neijueat, de Pau- 
lino Encbarisiici aisf tore intfliigendus vileiur, qul 
et ins» ortij Burdegaleitsis fuii, et Mat.siIia0 Urem 
reiicia pauia cuui fixissei, Fausti Regieusii constid» 
duiiine ali potuit. 

'• Momeniamam Faasius quoqne appellarat, Pawll- 
»ius iubuam. feraiuct&tsr, iii.juit, accede. Suin peccu-' 



VIENNENSIS 220 

A ambiguo quzstionuoii, aut dignus rescripto posterlt 
rcservanda poiu«r t inveniri, Cujuslil»ei taraen eo> 
rum in ntanus vesiras dicta pervenerint. sancte, toi 
licitc, regie vo^ movei*uot. ^ Poeniientiaia, qium 
proprie monientaneam noininastis; id esi ia sejtri- 
ludine qua&« sub ruamenio morlis nccq^tam^ nibil 
aut nuili prodesse, adverea veriiati et admoduoi 
c£uda di^iiiitio esu Apud dtviQam qaippc misericM'- 
dLQDi vel ipsa bamilitas conliienlift dici noB deitel 
fructis carere. QuiA cm\ legiuius, quod quaiitaie viia 
auterioris abf>rtu« quia plerumque coutlngii el pcc- 
care justo», et resipiscere peccAtores, iu ea quis vi% 
judicelttr <|u« obi|us iui teiu^re fuerii deprebensua, 
incunetaiaer ctedenda est vdi ipsa correctiooi» vo- 
Iun.las pUcere, «i ver^sJt, Sed toluin apud c(elest«(n 

B ciementiam fidei quftjijtsue per>sauir. Unde «i IrUei 
iltos operarios qixQ& iqt %U}\SI^» (Uaitk. is, 0) le- 
gids esse conductos^ . ptQ d^vetioius i^rdom» m«rce» 
desi prioribus exasqa&tatn^tiam qtu (ardiutveiteraAl 
sortiuntur. Sicul etNiuivitarum brevissinia {Kieuutud<v 
omeem induigenU» suranuMn ifulao ferveikta merca- 
la, gl^diuin peccatrici» urbis fervieiJbus intnuneotem 
qoew Jam kiui de&iin«io per staoum Jouae prophetfi 
{J0tieg m, iOi dies statuu vibr&terat, repaguio cofk« 
sona: saUsfaciiouis obfudlt.Contradicant auieia exenw 
p)i& hujosmodi, quo$ veriusreddit ap^tila superbift 
turgidos^ quaai conscientla illibaia securos. Hoc ta" 
men ioco quid saspe dolejuo, quia fandi licentiaui 
dignaniini pirssiare:, coQ&tear. Coniristamur noa- 
nunq^nim in hac nostraruin faciiitate, q<u)d reut tam 

^ pretloe^m pro levi acclpere grave discrimen est. 
Cum euim videnttir pfiBaltcutiam precibus ac lacry- 
niis poscere, impium diciu^us denegare. Sin igltut 
contiitgat interdum, nt accepiam qulcimque (xe.ii- 
tentiam, si ganitatem corporls rccipii, aul negligat, 
aut factus sit, ut aposioius ait (// Pelr. ii, 3i), canis- 
reversus ia vomitum, qvi veniabilius onerabatui 
fragilltate peceatl , plecitlilUus «pprioteior abusiofie 
reaiedii; et dicetar iliud quod Auaniie iu Actibus 
a{iostoii)ruiB : Nonne tAMsni libi tuameTtu, ti tU pro- 
mniendo in tua pot^itale pendebai {Act. v, 4) Meliu» 
eit auum, ut ait prcpbeta., nou vsvere, quam vovere 
ei UQ» re4dere {Ecclti. v, i) 1'cde coutraxii coweue- 
ludo sertiioiiie, at douee quisque uostruoi volum 

D miuoius, ex£rceo;cim iiem, humarwi sortis implever^, 
pcemiendam inbilam sum ajnsecutus; $i exciudat pr» 
parie peccatum^an ad imegrum. 6p!o eognoscere. Ilane 
Faustus iniitiien) eiise respondit. Quod falso did 
doret Avitus, et ante Aviium ia eadem Galtl;c pro* 
vincii docuerat Gennadius Massiiiensis Etclesiasilce- 
nim 0«gniatum cap. i$.Pmileniia, inquit, abolerl 
peccatn indtibtlaweT eredimus , etiamsi in uliimQ wlm 
ipiriiu admissorum pseniieai, et publica lamentationa 
peccata prodanluf : quia propoiiium Dei quo decrevit 
$'.ilvare i{uod perierai, $t,i! imnwbite. Et ideo quia vo~ 
lunias ejiit uan mulaiur, aii>e ^emendaione vilee, «i 
tempus concedilur t stee supplici confetsicne, si eon- 
tiuuo viiaexcediiur; rcnia peccatorum (idditer prvsu' 
tnitur ub illo qiii non vull mortem peccMloris, ted ut 
eonteriatur a perdi'ione pisuilendo, ti saturdus misero' 
tione Domini tivat. Si qnis ;!{ner de juvit^ina Dei pi^» 
laie ieHiil, ma Uaiiiimui i;d Siovaiianui isl' 



821 EPiSTOLA IV. ft^' 

compleal, voli wu» dicaiur, Quocirca faleor. in ne- A laium esi illi ad jusuiiaru {Rom. iv, 5). Raib mere- 

liix Tilaitt prxleriiam prostiuiiieriesordeoieiu, Israe- 



eessiiaie [HWiiis uon Mse meiu dari debere poenilen 
liaui : quos si at>sque capiialiixis culpis, « in u»u coii- 
jugaiis copuloi cties supreuia reperia^ ul poie rettt 
liciuirn praesumentes. aec datnnatione dignos potao 
muft, nec a sacriftcio commdmoraiioois excludi&atu^ 
E cooira, si profemm compunetionem saecuio re- 
trahente vacuaverint, quasi Jam aposlaias, id e»l ab 
8iandi flrmitate decidnos, necesse esl a communiune 
suspendi : euia melius sit manere inti*a quaniuiam- 
cuiique saiatem UumilitalB mediocrium, quam ipsam 
salutcm cx loto destrui vioUtione summorum : el 
tuiiu« inveuiaiur cuoa bo/iesiaie m mairjmomo vl- 
ver«, quam easiitaie inenlft»sillicilis licila macu< 
lare. Quod praevidens Ap<^ioius (/ Tim. v, 12), et 
viduas qiue primam fidem irfitai& fecerint, majoreiu 
ddmDaiioaem ddnontians subituras, ' ei personns ie- 
gilimi atque irreprebetiSibilifi ton pace de\inclas, 
vaeare oratioui ad t«B)pug, ae rurstis in id ip«um 
regredi sinil ; neSatanas, inquit (i Cor. vh, S), per 
i/icoaiineuiiam illorum, leotet in promissione per&- 
dos quos iu carne aon vicerat conjugsitos. In^ecund» 
quoque qu«stione, quod oesamus 6&l,^ fidein &4M(n 
homiai prodesse oca poase, hoe lainime probo ; ne> 
que uh ilioruai paite prQ6teor, qui» 6lcutattDomtaus 
{Maiik. xitii, A)f grave super lioiiieros discipuiarum 
poodus imponunt, quod ipai tamen ttno digito mo>' 
vere deirectai^t. Propter quod . tam ri§idain de 
lide sentenliam aui estraueus poluit prssutjifire, aiit 
iiosier debuii tesfiperare. Quod si dignanier adRiitlis. 



litarua» popttium per fldem praesidlaia purgavii {Jos. 
II, 5). Sic illa EMngfilii Cananitis (Mauh. xv, Jt?), 
quanqu%m repuisa convicio, dari iamen cHxiin tuis 
flliorum panem perseverantia petiiionis eli<»iu Atia 
fluxum carnaiiiatis obscenx taciu fideliier inedcote 
* restrjnxit {Maiih. is, 20). Suadelar Umen etbouoruBi 
operum jongcnda devofio, qnau nefligere non per- 
tinel ad fideiem. Sed eom dJcat Apostolus : Quidi^uid 
nmesi es fHe^ peccatvm est (Rom. xiv, 23), videiit 
ipsam quoque i^sam rectain credimus operationem, 
nisi fldei suiTragio fulciaiar, i& peccaiutu posse ms» 
lari. Experius cst iioc aiiniruin Pliarisxiis ille m 
E?aogelio {Lhc. xtiii, 16-1-4), qui gratiasse referro, 
quod uon esset stcut c^teri iiomiuas , raptorcs, in- 
justi, adulieri, eleemo^ynas subinde facere, bis ia 
sabbato jejunard , lumido ac resupino pectore jacti- 
tabut ; cum Pubiicanus, fronle cernuus, fide rectas 
merila iwuoruza sola bumiiitate praeripiens, doioum 
suam de qua no» josias eiierai, jusiiGeatus intraret. 
Quid piiira commemoreai? Adbuc nnum patieaier 
accipite. Lalro i!le (LtJC. xxin, 40-43 cujus assue- 
tum sceieribiis corpus, jtuta crucem dominic» ptiri- 
tatis servili patibulo criininum viudieia suspeaderat, 
sentieas in oioricniis Christi corpore majestaiaa, 
pro prxmis&a erudel iate addictus suppiiciu, prosub- 
secuta coafessione additus paradiso. per injustuia 
deducius est :e(uta , ui de justa raperet oiortd 
marivnum. Ccce suiii viriutes ex nde t osteodai 



conjecUira breviter exemplisque palefaciam. Fideai ^ qaisqae, si, potesi, sine fide viriulem. Domiaus iu 



esse osnnittm bonorum spltitaaliuat fundamentuiu» 
per banc priuiitus informata Clirbtianorum rudi- 
metita lesianittr. Nam si bapiizatus, aui eiiam trans» 
lalus a]} h^resi qttallbet parvutus, voi farsitaii cevo 
loagiore provectus, celeri post iavacrum iiiie rapia- 
tur, nec ipse operls jacui«tor aiuiueri^, bominem 
gok fule salTatum. Estra quaoi quod nihii qujelibet 
bonss profuerini aciloiios, de saacuU pbilos&pbis %sti- 
memus : quoi conlempiores niundl atna^oresque sa- 
pieatia?, eastitaie proposiia.facuiiatedespecla, quil- 
quid iiodie catboiici praedicittiius, quia tides defuit, 
noii proftui operaios. Adeo macbioa vanlutls, suia- 
buaiiis exGiUia f»s!igiis, qoia siua fundanr.enio sur^e- 
xU, per se soLa couitars uoa poit^i» Qoid si auac 



D 



£yangeiiu {Maiih. iin, 21 ; Luc. xv^, 19) cxiguita- 
tem fidei grano sinapis cooiparatam , quxcuaque 
vntuerit valiiuram prcmittit. Sic iit ut, cuis opera 
slne n<te possint esse, fides sins operibus esse boq 
possit; quia si corde credatur ad jusiiliain, et ore 
fiat confes&io ad salutem {Kcm. x, iO). Apud »M' 
sum Spiritus saocii, promissiones sequentew, prin- 
clpium esi boui operis iniegre crcdidisse; si tameii, 
^it Apostolt}» ail illom. viu, 13), ipse spiritus testi- 
moQiom reddat spiritul aostro : aoa, ut super auUi- 
giis assertun», qui creatura nobis, s«d qui creatw 
itifusas, auclor et testi» ess nostri spiritus, nou ua- 
tura. Ecce ad epistolam Fausti eplseopi, nec inlereM 
oijus : quse-veritati arbitror convenire suggessi. llilii. 



diversorum io Scriptuiis coeleslibus fidem rejesam, *' et eis qaorum salulera sitio, fidei plcnitiido donetur; 



qnain seoiper desiderii coiupoiem reddidit iaudata 
credulitas? Abrabam quod solum credidit Deo, repu- 

• Conjiigium opponil poBnitentise, quia preniten- 

tiain pri^essi ab^tinebant a coojugio. iinde ei cunju» 

gaiis, nisi ex misttio couseusu, piseoitealiain dari 

convilsa veiaut, AreUteiiS!; u, can. Si; etAurelia- 

.nense ni, cao- S4. 

^ Quod Pauliiio re»ponderal Faustus^ ndes) niidam 
meriiis ad salutem non proflcere, de iis videlicct 
aftirmabaiqui aduilam aJ seiatem )i«rveDiiint.Avitus 
auiem contra iiium sic disputai, quasi eiiam parvu- 
los tompreueiidai: quod abitorret a Fausii senteniia, 
qui utiosquedistiiiguit, (;i.apudDeuiadisuiigui docct 



lilis op9tz sua, si fide fueriut vtYifi<:ata, suffident. 



iibro I de Gralia ei Libero Arbitrio eap. 7 : Fidedi* 
ioquit, sacipecm & ftanulis, opera cum (ide a coinumr 
nuuii rnquirii. Ne«jue atikT accipieudus S. Aiigusii- 
iius'cuio, lis respoudcnsqiii sioe fide ncn posse,sine 
cperibus .'uitem posse p^^rveiiiri dicercnt ad aeteruaia 
viiaai , iid<'iu ipsc ^(iiam cion sufficerc ad saltileoi, 
sed opera oum Itde leqtiiii ducet iti iibro de Fide et 
Upcribus. Dc iis eniiu senno est qui grandiores fiuut 
post bapiisimuin. 
« Au resiintii ? 



Cunjuiictio ei, quam contextus requirit, deest iu ediio Sirmond. 



m S. AVITI 

EPISTOL\ Y. 

AVITU8 VlENNtNSIS K.PlSTOPfS • DOSNO C.ONI>OfiADO AECI. 

Si gr;'.iiam priscx pieiaii» ex|>€;i iiis, rile ariificium 
fianctx digrjalionis inierprelor, ad roMSola:iduu» me, 
(l<»niino9 ei conservos meos sacerdoies vobis juien- 
libus puto venisse. Quod eece sub diviiio lestifnanio 
ioquar, pro debiti fainulalus revereuiia pr.i-ceisi&^tmo 
doiiiDo dependere non praesumpsi. Virtuti enim te- 
strxderogat, si quis «uper easu qui coniigit, conje» 
laiioiiis aliquid $criplo verboque suggess^erit. Nequ» 
porro cedet in regiam quidein, sed pliiiosophicani 
inenicm mteroris abjeetio. Lacessivit, verum est* 
cunctorum tacrymas amor vestdr. Sed si ambeiUi 
sceciilo salus vesira concedttur, parum esi quod per« 
dldit unum p gnus omnitmi p^iter. Tempt ralis iuctus 
esl, ubi tam iniMcens quisobiit, cujus mortem nullus 
pulavit. Judioet anusquisqiie quod «entit : iiibii un:- 
quniu vestris temporyjus cout i)s&re potest, quod Don 
scmper arbitrer proruisse. Urule nibil bic casuala 
Iir%siimo, niliil asperum. Ordiuavil liunc potius oc» 
cuita dispensaiio, quam inflixit, angoreai. ^ Fiebatis 
qnondam pieiute inettab li futtera germanorum, M» 
()tit;bamr flftum pubiicum universitftus afniciio, ci 
occulto Diviiiiiaiis intui u, inslrunteota moestiiise pa- 
rabantur ad gaudiuiu. Minij|«ibia regui feiicitas nume- 
rum regalium personarum, et iioc soium servftbaiur 
iDundo, quod sufiiciebat impcrio. Iliic repositom esl» 
qiiidquid prosperum fuit catbolicx verttail. Ctnescic» 
lijmus iilud lunc frangi taniiitnmodo, qitod deinceps 
nesciret inflecti. Aut quid de fralerna sorte dica* 
inusnpse qiiem vocitari parvum vcsirft natura cir- 
cumdodit, i>onis vesiris absque omiu maliila milit3> 
tii, cum servirei Tobis nescientibus periculuui ^&n- 
ii^, ctun futuram pacem disponeret turbatio re;;tonis. 
Cxperlo credite, quidqnd hic nocuit, hif pcoffcit; 
quidquid lunc flevimus, nunc amamus. ISon valeoii* 
biis isu prxscire p^ test rqoidem duruin videri, vi- 
linam Ihaiamis virgin«m teedio incumbente prxre- 
pzm : quo; tamen nmbila est ut regina, defuncia esl 
inconiaininata. Uuanqiiani revera roajorem causam 
iuetus sui reiiquis<te dixerim, st diem ult'mum posl 
tec&nixTi vota ciausisse'. Ibl cntm forte poUierit inve- 
niri, obi mihi po?i invidi^ nodum, insnitalietusden- 
leiH fixis^iet xniuius livor. Ai vero niinc, qu% mens 
(atn barbara iion misereaiurvirgioilatem feiicikiteuno 



VIENNRSSIS 25* 

A qite in paierno regioque sinu'receptam? Necmutavit 
sedem, iiec coniigii peregrinaiionem • ubi nen diu 
esse potuil dumina, nec bre\iier evstitit peregrina. 
Unde cum iseiitiam vesiram, quasi serenitaicm cteli, 
exspeciet «niverstlavjeddite vos gaudiis popoiorura • 
quia nunquam respublicaorplianiiatis incurrit perni- 
cietn, quandiu susientaatibus vobis niaii^r Ecclesia 
njo senserit orbitaiein. 

EPISTOLA VI. 

AVITUS VIFHXEMfilS EPISCOPOS * VICTORIO EPtSCOPO. 

* De hmeiicorum «raisriU n»n recffiendis, 

Petisti, imo potius praecepi&il, frater piissiine, ut 

datis- ad beatiiudinem tuain iittiris iadicarero utruni 

baeretkorum oratoria sive basilicaa ad usus possenl 

nostrs reiigionis aptari , cum condiiores earum ad 

B catbolieam ae iegem^ «rroris correctiooe transtule- 
runt. Digna profecto res de qua tu conMiiis , si res- 
pondendi idoaeam reperisses. Quia jiissistt taflnent 
reseralM in subditis quid consequens puiein : ea sd- 
li^ definitione, ui lecuoi succeasendi aliis uon re* 
servem, ii modo id quod staiueindum crediiierunt, 
vei raiione persplcoa vel proiata de canonicis voiu» 
minibus auctoritate eoatirment. Isiud quod de erato- 
riis vel basilieulis privatis interrogaeti, pcrinde ulde 
ecetesiis eorum, difficile deiinilur. Hoc namque sua< 
dendum est catbolicis regibus, quod de &ubjeciis e^ 
rum fuerit constitulum. Unde priniiim, qttaeso, si a 
principe regonis nostrae cujus nobis Deus prsstitit 
in vera religione cpniensuni , sortis so» aDtistite« 
consulaoiur, utrum respondere possimns, faliripas a 

C patre si>o baereticis institutas catboiicis debere parti- 
i^us appLicarl. Quod si aut nos suadernus, aut con^en* 
tiar, perseculionem tn se oommotam Itaeretiei non 
inimeriio causabuntur, cum catbolicam mansuetudt- 
iiem caiumnias baereiicorum atque gentilium plus it- 
ccnt susiinere quam facere. Quid enim tam durum, 
qiiam si ilii qui apena perversitaie pereunt, ^ con* 
(essione sibl aut marlyrio btandiantur? £t quia post 
1108, nostrique regis , Deus tribuat, reiicisslmum ion. 
gaevitatem, siquidem nibil de prooessu lemponiin iin' 
miitabili credi del>el , polerit forsiian iiaercticus quU 
cunque regnare, et quidqutd persecuiionis Ecclesiia 
[tcrsonisqiie commoverit, non seet;esux studio, sed 
e\ Ticissitudinis retributione fecisse dicetiir, et noblA 
etiam post mortem grayandi&ad peccatum repuutii* 



a Consolitorla in oliitii fillaD, qux regi desponsa, D 
ct re^ina mo\ riitura, paternis in xdibus decesserat 
ante aiiptius. Qtiod vero ilii vel »ponso nomen fuetit, 
uon cxplic.it. ' ^ 

^ Fiinera flevis e ait, quorum anctor ipsc fiierat. 
Ex trit)us enim fratribu«, duos Giindoiiailus principio 
regni sustuiit, Chilpericum Clotildis nnstre i.atrem, 
ct Godomanim : cum tertio Godegisilo regnum par- 
tiuis, eomplures annos cum eo regnavii. Tandein et 
hiinc quoqu^^ injuria lacessitus inierfecit, siilusque 
deiticeps iniegro regno per sedecim nnnos p<ititus 
e'-i,- isqne&ii V^eAvi consui:Uuni, suii qiio «lefuuctum 
Guttdobadum nctat Cbronicum Marii, boc esi aimu 
CbrisU 516. 

« Gratianopolitanc. Hunc enrni esse arhitror qui 
oiuB Avito ipso intcrfuit ei suiiscripsit couciliQ 
Epaoaeitei, atque ii vutgaliitcdtiiotiibus couciliorum 



Viclurius, in codiceauteniLi^;dunen£ii Victoriusap^ 
peliatur, ul boc loco. 

^ (Jui iianc epistolam contulerit cum c:%noiie 53, 
conrilii Epaonensis , De baiiliciii bmelkorum , facilc 
animadvertet , canotiem non solum cs mente Aviii, 
qui prueerat concilio, sed ipsiu^ qiioque verbis con- 
ceptum atque expres^um. Sic eiiiai se babet : Buiiii' 
cas lioircucGrum quas tania exsecratiotie habemus i^xo" 
sas , ui peUuiiiMein earuiA purgabilem non puteimu, 
iaHctia usiffut appiicaie de$picimu8. Diversa paucis 
anto annis fuerat seiiteniia «oncilii ^ritni Aurclia- 
neiiisis, cui ba>Uic»s Goiliortun rccipt, el similiquo 
nosua) innovari soieni piacuii o.^diue consecrart. 
Qiiod ubttjue geiitiuai iu more usuque jain oliiii 
fiiisse, tum Grxc;», cum LaUii» passiiu iiistorta: it- 
claiant. 



223 



EPiSTOLA Vi. 



2^ 



lur, qtiidquy fuerii perpeisa po»4er:fc»s. Ej rorsiian A »n coju$ corpus unila Cbristr, id esi ChTJsiiaiii , per 

poilwlionem inembra verlumur. Unde et alio loco 
Apoblolus dicii (Ephea. v , 47) , talem ^ Eoclesiain 
velle,qu% Boo liabeal macuiam aiit ni^m aul aliquid 
Uujusiiiodi. Nuiiquid ullo pacio polcrii istud de Jmb- 
reiicorum fabricis dicj ? Bcnedictio quae rcbus scnsu 
careniibus ac poiiuiis iinpfndiiur , nec purgai mucu< 
lam, nec evplica: rugain. Imu magis, si ja^bio alieu- 
lius iiiluemur, caret luacula quod svnibolum esino- 
vilaie rugusum. Porro quod ileratione duplicalum 
est, ruga legiiur : lalem ncjuaquam sjncia sinceri- 
tas, ei Adaro veterem exuens, novo quod offermr 
homini cooiparelur. Ouain noviiatein noliis aucloritas 
Tesiamenti Novi Evaiigeliorum voee commendat 
{M(Uih. XIX, 30). Unde eiiam ipbe sibi Uommus 



adjtciet diviha miseratio, nt proles princlpis de quo 
ioquimur , per r ceptaui fiUei pieuitudinein caiboii- 
cuiii se<{uaiur auciorem. Qnid tamen , si ounc quis- 
quamdeviciuisregibus iegis alienae ulcisci in regiono 
sua siiniiiter velii, quod bic sacerdoiibus suis dolue- 
rit irrogari? At si qiiis hnjusinodi ine deridens in bjec 
verba prorunipni , utargloria tcraporis niei, prospi- 
ciaL sUiui suo suisequens .'Ctas. Scd qui talia secunt 
traciai, pauiisper mibi redbibeat quam postulo raiio- 
ncm, utrum bxrelici a nobis cuin veriiate recipi de- 
beant, reclpiantur : lucidissima salusesi, qiiia sicul 
scriplum est : Creuidi,proptei' quod loculus smn [PiaL 
cxv, 1). Pr;£€edit fiaes tociitiotiem , et sequitur con- 
fessio credutitatem ; e( per imposiiiouem maiius »a- 



cerdotalis iit praviiatis amissio , fidei reddilur pleni- B sierni pijlliim piaicepit , cui anie jpsum nullus inse- 

derat (Marc. xi, i) : quero lotius saeculajis usus ex- 
pertem, feliciier redJcrent non imposita flagella sub 
diium, sed exordia siuicta oiansuet m. El ut ipsnm 
quoque dominicae niortis myslerium novitaiis bonore 
non care:it, io moniiinenio novo quod io petra exci- 
sum est , redemptricom noitraoi dominicam caniem 
legimus quievisse{lfrtf//i.xxvii,60).Q«is ergo raibi 
persuadere conelur, posi errores funerum sepulcrunt 
posse mundari? Quamvis pulredinis humore sicca o, 
coosuniptis jam carnibus , albts lumuiis attoUaniur , 
remanet iinmunditia recordaiione, e:iamsi abesse 
putetur asjeclu. Eitpuiisti quidem morticiniim dcg- 
matis alieui^et fortitodinem ejusemorluam desepul- 
cro suo quasi ossa iiotiure (arentia projecisti. Sed 



ludo. Res auiem iQ->ensibiiia quie prinimn innovata 
poiluilur , ignorare me fateor qua deinceps sancUfi- 
catione purgetur. Dico certe, si poie^i pollutom ab 
bxreticis altare saeraii , posse et p:inem qui sup«r 
illum posiiuh est, ad sacrificia nasira transrcrri. Ideiu 
primitus lixreiiou» condiior feett. Transii ad repto- 
missiunem divinam : libertale gaudens dimitiat. 
iBgyplum. Ad iiiiein rectam felici mutatioue traas- 
migrans, reiiquit poiius inacutam qtiam aitrabai : 
cum aliquid non legitimuiri impurgabili errort, gra- 
vanl magis polluia coniactum qiiain capiant a lun- 
geuie remedium. Unde ei in Aggseo propbeia : Hcec 
dicit DGminus exe}'ciiuutn, inierroga sacerdotes logis 
dicens : Si suslulerit hotno carnem sanciificaiam, el 



teiigerit de summiiate ejus panem, aui quodcurKjue ali' ^ puio quod intponi in felores sacri corporis membra 



quid, muquid sanciifuabiiur/ Jlespcfiiden es autetnsa- 
cerdoieu dixeruni , ■jSon. Ei dixii Aggams : Sitetigerii 
pvUulus ex otmibut his , nwnfuid coniamhiabitur ? 
id est, ilie panis qui dudum sanctus exslilerat : Et 
dixerunt tacerdotes, ConiaiHinabitur (Agg. n , ii). 
Qu:tpropter eonjiciendum est, si potest iite panis ia 
bis attaribui consecrart , quem si consecrilub panis 
leiigeril, redditur inquioaius. Maiacb as quoque pro 
piicta sie dicil : Si offeratit cacum ad immoiandu^n, 
Hoiine maluni est? el si offeratis claudum , mnue ma- 
ium est {Malacb, i, 8) ? £t paulo post : Maledictut^ 
iuquit, dolesut , qui habet in grtge suo masculum , et 
votui» faci<m immolat dibile Domino [Ibid., ii). Quid 



jion debeant. Et dices for!>itan bxreticos , si eis po* 
lestas delur, altaria nostra temerare. Yerum eet, nec 
refeUo. Sjeuunl quidem cum possuol foedis unguibus 
alienarum sedium pervasores. Sed vim inieiuiere, 
ioca pervadere , allaria commutare, non perlinet &d 
columbam. Speciaiius ergo ftigibndum , quod iicerd 
slbi liaereticus pulat. Ab exemplo magis vitaro coii- 
venit quod hosits amplectitur. Nee mirum est si 4e- 
dicationes geminare audeaiit, qui bapiisniata cunfre- 
qiteutaou Qtiod circa itoo quid staiuain, s«d quid 
optem breviter indicavi. lixretici euilus loca pervadi 
RoIl'-in, ruperem prxtermittiin morem «rgasiulorum 
Semper opiandum est , uon ut muiais iranseBot, aod 



boc jiidtcio sincerius? quid laii aucioritaie manife- ioirequent^la torpescaut. Salubri populorum eorre- 

-.;..„-» c_..^:.. „:._„.. .._.-■ .: Ti .- _ . :._i .. _ -i • 



stitis? Fabric^ quaro iierata eup.i> iunovatione proesu 
mere, si sana est, quid benedici or? si languida, cur 
ofiertur '! Quautuincunqiie muiiera a maiis obl.^^fa in 
biinunj trahere concupiscas, sequi le :td sanctitalem 
clanda tion polerunt. Dicil Aposiolus, suscepisse viro 
mgnem casiam exhibere Christo (II Cor. xi, 2), id 
est Lcilesiam. Ecclesia porroqua: bsereticorum luit, 
eisi licit meliori nubere, nen erat virgo. Cur ergo 
appctat sacerdos ilticiiam, qui prorsus a coiiiaetu rc- 
pudiaiae ac vidux prohibetur? Poit incesti nexum 
scra conjuQCtio esi. Qui socialur, inquit, mereirici , 
unum corpus efficilur : nec toUam inembra ChTisti , et 
fariam meoiifra meifeirteis (/ Cor, vi, iJ>). Vlde si pos- 
fii juQciis stbi Cnrisii raemlirisracretrix rcdiniegrari, 



^ citontj; deiertts maneat aelerna viduitas ; nec unquam 
lecipiatur a oosiris, quod coaversi<mi$ sludio repu- 
ui.^^tur a propriis. De minisieriis baereticorum qu» 
jllissaera, noiiis exsecrabiiia judieanlur^ Id est pate- 
nis paierisque, quia quid censeara periiide rescriliere 
me jussisti , vaiidic quidem observalionis exemplum 
est, quod leg tiir in Heptaiycho {Num. xxi), detbur- 
bulis peccilorum , qiil Ignem illicitum prxsumcDtos, 
iucendio temporaUs gehennx «ternam signante con- 
sumpii sunt. Jaeobant namqud cineri pruotsque per- 
mixia , ad mortuorum judieioin lerroremqite viven- 
tium, vasa qiue diximus, et odoribus thuru assueia, 
aborainabiiein immumiiitain perversi usus fetora 
contraxerant. Tutic duci legifero coosuleuli prxccp* 



S27 S, AVITI VIENNENSIS 24$ 

itim esl i^mQfte divino, ut baec ii>rusa fornacibiis, M ^ «ditiun dupliciler sancla opitortunitaie protpexit. 



4tsieata per Uminas. saero aitari amgeret. Vi4«s 
crgo, quod iliic paritcr erudimur , usum exsecrabi- 
lem ioelalloruni , ait boauo) , i»i ignibus careal , iioii 
posse irausferri. Adeo ad calbolicani coraparaiioaent 
boc praeslal ui«3ial!is ignis, quod sensibus lides. Uude 
et in psalino Proplieta sia oral : Ure renes taeot tt 
(or tneum {Psal. xxv , 5). fteprehendal cerle qtti«- 
piann, pro sensus sui discrelions.quod seDtio. Fatcor 
miiiisterus illis minime deleeuri, qus i^upenoris 
Galliae pariibus ad ecclesias legis oostrsc capiiva ve- 
nerant ; quseque nil voluntarium , nii inQOcess prae- 
fcreolia , si doieiiiibus rapiantur , offerefitibus prod- 
esse non poterunt. Cur nfiibi dicai vlcior , ({sod aita- 
ribus tuis exhibeo, quoquoUbei ordine ineo iaciuin, 



Cum «nitn, ul praecipuu^n sacerdoiem, jusio vos desi- 
derio sitiref»Q&, adjectlvir iilustris Laurentius boiio* 
rem «estriinniniis ne^Hrtt,iadic<iiis apicibus suis omna 
nubilum quod quieleni dri«j\ia>Uutn popuiorum am- 
bigud calig&nie fuicaverai , red\nie^eMSi pacis serd- 
nitaie dctersum '. et eam cuin fiomaud auyat4V9 vos 
babere concordiam.quaBi velut gemiuos aposloloninv 
principes mundo assigaare conveniai. Qais enun , qat 
ve! cittholicufi dici poie»!^ de tantarum ac taliuHi 
Ecclesiarutn pace noit geudeat , quas velut irt cosio 
posUutn rciigionis signun) progemiDO »dittc aiundtts 
ex6pectat? Quisnoa roerilo dclecieiur iutirmantiutn 
redilu, incolumium sialu, eum aliis ovibus intra clau- 
stra salv»)is, ilia quie fiiio errauUs arbitrii fuerat 



fi jubetur: HomrA Dominum de tuis jusiii laboribu$ B evagata , CGeiesUbus cauUs laBtltia plaudenle revoc»- 



(Proi-. II!, 9)? Parum esL de iaboribus, nisi de tuis; 
parura esi -de (uis , ut&i de juslis. Kun.-]uam Obtaia 
proiiAyiiiem, qusc snlcquant ofTerreatur, ablala suui. 
Sed talia semuer otunera gratulor sanctis aitaiibus 
superponi, qualiter religiose st non soltuu proprle, 
quia eis sua videiur ubicunque caibolica est. Cur dc 
tiiesauris suis lectis>ima quseque produceus, baud 
oinni iuipendio carat , ut in bis qucead saii.ctum ini- 
m&terium periinebunt, non magis pretiosiias possit 
placere quam novitas? Qraie qnou restat , ut loAgo 
t«mpore past votorum opes sibi a Deo credilas, »qu 
M sccreiis moiibus, sed in publicis Gauueribus p^ 
^essuras, cura populo sibi subdito g&udens tisibus 
K^is &emper Uabeat quod doaabit. 
EPISTOLA V». 

4VilCS VI£lU«£>6tg A £PiSCOPUS P4PiB COJiSTiiiTIMPO- 
LITANO. 

|>um domniis meus, fillus vester, patncius ^ Sigis* 
niundus gloriosissimum principem ofScic iegationis 
eipetiit , nobis quoque deferendi ad vos famulaltts 

* Joaniii Cnppadoci pntriarchae , qui relato in di- 
ptydta coneiliu Ctialccdonensi, espuuctoque ex iis- 
dem Hiiioiae V^cii , tongwBi di»sldiuitt quod Orieu- 
tat. s ab Rectesia Kumaiia sejitiixerat , rediniegrata 
pace ei concordia tcrminavil. Esi^tat Joannis ipsiiis 
ad Horinisd-am papam episloia, rei gosLe te.u|iHS 
ftubsci iptioite sua denoi.-vas , dala ofenie UuriiOf die 
Xxviii, indict. xii, cornulibus domno Justim imp, Au- 
iju^o ei Kvtharico V. C. ara plvu, id est i*nno 
dttristi 519, Ceciienu* anuo primo JusiiBi, "'E-nur/.oTzt^-^ 
Zi «t6 'Pwuij; i).56vrwv Si'op(j.ia^ov sjirtffxoa^ev "PcLii/i?, 

'7r«56-/.ov tni.(7y.0T:TJ K.wvo"r«vTtvo'J7r6).E(af , nv ayiuM £v 
X«).xvj36vt TjTapTflv cJvoSov Tf>oi T«fr aX/«t; rpial 
ffuv68ot? Toi; ^LTzr-jy^oii ajvsroiqs, Cumque lioma venis- 
icni episcopi ab Hormisd.t liomano episcopa misM Vi" 
ittliani siudio, cum adhuc viveret Joanncs Cappadox 
tpiscepus Consianiinopolh, quarlam saeram synodum 
Chiilcedoneiisem ad irei aUas ia dtp!yclu$ aduriptit. 
Liquei ergo, qtieiunam priiicipeui lioc loco inielligat, 
quem Rom. aniistitem , qitem dcniqae papum Cvm- 
stiiilinopolitaiium. 

^ He\ iiurguutiioniim qui Gutidobabo pairi quaric ah- 
Huic anno succe«serai. Soleb.uit bis sifculis iitiperu- 
lores Roinanarum digiiiuium iiiulos esierarum gcn- 
tium regibus bonoris causa impertiri. Unde ei Theo- 
dericum regem Goit.oriim vi alios, mugisiros inili- 
iiim S2>pe appellatos icgimus; aique, ut hoc loco 
{lairiciaiutQ SigismuaJo delatuia iniCiiigimus, clpa- 



lur? CtiSUMiite igiiur, quasi patres, traditam voIm 
eiiam super uos £ccle&ia disciplioam. ConcordL» 
vestrse lantum opus est magisterio , quanium et 
exeniplo. Ouam cariiatem popuiis suadcbimus , si 
iianc iu nosiris rectoribus oescianms? quid in ccr- 
pore firinum videri poterit, quid nuiai in vcrtii-e 
maucum? £i^o piam redeuntibus duie , ne qitis in- 
.leatione pereai» praedicailoBem. Ptospidie oe specii- 
lata signa tam fera. besiia populolur, si ab uniiale 
8CQSUS ve&tri Roma dissuHeU Meniores vero nosiri, 
quia si super disseQsionem vesiram soi occidat , Az- 
mnum orieniis est , prosperrimum queni supra dixi 
nuBiium per fidelissimum virum ad noiitiaiu uo- 
stram iirmate rescripto : ut exspectaos occidenlalis 
jQ lCcclesia in sermonii>us vcstris donum cotl stis or:i- 
culi, quod se l»ialBr accepisse per condiscipuioni , 
(nultiplicari sibi gauueat per luagisiruut. 
EPISTOLA Vill. 

AVITCS V1EN.%£KSI8 EPISCOfCS ^ ECSTORtilO KPi COPO. 

Adveotu prscsentiuic poriitoruia ecce jam sccuudo 

irieium Theodericum enmdetn a Zenone crentuna 
pruditum est , sicad Cluduvenm regem Franeorum, 
post victoriam Goihicam, codlcilios de caitsulaiu ab 
Aoasiasio miasos testatur Grcj^orius Turon. lib. u, 
cap. 58. 

« Mediubsensl, ut docet epislola Theodi-rici re- 
gis, quce c&t U0'^a Ui>. i S^ariarum apiid Cassiodonim, 
ei iib. II, epislola 29. ad Adelant comii m, bis ver- 
bis ; Beatishm viri Eustorgii episcopi sanrioB Medio- 
lanentis Eccletioi petitione permoii, prcssenlibui (e ftf-^ 
faiibus admonemus, ul prwdit lel koiioribu$ iilius 
iilt,cieii,k Inira Siiiiav: ^onttitutis tuitionem ttuieui , 
£) salm civililaie, prmtare. De hoc Ennndii quoque in- 
terpreiatl sutuus epigramma ii9 defonte ba{.lsierii 
S. Stepliani, ei.aqtaquaB percoiumnas v«d1i. 

Kb ftioe Bube piuU «tt) teciis (mbre serese* 

Ei co^i facies pura oiinisirat aqiias. 
proflaa mamioribus deeurrunt. fluinjna sacris, 

Aique ii.eFu.ru rorout parturit eoce iaiiis. 
Aiida iiana Uquidos efliindit pergula fonles, 

Et rurws astlis uutla superna venil. 
Sa>icta per «ttiereos euiauai !ycii>ba jrecessus» 

Eusiorgi -^aiisducia miuisterio. 

Id esi, episcopl. Gr<ecum ortu sunl qui Euslorgium 
faciaiu ex numinis cunjectur». Quod vero adduiit 
Joannis Damasceni discipulum fuitise, absurdunt est, 
Citm ictupora di>crepeut. 



m EPISTOLA X. 230 

4 » (tesiderdndi reverendiqiie affaius veslri dona ^ diguaittr asserere caus». veniendi est, ui periiiorem 

niedicum quocunque pepqairat, qui imbecilliiaii cor- 



veiLerufli; qtxBs lainen ptus fierent prosperiuie se- 
cunida, sii fiereaifc mtmerdsilaie copiosa. Revera du- 
plet in iUL«rts veslris ifiaieria gra4uiationi& aocessit. 
pTimum qt^ saJvam mtbi graliam, sic etlixn iu ve- 
stroy $l<fBl tn y«5!roruni eulitii aAiroo decessoruui , 
. iMerediterio monstiratia atioeiu. Deinde quod in eo 
4iiefftfntUiiri oegAtto prseeftftliSj quo, dum tuendae 
^9i * reparaa<teB iibertalts curam geritis. eiiam me 
fion iiidigeain t«di mblsierio censuistis. Impieium 
esi tgitur tkea itsidii>ts ^estr» s«neium ac spiriiaie 
prsecepi^uilb Ciiitiul|S(|s oratiofie merfiedem ; ialer- 
veniu vesire> ^r$Ui>sjius (iaiixm .est preiium qaod mi- 
Mtis^ Victa est par revefontieLrn v^h \a rigore i>*r- 
barico t)um|iitateiion)afttt«l, intefee&&ionecrudenbi$, 



poreorum luminum eujuscunque remedii ane suc- 
currai. QuatiquBm reiigiosa» mcnUs inmiius eonieiit- 
plaudis magis spirllaJibus occupaius, nec nimiuin 
exierioris homiius cecitale perterrilus, eo lempera» 
mento hanc, quanium comperl, (tirsm requiiat, ui 
amaioribus potius suis satisracere in hujus studii ne* 
cessRaie contendat Simal ct ne vldealor, per negle» 
clae sanitatis culpam, facultas in edmeidutaft&ofn- 
cii reprehensibiliier roinoraia. Spem vere reciplendl 
obtuius, qaaniuia arbitror, et ab exemplQ requiril ; 
quod sciliceiTobiam nostrum {Tob. i^iS^iS^cangan» 
lem quidie»! icrrestribus, sed quae tnuitdo efranl InvJsi* 
bitia coaiuemem, allenhim aeiernse Tb^* el jam penfr 



iliaiiene cupidilas. Cocpcism quaJiter lUie jv»di«a- ^ dici monatls immemoMiH, iatens in in|elo medicJn& 

faduxeriipercolivriUBifeitisad duffiedinem saniiaii». 
Qoocirca sasdpile fratrem ^inceritaU soliia reveren- 
ila dlgna : es si quld consolationls s^ncto deb^r, 
impendlie. Impfebiior auiem coramune desiderium, 
si eiiam qualiscunque iutirmit&U medaia provenerit. 
Quoi certe si mintts, saltem tneorruptibilera YuUum 
pieiatis alturn£. nuilt obnaxius cfficHati sacerdai^is 
ccnsdentla: oculus reeognoscal. 
EPISTOLA X. 

AVITUS VIEHNENSIS EPISCOPUS ^ liAGNO EPIiCOPO. 

Licer nuUa quibus ad praesiiffiendiim hoc ipsum of • 
f cium provocaret, vesiri apostolaius scripta prMii» 
luero, oiTerre me lamen pagtnam debiii famulatus, 
cum compellailone non jtisseriiis, opinione conipelli- 
G its. Siquidem ad occurrendu.Ti animis vesiriS; si noa 
mereiiQur aspeoiibus, fama trabimur, etiam dum ah' 
sentia cobibemur. Uis addilur, quod iia a^rumnas in- 
lelicium Qaiiorum cousolaiiotid consilii ei ijtgilale 
pa!paiis, ul sub specte ejus quam coinperi misert- 
eordiae , ad agnoscendam suorum necessitaiem in 
ilaliam fesiiaantes, posl loogam peregrinationein, 
cum duce Ciiristo veslram meruerint videre perso* 
oam, merito propriam credani imrare se pairiani. 
Couimeado quod superesl regionis oosirft presbyte* 
rum, praesentis sciiicel obsequii periitorem. Qui iioet 
prc redimenda CDjusdam propinqui sui niia iaborein 
faiigauonis afgressus sii, aqucdam tamen neliiii viro 
frivlnc:.:!! cum mea prosecutione direcius est, u& 
prxrati rtliuffl a • cumite Beianco, nemine Avulunir 



lio&ibus duriores animo9 «domaS$, eunt inierve 
niendi viribaa aJbseatis wk\& iax> sle frangilis. Visi- 
tatur epere vesiro nostrarum zrumnft regionum ; et 
eraanans ex ia^iendi Ihesauro irrigui foniia ubertas, 
eutn Itatiam rigaverit, aspergii et Gatiiem. Quapro- 
pter depenso saiulaUonis bonofidcs: fairiulatu, me 
Vestro iniercessui vet fayori vatis prsefusa suppiica- 
iione insiouo : optans licet in cunctis, mitu tamen 
speciaiibus eausis lilteras; in quibu« tic vobis per 
uiisericordiam cooipetal, ul eliatnme pcrobedientiao} 
veslrorum operum fructus altingal. 

EPISTOLA iX. 

AVIIUS VIENNEMSIS EPISCOPUS >> Ci£S^RlO EPISCOPQ 

Lice4 ipsa sese venerandi poriitoris persona ari< 
mis frateros carilatis intiauei, sauctus umen Jdazi- 
mianiij» « aulistes hanc pecuiiarius ad vo< oflicii 
mei paginam peiiit d^liuari ; per quam me putius 
ik ilU), quaoi iiium a me commendari debere mani- 
restuoi esi. Ctquia jubere dtgnatus est ut necessiiates 
suas seraiuue meo panderetn, Qibii dicendum da pe- 
regrinaiionis iaixird succepi ; quia quantalibet vei 
lemporuo) laogiiudiue, xel ilineris vastiiate.geaitaiis 
palriie linquat babitaculura, pe.regrinus sacerdos diei 
Qon poiesi, ui>l caiboiica reperiri Eeclesia petefei. 
Quanquam nec iila vobis regionis suse lubversio quasi 
iiicogmta esaggerarl d«b«at ; cum pielaiem vestram, 
qu«renteoi ubique silserlcor4i9e aditus , no?? ?^!.est 
ubi esl miseriae iocus. Priacipalis lamen ei, quantum 



» Referenda h«c vldentur ad reliquias captivo- D 
ruui. quos Guudobadus belio Ligustico es italia in 
Galiiam abduxerat , &d quos redimendos missi a 
Theoiierico rege Epiphanius Ticir.ensis, ei Yictor 
Tauriuas iegaiioQcm obierani; quam Ennodius iu 
Epiplianii Viia describit. 

t> Arelatensij de quo ad ca quaa alias noUvimus 
ad linnodiuin, proeciarum addi potest elogium Flo- 
riani monachi ia episiola ad Nicetium Trevirensem. 
Sed et coTonce vS^fce socium, inqmi, keaiOB tnemorice 
donHnum Ccesarium ATclatemem epitcopitin^ qui vixit 
viter barkaros pius , iafer bella pacaius, paler orpha- 
vorucn, paslor egeniium, qm lanti cemus e/fusione nil 
perdiciit , catholtcm reyuiiU» disciplince dieiis faciisque 
demoastrans- De .hiijus quoque in pa&centlis caplivis 
alacrifate ac Qditciain Deum. navibusqiie irilico ple- 
nis a Gundouady di Sigisraaudo regibus iinrgundio- 



lium opportune, cum panes deessenl, ad iiium nvi « 
Siii, nanat Measiauus presbyicr iu libro ii Viia 9» 
C;csarii. 

<= Cujus sedts episcopus fueril non iiquet. Fuii 
tjufdem per baec lempora Muxinjianiig Perusinus an- 
lisies, cujus aomen legiiur Iii synodis R-imantsSyin» 
niachi pap.t. Yerum an in euai couvenire po^sini 
qttae de Maximiano episcopo, ejusque patria, etocU" 
torum iiicominudo hic dicuniar, ambigDutn esl. 

^ Mediolanensi, Eustorgii, de quo proxime di- 
ctum, «iiccessori , Datiique decessorl, Nani qtiod 
Daiimn nounulli, dum Medioianenses episcopos re* 
censent, Magno prseponuui, ordo esi pratpOiieru», 
qui ex hac ipsa. epistola revincilur. 

• Theoderic) regis IialiaB. Avulos vgro, sive Av«» 
los, praijier hunc,nobili3, ul aii, viri proviiiciaJis fi- 
liuiu", alios eodera saccnio ijabuiieadem proviiicia, ut 



251 



S. AVITl YlENiNENSlS 



S32 



auto bos circaer quaUsor nnttos pro pigiiore ubsida- A vckiio : et tale repertum est in dormiexte MjppU« 



tu9 assutnpluio, sub auxiiio ve»trx iitiercefisioiits re« 

quirat aQ revocet. QuoU supcresi obsecro, ul Uigna" 

lilli beatiuuliuls vestrai rescrtpto, et iillc exsul' 

taniibus iiigenuiuiis statuta repai^bileia , ei hic 

desiderantibus scxiboJMii ailLuun doceaii& QmnQ coi»* 

muuexu. 

EPiSTOLA Xi. 

APOLLINAfilS * CPISCOPUS A.VIT0 VieXMEJfSI E^UGOPO 
G&RMA.NO. 

Satis i.icei jam poeoaruGO dederit sera poitiiiudo • 
lamen ad dieiQ festum aaie alios nobis cotendum, ne. 
vicario quidem famulalu adesse laerui. Qui devotio- 
iietn non osiendi, vel satisfacUoatni deferre curavi. 
Ad quod vere ut coQ^do ipso sum , beate et reveren» 



cium, quale fuerat m vigiiatite peccaturo. Ecoe veri- 
tatem dico in Ciiristo, non meniior, cum panurien* 
tibus iacrymas ocnlis legisftem snjrimiura qiiod vidi- 
sUs, omnis menleiD meaiu subiil aecessiludinis 
reeordatio prfmissarum * qutbus per visitaiioneiu 
vestram boBorem depeodere nos adntonilos iiilelleivi. 
Porro autem de ipsa revelatione quid seoserinn, in 
siippltciiate depromo. Sic ergo inquis : Nam io ipsa 
nocte sancta ia qua seiltcet germrtnae contmuois de> 
posiiio celebrsbaitur, nescio quid manibusnieisti£se« 
rat, quod consedens juxta nte fnlgentissinui, se<l 
inusitato eolore rubea coiumba veliebat. At vero, 
cum jaxta te pletas tua, nec louge avolaas , celeri 
reeordatiooe consedit, debitttm quod saneussime lu. 



tissiaie domine. spiritu visiunte commouiius. Nain g piissi„e propinquorum, tu, inquam, meiito b«cco. 



in ipsa sancia noae, in visione n«scio quid manibus 
nieis hoiserat, quod consedeas Juxta me fulgenti»- 
t^iiiia, sed inusiiaio coiore rubea eolumba veilebat. 
Guntqueexpergefactus,quotMianumqaidem manuum 
Diearum borrorem recognoscereKi ., sed pui^ari m« 
ininieriio nihiluminus meminissero, dum ipsuin am- 
biguum mcestus niecum alque an&ius volvo, repente 
quasi stlmulo percussus , tllico sum retiquati feooris 
recordatus. Jam quse nie hiuc contusio, qu;ieve pres> 
serii amr-.riiuiio, pieias saucta perpeadit. Aiiquatenus 
iiiinen hac spe solatussnm, quud ignoscat qtue com*. 
muiiere dignata esf, ut miserto inihi con omnis san- 
cti obseqoii opportuuitas fraudaretur. Unum tanluna 
mixta debitis coinmefnorsiionis ejus orSctis suppii> 
caUo deposcil, ut haac quoque iudalgentis suae par- r 
lem sensibus vcstrx, quas in me plus jamiusta d.-^t, 
impulationis inspiret. 

EPISTOLA XII, 

AVITUS VIEKHE&SIS EPISCOPUS ^uLt.V«A.Rt EmCOH>> 

Apparei liquido quania sii ijt vestro mertto gratla 
Dei , aui quanius Gonjici deb^t viriutum cumitius , 
ubi erior ipse tam saitcius eiU Nam dum justus ac- 
cusaior sui cooatur in se coiivincere quod peccare 
iton puiuif, conruentis huiuilitas cre&ctt ad meritum, 
non cou£Bs>ionis veritas j^d realum. Escesstsli fateor 
consuetudineirt : sed pietaiis augntento semper diei 
bujus meijru;User dignaiuini. Dulci^» a «obis vtnit 
sulliciludo ; >ed non incomparabiliiei- prievenit obli- 
vti). Minus eitioi procul dubiosalva observatioue ap- 
paret elTec.ius t sid nsiendistiS quanta spiriiuliuie |jt 
vos €xerc«-t.- deleciet. quod prjeterisse si**- duluit. 
Vere ^iSiiUfa esc dsg>i'taiefn deiicti vestri sat\cia r«- 

Avoium Se|;estericeui»em episcopunt , ei Avolum 
Aquurum .Svxliarum, iiuoruia ilie iu syitodo tv Au- 
rciianensi subscribit, bic io qiiinta. 

^ ValeiiUn» sedts auiistes, Avito fratre naiu 
io;i]or, de quo Agolaruus ad LudovicuQ ifnp. dc Ju. 
<iaicissupei'Slitionii>us '. SaHClut ApoliiHaris episcopus 
EcclesieB Viieatiiue, fiuantus fuerit ei uty non soiwn 
gesta de eo tcripta , sed ei crcbra ejttt miracula usque 
fiodie subUttiiter iesiantur. Epistola» uiriusque ideui 
«si argnmentum. Sommum neinpe Apoliioaris, quod 
ea illi n>cie obtaium csi, qua defunct» sororis m- 
niversarium Viennae ipso aljseiite ceiebrabatur. 

* Jleiorum tn pcoviucta ii , ut doceut sub»cri[>tl0' 



luini» seatires, fulgentissima, cum simplicitate sie 
luceas, inusitato coiore rubrata, com innoceus singu* 
lariter quasi propriis compuncu siimulis erubesca&i 
Ampltastis ergo quitiem, ut supra dictum est, feaiis 
assuetum : nec iilud tamen consuetudini defuit quqd 
putastis. Nam nocli ipsi quam vos es^cilante Christo 
non ticuit o^riviscl , adhuc dc abuitddntia aoperiorifi 
anni vestra nihiloinlnus Insit oblatio. Sic ex qu<H 
dam supernae beoedictionis irriguo, quod impeudtti& 
annis singulis, sufGcit muUis. Deum qitaeso ul hoc 
eUam mihi pietas vestra quandoqu^ dependau 
EP1ST0L.\ Xill. 

J^VnvS TIEKHEBSiS EfiSCOPCS ^ CO.VTUilEUOSO tth 

scopo; 
Quanlum, vobis apud Deum suffragaoUbus , qua» 
iiscunque voti inei dies propinquantur, t«iUnm ani- 
mi mei desiderium pudorqua decertaot. Benedictio- 
iidut qutppe Dagito opt^ri imperfecto. Esset quanluia* 
cuuqus escusatio, si in eo ineruae nie« noJtam reia* 
ret ao tegere^ inaguiiudo. Nuoc vcro exigito paritef 
atque impotito quid polest esse deformius? Unun 
igiiur est, quod Itepldantein animum audaci solatar 
boitatu , vestro sciiicet , sioos Deus exaudire digaa- 
tur , adventu cuncia in meiius esse vertenda. Nequu 
enUn est quod noa possiiis aui orando compouere » 
aui perorando excusare. Tantum sicut de ooot- 
perls pietatis voto certi sumus, tta prxTio prxst^ 
Uis visiLalionis nuntio gaudeainus. 

Ei^iSTOLA XiV. 

VtCTOaiOS « EFISCOPUS AVJTO EiPISCVirO. 

Ad separandum a trittco loliani tii area Oomioi 

nes syaodi Arelatensls iv, Carpentoratensts ei Va- 
sensis II. Doctrina excuituni bominem fuisse argu- 
menio est, quod iVviio» itunc iiiter libroruni suortnn 
censores ei arl>itro8 ueiegeFii. Uures a>ite«! iitaiida- 
tos probevit, luir* Caesarii ejus )ue sjitodi, tum .sedt< 
apostoiiiue judicium, cujus scuteniia Coniuoieliosus 
episcopatu ob il^igittuin dejectus, atque in utona^te- 
rium reirusus est, ut in prlrno lomo coQctUoruin 
GaiJiae videre est. 

« Grafianopuliianus. Nec duim dottito quin ts stt 
qui in episLoia (j dtctus est Vicioritis, atqueita quo- 
que nnniinalur iu epistoia 1(1 et in aitts. Hic erpo 
Avito Viennensi, lauquant suilfagaQed provincwfi 



m ' EPlSTCHJl XV!. 2H 

flrainaiioats vestrx venUIabra poscenua suni; quia A lmior« divoriij tlubiieUs, sied snerilo censeiur sepa- 



tl)e qui Toi»is consiiluit teoere ioci pnncipis princi- 
patam, nos voluit essequi quou pra-ceperiiis in ope* 
re, quod auieni cperandum esi vos J^ibere. Qoidam 
euim civiGn), utDiinc delKturn es!, anie quaiuphires 
9iiD0S sorori sc defuncti^e eonjngis in tnairimonio se 
sociavii , quod ego nunc sub lauUoruin prsescDiia 
aditus audivi. Accusaior tant: criininis, noc occulta 
susurratione atrocis facti disscruit qualiiaiem, sed 
jpso coram qiii gessii isla proposuit, V^uique codeni 
quo iilicilaprxsumpsit ausu, qui siudio a vobis dis- 
pensaniibus mlserabilis propemodum non nega. ii. 
Proinde qua sit abstinendtis ccnditione prjfcipite : 
sive ut pariter lugeaot, ve! si est indiceniia sequc- 
stratio, ve! qui modus poenitentife, edccete. Nam non 



ratio legiiima, ubi exsiiiit conjimciio crnri no-a, 
llriquesi vidi^tur ergo, dum in lam infelici ohsiina- 
tione persistunl, notam excommunicationis itidiciie. 
doneca consortio criuiinali publica pornileniije pro- 
fessione dissuescant: ei lum, miseiantjiius vohis , 
ad limoiiset oorrectionisexcmpium, griiti.im lecou- 
filiaiionisaccipiant. Egocerte sinceritaii \estraequod 
ratioiiabile credidi, quia lanii habuisiis jubere, sug- 
gessi. •> Aucioritalis vesirae esl, erraniium compun- 
ciione perspecta , severiiatis ordineiu tompe;are. 
Quos lamen sesliino, si veraciier compungunlur , 
supra scripiis condiiiooibos parlturos. 
EPISTOLA XVJ. 

AYITUS ViENNEXSlS EP1SC0?CS VICTORIO Kr(SC0P0. 



esi. ul puto, ininus in conjugio geruianam coujugis, B Cautelae et cariiail saiislaciiis, dnm me aliquid in- 



qnam tuorem iratris asciri. Vos taa^cn, ui snggessi, 
gtniuiic quod videtur : quia prseter ord.nationem ve- 
gtram, de l^ii c»usa quid pronuntiari couTenial vis 
decerno. Conimunioni nempe eum trej-id^ sabtrabo, 
vel peimitio, oisi aucloriiate vesira robiraius exsti- 
tcro. 

EPISTOLA XV. 

ATITLS YIE.NSENSIS EPISCOPOS YiCTL'?.IO KHSCOPO. 

Proitatoe summasque pieiaiis est, ut de cnusis ad 
priiiiificium veslrum pertinentibus meum quoqiie 
consiiium consulendum esse ducatis. Quod iacere vos 
non, ui dixisiis, ambiguitatis animo, sed diiectionis 
ostendilis. Quapropter conlra culpam qnain liiteris 
indicnsiis, arbiircr merilo tos moveri. Quls enim 



lerrogan.do , non minas onerare quam bonorare di- 
gnamini. Sed cum noveretis recte vos, si non de 
peritia znea, saiiem de amicilia judicare; nec aliiu d 
vobis uiiuiiam responsione mea siiggeii, nisi qiiod 
volo a \ ijjnnensi Ecclesia eusiodiri. Secuius est ergo, 
ul indicastis, Qtium nostrum diaconum VincomlLS . 
quem Deus tribuat ut !n bono vincatis malum. Vidi 
hominem nimie crudunj cujus misoriis consiat vix 
quemquam posse misereri, Javeals virtutei seiiex (i- 
de, cevo frlget, aduUerlo calet. Quid niuliis? optan- 
dum est ut per voluniatem disparabiiem, non qu»m 
iibet perire, tam iiceat. Naia cum adhortatorie pliis 
quam aspere, pro incesti fscinorc cuipareiur, seve- 
ritatem nosiram so!a prsscripiiune tarditatis accu- 



vel laicus non advertal, non siae grandi macula fien G sans, sero nos jlIicilaB Jurgationis tricennale consor- 

de afiinilatis propinquitate conjugium ? Unde licet 

soiliciiudini vestrae jusUssimus doior de necessiiaie 

ipsius disiriciionis incumbat, gainbriior tamen exa- 

speratur ii« lemporaneis, quem salvari cupimo.s in 

aiernis. * Oporlel srgo hominero mariium duarum 

sciiicet germanarura , non irrevocabili anathemale 

peicutl , sed propositis observstiouibus , interim ab 

Ecciesia sequestrari. £t quia indlcatis, laboriosum 

ipsum ante multos jam an.nos illicitam sccunds uxo* 

ris copuiam fuisse sortitum, suf&ciat impune baccba- 

luiii ioiig tempore crimen iucesti. Niail bic qiiusi 



&>'se aniistiti respondet, qnid de ilio statuendum qui 
detuiicia; uxoris sororem sibi in matrimcr.io sociarat. 
Civis t;i(; erat Cralianopoiitaim», ui pi*let ex epjsi. 
44, Vinconialus tiomine, ut esi in 16. Par porro co- 
dem tempore eodenique in regno Burgundionuin, iu- 
ce^liis tuii S.fpliani, ex ollicio Sigisiiiundi regii iisco 
pra:po>iti , qui Pailudiam detunctse itidem conjugis 
sororem &ibi copularat. Qua dc re in cnncilio L gdu- 
neiisi 1 et ia Vita sancii Apoliinaris Valenlin;e sedis 
episcopi. 

*» Graecorum ollni Latiiioruraqoe tn coercendis in- 
cedtis par discipiina. Ueduarum enim sororuna ma- 
ritii» Griicorum morem qui legis vim obtinebat. ex- 
pouit S. B:isiliu$e|)istola 197 ad I>ioiiurum , 'Em tic 
7r«5ji ccy.y.dc/ priui ;roT« y.po.rYS-l^ sxri<Trt Trpor 0'joiv 
«'>;/««',« uQc(T(/.m xotvwvtav, ttjjri '^octtw «v»to'6y.j toOto, 
,-' o/fu: d; i/.ylvcrtocaxf/o-^ 'r:'/.iipro'j.x ■rxpv.Si/:<3Bat ^ 
-'■.TC,cov uta/.Jo-Kt«T' i'/.'/ /,\y,-j . Si iiuisalfcclu nnmun- 
tinix correplus, in iliicitatu duarum sororum .:oinmu- 
}ti':aiionem exorbiiavfirit, id necjue conjugium esse cen- 
tendum, neque ialem ad eccteiiaiticnm cixlum adttui' 

Patroi.. LIX. 



tium damnasse causatus est. Ad hunc locum cessi, 
fateo'-, impudenti : quod scilicet sui dilectione sen- 
ienti:im diiferentes, maluissemus correctionem viri 
compuKCtioni ipsius voUiniatlque servare : ac per- 
iiide justum esse, ui post spatia tot annornm vel 
crimiaalia restringeret, qui refrenare jam longaevi- 
taiis accessu etiam legitinu debuisset. Adhaec,ut 
senlire roe credidi,non conipunciiis, sed confusiis 
iiigemuit, promitlere aliquaniisper aggressus, mu- 
lierem cohabitatiijnis indign;e ab accessii aspeC.u- 
que suo prutiaus cooercendam. Suasi respoudens 

iev.dumy prius quam ab iuvicem dirimanlur. Apnd 
p. l^alinos veio qui (uos fuerit, miiiton.n; inslar, qni* 
^ omnes con.seitti«nt, canon est 50 cniii i!ii Kpaonen- 
sis: iucestis conjuncii' nibus uiiiil prorsuf vsmx rvnei- 
vamus , nisi cum aduileriun separaiioiie sanurenn'. 
later incestos Hulein nuirierat, Si qvis germanam uxo' 
ris inw acceperil. Avitiis er^o in lioc geiicre quutuor 
distinguii, ei.commiinicationem, separaiiunsm , p<£- 
iiiieiftiam pubticam et reci>r.ciliaiionem : iia ni ax- 
commonicaiioms noia inuraniur dunec segregfiitar, 
et segreg:iii poeuiientam agaut, ui reconciliaiiouis 
graliam accipiant. 

^ in poiesuie enim ci arbiirio est episcopi, erga 
p(eniiente$, pirspecia eortiiii compunciione, lium:i- 
niusaique indiilgentiiis :ig>;rc, ei seveniaiis ordiiiein 
«einperare, iia ul mainrius ilios ad commniH >f)eui 
recipianl. Synodi Anc>ran;e canone 2, el concilii 
Arelatensis ii, canonc 10. Ai conira, negligeaiiores 
pii^niteiiies lardins reconciliandos sancil CartUag^ 
nieose iv, caiione 79. 



E35 



S AYITI VIENNENSIS 



:d& 



lii vobis isia proiuiuerei, ei factl paciiiieus euse solvi A iiluii ab impeniieiida caritaie tos reuncai [Al. If<-|. 



qm Hgaius fueral posrularul. Tainen , q^iia jussistis 
iii qaidquid sensui lueo videaiur aperfum, ^ suHicial 
censur.TB vestrae separaiio personarum : scindaiur 
iiifeii conjugiura ianocetitiore divortio : sufficiai iii- 
«trietionis Truclui tenninus mali. Nec sane proniiss o 
ejus rulelis puletar, cuju s vita exstitil inddelis. ipsis 
liricjiissorFbiis emendaiio secumra credaiur, quibus 
iiiiercedeniibus prior cutpa laxabiiur. De cactero au- 
lein, quod ad poenUenliam cx^peciai, moneaiur inie- 
lim agere, accipere nou coga.lur. Sufficiunt infeiici 
crimina sua ; nec iugeratur laborioso cura respuit , 
qiuid tara iusiabili aniino vix commitii debuerat st 
peliissel., Cesset a fragiliiate pc.fidia : ne&'Sut>eat itt 
cariia!ilatis cumolum rebellionis augmenlum. Si ju- 
betis, breviter ad ullimum suggero. Excussus ab fi exiieiendam, Qui revera sacr.menti istius veram et 



n'tral»at], quod siiiipticiiatis magis, ul arbilror, quam 
xibusionisanimo, ininus digne ab eis cura vi stisc cr> 
dlnalionis ambitur: ul ad majora, ul prasiitaiite Dco 
cupimus, giibernacuia pritvebi-o ii, ei »d dupiicanda 
quinque Iftlenlu de duubus audiiis assurgenies, pro- 
bati in seouiido gradii fuieles, et ma\imus iiatic se- 
creti consi ieiilia /eraiis ad poputus, ul quo iu aliis 
Iraierna di.sse!!S!0 poiuisset eremiim facere, in vobis 
studuerit paierna difcctio menaste^iUiu eo&tinere. 
* EP1ST0I.A XVlll. 
♦ » ♦ * • 

Ijido , eiiamsi pigiius ri-li lUiaruin sarrac crii is 
pMiaiiius esse vobisfriiiii, a sam to iamcn £\\x m\vs 
a:itisttie l.anc specialiier muniiicenliam crediinits 



scelere, suscipiatur ad veniam ; patiamr poeniten- 
tiam, com pcrdil peccandi occasioDeni: proltleatur, 
cuoi amiserit voluntatera. 

EPlSTpLA XVII. 

.WlTliS VIESNENSIS EPISCOPCS'» VIVENTIOLO PBESBVTEBO. 

Dupliciler piei»lis plenum esl quod ftcistis, duni 
veniendo Lugdunum, biicque mittendo, studuisiis de 
duobiis fratribus illic requirere infirmum, islic visi- 
lare sollictum. Nec a vobis proposittun intermissura 
csse putabitur, cuoi vos religioso fralri plus in affe- 
clu atque bouore debenlibus spiritalis officii htijus 
coiiversus, etiatnsi uon poposcisset aegrotus : qnippe 
cum sacerd jlis gcrmani jure vel adbortaiionem no- 
viias qusererel, eliaiiiBi consolatiofie aniietas noa 



inv;olabi!om puritaiem loci administraiione const-r- 
vans, sic desiderabilt pciens est imperiire ncs doiio, 
ni.ab omnl cunciatioi:i3'absoIvat ambiguo. Qua de le 
plurimam pagina fiimulante deposco, ut ad prarlaiie 
ecc'esi« sacerdotem lilieras aposiolaius veslor iri- 
biral poriitori ; quateuus gemina nobis veniat hene- 
dictione firmainenUim, qiied ecclesiarum pr.Tminen- 
liiim mundu, vel consciUa sedis vestr.e auchiriias 
rcspondebii , vci liuni:iiiitas itiius ob^ecrata por- 
rexeiii. - 

EPISTGI.A XrX. 

DOMNLS « CUNItOBADUS BEX AVITO VIES>EMS1 EPtSCOPO. 

De propheiica lectione sanctitafein vestram < en^ui 
consulendam, cujws lectioBts exempiar subter adje i. 



egeret. Proinde iaborem jusia faligaiiooe susceptum C ^t 'deo uirum jam lcmpora isia iiierini, an fulnra 



prorsus excusare desisliie, ne videarainl ad liunc 
arripieiidi vel definieadi ambiguiiate peccasse. iaasi 
\ero qualiier dignas pro trausmjsso maoere graiias 
agam, voiis me rnagis fieniio, invenire ^uam nilcris. 
I lud quuque ut de f.icir.o talia pcoferrl p .'Sse dtcaiis, 
elegantia quadam desidcria iiouiiitum ad tocum ve-'- 
slriECobabilalioiiis allrabiiis. Qui procal dubio,per- 
soiiae vesirse sollicitudinc, inslitutloiie, dociriaa , 
cliainsi iuvenia sit eremus, fierel paradiBUS. Qua- 
propter pro scila quim iiar.smisisiij, callittdrfiB viiis- 
sUudinem imptecaus, quaiso ut tiuiantem * schoiaoi 
cari communi? Engendi, et noid miitimoin, ^uantum 
ad&laium sumu atiluet, prxsule vidii.itam, spiriiaU 
aoiolio, el ^cerdoiali iiiagtst«ri(> foveaiid. Neque 



siiil, scripio veslro dcehirare di^mini : Ex Swn 
proeedet tex, el veibum Doinim ex Hleiuudeui'^ ci ju' 
dicabit inter plebes mullas, ei redergvei genies vatiUa^i 
it$que leiige ; ^ concideni gladia» $uos in arttna , it 
lence&s iuas in faricet ; et jam non exfolUt gens super 
gentein gtadium.eijam non $tabml beUigerare(hai. u, 
5, 4). Ei : fiequiescet nnnsquiisque su^ vinea $uti, <l siib 
ficu fua ;. ei uon erii qtci in timoretn mittat eos Ull 
Ueg. IV, 2S). 

EPISTOL.V XX, 

AVITCS TlEJOnSNSrS EPiSCOPfS «^ POMSO GCM)On\»0 
Ri:GI. 

Licet de leciione propb tica sfilos uiygis, iater 
qiMS iii$e i>TwUleri non audeo, dobueritis coiiStiijre 



• Superiorem setiien?iam suam teinperat, et mlihis D cet. Vaftiam ergo et recJore desiiluiam scbotam Ln- 
decernit. l>uo eniin su|ie lus e»igeb?fi, separationem genUi Vivenliolo suadut m capessat, ut in seciiiiiio 
ei potHicaiH pijeniienliaiH ; nunc sep;»raiioiie sola 



■ontentus, de pQeiiiie.iiia suggent, ul eatn agere mu- 
sieattir, accipere no» co;;at«r. 

k Qui LugiliiHeasis po^ica luU episcopus, nt doce- 
bit epiijtoia 52. NuMCCiim Lugdummt ex Jurensi cre- 
luo veiiissct , Apaliiiiaieoniue Aviii frairem, ooTiitn 
episcdpuin ibi aBgrolriiitem vi>ilas et, Aviium qu-i- 
(jue ipsuin destmaio nuiiiio coiisoiari siuiiuit. Qu» 
iioinine grauas illi api, siinul.{ue pro traa^missa 
sella : cmjoj viee ealttedram ip»si, boe cst episcopa- 
it;!:i im<)recaiur, quein Lugduiit postea sortiius est. 

« Qutt-i niiiie esi. mot.aslftrium eani ii Claiidii iit 
.'iir» •mosite. Eugen»Ii nomcn, quod in codit;e nt»i»tro 
d<!M'ieraDaiur. bupplevimusexschisdis ihnaneis. Qj-j 
t«;ini>ore autent vita fuuclus sil , h jcc episloi j nus do- 



gnidu p!"esbyieri prubaius, aJ inajoni gubertiscir':» 
preveliaiur ,' iwc e^t, ad primum gradum cpigtypo- 
rom- 

^ Quam uiutLa iioc loco dcsiot siaiui non potesi. 
Tllu iim vero ejiisttiLe eonjicio fnisse ad Syiuj.a- 
4'huiu pr.pji:n. JEliaa.iuiem, id esl llierosiiiyimiiuii;, 
.inli^iitem liciiaai totelligi, qni scdem iihim tuiic re- 
gebai. Ad huiicergo, pro isftpijlrando sri»ct;e Crmi» 
mua ■recuin ^riberct Avitus, Syuimachi «|uoque in- 
tercessionefO qua voli coinpos lierei , expeiiil. Sed 
Aviti ard fieliam episrola desider-,»lur. 

* Solcbal Ifilus, ut Aiobardii» testatur. ei exeiii- 
ph» mauifestum est, cuin rege Gundobado freqaei.ier 
d<; Hde, non soium coiant dis;:erere, scd abseuti 
qiioqite per epistolas rcspondere. 



237 

saceriiQlas : c^io laweii ju&sioiu vei^iiai saiisfacere A 
vel obedieBiia, ctsi nequeo respnndere doctrina. Iia 
quod indtcari vobis jubeiis, eiiain leilu, ae dicain 
expo UiiHie proUxum e>t : ei niajorei-n dispuiatiouis 
vacationen^. posmlat, quaiu succiucta celeritas re- 
scripti«pislolari»admUiiiU Eiidciico quania possuin 
LreTiialti respoudeo, quod ex propheta Isaia direct» 
ad me lermiuo pagiiiae &ubdiilisiis, jam dudum, id 
est teniporc dnniiiticx iueainaiionis iuipleiuru. !Sain 
cuni tiicjl : Ejc Siou egredietHr les, £l verbum Oomitii 
ex Hierusaleai (hai ii, 3), iraciaie ttiii§«iiiiij^ , au 
quae adliac Ct&iJeclari debeal promu^gaisdos Jagis re- 
siet aucloriias : * eerle posi Yerbuiu Dei qiiO<i caro 
facium est, ul j-er uaiivilalem corporls {labUarel ia 
tiubis, Si adliuc ex Uicrusalom aliud verLiim sperau- 
(iuui est, isiud quod supra dixlmus urucum no!) ^u B 
Uude iiicuncianter in eo quem proposuisiis Idco 
senno patris Christus, el icx Clirsiiiina pru-dicaia 
esi. Quia cum duae leges siul, id Cit Juduica, qcu 
pr£ces$it, et uosir^, guvc saquitur, et ilia vetusia 
jajii eliam propiieiarura leuipoiibus (Titereiur, YiJe- 
tis ab kaia isiam l3utmiut><f^o ftuntiari, fjuai voea- 
liaue geii,liuiu ma^iierioCbri^ii dnceuiis sxorta osJ. 
V:\dQ &tii\x'Mt, ei judicaJiii intcr i^iedinm geiULam,ei 
pMipopxUos muda; quos eJt cuiictis cyguaiio- 
iv<\ms terrx iiiira ujtam Ecclesiam Domiiius msiot 
juJicaQdoinstiiuiiL, elarguandG caj.vertit. ^nod vero 
aii, concidcjil qUidios imsin araira , ei Imceas sna^ ia 
(alces, licet possit^ie corporea aetate Ditftiini in qua 
per orbeni quieium iiicmcuiSji pai Aoruii, atiquau- 
ttsper iule!ligi , evidtyiUus iioc ta.-ners Chrisiiauis ii- ^ 
^e!ibus coaplalur, quGfuan cum jnajosi aunjtiro desit 
ac deTuerit usus, quetn in ptiriticieifi hotniQis matitia 
priii.ae aalivlaiisarmaverat, ad usus saiutls vit;ilem- 
que culLuraiu n&tivitas socuoda canvefi^i. I^ani cum 
in Evangelio de fino sae^uii praidicciur : ExsurgH 
gens cmtra ^entent, el regmtu cantm fe^nnuin {Marc. 
xni, 8) : et ex ipsis naaloTum iQdiciis nuuuaere j m 
pene muodi leruiinum colligamus, nisi quod sufa-a 
Qixx de catbolieis Oguraliier &ecipiiji^af , i^escio ut 
quiJ posi steouii ilu«m obtunsa ieh;rum acie> in ligo- 
ncs ei vomeres commuieiur. lilud vero qtiod imo 
lectlonis jussisiis adjungi, id es!, reqKiacei anas^KJs- 
que sub viie sua et sub ficu {III Reg, iv, 25), nec e^se 
iii eaiiem iecuone, nec ad causam de qua cousului' 
siis suggero periinere. Quod laiuen temporjbus pri- *^ 
scis Judtfonim populo, meriii aUername disiantia , 
Ireqiieiiier, aui pro peccaii eracudatione coucessuin, 
aiii rursura pro succedeniium cuijttruai wjsiigaiioue 
subialmu est. 



EPiSTOLA XXI. 25G 

iiPISTOLA XXI. 

AVITCS VIEN.NE.NSIS tPljCOPUS *> 0QM.NO SIGlsWWillO. 

Quod me de collocuiioue rcgali ad nouiiam ve- 
slram non detulisse calpaiis, occursui ineo exacia tti- 
siiviiaie servaveram : quia revera indicari vobis lit- 
tcrario famuiatu cuncia per ordjije^n, discepiaiiouis 
pioiixiias perpiexiiasque ooa patiiur. Na.it quanium 
iu animis domini mei, patris vesiri, sensisse inc 
puio, fervel in ejus siudio couficia oiii !foiU.e certa- 
men. JNam quod credebamus animositate deposita, 
siifutio lemperaDte, subiiam o^p<irtuniiai(iiit poi us 
quam quielem requirens, nou cessavit prsterita iu- 
duciarum brevit.ii*, sed laiuit. Adeo ut itec ipsa 
conleutionis arma quae qi<&s\ jam in noaira regione 
deleceraut, poscantur extrinsecus, vol uique ad re- 
diium kgalotum suonim ferwr n»edilatJo/»is cifspe- 
(ptat. Kc^ieunii igitur miiii de eo quod lu^iis itinere, 
nec aliijuid i.i.lerim de bujusmodi prflposilioiibiis 
opiuanti, quidquid pisr imjiiicatissimos qiiifcsiionum 
nieiidacium nodus lcngo spatio sagax industria {lo- 
iuitarare, can>n)i>tum est. Fervei vaiidus proiixa di- 
sputaliftne iractalus : placiJus lamein, nec aii.juid a 
supereiiio dQi'rtnaiidi turbuientse comrnoiionis iiiicr- 
serens; sed «univit consulte, iieccsstiatis opportuni- 
tate provka et rei, u\. quicunque ccnteiitionis fuissei 
evciitus, liee superatum {vateretur erubeseerc. Qaid 
multi»'?j6(ue)aetaniia viiL«is iil)ere Jico, ad itfoposlia,^ 
quanimn mihi vldetur, quod si auji2>sciis puiuit pia- 
cere suggestura ast. Quod sane vereor audientis p' j(s 
judiclo saiisfacere quam studio placuisse.' Sed cum 
prajseniiam veslrajii^ Deo larjjiente, n»e.'uere, \>vt 
me^i&iii totius sUsroationls exponanu iuierim ser- 
moi)i$ ciirsuiti (ie /ine coliigiie, et ex eo quod disce> 
deitli niibi pfjecepit, utrum sd fe^ou&a luoiu^fue* 
ril ^BSiimale. Jussit namque, ut quddcimque de Si:ri- 
ptuils itostrLs testimonium ad iiiterrog^ia protuie- 
riiin, sei^ si forie oci^rrissel et aiiud, ad »ii!gula qu«« 
tempore coilocuiic^uis apiaveram, subnotaia ei ordi' 
Qata^iue ifansinitiereiii. Quod cum sibl ex uiasiiiia 
pum pronuiiiiarel incosiiituni, atijccit sinipliciicr sic 
scrlpiuni nibissem j/orle Jiiisisse] sacerdoiitius,. iiito 
magissaductoribus» uladiujc lerius dicamus secta* 
taribus Siiia. Uiide conji* ere pieias veslra uiiieit , 
qiisiirjuam inienio coniradiciori , lameu arbiirn '^- 
pieiiii, iion iuraiid.t vei absque viribiis viisa quibus 
uiteiitionem suorum., etsi iioa optat corrigi, dcside- 
rat fatigari. Ego auiom, licet sciens, quaiituin pole- 
statibus diviiio guoquejussu, freqiieaicr et regil-as, 
pro veriiaic iiuu ceditui', utruin parerem diu dubiu» 
ilucuiavi : scieiis, certe hoiniiiis airtmum tiiiiciis, 



« Verbum Domini pro Oeo Verbo sauiit. : qu.'e iii- 
lerprfttatio :«b Isaix* sensu hoc ioQo ^iifiia esi, el a 
Tlit;ad.ireio nr.slro refeliiiur. Ao^ov ■j^^o IvrstvSx ov 

ACi'/.V WitiV Z«AU, Uf'.Vk T^V VOU ®:0y AcyfJ 0'0«;j!«Xt«V. 

00 /orp bioc Aoyo; sx 2i(,)-j e.i)./i/,j(irj, «>."/." sv t'j ^i-'>-» 
fiv ulrfiiix-j ic,zro.iiiiurriv. St^amtfui cnim iwc locoro- 
cai, uoii Deum Verbuui, sed Dai Vetiii do trinam. Me- 
que enim ex Sion sxuiii Deus Verbmi, scd k Sitjn ve - 
ruutm docuii. 



^ litc liiitis est ox iU s d:a!ugis ei ctvlloculionilms 
qu..-^ cu.ii lege Gti!id<!!):ido rnhjuentilas ab Av«l« as, 
A^.sbaaii vi^rbis didiciiniis- Febant h;» porru nui c 
niin ifgrt !,'>.*.•:', ui^iio illo pr«seitie ciiiH ojits 'iscer- 
di'iiijiiS Ariuuis ppiscupi^, ai boc iuoo. Qu3 de reau* 
tifin iiisiiiuta i4.eri( ha^o Uiiipuiatio niiu sgiiilirat* 
Piitijica eiiim de conteuiiouis exiiu commeinurassu 
couieuius. iioti-is aiiercaiionis seriem coratn; cum a4 
St^i muudaiii veuerU, enpttsiiuruiri se proinll(ii. 



259 S. AYITI VJENNENSIS 240 

sunquatn nae per h%c sausfactarum. itec iiiinus ab A pendo graliarum vuia^ per quem ad niunera pcrve* 



eo caveniluio, quain ab hosie, timn adversa acies 
ddia privala publiea obsldionc oircumdal. Ai (jiio Dco 
pr.cSiaRie poilelis, fastigio cultniiiis, studio religio* 
nis, privilcgio auctoriiaiis, vallatain inuris discor- 
(liasn propiilaie; ei fsireniia iii easiris, vetui pcr 
canipiiS iEiiialhiie, pliis quain civilia bella disper- 
gile. Qiiia cuin jain dudum ^i-iius poiidere diiplicato, 
ec clamantnin querimonia, i-l noii audientiiini durilia 
l:Uigali ; sequura esl, si dignamlui, vestram quoque 
seueriiateni, asit iMie rastigand s cousulere, aut hic 
crubesceniibus coiidolerc 

FI-fSTOLA XKII. 

AV1TC8 VIEXNFSSIS rPKCOPtS » APOLLISAia 

ai.t;aTKis»iuo. 



iieruDt, non quaiuilatis pretiis, sed salulis piacmiia 
sestim.iiula. Diiasiis namqiic sanctificatioiiis opibus 
pauperiein orbis exiremi. et obscuritatem 8> lis occi* 
dui panicipalo tiobiscum fulgidi ortus lumine conli- 
gistis. Ter*-il a provmoiis nostris lorpentis religioiii:^ 
r«!)iginein clariiiiS doni : qu:e lioni seniper currenlis 
irr giio, lidem nostram coriteinpl.^lione munorata e-t, 
eutn patetactis a pieiaie vestra penetraiibns coele- 
sliumlhcsaurcrum, quidquid caiUolici credere jnhe- ^ 
niur inspexiiRUS. Orato quod superesl, ut dignistal::) 
miseritis : comniendat<r nos mysteriis, qiKu n<di s 
commitiere duxisiis. /Edificeiur his devolio nosira, 
regio derendalur : ut induUo Bubispignore saluiari, 
quos terrestris Uierosolymx non censuisiis indi- 
Fecit pietas vesira rem soUicilam, sollicitudinem B giies, superoae a coelesus habiiaculo reddalis ido- 
tani porrigendo de iiobis^ quara de vobis nosiram neos. 



credeiido. Kam revera nuniio vestri disoessus atce- 
pt4>, in sumBio meiu irepidatione per|ieiulimus : quia 
Bubls diversis iiuuliis <!icebatur, vos dominoruin 
quibus observaiis arciiu, cunrjiob pariier cvoc;!i.(<s. 
l-ude faciebat hoc meorum conscieniia peccatoruin, 
ui qiiantum mihi pauci >res reuianseraiit, tanio in- 
ielligerein resBanentibus plas timendum. Sed Dco 
giaiias, qiii prosperd reditu, in hpiiiinm veslros, 
vosqiie revocavit in pairiam. Ser«ei Chrislus baao, 
quod supercst, desidoriis communibus iibertaten', 
ut nobis et consohri absentiam vestram sit poss;- 
biie, etad prseseniiai:i pi^rvenire. 

EIISTOlA XXlll. 



EPiSTOLA XXIV. 

AVITCS VIF.:«.>F.NSig EPISCOPLS '^ STEPHANO EPISCePO. 

Quaiiilibet atteniis cuilurx dominicie r.unuiis, in- 
ter assidiia plantandi studia, seinper eiiait) qux suc- 
cidi expediat oriuntnr. ETgo perjugibus sollicitudi- 
Rts veslrx siudiis opportunissimuia his 0| ei-iiius ac- 
quirendic saluiis fenus accrescit. Sed >* inter lolium 
Ariani germini.<. numeto.sa quod pejus est corru- 
ptione diffusum, coDjicere nequeo, unde sese f;tcie» 
iteniinis inimlci, non quidem nova, se i satis rani, 
roonstraver t, quis iransmarina coniagia orbi niiitio 
ventits attiilerit. Sed Deu gubernantc vos, nullolu la 
solamine, parum labes iita nicluenda est. Non habe: 



AViTcs viENNENSis EPiscopLs'' p\p.€ uiKB0S0L¥MiT*:<i0. C je muUitudiiie ienipesiasprofeciura, nec lenois per- 

(icit aura n:*uira^iura. Quoeirca Donatistnrum ne< 
men, ne diu in loco vivere posslt alieno, bei.edi- 
ctione proiinus sepelite vitali. In ipso fomiiia sui oriu 
peregrindniis igniculi fi ige-e 't incendinm. De quo ne 
vel famx fumus narem Gailix innocenlis asp^rgat, 
« manus imposiiicne.m ptrriouje de qua SiTi[)iis adbi- 



Kxe!C<-t apustolatns \i'Sler CMncessos a Diviniiate 
priaiaiiis, el quod priiitijieiTi locum in universaU 
Ecciesia -teiicat, n(tn priviiegiis so!um siuuei nion- 
&trax«, sed meritis. Ornai pariter iegeoi nostram ca- 
Ibcdra \eiiira. caihedramqoe persona. Uirde obliga- 
lus digniitiorrt vesiraj uebiio iargitalis, peripsiiin de- 

* Hu'c Jongenda est epist. ii ad eumdem, ut opi- 
nor, Apotiinareui Sidoini iilimn scripia, larnetsi vir 
illiisiris in fa fiuncniMJtiir, in bac iilusifissimus, Pa- 
rebant amem Arverni hoc i^^mpoie VVisigoihis, eo- 
rumque legi Alarico, lilio Eurici, ciii dediii a Nepote 
Aiigusio fueratii ex fa-dare. Dotnini ergo quibus ob- 
servabaiit, boc loco Wisigotlii, pro qnit.T.s ei in pu- 
gna Vncltdeiisi, cum a Ciodoveo ciesus esi Ai:iricu«, 
dimicassd runi Arveriiis .«uis ducem Apoflinarcra. je- 
siis est <;ro-.5oriuN Turonensis. 

•» Helire, qui Mhx urbis amisles diclius in epistoia 



censis lib. ii, epist. 51, etsi epi<copi rtomen in tiiulo 
est oini^suin. 

'^ Ariatioruin iix^esira iiis t^^mporibus in Gallia f»- 
vebuit Wisigotiii ei Uurgnndio.:es, ulriiiue ea !ab-> 
in.fecii. Unde et Aviio ciebra cnm Arianis de Hiiit 
certamina. el iiiiri contra Ari.inos ab eodem ediii. 
Ai D.inatis-arum noinen uni»? lere .\frica; in qua na- 
luui erut, iiiiibiisse ciintinuit, et vix iin |u<ini ad alias 
gi ntea perv.tsii, si Roinaiu ex€ipia.>, ubi Mouien^es 
Yooibnniiir. 

« Converais ab baerHsi manns imponebaiur, nt Spi- 



18. Gratias iiuic agit pro accepia njunere quod sui«e- ^ riunn sancium ucripereni, quoui ab hipreticis aiei- 
risribus liileris ainbiei>3t : pro sacra; niiniriini cru- nere non iiomcram. Cos»ci!iuiJ» Arelatense i, can. 8: 



pro 
cis parlieula, poa raole, w iuquii, sed saluiis pretio 
yeitiirjar.4&, Sic eiiim ei PauUous Nolanus episiola Xo 
cnn A'i crucis ejusdiw pariicula quam Hieirosolymis 
per Melaniam acceperat, aiodicQm segmenium rait- 
lereiid Severura ei Bassulara : Aciipite-, inquii, ».»ui- 
gnum in modico munus, et in segmento peneaiomoha- 
itulee iirevit, tumiie munimeniuni prxseniis et pigjius 
alcrnts talutis. 

« Lugdnnensi. <iui, iiiani!qu;e tabnlas docenl, Rti- 
sticio episcopo .«successit, ssiccessoreftiqne habuii Yi- 
ventioium. Liipici:!iis eniin, qui SteptiaiiO subjici a 
rec«?ntioribus soiei, anie Kusiicium in ii^de*m t:!b i! s 
post Patieiittfn cutlocsfir Ad Slepiianiim hnr.', u! 
a!i:>s nionui, scripin exstat epistoia Kntiodii iib. iii, 
17. Lideui scribit iie-o, ni failor, Ruricius Leniovi- 



Si nd Ecdesiam aliquis de hoereti veneril, ei pervide- 
riiH eum in Vaire el Fitio et Sp'>riiu aancto este bapii- 
■iaium, mantis ei lanimn imponalur, vl accinrat Spiri'^ 
lum nanclitnu Leo .Uagnus .id Ruaticiim Narbotien- ' 
sern iiiqiis. t8 de iis qoi parvuli ab lisereticis liapii- 
zati siiul : tiehapiiiiuidt non sunt, sed per manua 
iniposilionem, invocam virtute Spiritus aancti, quem ab 
Utereticis eccpcrp non pofuerunl, caiholicii copul mdi 
$unt. Idem :id Nicei;tiii .■\'|u:leiensein cap. 7 : Qui ba- 
fH-smnn ab hivreticis acceperuni, sola invocatioue san" 
c.i Spiriius per iinposiiionem maifuuin confirimndi 
sunt, ui quaa ab httieiicis ncnio nc-ipi', a cutholici^ sa- 
e rdolibus conseciuaiir •" qni:« Syiriids s.ii«ciU5, ul e*l 
ap iil AngiiSiiiiMTU iiO. iii -.ie BiipiisntO coiitia Ooiia- 
tisiis, cap. Id, i:i sola catholica per manub iniposi- 



?41 EPISTOLA 

lieie, interdicla noniinis ipsiiis in poslorum, si eit A 
, (orJc ciinvfrlilur. iiienlioiie : * quam consial, si rc- 
vera in supra dicli schisiniiiis prolessione verL-ala 
cs!, ^ cmn minislerio bnpiisinaiis eli.un cln-isujaie 
consignatani. Hoc cerle eos in regione il!a ol)servare 
manifesluni est. In qua primuin Deus Iribuat, ul 
qiiicunque hiijns erroris ruerinl corriganlar : lum 
deindc a nobis l:im secia distanie qnnm paliia, pm 
ad parum nnstram, qui salvandi noloerint, agno- 
60. ndi iransire non pnssini. 

EPI&TOLA XXV. 

AVITIIS VJENVENSIS EPISCOPUS = AroLLlXARI EPISCOPO. 

Jubetis, el voli est , ut culiibu^ i.ovis paiiierq!!©^ 
consueiis siiidiis geminse dedicuiienis occurram.Sed 
veeor nc nos boc tene&l, qucil poiestaies diuiius te- 
iiuistis. Oiaic lamen ;:i par desiderio succedal ef- B 
feiiHS. Nisi forie illani m;>gis expensam numeras » 
qiiae penii adhuc fiigenle aniiuis luis oalel. Quociica 
liret p.tucos rogasse te dicas, licel laxato auiico con- 
veniu. relevaium esse le gaudeas ; si qua tainen 
ihilii ex< urrendi opia liet, vel inviios qui superve- 
iierinl inviiabis. Providebil Dcus epu'as muliitiidini 
tibi conviv;?. ll>i pauperum cibiis, o!ci c.do ei larris 
liydria porsistente, cumulabiiur. Ibi si vcl (luinque 
pancs fuerliii, geui*'»ura piscera providisse sr.fficiai. 
lihiil auiein fiilus i ost ha&c uiiraculonirn experimcnta 
promiito. quod Chrisio pauperum suorum eoiiventni 
miiiime defniuro, quanto piura popuii)ruinmiIlia col- 
legeris, phires copliinos reportaJ>is. Apud filiiim no- 
sirum vero qui,sicut sciibilis, reconciHationeni ma- 
Inam dign:Hur ambire, V3s esiole vadimonio, quod ^ 
si ille pacillco voto agere cijpit> ego et ainico ; si 
ille dis»curdiau] poscil lolfi, ego cnpio cuncordiaiu 



xx\L - m 

coiilirmaii. Tamon homo oniinis mei, <iiiem nec faiii 
nec lalleie liecct, crt:dJiurus cuiholicu senaiori, non 
sd hiic solnin ^ecurus incipial iieri, ui incauius va- 
lcal invcniri. 

EflSTOLA XXVL 

AVlTirs VIENNENSIS FJ»ISC0PUS ^ CUIDAM. 

Cpistolas vesiras post longuta it-mpus accepi , in 
quibns tne servand.e caiilalis , quamlibei novoriiis 
trislem, nec sic del>e.itis cndere negligentem. Naiu 
vere lesiis Deus esi qiiod ex magniludiue vssiri af- 
feeius sii aniino nieo major ct gemiius. Nec valeo 
sine gf andi Toidii dolore suggerere quam gravi sancii- 
tas vestra, dale vcniani, facil.tate prseventa $ii. In- 
slrusisiis adversariiis arinis vestris, prodidistis ini- 
perfectis socreia nusira , caniasiis caaiicum Domini 
in terra aliena {Pial. c)i\xvi, 4). Protulisiis velnt 
vasa doniiniea {Uuh. v, 3) speclaculo eonvivaJi qu» 
iriideni ; exposui^iis veiul nndalum Noe {Gen. ix , 
%i) cachinnis nunquam opprobrio cariiuris. Si reti- 
nent aui sequuniur, periculose subrexit quaiiias ve< 
ritati. Cerle si pretlosum vobis erat quod publicaii 
de!)ere pwiatum esi, terrere vel Ezechi* regis culpa 
{IV Reg. \x, 15) tos debuit, quem jaciamcc odore 
peccaniem j>rdphcia redarguit (hai. xsxix,5,6). 
Sed cum irepidationem istam dicatis animo coover- 
lenlis ab.^tersam, jusium est ui cum exsuliaiiune di» 
camus. Hoec esi mutatii) dexUTm ExceWi \PsaL lxxvi, 
li). Nam quod vobis inaniter contradieuni beliuae 
sic minaces, Deo protegenie, quod debiles, quasque 
plas niirum esl carere dentibus, ci furoribiis pasci : 
qui oum gemereni perdiiionis siiae perire d'scipulos , 
I>erdere inciiiiuni el magisirns. Salubriier corai» Oio 
vei hominibus lucra Uh& cooquimaiur. Nibll in le- 



linpcnt tinri diiisnr. De liao igi ur m^nus imposi- 
tionc qiia «laiiT Spiritns sanctiis, hic senno e«i, ne 
quis <le ai a loridi^e interpreiandum puiet. 

" Qiiasi dicat chrismandnin eliam fuisse, ni&t chii- 
8inaiii.«jam e-^set. Adhiiiebalur eniin in recipiondis 
hxrelicis, priter imposit4onem manuum, < hrismatis 
qiioipie consigaaiio. Cnjus moris apud Gr^urinm 
Turon. illusiria sunt eNeuipi ', in Lantiide Clodovei 
regis soroie, ijiiae ex haeresi Ariana conversa chii- 
smata esl, lib. ii Hi^torise Franc. cap. 51, in Bruni- 
chiiile ei Gosuvinia suroribus iib. rv, Cap. tl ei i£8; 
in lieriiieiiichildo roge Gnihorum iu Hispania lib. v, 
c;ip. 39;in Chararico aenique Suevorum rege iu 
('•all.'ecia, de qiio Gregorius idera de Uiracniis S. 
Mariini lib. i, cap. i> : Rex, inqnit, utiilatein Paliis et 
filii et Spiritus tancli confessug, eum omni domo 6va 
ctnismatut esi. Cxienini citnsin^ttio conver^is liiin 
adhil.ebalur. cuiu in hxresi chrisnifUi non hierant. 

*> Chri.smalis consignaii.inem inore aniiijiio ciiin 
b:ipiismatecon;iingit, e:inideniqiie ah imposiiiono ma- 
iiuuin qua datur Sfiiritus simclus, diveiiii ac scparal. 
{^UA de re alias fuse dispuiatum est, ciiin cani>neni 
Arausioanuin expianareniiis Quod vero allirraat X\\- 
Ing, cuni bapiisniu chnsmare .soliio» DMiuii&ias, ex 
Opial» el Augu>tini) pTspicnuni esl. 1 ri:i eniin ciitu 
apud ill>>s, perin le ac in Ecclesia cat!io!ica e«lebr.i- 
rctiMtr, baplismns, cbrismaiio ei (iiatiuinu iniposiiio; 
li.irum duo priora, iinando ;iii Loclesiaa» redil-ani, 
::on iiec:ibantur, sed iiiiacta permanebant, contra 
«ptani heii ab ipsi:» soieret, ifui caihoiicorutn ei ha- 
ptisintim ot chrisma exsecraliatilur, ei ulrumque ite- 
r^buat. Optaiu» lib. vn : Quod a lui/ii unctuiH ca. 



tale servamas quale stiscepiraus, El posi alia : Sedu' 
xistis hotuiaet, rebaptiza$iist ii- rum umistis. Tertiiitn 
tanlum, id et^t, impt^itioiiem muiuum^ obeamquaiii 
diximiis causum repetebant, t)t!od Spirit^.iin §eiiciuin 
fafa>reiici dare non pos9ini. Semetiis ^^u^ustiuus <<e 
baplismc Di>naiisl£rum lib. ui : MuHm miem impi>- 
sitie, non sicut baplii.mui repeti um poleit. Quid ent 
enim o/sBrf, niii oratio tuper hominem ? quia \ er «ra- 
lionem vldelicei inariusqiie iinpo»iiionem, baptiznU 
a pri£positis Ecciesliie Sfiriluin sanoiiun ap6»u>il£o 
niore accipiebant. » 

c Fratri, Valentin» urbis, ut ad epl&lolum i l di- 
ctum esi, anlistiti. Cum itac episi&<& «i;<4mpar£ndA es( 
Sidoiiii episi. 15, lib. iv Ad £la)ihiu>iW 2 qu» pariter 
invitatus ad iiova> ecclesite de iicatioaem, pari e)o- 
gaiilia se adrulnrurn spoiuiet, bo»piUiiuque undique 
aliliientium muliitiidinem praeitic.t. 

<* Episcopo, nl aiparei, cujiis nomini pareii , de 
|x nimia illnm fnciiilaie ri^prehendens , qnod secrela 
uosira iinperreciis. hoe est ha*re»icis prodiderii. De 
episcopo autcm al) haresi converso, respondei po&se 
in tceicsia nostra, si aiiud nihil officii, ad qtiemlibet 
saceidoiii gradum as>«uiiii. Quo quidem e>;eiiip!o, el 
Svin|ihosiuin atque Dicliniuiu iisereticd» episcopos, 
Ph.sci!liani hicresiin danioaules , r«tenia digiiitaie 
lecoplos legimui in conc lio primo Tolelano, e» ^c 
cleriiis iixiciicis i|iii ad iidem cathoiic^m «eniunt, 
nniversini c^utum c.-)i ii» eonciliu i Aureiiajteasi cao. 
19 : Vi si fuieliicr convenuniur el fidem caihoiicam 
aUeyre confilentur, offiriutn sutcipianl iuo eos rpi$&h 
ints uiyiios esse ccusuerit. 



f43 



S- AVITI VIENNENSIS 



?44 



cipiendo espeieul»'. violer.lnm esi . ui voiniius devn- A elni sefisifaas possiint. qii.'e nobis »pM»i haiiam ve- 



(lonem benediciio praesiantia courinnei , iien est ra- 
pina, sed graita : quod Chtistns dignaiur accipere» 
dici non possumus inynsisse. Derellquo auiem,quod 
ine super conversi staiu crediiis consulendum , defi- 
iiio iaspiraliiine divina, ad queitilibeS sacerdoiii gra- 
dura hominem {losse cousurgere, si non est aul in 
ralioneconjiigii.aui in-qnacunq»e regula moribusque 
qnod prohibeai clr-ricalu^n. Cur enim non pascat 
Ciiristi gregem, qui sapieiiler adveriil oves non e-^se 



stram, vcl ponlificsilis henignitas, vel civiliiss regalia 
impendit, cum posl faniiliaritatera imlus nMinifice»» 
l\'£ commodis prtefeFendam, quia i*tic liberiiis laxa- 
vit redittim, illiiic lcnacias ▼rnxit affectutn. Aitenivor 
pro vestris quod superest incumbat oratio. la auf - 
menlo nainquc ovium crescii cuslotila pastoralis.Sa- 
eris nos apostoiorum limiiuJius eonimemoralLone a:- 
sidiia praeseniar)(es> fpeeiaiidmn vixero praedicaloii 
ves(ro, ubi obtinuislis initium, impetraie profeGlum. 



quas paverat? quique quia non fur lalroque, merilo LiJlerisnos, in quantuin possiiiiliiaspaiituraut liber- 
l>;>storfuiunisperosliaingres8uselegItaU3ria?Quare tas, q«ibus nobis doctrina ei incolumifas vesiia flo- 
iion fiat in sacerdotio nosiro erectus, qni amore hu- rcal, frequentate. Et ui supra speravinHis^ ambieiida 
inilitaiis a suo voluit csse decidaus.? Sit veras saCer- iiobis vetieraWium rdlquiarum conferie praesidia : 
do."< ex laico, qui fieri laicus ex fall.iee sacerdote tfaram cultu, el beatis«imum Petrmn irt lirlute, el 
eonlentusesi.Teaeai in F.cciesift nostra plebem suam, B ves s«mper habere mereamur in mufiefe. 
qui in sua cuniempsii alieiiam. Daiuia est lanlis bo- 
iiis augmentum codesiis gratire plenitudo, at ei ilie 
consecuius incipiat gaudere quod doluii, el hic qoo- 
tidie fi uciuosior, pr*isse se magls inlelligal quos re- 



liqiiil, 

EPfSTOL-4 XX\ir. 

AC AVITO EPiSCOPO DICTATA StB * KOMISE HOUXl SHJl- 
SVUNBI BEa&, M> SYM^ACHL'M PAPA» iJRBiS. 

Dum sacra reliqniarun^ pignora , quibus pcr rm 
Calliam vestram spiriiali remuneralioneditasiis, ue- 
p-are petentibus non prsesumo, me quoque Mnciorum 
pairocinia postulare ab irriguo vesiri aposlulatus fonte 
necesse est. Quantjuaii» eisi est adhuc apud nos de 
dono vestro, quod catliolicffi religionis debeat studio 



EPISTOLA XXVIU. 

AVrrUS ViENSESSIS EPISCOPDS ' Bowm» eUSBe»ADO 
5Eei. 

Rcdieii.s ab arbe Lugdunensi sanciu» Ciiartervios 
episeopiis, in qua, nobis * deconciliaUiscedentibu^, 
ad privatii quaedam^negoti^ efxpedienia rss6<Ier^t 
qusslionem sibirlnio magis onnnihus uobis„ propc 
Mii?se ?os retiiiit. Qiiie 8v fuissei eorain po»ilis ituii^ 
cala, submiRistranle sftncl« Spf^ilu, faeile scisfiUi- 
tt«ni vet trae quae aci cau.^an\ pertinebant stiggei i po- 
tueruiu. Sed quia tam sanciitm soilicitudinem nulia 
debenius rc&i>dnsl diiatione fruudafe : 6eian& iiuIh 
Ciiristo propiilo ia fide fraijfiim nieorunft cencor 4ar« 
senlentiaj^n, prapseiiiis pagma faniuiatu responti^ore 



celebrari, eiiam illud tatnen coirvenit justa devotip- C ad oonsulta prajsiHTk), JubeiU i^iuu' , osiendi vobis 



ii.is inteHigi, ui directis liilorarli sermonis offieiis al- 
loquia illa captemos, (juibus me ponU8c%i«s vesier, 
ve! pr.Tsentem moniiis docuit, vel absentem inter- 
cessionibus acquisivit. Nec nune paginse i»raaseii|js 
ob^equiuai reperta opportunilas compieciitinr; sed 
desiinato ad vos discono porliiore , viro vcnerabili 
Juliaiio, ad uuiversaMs Ecelesiie prae5u!*nv spiritu 
lepraescntanfe concurriraus. Crescit quippe benefi- 
ciorum r^ordi-lionedesideriura : aec unquam nieis 

" IVr .lulianom diaconnm sacras reiiqui.as Si?fis- 
niuiuius rex peLit a Symroacho papa , z quo aliss jam 
priilem aceep^rat. Syn!n>achi p<>-rrG p^pse obiius in- 
cidit in Senatoris consulatum &«»«> Chrisii Sii.Sun- 
(loliadus Sigismundi paier biennie posl occubuit , 
Peiro coBSule. At Sigismuaftus rn epistoije inseri- 
piione rex appeiiatur. Cunstat ergo patro adhuc su- l^ 
perstite regis nomen oi/tincisst'. Frefiegarius m Epi- 
»''.i!ie cap. 54 : Ginidobadi fiUm Si^is>mndus fipud 
1]t:taretnem uriem viila Quadriivo juMiu palris inbii- 
tnnlur in regnurv ; (]\v>d Jlfarii qsjwjne Ciironicuin 
coiifiruiat Ips verliis, Floreniio et Aftihetmo { id est 
5<nnc« qui intfr Syni.-naelii el Giisiclobarfi t>biium in- 
tercessit). "/?'? consatibta monnsierium Ariauno a rege 
Sigisniundo construcinm. Aiqui liis Cfcrrtiitibus ponti- 
fftx Roniaepm er;U Hormisda Symniaehi successnr. 
Qnare iion illo prtnium anuorex dicto< SJgtsrnuiiJns, 
fiuem SynHnachi aniea teiuporibiiS nomen Itoc ges- 
gisse arsuii episioiae inscrii^tio. 

* Librnm de Cbrisii Divin tafe vocat FlcrU'5 diaco^ 
nu5, quandocjnqufr episiuiam li.'«ic "cittt in Paoii 
verba :id Romanos, Galaia» et Hebfaeos. Isi ea e;i(n» 
Cuudcbadi qTjcsiioni resiiOndt'ns,os'cndi!. iu Ciirist-) 



rationem vei poiius auciorliatein, qu£ piteai Deum 
habuis.^e in diviQ)tai.@sub£ianUau), priosquam sume- 
ret de incaroalione nalurani; et per hoc perniciosis- 
siifra haeresis iila vincaiur, ^uae Dotitinum nostrufn 
8s Mftria e«pisse coniendens, eliam Denm Paireai 
in Filii eisecraiione blasphcmat. Rccesse eet etiiin , 
qiADtum ad Uios, imperieciioni divin£ aiiquid accrc- 
visse, si t»rit!S re»ro sfeailis sine Slio nsanens, pene 
jam in iermino mundi iahentis. cum Maria proietii ^ 

I>onii«o, priusiyuariv bomo fieret, aelernsm ftriss^ di- 
vinitaiem-, advcrsus haer^^sir!! iilorum sh! tx Msri;! 
r«;ps.<sft oonicndeb:int. D quibus Aujrustimis h^cresi 
44 : pftfe/*ft«», ioqiiit, a Pfiuio Samosaieno, Chnsium 
vm s^nper (uiBse dicunty^ ejut iniiium ex ifUi> tle 
Maria naivi «i assiierant ; nec aiiquid omplJu$ qnam 
liomnem puiaiit. hta liesresis aliqunudo cnjuidarn Af- 
lemenis fuii ; sed cnin defecisset , insiauruta esi n 
Paalo, ei po$'ea sic a Phoiiru) confirmnta , ut Phoii- 
riiuni qwim Pauiiani cslebrius tinnciipenlur. Photinia- 
nos auiem, seu Pauli:<nisi3s, pcr hsec len^pora Gal- 
liain infesiasse indicat conci.iium Arelaiense n, cap. 
16, etSidoniJ epistola 12. liih iv, rid Patientein epi- 
Sfopujo Lugdujiensem. Lnde et beauis (juoque Asi- 
Uis r»hutui:anorum hacreiicorum vaiidissinius exjni- 
gnaior d5'iiur ab .Agobsrdo. 

c Diversuin est faoc eoncilium a !.rimo LBgdiinen- 
sa, quotl inier coiiciiia Galiise tomo I edidiniu», in q:i0 
dis^-ussa est ssib Sigi5miiiido caiisa Stepiiaiti , qui 
duafe sorores duserai. Hoc enim s»b Guu^oliado^jsn 
pr*cesser-.^t : bsd in eo quid actum sit nesKiinos, ni^- 
qiK>d se iiiterfuisse Avitus sigiiiircai cum Carlheui*» 
luceiiiS scdis cpi*co|>o. 



245 EPISTOI.A 

lum iik iiabeie incwpertl paieniibt«fti . jc n ^iii«i> A 
ijisis asserfioiiis suae necessitaieconslricii, siuem no- 
iiiiaaiu iilium, deuegaut Deum. Sentiuot cniii) ^Ami 
a <r«s ferte rton posse ot anie riQP. niuiuis adliuc an- 
tius Deus cwpis^e cretlalur ex liQmiiie. Se.l uescio 
iii (|Ue4ii efrtictuui reiiemptio uosira aurresit , si noa 
«Tfr»i»ir:c suae precinm Deus exsiitit. Noc enim r«iii- 
jiiepe liomo solus heminem pofemt ; aui qni m sa« 
pernis el Deus est, e|u|{ redemptloue. Ju!)eii8 erg;> 
ut NjBc qute rftiiorre coUigimus aueioritaie doceamus. 
SufQciat ergu acrimonia Testra paHcttas exeurplf»- 
rum, (|uaisump'a de pluribus aiiundanl eegBOsccre 
eti|*iemi : ea-terum renitemibus animis ei m sua iu' 
creduiitate duriuUibsis, si aljqua fton satisfi cermt , 
runcuk non protterunl. Bsar:»^ conclatEaiifis>imtis 
propltelariim, naiivilalem Ctrisii Siiiritu revei.inte " 
prospieiens : Paruirfas, iiiquit, Ttatus esi nobis , liHvi 
(lultts esl ttobis ; et toeabhur nonien fjus edniirubilis , 
consittnrhiSj Deus fords^ paler fuivri sceculi , prinreps 
pads {Is.ti. IX, C). Intueminl, qnicso, vcrbi vigorem. 
rarvulas datus est nol>is, filios datus est nobis, Par- 
viiius naius est, el fiiiu.s datus : nanjs esi noiiis bo- 
MJnis fiJius, dalus esi Dei", et vocabifur Deus forti*. 
Ac si dieeret, Deus el horao, Deus qiu creaTerai vi- 
ram, foriis qui viiicerel morieni. €iiju5 diviuitatcin , 
sub verbis scribae ac discijiuS sui {iropSieia Hiere- 
mia« o^^teiideiis sic ait : Hic est Deus noster : non 
(Pstimubiu-r alius ird euvi. Invenit otunem tiam disii- 
plinte; deiiil Jaceb puero suOf et hraet dilecto suo ; 
et post hiec in terra viius esl, et inler homiiies co^iversa- 
ius {Biiruch. in, 56), Quod si esi forre, ctii bsc qu.x* ^ 
de antiiiuis puiilmus, obsturavideaiJtm\'egal apisio- 
Uim Paulum , qui cum ctrpoieos parenies Dumiiii 
ciimmomoraret, Quonim patres, inquii, ei ex auibus 
Cliristus secundum caruem, qui esi svper omnia Vetis 
beiiedicius in siBcula {Rom. ix, 5). NaBi et Tboiiias 
aposiolus. cum in resusciiaii mediatorfs corp:>re fi- 
xuvzi clavorum, hialcuni trauspuncii laierjs slguuin, 
digilo ieniante paipasset, virtulis experimeiiia iuier 
iiitirniiiaiis iiidicia colligens, slc ciaiuavit; liominus 
meus, el Deus meus {Joan, 3£x,28). Ecce qaibus lcsli- 
mouiis^ velint nuliot, hseretici ipsi , Juda!oruiR ia 
perdiiione confines, de KifTi divinitate viiicuufur : 
qiiorura verbo creJas Judieos in Evaiigelio Joaiinis 
Domiiium d^scussisse diceiiles : Quadra^ginta uvrws 
uondim habes, el Abraliamvidisii {Joun. \in , S7 ). 
Al iHe inqiiit : Anien dico lobis, anle Abrakam e^o 
iudi {IbiU., 58). Esi hic, rogo, qiiod obscufare vel 
\.>leiis queai? Quiu nunc lesiai, nisi ut q.ui seiiioi' 
ab Abrabam cognitscilur, juiiior vel luuudn dicaiur? 
r.i istu;!, quamlibci coiiteiitiosuin sii, vinti poiesl , 
ipso Domiiio iuier passiuuis cuuiumciias prociuuiun- 
le : Puiep^ ctarifiM mc ea clariiate qu«in dahui rr^ud 



XXIX 



246 



te aiUiijuam mwidus fiere' {Joan. xvii, ;>;. Sed lovie 
el hoc puiaiiir addeiiduin, ui (>iim filiuni n(>n)tn.Muin 
Cii{ascunque exenpli auciorit.iiedoceainus. Inpsalma 
ait : Dcininus dixii ad me: FiHus meus es tu ; ego hodie 
geitui te{Psal. ii, 7). Uodie bic a^terniiasfcigfilflcatur, 
quae lerminonique principio periiide caret : cui non 
pariunl crastina lempora futimim , ncc rapiiint lie- 
sterna transaclum. Pent-s n05 ergo, per tenehrai uui 
vices isia mutaiiiur; apud Denm vero, cui nox uon 
C8t, semper hodie esi. Quod tamen si liaretici aliter 
voluut infelligere, nestra non refeit. Nam cum do 
sulo nnmine fiiii Del agamtts, quale volunt Itodie ne- 
cipiant , comeesairi «unt, ut ante getiuefit lllium 
pater, qnaisi mater eJiderit. (."ette vel Salomon citi 
maximam in serip^uris Vfteribiis r'uctoriiaiem singn- 
liiris sapicntia feeit, pbnisslme iilium in Pioverbiis 
et Iffctdiisime nomiiiat dicens : Qnis cvtficffivit itqiHis 
quasi in vestimentofquis svsciisvil omnes termrnos ter- 
ne ? qitod nemen ejus, et ifued tmnien fi'ii ejus, si no- 
siiyProv. xx\, 4)? De propteriti* isia sufficianl. 
Apusioius auiem dicil : Postquain venii ptemtuda 
lemporum, misit Deus Filium suum (Cat. iv. 4). Eniins 
vero qul miuitur, erat r^nicqu.im miteretur, Qui si 
ante Mariam non fuisset, hunc similem capteiis snii)~ 
ptio lecerat Dei Filium, non natura. N(C in Eraoge- 
iii.<; ipse dixisset : "^anium Dcus dilexh niundum, ul 
Filium murn vnicnm duTf.t (Joan. iu, iii). ^ou ele- 
ctum ergo abipsa ineilabiii paiernitaie, sed genitum: 
cni t:im Deoquaai bominivero, in utraque natura 
fideliter piopiio. in diviniiaie mausi?5^e dePalre, m 
corpore coepisse dv maire est. Hajc ergo, quia jiKsl- 
stis, qusedam respousinnis nosirae iudicula , ei ad 
eiiiciuaudain ^riiaiem pauca lestimonioruin sanina 
lra?isnaisi : quae possit quidein acrimonia vestra vel 
eioquentia in frugem saliijisebristo irrigante nuirire. 
Sed si sit quis^uam dc his tontra quos agimus,quem 
his veslro judicio au totuin res|iondJss€ cn-daiis, 
iioel siiii vigilartissimi i« catholica et iideiissimi 
iraeiniores; dabii lainen Deus, ut cgoqucque pitssim 
vobis ei numerosionim exemplorum numeruro , ei 
raiionem qnoi siitisfaciai, praesumpta sciibendi te- 
catione saggerere. 

EPISTOLA XXIX. 

AVITPS VieN.tKNSlS rPiSCOPCS ■ bOiaSO StGlSHUNDO. 

Omiii qiiidem vitae nieu; lempiire de iio ein me 
assereniii femuiatus agnosco; ?ed impcnsius feslivi- 
tate praisenii , quK soliicitiidinein\e»iram oonmlnns 
espiorandis hareiifionini ronaiibas, quaiu nosiM*. 
pnr:is Ci-ciipat cuiubus celeiuaiidis. Siquidem per 
aiinuum qu<Mi»l.'Hii c<'niagi«!i) c<mgrcg«iis adversis. 
aiiento vobis bbure curandum e.^t, iie aliense calli- 
dii;<iis iraude pulluiei,qiH)d iu Dei noii.ine jam vesira 
victoria ceJeijrabiii viniue «uccidii, quamtibel Cbri- 



« Utriusque epiatoi:;^ eadcia fuit occasio, aposio- 
llca mmirum, id csi ueaii Peifi lesliviias, qii»? Gc- 
ijiiv» auTiiio cuiui ctiJ»»t»r,<»)sit;r. Ceuavensts eiiiui 
««clesiae UJlCia ei paisuiuss i)t:3lua Petrus; et Genav», 
DpinoF, div:S:» ciiu» psirc itegno. !:»rem f?';«;rai Sigis- 
jnuudus : quud ei de GodejiitailQ Guodobaii fratre. 



cum \mi> regnareet, s«rilwi in Epipt»anii vila Enno- 
dius. Geuavj»ui itim ergo prowisciie adve«iantilMis 
eiinm liiereiiiis, locum linbiieruiil illa qu« pritiic 
epibi<ila coniiueniur, in (lua duas baireie», ni fallof. 
dicil Artjnam ei PhuUxiiaii^ii. 



*57 S. AVITI VIENNENSIS «48 

sK> prepttl» pi n^semib.i* vobis obsisini 1 alia Uciio A seniKx veslra; delicti quo arguor emenJutione fraw- 
'^hsisiai;. iliiic iha swUicIiuJine presslor, con&lipaiio davcrft. 



(ieiiavoiisis, qnic m; niore oiigiiiis pritnae, viriUbus 
aiiiin'S tirii.« uiigiiiuits siSilo leniinei Si^rnionis inso- 
iiiiil. Lndti i: "ti, s; in;'i;'0', qjiamprimum scire desl- 
«iero, utruiu «vni ii .iiiiio cletnentiffi vestrsc p;ilie 
Diciilio ii!;t!s OKiHiiiioiiis accidcrit, qii;e boacruin 
pestem ab inferii^iiibus laicbris escliaiam, cathoiicis 
Ariniiisq j • (■eriaiilibiiS inlromisil : vci sf servatnr 
adhiic creduiilaiis.imu s iu!i!utioni!»iIliu»doius,quetu 
iiiiii iinpres^um aniui'?. sod cliniiulis esara(um,pau- 
laiim iu uu^i(fi':\ s>u: dogmaiis * crudelitaie revocr.t 
litierata promi?.sio.-Q'i e cerie si adhuc, ul cofcperat, 
M){;ieiali Arianae coiii-nuiiione imiBJita est, claret 
{;joiiosior buij pri!;ci;aiu ve^iro noster triumpbus; 



EIMSTOLA XXII, 



AViTUS iieN.^r.ssis EPfs.-.OHS * vAiSTo ET svaM.vcao 

SF.KArOfSUtUS LKt:IS. 

rriuium fucrat tali<; status icruiu desideiandue, iit 
ipsi per no? LVljein orbi vfnerabiieui pro dopeudendis 
diviiMs hmnanisque espetereinus ofliciis. Sed quiu 
isiud i;un dudtiin per ratioiiem lemporuin fieri posse 
cessavii, velmius quod fatendum esl, vel eo securi- 
tatis aecedore, ut qux in causa conniiuni supplicari 
oporlti, ampliiuiio vestrj. congreg.ttorum Galli:i; sa- 
(eidoinin relaiione cognosceret. Sed quoniam hiijna 
quoqiie nos voii non potes reddit provinc a prx'ii.vi3 
reg!. •rum deteiminata limiiibus : quamprimum siip- 
cum duabus liseresibus in unura redaclis, tani acqui- B plici prcco po^co, ne celeberrimo ordini vestro pa- 
leiiiibus quaiii u)uv;ni.<»!iiibiis vobis, ci schisinalico- gina haec aliquod moveat quasi ab uno dictata fasti- 
nim numorus decrescit et schismatum, Hiiic ergo dium : qttoniAPi a cunctis Gallicanih fratribus meis, 
serxiiiuio cufiosiia'is mea' dignaater aspidie, ei de aJ hof ipsum non minus per mand.:ila, quam periii- 
pcculiaris pairopi vesiri apoHtoti festis exspectalioi i Itntsonoiaiur, qu^cunque i- vobis omiitis auibiuius, 
uostrae protpeiiutisettompeilaiiouis veutrai: muiiera unus su^gerefid.^ sirscepi. Diim de causa Roinaiix 



iiiipHcate. 

EPISTOL.A XX\. 

aVITCS \W.-.\KNS1S EPlSCOPiuS lOilNO SHilSMtSDO. 

Kuper cum uilicia cuiutini vesuo sempcr deblia 
pro aposioiicae festivitaiis coiisueiudine destinavi, 
non miniis civuitaie prci.oso, qtum declamatione 
conspicuo ^ef moiie dixislis, idcirco vos tardius de- 
di^se rcstri; tu!!i, «t huiuiUlas sui conscia qu38 a 
scribeiidi audacia jure teiiiperat, eo uiutius ariditatis 



Erclesia; anxianimi ac trepidi essemus, ut poie i;!i' 
lare siatuni iiostrum in lacessito vertice scniien es : 
quos ouincs uiia crimiiiatio uiiqiie sine inviiiia niiilii- 
ludiiiis percusscrat, si siaiiim principis obruisset ; 
perlata est solHciiudinl uohira: ab Uaiia ia e^empia- 
ribus ^ sacerdoialis forma decrei'^ qaain de papa 
J^yijiinacho apud Urb^^m coiiecii liailiaB anlistiies edi- 
derunt. Quant consiiiuiionenj licet observabileiu nu- 
merosi rLvereudique concilii reddat assensus, hiiel' 



supplicia pcnderet , quo foutem spieudidum vesiri G li^imus tanteo, sanctum Syiniracbum papam , si 



alloqiri pius sitiiet, Vi/idiilse, sicut digdaniinl .scri- 
b^re, gomis esse ceusf.ntes. ui portitor a >iie segnius 
d. siinaius vobiscum diuiius imjr-retuf. retribiilio 
ullii;ni> bl^ndissiiuaj '- o sententia crudeliiaiis opi.intiie ! 
Otii- .> iu i't lain in^.oifr.ibileuj posnara rcquanuuiier 
lerat, t!i p.tradiso vestri coaspectus indusus mora 
lie.tiiore vos vidi?ai? Tmieo uiaiie, r.e trsquenter me 
jtibeaiis scribere, si dispoti.lis tarditaiem taiiier vin- 
dicare. Aui si ego cerius fuerim bujusmodi me ani- 
niadversione pleciendom, ipse procul dubio scripia 
;.i.iiigerem, qiiie jusio rrtrius exarassem. Et utinatn 
jiiibi vobibcuiii p.igito siegaFetur ceierilas reverlendi : 
et verha qu£ posl longlun tempUs legere, diuiius in 
ipso meaiiis sui int.aiiie doaaier ^udire. Corie Deus 



sae. ulo prlmum fueriJt accusatiis , consacerdoluin 
stiorum solatium polius asCiscere qiun^r- (L.cipt.'re 
debtiisse judicium. Qula sicut subditos non csse ter- 
renis potestaiibiis jubet arbiier codi, siaturos nos 
anie reges et pnucipes in quacu<)<iue acciisaiione 
praediceii^ : ita iion fiicile datur inteiiigi, ipia vel ra- 
lioiie vel lege, ab inferio.''ibus emiueinioi judicciur. 
Naisi cum cclebri pra;cepto Apostolus clamet (/ Tim. 
V, i9,i, acciisationera vei in piesbyierum recipi nou 
debere, quid inprsecipuum generalis Ecdesia; ciimi- 
nationibus licere censendum est? Quod synodus ipsa 
Tcnerabiiis laudabiii constitutione prospiclens, caa- 
sam quam, quod salva ejus re\ereDlia dictum sit, 
pene lemere susceperat iuquirendaiu, divino polius 



viderii, (|iiid cgo apud judiciuni vesiruiM, vel audaeia ^ Mirvavil e.uiniiii : perstrhigens tamen, prout bretiier 



seivii'i, ve! trepidaiione promereur : tamen officii 
!!;p) portitorilius reus ero, si eos prolixitaie prae- 



- Non Si'n:Uores iuodo, sed palricii ambo,. ei ordi- 
iiitii i;(!n5.(ries fiteraitt : F;iU?lus aiiito Chrisu 483 
l>ii:ii'iio po^ji Syminachu^, uteriiue si;ie colKga. Ad 
hes ergo, lanquam priecipue iii Uibe dignitaiis pro- 
ceres, suo ei G»Uicanoriiiu omniuai antisiitum no- 
uiiiie, scribitde synodo Rrtiii'iia, et jiiuic'0 in ea ad- 
veisus Symmachum pnpani Theoderici rigis auclo- 
riiaie consiituto exposiulans, iiuiiieque episcopos 
jicrs^rini^ens, ouod de eniiiieuliore judii.'ium iiiieriorcs 
lecepeiiat. 

i> Exsiai hoc decreiuin in svnodo Rulio Majnio 
Faiisto Avieno cunsule habiia aniio Chrisii ^jOi. De- 



piituit, nihil vel sibi vei gloriosissimo viro Theode- 
rico regi, de his quiB papx dicebaniur objecta pa- 

cernhnus, inquiuRt, ut fitimmachus papa, hmHs apo- 
atulh ee prait.uLqnamurn ad homincs rtsfiicit, quia totum 
coiii'ai divino arbiirio (uisse dimisaum, sii immunis ei 
liUcr, el Chiiiiiaute piebi, siue aliiiua de obieclis obla 
lioite in omwbus ecclcsiis snis, adjus seiiis suce jterii- 
nentibus, tradat diiiita mysiena: Qiure dubiuin nnn 
esi (iiiin syiiodum isiun A\iiusiniel!igai, qu» in co- 
dice Narbonensi aiii.-que veiustioribus, quaria el pal- 
maris recic iuscribitur. Faiso enini recenliore» pa!- 
ittiiris noincii syiiodo 'ilteri tribuont, qua:; Avit^no 
juiiiure con-ule ci^lebr.tia esl; cuni in ea n«c decreli 
hujus sit iiioutio, i.ec aitsdlutionis Syiuinachi quaiu 
in palmari ed>t:im cimi^ut. 



m 



EP1ST0LA IXXni. 



930 



tui$se. Qiubiis cogiiiiis,qua<;i seuaior ipse JU)inanus, A abiindaniqus possiiis injungerecupienlibus obedire: 



«junsi Ciir.&tiuDus epi^copus obtestor, sic diviiiilalis 
(iKlesiis <iono leinpmibus veslris prosp<!riiAS opiau 
**iCi-6iixl, &'C dijiuiias in qua rtu:«ita, universo orbi 
^pecieui Roiiiani noniiu:» muado labeiite contiueat, 
ut iti coiispeciu vesiro aoii sit Ecclcsiad armor quain 
republicse si.tiHS; quodque \ob:s De»i> posse praisil- 
tit, prosil el nobis; uoc niiiius diiigalis iu EccSe?ia 
vcsira aeUeui Pein, quam jn civiiaie apicem jfiundj. 
Si profoodo illo tractauis vestri consllio rem videiis, 
non ea iJjniuiniuodo qu;v flauiae gejuur causa cogi 
tanda est. Sed et in saceidoiihus cjKieris posesi si 
quid forie qood vocaveral reformari ; al si papa Ui bis 
vocatur hi dubium, episcnpatus jau» vniebiUir, non 
episcopu^ vaciil.ire. Nosiis beue iiuer qua!^ b%iesuai 
leinpesislcs, veiuii xeniis cifcuiiiibtiubiis, ttiJfi pup- B 
pein ducamus. Si nooiscuni buju^cemodi pericuia 
foriridaiis, c^iedil ut gub.'rriatoroui vesirum pnru- 
cipaio labore tueamini. Aiia.s auictn qux ultio esi, si 
uauiis iu niagiatium lujeiiiiuus, nou siijeiUorun) pe- 
ricuiy ceditur ibiodiscriiuine? lieUUei r.aionem qui 
oviil dotninico prxest, qua commissain sibi aguorum 
curarn adininistraiioiic dispeiibct : cxieruiu non esL 
gregis pastorem ptoprium teneie, sed judicis. Q:ia- 
propier 'eJdiie nobis prlitcipaiem, si tameu liecduiu 
est reslituta, coiicordiain : quoni<ini clicnti veslru, 
veiterabili Syinuidcho presbyiero, idcirco laboreui 
bujus faiigationis iujiiuxiiu-js, ut nobis ii: ve^str.trum 
oraculo litterar.iui per remsejjratic pacis nuniiitm 
&uppiIcationis uostr^ reterrei elTecium. 
EPISTOLA XXX15. 

AVITUS V)e.NMNSIb EPI.-COPCS * i.iBli:RI0 PILCrfcCTO. 

Postquam multiplices GalUaruai iabores lelicj^^si- 
iiius poteslaiis vestrae vlsii^ivit a>iv6i)iii», iiuiium sum 
anteiiac in ailuctibus veslris desiderii mei expenus 
elTectuni. Uode Iicet eiiain uobi»-prodessc credanius 
beneiicia, qu% jam dudum proYiuciaiibus spar^iiis. 
mihi tainen uacteuits sitienti liiteras ve&tras quasi 
priroum modo veDistis. EoimverG ut me oiferendis 
uliro epistolaribus ofliciis non oQerreui, iliis occupa- 
tionibus obsirepere tiioui, qutbus me credebiim taiito 
temporum spaiio a voiiva ieciioue suspeudi.Sed quia 
etsi tarde, compellantiims vcbis, ineque ad pra:celsos 
apices resciibeiite, ordo alternantis commeicii in 
jitierario serinoueservalusest.qni fecistis nieabsque 



major siqnidera potesiate civilitas, nec minor esl di- 
i;nii:»te digoaiio. Maai Itxe ipsa causa cujus vobis 
scribeiidi matenam merces ingessit, quibus inter tri- 
Lunalia Ojieribus ir.agis siudeails ilorere perdocuii. 
Undeqiiod uoIh» a ^» viro spectabili, vicario ve?tn>, 
pro quorutiidam capiivoruni liberaiioue suggestum 
est, ad prajceptioiiem culnnnis vestri Ijetus implevi, 
pieiiolamea quod porutores aituleruni,nou recepio. 
i^uia si aliquid piailaio viro miignilsco, filio meo Ge- 
mdlo, conduioniis personae ipsss per originem de- 
beui, poiesl hoc qnod mihi obiulerai, pro redimen- 
dis ingcnuis disinhuere. Si vero islos agnoscilia 
hbei os natos, sulQcii pretium profuisse. 
EI'1ST0L.\ xxxtn. 

AVITIjS VltS.NK.XSlS EPISCOPIS VIBO liXCSTU 
« APOLHNARl. 

Scio quod ri'verteiis ad deviuciissimos mihi domnos 
botHuoliis liosier, coiam me vestr* pix- soliifiiu- 
diiiis ambij^uitaiibiiS cesiuantem , aliter qiiaiu voluit 
relaiurus, aggravayit magis reUeniidi fesiiuaiioue, 
quam minuii. Siquiue'» me apud Lugduuum iu ad- 
venlu ejiis gravis ocutorum doior impoicm lumiiils 
coiiiueiidi impeiu iugrueRte reddiderat. Dnde quia 
nec ipse fuii elit ienJi rescripli efficax, nec egi> ido- 
neus rcdfaibendi , ©mncra gratiarum , quaecuoque 
vei pretio muuerum , vel aniiiio munerantum deberi 
potuit, aCuOi.tm verbo poiiits refereiiuairi poriiliirJs 
aufibus aliigavi. Licei roiniuie dubitms, apud san?iS! 
dulcedinis avidiiaiem pa.^v.pendendiini uiandator.im 
C seri^n desiJerio lilteraium. Sei cum primuin, rare- 
scpiitibus teuebris cobicolarls ergasiuli, aliquanti.^per 
ordiuandi otficia copla fuil., solutiouem deijiii non 
moraius, pi.-ea.^niem bajuliim dej-tinavi • eui uIIim 
quam dici poiest verbosis salutaiionibus oiipralo , 
quautum periinet ad msndata loquaci.i, perbievem 
p.igi<iajQ dedisse me eompuio. Nain ecee mibi Deiis 
leslis esi, q^iinio luniine prjefatus C3ris.^it;ius noster 
in ipsa conieiiebMii recessus nociurna.i iialiiintione 
respersit, cum duicissind pignoris nosiri rediiu quen» 
anie uescie.am, nuiiii;Uo, resolidatam Cbrsto pro- 
piii<. familiaat me:»m ab eo qiiem misissem mve- 
nieiidam esse ilrmavit. Quocirca nec vos jam de 
vobis aliquid semiplenuin pittelis : quorum contu- 
bernio , divinitaie propitia , etiara oculi mei per 



verecuiidia respoaMieutem, reddite ut cupio frequeu- D prasentem paginam saiisfacientes accrescuni. Tura 
lia debilorem.Necdesunt si aisnuiiiscausae jubendi; videlicei sincerii-te perfecia bilares dici graiia re- 

fc Cemellum mox nomiuat ; qoem Provincia po.- 
liius rex liali.»- Tlie..dP!icus vicarium pra^fef loriiin 
creavit. Sic eoim ad eum scribit apud Cassiodoiuii. 
lib. 11, epist. 16 : Uinc esl quod prfnenii temptrc in 
GaiKiis, robis Ueo aux iiante subjectax, vicarium le 
pntfectorum uo^fra minii auctoritas. C;elf'rniii , ui 
Avilus boe loco Liherii rogaiu cnpi.vos lihi-ral, sic 
Liherium Emiodiu^ iih. ix, epist. .59, pro Cafy^illa 
cousaiiguiiiea sua rogai, ut cascHuIas ejus mira Gal- 
liiis iisci oiieribiis relevet. 

t De Sidiiili lllio ut cnjicism, monei sub fiiiem 
nomeo Archadii , quem Apoiliuaris fiiiom inuiifcf 
videtur. Apolliiiari iutem, Shlonii filio, fiiium lunaie 
Aichatiiuiii, iRiiolis Si.Joniau» osteiidiwus iib. iii, 
episi. 15. 



* Pr.Tiorii piimum Il.IiJE, lum deiiide Galliarum, 
vir.i 'uuliiplici iaude rtinspicuo, poai. eUaiii P.ilricio. 
Cas«i<»dorus libro xt Viiriaruiii, episi. 1 : iiespicere 
palricium Liberium prcefeclutyi etiani Galliuruin, exer- 
eiiuclem DJrum, coiwmmioue ora;i«smiu»H, meritii cic' 
rani, forma conspicuum, sed vidneribm futchrio^em, 
laborum suoruw muneru consecuiuin, ut non prfffeciti- 
ram quam bene ges.d.', a/uii(ertJ(, ei eximium virtim 
lionor geminalus ornaret. Eiiuoiiius Liberio eideiii lib. 
IX, episl. i5 : Mecum (kiHi«'. ia li.!C asiipulatione con- 
V niunl. ut Chri$l0 D^o tioo di$pme.iUe, criiiuaiis iUi$ 
(ivibus ciiititatem posl multorum annorum curyiculu 
luiutisli, quos non anie conliqii snporein de liotnana 
libenai^ (jusiare, ad ild.am luain cl i/OictnUbus nubii 
ci iUi» icueniibui reducaris. 



251 S. AVITI 

cepiuri, S4 nie rescriliere iiseteuu» ve«lpa tluiceik» %\t 
igiiftscens, qiiMfUib^l fcUlrintmi ai<|ue aititmn, atl vo> 
livam lamen ft-ef|uei)Uarn iitienruni iu Dtit noiiicu, 
Arelta<ii<) jun (^ictaiUe^ siolis sftcrt lioiiihus oceup 
l>aiitla conipeliaU 

EPiSTOLi XXXIV. 

AVITtfS ViERMEN^lS EPISCOPOS VtKO lU^&Tfti 

Lididiiin <}ui<iem quanlHlscufMjtit^ prospttrilalis 
esse ifiaiiifesium esl, quod amicoruiH affittu tniiU- 
S|>er inieilucente ierap<')raria5 pacl» colore-Tfsitamur. 
Venimtainen arsius i!le dlluyr! qifein prucciiis lom- 
poraiibus comparasiis , iiumaais rebus ^ dum per 
iiiundanuin pelagus currilar, flitcta a^srduae pertur* 
liatiosiis inslstit. Qnaudoqnideni hoc ipsum qiiud iu- 
icr udversitates temporum respirajiHts, disrriuiinum 
qiia: patianiur iiilervai a iijagis (lebemas putare, qii:in» 
lermiHum. Nan» iucireo tanlum inter inconiuioda 
cajainitatum, circumscribendis potius quam. sanan* 
dis, lijix qtisedatn videiur ailudere, ut mentes failaci 
securitaie laxaias, iuslaGracO gravioi oietu suooi- 
diius angor afficiat, Quticirca desisie, vir oplinic, 
mala ferveiiiia ctedere Snem mnlorum : ei ctnn s-, 
moiu dissiusiii tempestale molila , facies laniillj» 
stirenitaiis aiiernai, varietate irovcntaum non dile- 
ciare, sed uiere. Nec sic ie aui prospeutas erigat, 
aut frarigit adversiias, ut in animis tuis tam amico- 
runi niuteiur causa, quam temporum. Meinetitotc 
SiTUper proposii» cariiaiis, si iicet scriliere : sin ali.is, 
quod pioliiberi non poiesl, vel ainate : et post gur- 
giies quos liiteris descripsistis, in eo magis sseciilo 
sp raie poriurn,(^eo timere aoa poteril Iraiiquiiiiias 
raia iiaufragiujii. 

iiPiSTOLA XXXV. 

AVITIS VIE^NESSIS EPI^COPUS ° ELPJBJO DIaCONO. 

Pt-r quo-dam clericos legis aiienae dlvisuim munus 
in niintio tuse incoiunuiaiis ^-ccepi : n^c minuit diii- 
peiiiis gratiant (jualitas porifiorunt r sicui nec E!i;c 
(////??!§. xvii, 6) nosiso trinsffiissl coBlilus cibi iiikr 
iinrriila volaiiliiinfi bajuiprutu rostra vilueruot. Ipsatn, 
laiueu quam sa'.isavidui siiinpsi, tuaruai dulcedinem 



VIKNNEriSlS 552 

A liiierarunn, illud aiiquanlae amaritodiiis asperii»fe 
respersil, quo td tc »»-ipta qua» priu» rcddidi, ab- 
negas pervcttisse. Nani * per majorem dorniis Tullii, 
q it .'tin«»rem itmin, dominum metim Sigisnuindum, a 
patre sno in legauoiie direeius, Jn Viennensiom civi- 
(aie repererat, epi$to)as tuas me accepisse iaetatus; 
pi-r ipsum rnrsus ofiicia pfofusissim:» caritalis ex- 
solvi , et affecttini titi quem corde conccperam , siu- 
dio pagin;» faniui-.uttis excolui. Que eventu in maniH 
la.is perlaUk non f^terit, major quem supra dixi, nnn 
potest ignorare. £l eg<» qnidem metesie tuii , et libi 
niolestiiflj fuisse gavJsus snra , in tam idonea oppor- 
tunitaie desideriis daorurn unius offieii peiiisse coiii- 
nierdum. VerumHtmen cuni de insiiiutae diledionis 
proposito pars alierna secura est , nonnunquam ea- 

^ sibiiS oportei ignosci, quibus eolloqnia iiiistra potius 
quain vota frustraiis, sollicrUidiui dnmnum poiest 
coniiiigere, non amori. Neque tu putes, seu negaris 
occasionibus, seu repertis, uliuni esse iiegtigfniiaB 
teinpus, quo apud me inter quasliliet ali.iS a' tioncs 
frequeuland.e sospitaiis tepescat ambiiio. Jllud igiiur 
in meniibas amieeruiu censeo esse pretiosius, ia 
quo consiat foriuitis rU licere, quod iiec iirneris 
(iissipat longitudo, neo oblrvionis fraslraiur abusto. 
Compenso samen in prae^eRii cariiaii& veiboin, si 
pro damno digiiaius es putare srlentihm. Siinui et 
specialius adolescentem si dignatis insiiuto, litiuiH 
scificet viri illustris Celeri, qui post Detnn ut nitiea 
soboli vilam incipiai sperare lu facies, Nam ifa lacry» 
inaVili pij^noris infiriiiitale consir'ngi(ur, ui tncertas 

*^ optandi, cujiis qoasi paie.'' morteui iinniiuere coui- 
l>c'l i'!r, viiani qnass oibalits deflere cogatur, Qu;i- 
propier opilulaturaB Divinitati junge tua quaainm 
c tiijleiinus de peritia singulari : veslrum promisisse 
jaiii ex parte fecisse est. Tribuai Clirisiu-s, ui exsul- 
laudo diqiic iinpensius iaudamio in iiasMura magi' 
slerio luo, simul tibi et Italia inediciiix opinioiiein^ 
et Oaliia pueri deheal srMiitaieio. 

EiiSTOLA XXX Vi. 

AVITLS VIEJiXKNftS Er!SC!)PlS<i VIRO ILf.OSTRl .sr.NA.aio. 

Magniricciilisc vesirse graiiam frequenier espcritis. 



• De !ioo vero dirficillor esi con]eciiira, cum Aure- 
fiaui liac a:;aie in^igiies fiierin! f>on pauct. Vidi; aa 
j»d .\ureiiaiii:!n painciutn reieni quea', cuius servi;iii 
^M.i>silia; ad bjsilic;ua S. Vicioris a diLOir.u o libera 
tiitn ai Gn gtirius Turon. iil». j Mir.tc. can. 77. C''rte, 
nsi It^oipoia uisci'e[ianl, diguitas i:on reimguai, cuui 
iliu^tres fueriul oinnes pairicii. 

*> MeUico Tbeoderici regis , cujus ad Eliudiuni 
insiidi , cuni diiicoal qunqne tliilo , etsiat episiola 
Rb. XIV 'V.iriatuni Cassiodo!"! , et npud EniiOtiiuni 
coiiipliires. Lo alludens EnnodiiiS idein iib. ix, epist. 
oO. Scioy inijuil, qvia Dens tibi slc graliani iimeti 
principk coniHlii. ui huiniliias ecclesiusiica nou peri- 
re'. Carutn eiiini Imprim^&Tiienderico fiiisse t. siaiur 
Cypriaaus tiiacunus tu Viia S. C;isarii lib. t: Elpidius 
(iiacQiiu.s ci medicH^, ie(f-oi pcteslati sednlis ofticiii cum 
ynraii (■ i.:zaris et iniimus. '\)iio in ioco F.]tpidiUin 
n&rrai no ijireslatione-dislwii q'.!a slonji ve.xabaiur, 
S. Csgsurii opera iiberatuii>. 

s Qiiis iiic major, aui quaejnm domus Tuilii a qua- 
ii UL/ute!i, noB jiquc-l, sj;si quia forlaSie adSt:fvii Tullii 



rv»'^ dun (ui;, qaam P. Victor in quinu Urltis i egione 
foil04at. feiereriuuiii puiei, quod niullis non \';\v]le 
ptMSiiajerit. k>i Olerem auteru, cujus filii saniiatcin 
!»oc iofo ^Jpidio iii«dit*o eoiniiiendat, scripiypus est 



i^ '•pistul.fin 45. 
•* Ciiiiies iii( 



ic fiiit p.ttrimonii Tiieoderict regis , ct 
p.itricius, ife fjiio imilUi j.^mu diximiis ad i^i«iM>d um. 
NuiM addoiniuii! esi eJHSdeia epnapiiluiii, tjnod non 
insNisis vei.si!At?i coiidiium, a Peiro Fitbtieo reljilum 
esi jn iibro jv Poemniiyruui. 

SENa«11 V. L CDi«lTI.S P.vruiMGSH ET. PATRItll 
EPlF.4l'tifL'.\i. 

llie pgo :-«ufn iijuu:ii ijnoiidain siue nae via or 
SpuariiiS, !Ueiwl>r:s tijfBnlo iioa uon.ine, cidusus, 
Principis iiivicii seuiper s«biiniis ai«''re. 
Cujus iii orbti fni vox reguui, liiigMa s.ilutis, 
FiTtitiftris oraiop, uasis via, iuiuus Liisais. 
Novil el hcc Urieus, iit.c iiUjiiHis sxis Iben, 
Hv>c .-^cit i.ruins rigcui, scit ci Airica soliims ustA 
I»ia deiias el «juiiiqu*; sintui u-gai!'j iiosira 
Si.siiat !U orb»} vnas, el iiuifjiiaui .sirui,u Uboie. 
Ciiisus era'. ^oiucerj uaniiiue aiiao perviijH uno 



253 EPISTOLA 

rniia digiiai)ier accipiiis, ?aiiiia!ionis olfKJum j">ai:'n^ jk 
lAmiihals diresi. Ei quia scilis syuodaliam lesmn 
csse, ui >n rebus tjuoe ad EcclesiiE staiutn perlinefii» 
^i qut-.l Fuerit dul)itationis exorlusn , ad Raniati» 
Eeciesi» fnaxinMim sacerdolein, qiiasi ad capi>i bo- 
siriMn mi^ii.bf» seqfieniia recurrarnus ; ex coneei^a 
aniisiuuiu provstieiai YienueasU * ad sanesuin Hnr- 
niisJa»), seu quictanqiie nimc iUe esl, p-apani debiue 
YeneraLioiiis ob^equimn ciim soilicitwdine desiinavi : 
audire a pFceJaije sedis aiictoriiaie de^dewns, ^U'd 
de effeclu diretle a se ad Orienlem iegasiaiijs sgno- 
verii. Cuai ergp, ui dixi, a provincjalibiis ;neis eon- 
sulor, respondere eiiaai cgft, m priorenn consuiruti , 
non praesuino. Admimeulo jgilur ordinaliftnis vesirae 
opus esl, ui istud ab utraque parie per ordtneni 
CDUipIeaiiir, ut vei a nobis iuterrogaiio perve»i3t, B 
vel ad ftos redeat sb exponeme rcsponsio. Non ad 
soios saccrdoles Eccle^ije perUnel siaius : cubci s 
uddlii^s soHlQiUido ista commuQis esi. Quicuoi^iie 
vei quocanque videmur Eccles^ain reg.ere , vesirain 
in eaiboUca relij;ior.e rern g-jrimys, Cum de fiJe! 
regula ve! oegretai ;Jiquis ve! saeaiur, nofeiscun! 
vos auf gaudere oporitsi aut geniere. llnde nec vos 
ali(}uid (le~cat!sa qnani consulo, iutore creileiidnm esi. 
Si milji soii agorem, saiis iiiterrog;niani me* lioiiUa. 
vestra stifiicertt: ml plus a papa quam a vobis pas- 
sumus veiilalis audire. Sed Eeclesiariun poscii uti- 
lit.is, ut quae vos nosiis docior iasinuei. Ego tamen 
peculiaris ve&ier rescripium, si siignitniiHi, a vcbi.s 
fjeculiariits pnesUtlabQr : qa.o reYera, ui uixi, s^nujiri 
utihi vcriia» iiineiescere pt>l!;rii, qiianium seUy!n.",n»5 ^ 
urbis aniistes auctoriiatis piiviiei^io eipeioni.bui 
respondis&c iiaudebit. 

,EPiSTOL\ XXX Yli. 

iVITi;S VlEKNeJSSiS lUISCOPUS ^ PF.T80 FJ'JaC0PO. 

Etiamsi alla causa nou esset qua besiiiudinem 
«esiraat lliterario Camulalu occursns .mx dcvotionis 
expeieret, jnslum essei vos ab onsnibus excolt, i|us 
opiiiione sancia dfcsidcriuriJ vesiri omnibnsiniiniaiii. 
D'g"«na quigpe esi vqs expeii non minus scde Kd- 
mana , quia non niagis polesiate ii!a, quam v«!S 
carii-ue fulgeiis. Cujns reverenti» ut debiium est 
s.ilutaiione praimissa 5 fateor aposioiiUiii veslro, ei; 
p4 ciHn vereeundtft, ignorantianv GHJIioaisani. Nec 
meHus esse pulo quernquain siffiuiar§ quod sciai. J^ 

Bis maris Oceaui , bis PenSica JiUora \\Gi^ . 

Enropamaue Asiai>iq<.id 3equ?n^, diio liniina inuiidi. 

Hrs eiiain ineHTii socjjiviiiius sgaion hoiioriiJo'. . 

.'tulica qiiippe cnfite« r«aj p»lrirao{»i3 cl^us, 
• Ki uiea fairioio fui*<?riijii cingiii-t luitu. 

M« (HP"^'^. '-i^ sancia Gdc*. me rovilijouf^sitvs. 

Saeila ca!jar,i Vtiilos : n^nj moribus asiVa iftneaiijs. 

•* ilvijj ad iioi"ur>s(ia(ri *"P!i;{oi.i, !teit!f]*ie UoFn-.isilse 
ad Avitum rcgrkOdMiv, pysiremo lac»> a nj>bis ediiaj 
siuil niiJJiero 8.7 H ^, 8x quiliijs eplslol»? hujus e£ 
prmunc '■equeniis iiiierpieiu'^ jiei&iid!» «.^t. 

» iVaveniiau,' ut <}j'lii<.»r. E idc u ;ierHn<>t episioia 
auo snpejior. Mis.^is f.i\:m ad lionnisdaiu leg^Jii, ul 
•ie Oricui;!li^ Ki;c!C<;ljs K;ai'»> <'ei'liuf H^l, abeptsce»^ 
JiavefUtAl^c ^iU.i uei iftis rnUiruui rv&i. peiit ut igiin^ 
.'aniiain tiaMejinan: fttiidjaJ. ?• :i tiu'a.> in s-vnodo 
P.oindn.i pslnwirf s<i1)iciipiio ie.jJnr bi^^veibjj; Peirus 
evucomis EccUi'ce rv?.ven}iath huic litntnia iiotiro,in 



xxxYin. 



854 



ouam didicJase si uesciai. Q\t^ inl«r Boniaii«m et 
Consiiujiiiiapoiitanam Ecclcsiara res agaiUur, tioo 
qnacunque auciQcitate eogjiosciinQS, sed de rumo- 
ribus raagjs ac nuniionim varieisie captuiuus. Et 
ideo,ne i"drte quam rustici t»m ncgiigenies credainur, 
periiide s*nciiimf papana et beaiiuidinenfs veslrawi, 
• per Viennenses derico» provineia ioia minc ccn- 
sulii, iji quae voi>is de slaiu (idct cnm Orlenlis {Xtcto 
detiniig sint , resciipii salubris luniifie deelareiis. 
Qnb eum magistros ejjani proejil posiUs ultro deccat, 
pFOrogare docirinaoi; euraudum est sniiilitaii €(»•* 
poris, «t semper prosiJentalem capiiis syi rnsmbra 
cogndscaul. Quocirot ai servis v^iris i^tlils nveis 
quos in id ipsum dipesi, t(;ibud'M!r a<£cejilendi usque 
ad R«in.'jm facuUas, per dutks Eecle*iae irincij^» 
abundebit Gallia& crudlii. Qii(>«j si forsiian a s«de 
veslra (juos misimas revarLanliir, ve&iri apostoiii us 
Oda responsio 6et nobii» totlus ins<tructioni& que ad 
cuiictcs perveftiai, pieBltuda. 

EPISTOLA XXXVUL 

AvrrCS VlHNitENSiS aflSCOPlJS ^ EliFaA.«a, 

Jam quidem pe^pacios in«os liu. rasdedi, quibiis 
sfiire vos facsrem quui;4inn fraui laieteriQ apud rne^ 
corameiidaio veitra ppofeceiit. 'iamen oon dubit»-!»* 
eon iiiler iuitia poatificaius sui, senioris germaiH, 
sicut dignum est, ofiicia curaturum; has eiiaui per 
ip.su:n 'ilienler r.djeoi , quit^us opjiscyli inei ja^n dju, 
quaBsiium pr.idoacm,iB maaus meas venisse plu» 
gaudco. Ei quia libeliiim ipsiim , quani!«n miiii ia- 
dcavi^rat, voIjIs reyjortat , spero ui qua^ecunqae esl 
opusciiluffl iijsuin, nec vai'ani*r ediliim , nec ouuii- 
modis cwend^lnnj, viro sublimi ac piissimQ, &[ di- 
gnaiaini , .'ratri nosiro ^paliinari publiicavc alque. 
e.vcijsare dignemini. Cui inLpiuni fuerat non Ui-o. 
a me primuin jur» caiitati^ olTerr! , si uan ru aus 
fui&sBt absurdum , me dn)()(il Sidonii niiOt. iiuer fa 
cundias. paiern» (jelicias, aeis feinijoribus liansia- 
lurufo, oL'erre eiiani de pr.a;siimpiiontt fastidium. 
Quocirca voiumen per vos iempfldraiiu§ inserenduiu, 
Si supraiiictus fr^tier vel infaniibiis iegi debere ce:!- 
suerit , pos,<iuin per qiyeennque magnificeatiic suai 
scripla cognoscer!'. Si aiitieiit posi flumiiia fQjijiiiiii 
patorijorum, ui poiiiis veor^ paupertaiem verte te- 
iiujssimo rore ma:t?.iiiis ahiecofJt, siiie viirecumJia 
mea siiainie iiapieiate, suf.lciet me reprehensionia 

qui» tdran cainram D6ijiidicio coniinisinuin. subscyfpni. 
AA eijintieni tMiain pfcrlincic coiijicimus Tbeodurici 
regis epist. '27, tibri lu Variaruin, Peiro episcjiix) 
)iiSvri[.'ia;n Febce C')n«uie, id esi , ann^) Cbiisii .'511. 
Qiiou si veriiui «'sf . erra?i! qwi P»iruiu Ravennaieiu 
»i)'i(i iii tcmpus detiiiicinut tiadiiu». 

* .\!exiHm presbyierum et Yeuauliuin diaconum. 
Sic enim appellaiiiur i» Aviii iiueris ad liurniisd.am, 
ei in ibinoihdi; ad Aviiyivi. 

^ Eisi cpi^Cnpi noineu mm est appositam, e4^)i<co- 
pum iitme.i fuis-e dJxerim A.rveritornm, ari .uiem H 
binac su.il episioise Ruricii , qnaruin in altcra dfgni-. 
!au* euoijue (lomen.oiijissuai est Synodo AgHiiiensi 
!/£> vi-'.ai-inm subscripiii efii.o -''iOti; 'nierfi;.! ip>0 
Aor» baiiJjusj i ;i;iiiiv iiil, Uuut iiaaue rogat ui iibr(i(si 
isinim tiui iu «■jus manus venitrat; Api^Hin.uis Sidonij 
filio receiisejidum i.ogcrat el excusel. 



nj^ S. AViTl 

«uap ccnsuram binc ianluiamodo inlellcxisse , si 
taceat 

Ei'lSTOLA XXXIX. 

AVITCS ViENXE.NsIS EPISCOPOS " DOMHO 
Gt'M)EBADO REGt. 

Qiiod serTum cui discussio necessaria credebaiur, 
de Viennensi ad Lugduueusero basilicain sub cusio- 
dia desiiiiavi, tiinoriseiobedientiae fuisse manifesium 
est. Nam sicut eum bic inaccusatum tradere non 
prxsumpsi, ita iliic ittterrogaiionibus quas audientia 
posltilabal, vivui» Geri procuravl. (iUm vero el re- 
gula ubique uqj sit, et eadem seu impossibililas seu 
fciouUa«, pro communis ministerii observalione nos 
inaneat ; iion ego proprietatem Lngiiunensis et Yien- 
iieiisis biisilicx, sed reTereutiam Ecclosiae uiriusque 
iractavi : unde intercessioni ^ facilius de proximo 
soggeiendye, qaod ulrurmjue noslru.ai iaitgere poie- 
rat, pra>seas episcopus ailegaret. Siquidem in omni- 
bus lOcis sancli^, sicut niinisierio no^tro eadem ca- 
ritas, ita imperio ?eslrosquapote>fas est. Utlaceam 
qiiod servus ipse, a Domini coilocuiione digressus, 
non de'>uii pro conciianda mibi oiTeiisa ViennenstMn 
cxpeiere, qui iliic poisiias iiu,'a Lugdunenseni se 
poiuii Ce^ciesiara coniiuere. Do ( ausa vero, in qua 
curam examiue celsitUiliDis vestr.% callidus depositi 
negator argiiitur, talis conscientia niea cs;, qualis 
Dco ei vobis in omui aeiu meo ei conversaiione 
iiiojisiraii' Quanquam eilai» siie i'.>^tante inierpel» 
I iiiiis sliupiicitas, quae ut pii donmi dic^uis non di-.- 
viiarer operaiione difnteri, qui In ejus consola- 
jione voiuerain, si Christum cogii rc pnlaretur, pro- 
lilen. Quod oiiam prssenti te&tiricalione de servis 
vestris, oivibus noslris, aiiqui cosiiovsrunt. i'ui.-aiis 
auiem iaboriosisestra ordinei» ^iium omnem parnin 
siabiii>i dii-ilur esse responslo. Utriim de nic erit, 
suggerat Deus Tol>l.s ; declaret et veriias ; quia qui 
casiig.iius a 8i'e, eo forie «iiiiiu raisilatis irasciiur 
quu coiida simpliceiu de depubiti inndaiione menii- 
tiir, licei Deovobisque piopitiid paniii .td dcfen!>io- 
n<;in sviiatn pr>iiioieuie coinatfii-o, dum se a me dictl 
adinoniium ne redderet, ditfiteri n&n poiest quod 
accepii. Quse professio sua, eiiam.<)i censeatis quou 

• Causain reddli cur servna) deposiii negaiorcin 
qiii Logdiiiio Viennam veii«^f;»t, Liigdiiniim ;id dis^>ii- 
siiionein lemiserit p>irgat(}iie quod illo sc ab Avlio 
diii^iiai admoniiii n iie leLidcroi. 

b Soleiimi eprscoporui» more, qiii et pro "ervis 
&pud dominos, ei pro reis quiuuscunqne, miseris vpI 
oppressis, apud ju'iices :uit apnd principes enixe in- 
tercedere solebant. Eiinndiiis in vita Epiiihanii epi- 
scopi, tuin adimc diaconi : lateycessior.uin eiimi* tuiii^ 
cer;amina proludebat^ yam U(/icuii(iae pro remeUiis 
iniaeroiHin episcopimitlebaitir imp^rio, iama extjebai 
benejicium ane tupplicandi, ttt sentirint itln iit cautis 
profuisstf complurimi^ ipmm per »e episcopuni iiou ve- 
uisse, Pleiiae auni exeinplis saaciorum aiiiistitum 
bisi.orue, eriliusire iiupiimis c^t S. .^ugu»li«i, cum 
pro ciiCi<iii-:eilio»i!iU5 Donalistis, aliooia f;iciiiora 
confes>is, apud Marceilinum judicem, ei apud Aprin* 
gium procoiisuiem, ui citra morlis siipplicium pu- 
niauiur, iaierccdit epistola io9 ei IbO, qui ei de in- 
t<>rcessioRum istarum aequiiate ac rcligiouc ambigeuti 
Uaccdonio accoraii&situc rcscribit episL 54. 



VIENxNENSIS m 

A gravare me debe.it, illum non potest subicvare. Ego 
tamen pr%cepiutii vestra^ pietaiis opperlor. Quidquid 
babet ecclesiol;» mea, imooiMies ecc'esije nosirae ve- 
strum eet, desubstaniia quam - vel servaslis hacte* 
nus vel donastis. Qnod inspirante Di-o prxceperiiis, 
iii quantiim vires habuero, parere conabor. Cxierum 
divinaemajestatisaspectus niiiil potest olfensamsuam, 
quaiB vestram semper timuissem tt-lernara. Hocsup- 
piiciier quaeso, ut infelii ille ad cujus accusaiionem 
satis sufficit quod excusat, apud jnstiti^B vestrae ani- 
inos noB me faciatsuae infidelitaiis socium, eliaiii&i 
vidcrit pro vesira coramotione multatum. 
EPISTOLA }LL. 

AVITVS VIE>NEN»1S EPISCOPCS * &('iIKO 
SltilSMU.NbO. 

B De t^esiivitate ad qu;im profeclus fueram snmnta 
quidem festinaiione reversns sunu Sed (|uia jam 
duce Cbrisio processeratis, Ixtiiicandus, ut de Ueo 
crediraus, reditu vestro, immodiee lamen aitoniius 
reddor abscessu : quod scilicet iu ipso successurs 
prosperit:itis regressu, advolvi genibus domiai mei, 
permulcere osculis inanus, et in saitcto illo pectore 
sedem fidei nostra; adorare non meiut. Nec tamen 
dicere aude»m, isiud mihi peccato frandante ces- 
sisse: ne divin% gratisc quae mibi talitor vestramprse- 
scntil, redd:ir ingratus. Nani cum omiiibus generalc 
jiisturoqae sit, in giorix Testrscuhuro quoddeherous 
ambire, illud singulariier acrepisae nie gaudeo, ut 
cum pro efTectu \oiuntatam tenere secum a me ser- 
viiii debiium impossibiiitas non ferat porrigl, apud 
vos pietas cetiseat impendi. Sed ego solus damno 
yercellor, quoties coiisolationi nieae «nieresse non 
mcreor : quoties accensus trioalationmr' «stus intra 
me solum, a sermoni» vesiri refrigerio exc'usus, in- 
chiditur: quotiesinihi dolores inlernos medici illius 
matius experta noii confovet. Qui pro tuendo inler talia 
ramuio sno pieiate sludens, viriute pcrsistens, c.im 
satis cssel si favorem veilel oiferre, laborem digna- 
tur apponere. Sed praesiimo majesiaie divina, hinc 
respeeiu prei sensilius vesiris tenacius adbapsiirom, 
quo eiun noios amor catboiicae iegis infudit. Sub 
cujns ocea^ioni» saucto praeveaiu, tum penes vos iiiK 

« Libera et ingenua professio. Principibns aceept» 
ferunttir bona ecc!esi;p, quae vel donaruni ipsi, vel uL 
donare lieeret, concesi^erunt , ex lege Constantiiu 
Magni. Habeat, inquil, unuujuisqae Ucentiam sanctiS' 
simo eatkolico! venerabili<<m concilio decedem bonorum 
quod optavit reliniuere. Cod. Tbeod. deepiscopis.elc. ' 
Delensioiieiii qnoqin; bonmufld sulidiiis suis oniniljus 
|)riiicipes cuin dobeant, prapcipuaiu delicnt eccles!|i- 
sticis. In «jiio regiiin oliin Frauconins pict:is enltuit, 
qui res et maiK ipia e^^clesiae eodero se iocoac les ei 
utancifiia dsci babeie in Cnpiiulis suis i.n.fessi sunl. 

<^ MiKsa cnm Sigismundus ad bi^Uicaiti quaind.-uii 
expeditioncm se accingeret, incerlum qno ot quos in 
Iiosies. Qitod vero illum iiislnuat lidem catiitilicam, 
cuni baec scriberet aioplexum jaii) fwisse, facil ot ea 
quaj siib (inein episiola de maieris pieiiosiorislrium- 
pbi sennocinaiuriini se pol!icetur,ad bomiliam aliu- 
derc videantur, quara ab Aviio iii Sigismiindi regis 
conversione, seiisuum suavilate plenissimam.eiver- 
borum coroposiiione dulcissimam, aJ oopuium luUii- 
tuiu auctor «st Agobardus 



857 EPISTOLA XLI. 

possibileerilqnemsuseeplsUsservain rejicere, quem A <Iiue lanti muneris deno sol.i 



cognovislis dorainum non smare. Quod superest, 
egressi felices, iie sospiies, redile viclores. FiJem 
vestranri telis inseriie, prQvisioDem divinam promit- 
lendo admonete, auxiiia < <e(t precibiis eiigite, jacula 
vestra votis armate. Dabit Ocus ut bellorum tropxa 
quse vobis ipse pra^siiierit, cujuscunque serrnoiiis 
obsequlo sub materia ejus quem dndurn exsequor, 
triumplti pretiosiGris exaggerem. 

EPISTOLA XLL 

AVITUS VIEMNENSIS EPlSCdPUS '^ CflLOOOVECO RECI. 

* Yestrae subtilitalis acrimoniam quoromcunque 
scbismaium sectatoressenteotiis suis, variis opinione, 
diversis multiiudine, vacuisveriiate, Cbrisiiani do- 



958 

mereatDT illastrari. 



quod non desit et reliquc orbi claritas sua. Siquidem 
et occiduis partibus in rege non novo novi jubaris 
lumen effulgural. Cujus spiendorem congrue redsm- 
ptoris nostri nniiviias inciioavit : ut consequenier eo 
die ad saluiera regenerari es unda vos pareat, «no 
natum redempiioni s»© cujli Doiainum mundus ac- 
cepit. Igiiur qui celeber esi nalalis Domini, t\l el 
vestri:quo vos scilicei Clirisio, quo Cliristus oriaa 
et roundo: iu quo vos anmiani Qto, viLaoi praesenti- 
bus, famam posteris consecrasiis. Quid jam de ipsa 
g;ori©S!ssima regeneraiionis vesirse soieainilaie di- 
calur ? cujusrainisteriis eisi corporaliler nonaccessi, 
gaudiornra tamea commanione non defui. Quando^ 
quidem hoe quoque regiooibus uosiris divin^ pietas 
minis visi sunt obumbrslione velare. At dum gtaius B graiulationis adjecerit, at aate bapiisinum vestrum 



nostros xlernilati cominiiiimus, dum quid rectiunus- 
quisque seniiat futuro exainini reservamus, etiam in 
pra^seiitibus interlucenlis radius veriiatis emicuit. 
Invenii quippc tempori nustro arbitrum quemdani di- 
vtna provisio. Dunt vobis eligiiis, amuibus judicatis, 
veslra fides noslri vietoria est. Solenl pleriquo in 
haceadem causa, si pro expeiend.'i sanilate credendi, 
aut sacerdoium horl^iu aut quoruincunque sodaiium 
suggestiune moneaniur, consueiudinem generis et 
ritum paiernae observationis opponere. Ita saluti 
noceiiiem verecundiam praeferenles, dum parenlibus 
in incredulii^tis castodia inuiiiem reverenliam ser- 
viini conliietitiir se quotiammodo oescire quid eli- 
gani. Discedat igilur a*) hac excusaiioae, post talis 



ad nos subliuiissimap, humiiitatis nuntius pcrveniret. 
Unde nos po&t hanc esspeciationem jam securos 
Ycstri sacra nox reperit. Centerel^aaius namque no- 
biscuiuque traciabantus, quale es^et iilud, cum adu- 
natorumnumerusponliiicum. manu tianC.i, aoibitione 
servitii iriembra regia undis vitalibus confoveret: 
cum se Dei servis iafltcteret timendum gcnlibus ca<- 
put : cuQi ^ sub casside crines nulrllos s:i'iitar> galea 
sacrse unciloais inducret; cum iniermisso legioiue 
loricarum immacuiaii arius siroiii c&ndora fuigerenl. 
Facict, si quid crediiis, regum florentissime, faciet^ 
inquam, indumeutorum isla moilitias, ut vot)is dein- 
ceps plus valeat rigor armorum ; et quidquid relicitas 
usque hoc pra:siiii(, addet hliic sanctitas. Yeilem 



facii mJraculum, noxius pudor. De loio prisce ori- C vero praeconiis vestris qulddam eshortaiionis adne^ 



giiiis stemmate sola noiDiiitate conienti, quiJquid 
oinnis potesi fasiigium generositaiis ornare, pf usa- 
piiT vesiiae a vobis voiuisiis exsurgete Habetis bo- 
nornm auciores, voluisiis esse melioriim : responde- 
tis |<roa\ ii> quud reguatis iu s^cuio, iusit uiiis posteros 
quod regnatis in ccelo. Gstudeat ergo quidem ^ Grae- 
eh babere se principem legis nosiras : scd nou jaiB 

* Franrorum sd quem Theoderici qiioque regis 
Itaiiae dnplex apud Cassiod^nuu esi eptstuia, iibro n 
Y:triaruin, 61, ei Ubra in, 4. sed uti;ique Luduinum 
voc.ii. Pfiof autem imc noslne suppar, si tempns 
spectetiif : scnpta videticet posi vicioriam Aiaman- 
niram, nu« Clodoveo iiJei Clirisiianse occasio fuit, 
etb>piisroi, cujus Itic pompam Avitti!^ eiegantissime 



clere, si aliquid vei scieniiam vestiam vei observan- 
liam prasieriret. Nunnuid fidem |«rfecto praedicabi- 
mus, quain auie perfcclioriem sine praediicatdre vidi- 
siis ? an forie itumilitaiem, qaain jam dudtim nobis 
devoiione impenditis, qui nunc primom professione 
debetis? an misericordiam, quam soIuti& a Tobis 
adhuc nuper populus capiivui» gaudiis uiundo iusi" 

t> Anastasium imp. Chrisuanum iilum anldem^ sed 
non satis orttiodoxuni. Rom« vero et ia fialis rex 
Tbeodeiicus, ii in Gallia Wisigoiiierun^ Aiar.cta, tt 
Gundobadu» Bitigu?nii;M!um, kciziii prosi.iiS efjnx^ 
itemqneSuevi, ei si qui alU jit nispariia; io Gernta- 
nia aut^tn ei in Brilamiia» atihuc pagsuL Ul non in- 
jurii Siiii, qui pos! Giodoveum, qui prlm>is ontnism 



destribii. D"Cei porn», quod bacienus vgU'->r2iwr!i!S, D in fccclosia caiboUcus rex ivh, regibus Fr;iB«onjni 



in vigilia natalis Doniini celebratum, non iu viguia 
Paschx; qiioii Hincmarns RemeQsis faiso sibi et re- 
rutu nosirarum scriptofibus petsuaserat. 

* Avitiis in hac epistola Clodovei hapii^mum gra- 
phicc describeos, baud meniinU ampullse coeiitas de- 
iiiissre sacro chrismaie opp!«(?e, quo Ciotioveusa 
sai cto Remigio pernncitis iuisse feriur. Meque vero 
nllam imju^ce rei admirai^iiis meniioneit) factam 
fuisse Gregorio Toronensi, Fred^arlo aliisque velu- 
stioribus Franoorum hisioricis comperiiuus. Quo 
quidein argumtintn liegaiivu utuitiur noiMnilli critici 
receniiores ad iiujusmodi prodigii veritatcm iiiQr- 
niandam. Verura nis occurrit V. C. Dn. abbas de 
Verfot in dis::eriatioue sic inscripia : De la sainte 
AmpGuie conacwfie « Retmi vour !e sacre de nos 
Hoit. Lxsiat antcmhssc disserl^iio [nMi^m. de CAcad. 
des Itiscripl. lum. 11, ;»ag. 6)9, Isi-4. Disqunuioneni 
quoque de Arnpulia litniemi ;i:itea edi lerai Jo. Jac. 



priinum inier Christisnos pruicipes locam ¥el hoc 
nomine deberi assevgt^ant. 



CbilBetioa» Hac 'aerr,. ds re verba faeit Hadrianas 
Yaiesius tom. ! lier. Frane. lib. vi, pg. 260etse<|. 
* Francorum reges ioionsos psrUii^ent hisforici. 
G.^^oriiis Turouensis Hi$t. Franc. iib. vi» cap. t4, 
de Gundovdldo : Bic, inquit, cum natus estet in Go/- 
liis, et diHgenii cura nnfritu$, vt regum itiorum mot 
est, crinium flagellis yer terga demitsis, eic Et lib. 
viii, cap. !0, de Clodovecho uiterlecio quemdam 
ista narraittem iiiducil: Cum ignorerem ail, quitnem 
ei$et, accesarie prolixacugr.ovi L!'lod<AC£kiim eate» His 
eonsona refert AgalliiasScbol.tslicus l<b. i deimper. 
pt Reb. gey.i. Juitiiti imp. p.tg. 14 edii. PaiiS. Qua <<e 
re videsis Mem. de l/.icud. dct iuscrtpl. tom» Vill^ 
pag. 4S7, 4S8, edil. in-4. 



^ S. AYITI VIE!SNF;NS:S 580 

fluav, tecrytius Deo? Unaia ergo, qiioa v^lle«r.us au- A ««is, quiii ass«<lue ciiperem , vt^ eum fiossiLiUiM 
em: ul quia Deu$ ^(«itedi vesuam per ves ex toto permillii allego. JV<J6 iiunc cldfrifcrnistiinio cumimioi 
siiani facieL, uiterioribus (|tti»tiite gi:nul»i»s m»»» in prir.cipi qiiJd vclleiuus asseriie. iiiMyuaie iUemius 
iialiirali a<ihiie igneranlia consiiiuius nulla pravorum obtsiiemiu: iajiiiilaium, quim nunc \u ©t>sc(iuio, seiiH 
duguialum germiiia corjupefuisl. d€ byiio tiiesauro per halieiiHis ti) voU>, Suf gerile ac pariiw cernnften- 
Tesiri eorUis inlei semina p^rrigaiis; nec p^jdcat pi- date, ab amaiore ycsifro doiimo i?i patre meo ioipie- 



foai«|«e, eliam tiireciis in retfi Ifg^ilioiiibus, asiruerc 
paptesDei, qui lantum reslras eri^xit. Quittcijus ex- 
lerwi quo^jue popisli paganoium, pro religioms vobis 
primiius imperio serviiuri, duiu adbuc in :sii«s viden- 
lur iiabere prwprieiaiem , discerHaiit poiius geutem 
quam principwn. Nvila igiUir pairia qua&i speciali 
wile sibi vindicei loiisqtH)S iionorunftgradil>iiS aiKil- 
iiiis : coustat vos esse, quo eoiwnunis uno solis ju- 
Lare oiuniA perfruunitir. Vieifta qi*idem pius gandeni 



lam, me iniei-codonie, princip*il!8 reverentifle jusiio- 
jiein- Ciieiiiis vestri viri iliustris Laurentii lilins 
siudic nnco reddiiiis addiiur re^ioni. Mii^eramus du- 
dum in parente jiinuiium : ecoe adjicinius in fiiio 
lamulaiiim, Quo uno voi)is direclo, qualiter cnm aliis 
agaiur adveruie. Superesi ut praefaius mijes vesier, 
ciijus proles et iUic-gratia vestrae porrl^itat, el hinc 
p»tf'ii£ rc&ervatur, conirri(mdai«6 vobis Mudio meo, 
■ipse cor'>meiiiiet qur>d vei de ilHus solioti^ adepiioue 



lumioe, sed non careni reiT»oli«ra fuig«re. Quapro- B jam eompos, velde isiius quae nobiicum redit prospe- 

|!ter radiaie perpeluuin prfl£sentibijs di:<demaie, 5.b- rilate seeurus est. 

ser.iibus niajesiaie. Siiccessus fdiciuiu triumpburum 

qws per vos refio illa gcriij curjcia coaeeiebranl. 

Tsngil eiiam nos feli' itas : quoiie)3(Kinr,ue iliie pu- 

gnalis, vijicirnus. Jtiler feaee tiiTnen <i?.ih(jlic3e r«Hgio- 

nis-»ffectum serval ia vohis eura mis^r&ndi : et «i 

apice rerom omnium giibernaeula contiricnie, non 

nVinus euiinel sanctitsj quam fKJleslas. Ex qua utique 

faCiB.n eii, ut dirigi ad vos servi vestri * viri illu- 

siris Lauientii fiiium principali oracuio juhereiis. 

Quod apud doronuin meum, suae quidem genirs re- 

gefli, sed miliiem ▼esirum, ohliimisse me suggero. 

NiliH quippe est inquo servire non potesi. Commeii- 

dan directiim : coti;<audi nii?ro, invidi vos visuro. C«i 



EP^STOLA XLllL 

AVrrtlS VrtS.tEKSlS £P.USC»1»U« ^ CKLEIiO SE»ATOni. 

GitiisUJtison iiiinus desida-ij moiegseqiiam dtbiii, 
ut officia qiia inerilo iaClyiiB magnitmliiiiorbisdevo- 
lus impeftdit, anie qui gFati«e]usjatndud4>m videor 
obii^aius, specialius eKoolastur : «X3ixi!!ie cnm Ofipor- 
tunain nunc occasionein frivor divious ohinlerit, in 
qi!» imperio ceJsiiudinis suae pioita meriierim dev«- 
tiwie servLre. Quapropter cwJioris vesiri vjri iilustris 
Laurciitii filiurn, quein sd inundum sunm dirigi Ja.<^sio 
reverenda prsjcepit, inBgniriteniije veeiroi praBaio 
largissiuiaD sotpilatis h»nore con!inen(Jo. Aitgete 
studio defensioi^is qnod voiuistis a;:imo pietatis. In 



miiius compuiandum esi ad ariliiaiein, parenti pr©- C regione cxpeiit palrein, in vobis reperiat p;!lerniia- 

tem. Tuiuiini etiain C4irn {ir«Ie susceptuin. Qut vofais 
iicetsaiis »it debitor lier hanorem, \Aui tarnen inci- 
piet debeve per sobutera : quod per vos poiieiuT pro- 
prii affectus soiaiiu, eonrrf wisattnrns e^ga vos affe- 
ctioiiis experinfienio. De csciero »u««iin . quan:uin ad 
fuJ«!es vesiros pefti:>«t, «xspeetaHrmsemper cupimus 
jussionem, optaiitus obeUniiiti* faouliateni. Vos pro- 
piiia diviDiiaie prj:stai« , ui BoiTtanam sub giorions- 
simo primipe no^tro pros|)erit^tg[n, in eujusapiee 
digna honons arce felgetis, taiii serenitaie serinonis 



|/rio resiiiui, quam patri ontnimn pra^sentari. 
EPISTOLA XLIL 

AB *,V1T0 EPISCOrO DICT.\TA ^ SUB SOMINE DOMSl C. S. 
« A» VITALIA.MJSI 6ENAT0REM, 

Quiinluin pertinel ad digoara judicii vestri ime- 
grilaleHi , quoscunque honoruin priviiegiis erigiiis , 
ftomaiios pulare debelis. E\ bac ergo lidiicia , nm 
coiiveiiit ut ex toto credaniur absente^ , quos eisi 
p2tfia 6e}iaj-ai, mliiiia reprxseniai. Lude quod soiuia 
vnleo , sed titi^tate officii aninttun devotionis csten- 

« De quo iiaiiMii in duahns prosimis epbitoUft. 
iloBC ad |>at:eiii redire c.iw.i ^'aperet Aijasiastus, 
■Cktuiiveum iniercesswrem adhiiiuit, ut eiim a Ghh- 



itus cfunes Areobindae tribuil,' non yitftHann, Qui 
niortno tandein Ai astasjo CoiisiaiiUOGpoii ab iusiino 
revcc:»tiis, ac magist<»r miiitum el co*»sui ci/llcRa 
dol>a«it> .'^e»ei.erei,apudquein a^iivos «bscs, ut re»r, ,. linslico creaius, bepiimo mense sni e<».'i8u!alus tUI- 
prvi natre leoebai-ur. neribus conftissns in paiatio iniei-fect!. 



prvi patre 

b Sic et iu cpisiola u-4, svJt nmnine domni regis 
C. S,, id esi ctimiiis Sigismu.idi. SigiMoundi enijii 
regis nomine dictataoi, aique in ea loqiii Sigisiuiui- 
duni, blnc apparet. quud GtuiuobawUin pstrem suuntt 
vaeat, a quoAiiBslasii, ui dictura est, de Laureotii 
lilio inipleia fuerat jus>io. Quare, si comiiem hoc 
ioco dixil, Uv in epistola 7 pairicinm Sigismundum, 
inter ca:tero.i iionoi es qailKis exteros reg^s ornabaat 
RauiMai, comiiivam quoqiie deferri soliiam iniefti- 
jjeadum est. 

«• Pairlcioli niium, Asparis nepoienf», qiii (idei ot» 
thudoxs:» syiiodig:ie Chalcedonensis IwdvAiS slulio, 
ut aucior esiYictor Toiionei!-.!S, lniSiem se Anasta- 
sio jialam exiiibuil; etcum is de Tiisagio insauiret, 
pro eit iwperiitor aeciamatus est. Tiieupbanes in 
tlironieo, tcO o/;ao*j y.KZ9i€oujjZWJ AvocTfjffiw , z«t 
J.^Aov QwOm oiTOvvT^uV, BiT«At<cv5i* tti .i\t~M sCi*r;^uo»iv- 

rsjv «vT0X6c(TC/:« , quaor^uattt boc poslL.ius MarccUt* 



!J8 est , Jndid. 
siii, ui Murcellitius idein itolot, hoc est anrio ChrisHi 

520. 

iJ Eadem inflexione qna Cel' ri cjiisd^m riliiim epi- 
stoia 53 dixii pro Celeris, quod Graecl qu^que Ki/eooc 
(tirunl. Fait hic magssscr ofUcionm»., nouifi exjiedi- 
lione fiirsica, ciu , ut Proiopins lih. ii si-rrbil, inler 
caeteros duces prviui! twv cv 7r«^.«riw ■zu.yijLi-coyj ^ft- 
y^JTyof KiliCi, j.'..j'.yiTT^&v 'F«oaK'o.t T^jv «pj[fiD xfluETv VI- 
vouLUufXiv. Sotus ei discriiiiine quod aUjl, oum ad 
plitcandum popuium Trisagii can»a eOeralnm, niissns 
ess-i ab Anastasio , «t Marcellinus comes in Chro- 
iiico uariat, Paulo ei Wuspliiaio coiss. Sad ei coiisii- 
laiuiH cui.>4 Venaiitio Liberii tiUo (Usit^reni gessiSjie 
Fasii Mem faciunt, ei iionsirinn pkrtimo fnisse tesu» 
tur , lu!i! Honnisd.^ :\d Cel^ye»»! ep;«ioia 54 . ijura ••li- 
tera Celeris ipsins ad Ui>;uu»Jaiu de p<icc iotcr ti" 
clesias conrspdsita. 



26« EPISTQI.A XLV. ^62 

aiigusti , qii.iin iii|;iiUaUk vedinvie&aipia Ut^iUiniur ^ sun^ iiiaiiiini ve^train» qua pius, pa;ernaia iieclauia» 



Mgiioscere, 

Si ul iligattiiiiiii creddro iiMfui posheni. iitipcriuiie 
tuiii otKlreperei Graeds auribus senitu Laliiius. At 
ojin iii liiifua nosirA hoc iua|;i;i abituruin sit intelii- 
gibiie, quod ininus iuevii expoiiium; in Hiteiis quas 
per coiiserv uni meuiri cflerri prxeepisiis , po^uut et 
Vitia cum securiiaie dictani. 4p&i ccrte <}uid veiiniu& 
dicere qnociinque seruieriur int<-rprete, ego in aflaiu 
coiisueio (Jignalione plis , si diei poiest, quA(Q {jii$- 
siini doinni expennieiito interpreiante coguovi. De 
reiiquo, Clirjslus vobl» pro pefsevei^nia grajiaB 
qoaiT» jeculiarifaus serTis servaiis, vieem rependat. 



liatiem, qua inaxiine, iiatredUaj-iain l>or.ignitatem. 
Serip&isiis igitur, Qnijto prje£(a/iie, jani reduces^, 
oiiifiia (uta esse, circaque vos di^jialiosteni doinni 
regis Alarici lllxaanfi ct pri&iinam permanere. Quan- 
«jiuni ego cen&eam, quud pos>t quamcunque nuiatii^ 
ncin, graila ialium personarum ila siue aiigmeuto 
nftji r<L^diiur, sicut siiie pericuio non fiuitur. Vutuiii 
enim quasi &aiisliacere innocenilx lacessiiac, lumqu» 
eiigunt credidis^ cuni cernunt : et sic eis eunsciQn- 
tia noistra 6uiiicil« &i seieniia sua testis accodiic Ego 
tainen nuolio \e&U'», iiuo no^irae securiiatis aooepto, 
£cce Deo tesie iiiquor, iii iacrynias mixias lxiiti« 
}Htaierttfii%in) rocorJatione prorupi. Aniuiuiu oam- 
que, «l aK v^ier poeia {.t:>,eid. u), suOiit cari gsiii- 



Quod etiam in lioc ipso adoiescente quein dirigitis B ^or^s iinag*, wi nieiiwia reiracuvi, usquead nosirds 



lale menstratur, duin cogit.-intes in neiitro q-jiiiem 
commedum, scd in uiroque mcrcedeni, quasi voiiis 
hyirisiis tilium, et quasi patti redditis iiutriiuiu. 
EPISTOLA XLV. 

AMTL'S VIBtiSe.NSlS F.PIStOPCS ° VIHO ILLUSTRI 
APOLLIJIAKi. 

Diii esi si aut reriw meo crediiis, aut de «fferlu 
rouUio digna sentitis , quod iiiter;is aliquas vesiri 
&'Uinere desidcrans, plus lanien officii mei offerre tu- 
pieUam, quod in per-on;! vesira, dilLCtioni prinium, 
deiiide ntcessitudini, ad ultimuin digtiitaii a me de^ 
beiitur. Kon semper dcbemus occasicii-bus com- 
nieaniiim soiveiula commiiiere : qnia licet ct ipsa 
ufibis (ipporinnitas portiioruin propler fruiineniiam 



quamiibet dispun proiesstone personas , quaiud^im 
' parenlum cominuaiuin sorteiTi pariiitate l^itjoruiu 
iiwidia etsequeuie perduei. Jila tam« n in Dei noioiiM^ 
etiam nobis suppetit , qux iliis eonsoiatio fuit : quod 
loio semutoruiii nisii, toU» 'jiicumiatraiais undique 
livorii denie lentaia, quotiescuiique appeii visaesi, 
iTiminaiioai sui^juciiii fainiia nostra, iion erimiui. 
Qiioniaut si vos a paire vestro Arcliadiu didicistis , 
virnm sai>cu!o mlliiaiiiem minus ijiter arma quam m- 
ter obloquia periclilari; nec ego prtm» exempli a 
Sidoiiiu meo f^ueiii palreiu voeare iion audeo, quan- 
tum clericus perpeli imssit ^^ssumo. Qtiocirca iUud 
Uiviniias triliuai, ut nobis quaui iiovum non esi taiki 
objici , tam nos nulia novlias merito fsciat accti&ari. 



debeai e^se vo.iiva , necesse taiuen esi ut ilir! soiiici- C Sed desisial nimc l^tiii» lempoie, amaritudinis ex 



tiido prxceHat, qu%se appetiiu proprlo, sine intcr- 
ventu :!ll<n;f necessitaiis iiisinuai. Hnjus ob-ieqiii ine 
o!moxiiim sciens , iijterdutli redliibitioncm justam 
injnsio obst;icuii prappedieniis obice Jamdudum tacl- 
tus iiigemiscebam. Pcrvenerat quippe, non ad noti- 
tam liintiimmodo, sed ad moesiiiiam nosiram, dis- 
posiii futnus incendii, quod s.uiciam ac blmpliocro 
innoceniiam vestram, volut de etTeiis cineriliuS; coii- 
juralio irocellosa vcntis niendacibus sulQans, in 
cassum niovere leniaverat. (Jb quam causam vere- 
bamur anvieiails ve^-irai sarciiiam \oio Hbamrnis 
aggravare, ei moeioris inigmentum pro con?o!atioiie 
iransmlliere. Sub iiiijus ergo^ainligaiiatis riubiio 
coofiisa ex^-peclalioiie peiideniilius , liUeras vesiras , 



0|>poituniiaie ^erino iieri^tnctus : quiu potiiis lucptia 
varaniis aiidariab unde ridcali» exiiiboat. Anle ab- 
qiioi nifiiises daias.fid p.micum quemdaiii CDnimunein 
niaguiiiceiiiia! yesirse iaieras vidi, quilius Sii-iiilaiiune 
pi%(ai2, in epistojde deebti^antes parte succidua, 
scribebalis ^ piaaii&>e vobis (ibeilos, quus inter oc- 
cnp;iiioiies seiia i?t iii.igi5 necessaria couscriLendi , 
nifeib^miniis tanien de spuiulis iiisiori.u gesiis ctiaiii 
iege iioemaiis. Uisi. liic nunc niiiil faiso , nihil assen- 
taiorie me loijui , coram niuceriiate vesira imprecor 
lestem Deum , taniuai ine Ino judicii» deleciaiuin , 
veiiiii si ainiljiis doiuni inei oatris tui ineditat.^ 80n- 
fessus, ciijiiS ^nqiie laiidis fiiomeino s«.ih oensore 
donarer. Priiaum nanitiuc gaudebam , quod seiisuui 



serttoitaiis prisiina>, nieir.iis etpert*, inopinmti milii U vcstriim iiuJc iiberius quam allcri pandeb.-iUs. Deinde 
Deiis iibiulii. P.fcogiiovi illic, ona saiis de;ectatiiS qufd »gnovi, vos aliquod bonam de conaiu fraliHiu 



" l^ciaral, opiiiur, .^viiiiiitcmine Sigismuntli, non 
soluiii siipenorcs liitTas ail Viiaia.iiuni, sed prosi- 
niss eliaiii »d 01er« ni. Ad lia^ ergi» m iirxciain . ut 
Gr«cis auriljus obstrepanl, ybitmas alltidit, ct l.au- 
reiiiii (i!ium pairi ri-dJiumi grauiluiiir. 

k Sidmiii iilio, si re.ie ad episioiam 25 oiijeci- 
muB, cam is ab .\l.ir;cu rego apud qutUi deiaUis lu«- 
rai, iii;e.»a graia reiiii^sel. 

' Mojt, si^peti vhu esi fmnili.a noitra. Taiii;i er.il 
Aviii iamiiiio cuui Sii!o".i au.i cmiiunetic, ut eamdiui 
faeiat, .ii-.iSsimque ijomiiia traii.ii''er;it et couiiisute!. 
C«r ergo 5>id.»ii!mii pairem suuiu dicat .\vu.us, ai«ei- 
lum esi., qtiia is (lalor fnit Ap<)iliiiarii. Arctiudius 
verA qiism ApCiiliriart jiaireiu aniugit, quis fuerit. 



aut qii» oiiioipiia passus sit, qusRrendtim es(.?iiaiu 
de Sidonio es ejus vit» e: epi.xtolis paiet. 

^ Placni^e Af^u lliiiari poeiTi:iium &uoriuu libroit 
gaudet, de quibu>> trepide in episiola 53 itlius judi- 
cium exspec.abat. Nec immcnto : feidouio eiiim la- 
iro noii iiidignus fili.is, ad quein scrlbeiis HuriciuH 
lib. II, episi. 2o, Cujut vo$, inquii, esse fiiios uon 
iolwn geturosiuite prosupicpf verum etiam et tloquin- 
luv flwe, el oniiii tiiivtum (len^re eomprobatis. Et 
post alla : Quem si divina clemciitia usque od hoc 
Unipus iupcresse tuji^init, sicut jam nm dc vty-ra 
imiiiDoue latabaiur^ iia hUKi de ptirffciionf jfiuteret \ 
cum i(iein ad reni cnncrei peneniase, r.ec si^i vxd^ei 
teijualem, quent opiaeerat c^e vicliore>n. 



S63 



s. Avm viEmNsis 



S64 



op«ri« nofl minos vellc quam crodere : rene meritis A et linguarum m^rdacium 6iAh siiuiautiltus , biandi- 



diotionis aon qoanium volelratis iov<'ni!S, s»p|>!ere 
▼08 tolo quoil no» poieralis irii}»iere judicio. Libel- 
lum tamcn aroicus, nui ut puio ad vos perveiiire 
fecii, noii de iiljrorii, sed adtiuc ex nulani maau, 
adeo loiiii iiieineiidatiuu cri>duini]ue pru-ripuit , ul 
ooii facile denote», auc«,or-:> m«2is siTjmorisve Vitiis 
irascari.s Qnapropter upuscuium ipt>um in meiiil)ra- 
iits redaclum, aet; adimc quania voUierani torreclio- 
ne peliiUHi,ne moratn de.siderio mfco facerem, ctle- 
riter de!stinavi.,Si reveia non soiuiu auiatitious, sed 
et judieantibu:> vobis placet, quouiam anuuextraneos 
forie 110« deerit queui audac>s conaiua (angat invidia^ 
alKinde miiii sutiicit, ul vos quod cupio seiiliaiis, 
quia sicut noo minus ad uieam quani vesiram glo- 
riam pcrvenit, conimunis Soliii opus iiiustrare : iia 
volns , favente CLrisio, miliiari aciu magi^ magisqud 
florentibus, si in minimis suiitilius aliquid digiium 
icciiuiie coufecerit , etiam sine tue qut/dcuaque Ar- 
ciiadium uon puderei. 

tlMSTULA XLVL 

ATtltS VIE.NNK^SIS EPlSCOfLS * VJRO ILLUSTBI 
A1'ULLI.\AU1. 

Communi quidem scd veraei sermone vulgainm 
esi, quod sese muiuab dileciionis intuiiu coa>ordan- 
tiuni cernitiii uioius aaimorum. Patet namque , lani 
unam nobis .soliiciiodinim nostri eHse, ui imeris 
quas liarutn puriiior iiiius nieus aiiulii, atiie ii bene 
BiCtianiiui responderem, quam vetiirent, i\im iu pa- 
gina tuinuiaius quain per uieos ex causa direxeram, 



meuta venetiaque inachinaniibus, dociins post eicpe» 
riinenia nou ciedile. Nec niinu-s vos soleriia lacint 
cautos, quam innoceniia pi;«»iai securos. Siquidrni 
interclus > pn-bis ezpiorauoi nuiieiidiqiic ^iuiiu, vel 
ob boc giatius debelis debeiiandis eorMni <on:i!!bu.s 
labornre, qnod nliionera divino judicio re^crvaniL-s, 
debcilaiis si-mper sialuisiis ignoscere. Quanqnain, 
ut supra jaiii fassu8*suin , non ex toio impuouus 
abeat queih gioria iacessisiis. 

EPiSlOLA XLVIl. 

AVITC8 Vll..HNEBIsiS KPISCOPUS •» ViHO ILLiSTi; 
UEaAGLIO. 

Dum incessabiiis de andcorum flde ae salnte cura 
tnihi e*l i.uper prosperitalis vesirae infer pnma 
soliicitus aKuovi, quod enm famuiari caiiioiico epi- 
scopus tacere non debeam : fructuin lamen in vob<s 
mcicedis taiiter acquisitse, noit iaiu veibia vnleo 
e.xaggerare quam gaudiis. Nam nisi vos a prseconio 
vestio sn:ituritate senatoria temper.itissiuii pudoris 
fren^i coiiiberent, efiisctum eertaniiiiis gluriusi^simi 
lorsitan lingua digne laudar«t apud proprios, qu^ 
rkiirabiliter convincit adversos. Habuistis igitur, ui 
audtu, cum rege iractatum, de quo, quaniam com- 
peri, quia non se dueeb.iiH leolbus, transistis ad prv- 
iium. Discussus esl nutu diviao, qui coiiis dudum 
tioius, jam ei Uomiiiibus appareret religionis a.sser- 
lor. 0' s:vciilaris eloqueiUix ponipis assuetum, et 
lluentis exundanlibus Horouiese proluaditatisirriguo, 
alucritate debiia niiiiBam 6\U de supernis materlaia 
et gauiiium i!e vestia pro peris.aie concepiuin plus Q ^\^uai dispuiationis arripoit : et facundiara qu* cuai 



aiTeclionilius quam seriuouibus evtialavi, et iiccessl- 
taiem iiusiram patrumquecunimunium, miiiia lacry' 
mis exsuliutione peT&inuxt. De co^icro auiem , tri- 
buat diviita miseruiio, qua: spein reparund» prosa- 
piae in perseuse vesii^e booore coasiiiuit , et se«u- 
tuix po&teriiatis nostrae te uuu geuitore e.iam nos 
paii es essc conC' ssii , ut calcalis jiigiter, prespe* 
rante soccessu , inimicorum co: Miraiione et perli- 
doruni rivorc', piimus vicions» vesiise gradus sit, 
iiilegriiaiem in consc.eotia repoueie, secundus cum 
di^i^uiilnr in audienlia coniprobare , teriius crimi- 
naniibus post senieutiam pepercisse. Torquealur 
aninius etiam pro indulgentia silii collata hoslis op- 
pressi , et diipii<i nostro buno, suppticiu suo, cum 



interfutt, aut de&cr.bendi muiidi jucunditaiibus, aut 
regdium tritmipbonun prxconiis pairocioabatur, ubi 
prmum luelior pars poposcit , astruend.e veritati 
scrvirc noa puduit. Itaque sieut aHas laudandu regeni 
reddidisils Csesari qucd Csesaris erat, ita Uic ut red> 
deretis Dto qux Dei sunt, nec C^ari pepercisiis. 
Qiiaprop'cr liabet bic in vobis, etsi non sequiiur, 
poiesta» regia qiiod iHireiur, quje se aUquoiics de- 
c!aiiianiibu.s vol«s, nunc evidentius sentit ornalain. 
Siquidem nescire vos assentatiouis illeccbram, ciiin 
res iidinnnuit , etiain resistendo nonstrastis. illos 
igilur denotel sapientia paiestatum, facile huroan s 
iidetii po se muiare, quos divinis vident terreoa 
prajpuoere. Caeierum*cognosci in promptu est, cusio- 



vos gcimieiii non posse decipi, doleat posse mise- 1> deiu primarum |>.irtium etiam quae -sani residua ser- 



reri. Sic puiesiati vesirce ad lu)e taiilun'. redditus ne 
periret, duni oblata; ultro veniie aniarus iiasciiur, 
yiix quoaumniodo sux invidere cogaiLir. De retiquo, 
duniine seroper piissime frster, cttra pecioris luei, 
poinpa generis tui, fier paniisper trepidantem frater- 
luc adiuouftiouis inepliaiQ- Caveie aiteute a malis, 

• Eidem Sidonii fdio, de reeadem , id est, dc pvo- 
speio exiii» di»criuiiuis ijuud apud AUricum regem 
adierai : moiietque porro, ui inimicorum doios «t 
in tdias jamexperius, eas diligciiisus caveai iu po- 

slerum. . 

b Senatori, uon in It^di:!, vel in draicia, ui pieri- 
quesuperiorum, sed in dllia, ei iii au!a regis itur- 
^uudlouum, uub.U oraion, cui piu susccpin bdoi ca- 



vaturiiro, H«c igitur dict:i sunl cnm de aeculari parte 
tractamus. Si vero ad sacerdoium causain vcnilur, 
quorum adbuc non augetis scbolam, susiinetis inju- 
ria.i), atque ornandam contubernio prius informatls 
exentplo ; quis horum vos, quis, inquain» nesciat, ad 
certaioen bujus spiritalis paiaestrx, non iud«s au* 

tbolicae coram Gundobado defensione, episcopalein 
catlu^dram vaiicinatur. Quod si vanuni auKur uni iion 
Juii, lleiacliuin hunc opiiiur episcopuin illiiin Trica- 
stinensem, oujus iimiien in conciliis iiiiquui .siibnoi;»- 
tuin eeriiinui.>, ut iii Carpenioralensi ei in AiaiiM- 
cano, et Va.-eiisi ii. ac denique in iv Aurcii.uii-nsi. Ad 
eunidem scnjita iieni epi^tola 8o, cui subdiia e»t 
ipsius rt sponsiu. 



265 FPISTOl \ XLIX. «H^ 

i::ii;ros '«"gis. ?0',! sub longosaluiariim me(lii;ilioi)iim A vaouam, veieri ODliuerrK.i, qux jja se circtimJucJis 



py nraiio pcfiOiiissc? Uuocirca novum sil aliis, vos 
iicrt's>ii;aoiii helli Imjiis a perfeciionc viriuUs ordiri ; 
Oi.i> auieu» In cajus aninio caritatis arcem teHetis, 
jnui (iiiiium incuucianter agnoverain, ad catho!icus 
seiisus iuiiieniJos per studiom, lucndosque pcr ver- 
huin, piohaio lu vobis devoliunls ardori itou laut 
dc^ideria deosse quaru 'eiiijiora. Quapropicr titmulutu 
siluiatiunls (.Li.ro. p:tsiu quo meuiem vcsiratn jejuuo 
corporc bali;i»tis. signilicaiis ctiani me refecium, 
nude (laucuia hxi: saturitalis mcaep;r»lu)aEioerur<at, 
Deum «juoil resiat cxposco, u; cui ijrxdlcnioris olU- 
cuin jam iutposuit, itGuorem subjuugat , el qu;>d 
exercelur scsu. osl iidiitur ci lialitu; iiec dociiem 
seu doctum, nec disceuiem sed doclurem calhedra 



jrridel>at orroribus, ul saiva .'espoiiiiontlb iiberlalc, 
proposilioni?; praviias exitunri non itaberet, ci es pro- 
priis Instntmenlis in jngulum suum resistentt arma 
suggererc. Quid mnltis'' pa/ma mist iegi etci^erai, 
ad silenlium conforre se maiuii s ui ou.nibus proba- 
Liliter Innolescai, quam sil divisi. /juam faeilis, 
qu.iii! snernenda persuasio, qoje excog.laiis muitipli- 
tiiiiis aigumenlis divin t inslrut lionis inopem turtiaro 
non rabiit. Hsce Itaque renlico. ul qui.jquid esl quod 
in causa Dei piar e.it , vobis pr Cfil ilubio sentlam 
asrrlbeiidtim. Eni «ivpro in propsio.o bal)etur, quod 
is)c sic i>\in\ colldcutiouis vesirc liii!:) Pomponit,om- 
«ilsquii In eoiumune prx.iicaiiouum vt^siraram cultus 
in»<i!{T;.K *u sedes i!'.> cui vos (.'oi»iul'i . a-:.'Ste judl- 



Sttscipiat. lii qua, velut triumpliatore couspicuo scr- B tliim, niuiHsm adniniisiraiorl luuneris prji^iiijisses 



lis gloriiv V icir «. is eviucio, inter acclamaniuu» gaudlo 
cotisona^ veccs, qiiantus iu ciypcum assiirges, e iant 
nolons asiipuieiur bostis experturs, nuiiquam iuveii 
lurus quod de qiiaiii;>.!C- ,Tjeri;! conlrsdicat, sed hiL^- 
lurus semper «ie prxlii inxquaiitate quod timeat. 
EPISTOLA XLVIH. 

RESCBIPTCi; ' •%! ILLOSTAl» .BF.n\Ci.l!. 

Ltinam mihi sub ccnlingat ut alloquii vesi.^^i 
lecuidilaie augear, erudiiione corroborei. Displicis 
wi {uidi-m glotiae (rtictus lail succoviii CTenlu, duiu ci 
lidos tepore marclda icrvcniis horiaminis caiescii 
affaiu, et ingenium natural'. paupertate jejuuum 
petspicui culeoris oi»e ditcscu. tndesi diguamini 
eomitante salutatioiiis oriicio, masiiuas gtatias referre 



scd iion minus in a<iminisirantis pcrsona roeruissc 
videatof. Incurnbe ergo oraiioni , duminc pectoris 
Dicl. ei auxiHum Dei, qtianlum pro teiam pro omni 
iti«, >l:ui facece cimsucsti, pius ei pcrsicax tutr.r 
rm;il.»ra, ni fidei muras fiulia oppugiiaiione qtiasse- 
tur. rrociiraudiim auicm est ul niios aluranosquc 
uios vu!g2?a iiKlesiricnier castigaliontt tuearis, et r^- 
ildissimisdoclrinx arm iS; sicui legt;nu», tccum vin- 
cerc c^igas. 

EPiSTOl \ M IK. 

.<.;;.> ■>-.ySSi.M:< f IJSCOlfS " VlJiO ir.i.LSTW 
ANSti!nL°.N'i>0. 

Pi.iiiuiiim miror quod persoua proqua ioiercedere 
digtiamiii:!, mibl L;igtiuui posilo ijoia uog;iret crlmcn 



prxtiumo, quod rc&ponsio mea itp.itl priiicipem ita C q:t«id uoivcrslias contiamaLat, et pou ad hoc/esipi- 



bita, fel ad vos ui indicastls rumorc perlBL», compe- 
icns judicium, non ex mco orc, sed e\ «esirw antore 
prouieruit.. Quauquam prseccrcniis^inius pt^nceps, 
cum sit ad inveni 'Qdom igneus, profliiiis ad dic 'u> 
duin, ita scosus scrutaiur iiuiiiaiiri!>, ut sempcr cott- 
ventibut lutri^siiao pareat audiiu : lamen laboris inei 
scricm ampututo Kquorc pn-iisitatis i»i>i.iua. L'ii<o- 
rcm inqoam dico, quia proccilai iucpiuaii^ ii aibus 
irrueiitcs imperiius nauta vi\ susiinct. Lrgo cum, 
Uel bencrteio landem cessan^e t;ed>o, trait ;uiHila- 
publica rediisscl, quasi mulaiisdiura-t.iisdcstinaiuui 
ccriaiiiCii inveiii. Seiuper Ci.iii! i^i;. ^ . !nl)eil'?.<iuu 
pcrsotias peiulaiiiior conilicius ng^reditur. Piimum 
qtiidem e divcrsa pauc jT.ijrr. iincianiiiii^ scniio 



scoudo pervenil, \x. v^ula pro veuia supplicarel. Quod 
si simjdiciter petit, eotistat Lominem eliam reaiu; 
ordinem contitcri. Quocrca ilcet in omiribuscaUM-, 
l*ro digiiatiune quasiit mihi impendiiis, lilKrmn non 
Laheaui aliud faccre qiiam jubetis ; mm possum ta- 
me<i, ({ui I sic vobi.s visuut <-st, rcnti^surus oisi in.us 
exai-gcaie quo.i duieo. Scii enim pieia& vesir», ei = , 
ecilesla legi Ircquc-iiier ardvii, in ip:-o a ;ui(crii !uali> 
qui .!i>s Scjljilitra divina griidu6 •;.\,'5.mat Primo 
roriiic.>ndi iapsu pcccavli, qui fciniitam conjugio cs^ 
renic;u iib.iliiie inilattiii;;;;!;» appeli^l. Secun-io qu»J 
pcjoii, !jui f.irto S!-po!- cuncia damnabiii simphcis 
tori pi: iicitlau» vioiavit. Cumqiie niliil praviiiS in-: 
lujurii i iimanus aiiimus pu ci, voa conjiciie q<ia!iie. 



prH'lusil. Deinde velui ab iiisidiii re?c!t;i;-i>i Jiisiis esi D ca'losl:i jusl.iii;^ casiil':'» miAealu', '• si spon«ain 
Viniiilus iransmarinus. Deiiiiii-' ii.fid» !<; '.an;;;;! Lhrisivi dcvoi.iu», ci in sancti aU.irisih lijuio bi- 



" N.jnicn li'-.: vero p'.:.;ic i.ciiicii:ii, ;ic i.»riasse i; <»; 
tO"u BurgunJicuui : cujus ;^ciieris iitler couiilos q;i. 
l'.;irgundionuin lcgibus .>-iil»s<r!;!5erc, Auiiemuiiilus, 
AiidiMuundus, Fred gundus el <'.odemuudus. .\;isc- 
»i;'!n(jO cidem insciiplu*. suisl eiitin ep!!li»l;e "1. 7-. 

^ lii C03 qui sibi sa: t-as vlri^ities iii ntatiiiuoiiiiuu 
; !ii'^i!nt , GaUic;iiiurui»i ai.iiiliiiini, ncalas nieujo- 
roni, ai'eri.e siinl sentenlie. In conc lio luron. i, 
caii. ii : Qui te iacruin vinjii.ihiis p.T conjunctionein 
jwfmdaiH viiscneiiii, vcl propoiitum orofcsiW rcligio 
tiis di.r^i!iitterin( , iitruiue a communionc habcunUo 
atii-ni : ffuia si qui$ teaiptitui D.'i vioiivcil, (iiiperd^l 
j.'/;iiu iJcji, donec resipiiCinit-s aJ auxiliuin pueinteniia' 
reterianlur. El iii cuiicili'» Parisicngi iii, can. H : Sa- 
:iu'wu'i' viitiinu!n tciie ver viplii-n, ucQic p:r .'i.'. .- 

J*j.fi;oi. LIX. 



f^ciidun^es ali'jU:s., qviqHtttn cnujvgit ivriaUi^. ilucii 
ii coiii.n iitierunta ifius vcueiii, et aucerdctcn sv.um 
auii.i' uCi)iexcrl(, el iiC jirce^eaii a covmumoac callto- 
lira; Lcilcshv liab.ntur c.iirancui, ci in perp.:(ii.um atn- 
ttirnu:c (criutuf. Li TuToneflsi denique i.. cannneSi', 
siiiiiiiti-r st.iliiliiii.l^' ««//••=» i)a'!aitim Deo v!rniti'>ii, 
quoi !■. hciiirciv. Chris'i vcstciii intiUHit. cut rap -.f, 
aut cciif^cle.e, ant slhi conjngiuitjdiiTe prr^^v.iui-, 
Quod .M pas!t.irrii sunm audire. ei se-dc veito co.ijiitil.» 
aepa^-arc despexerint, pcrenni cxcitmmunicnii .li- ;' 
neniur. U.iCie.!U3 loo^es ccclesiaiiiee. Naui jiir'.- 
etiaii! Mpiid no-;, qui sacralain v;;^'i/itMn sibi iii i' 
moiiios.iciarai, capitali sonienii» lcjieb iiir, <■'. 
taiii 11 rogis Conililuiiono, qiix' iutor ■•ui;c'.ilu Cai..a: 
sal»!:**-...» o^^i uoiniiiov P;i;i-ie;i--.-. 



267 



cUoM doiaiam itt iiih:! nmpl! 
(er aspc.verit. AHtlio ia;!icu d:<;Me .• iveiiem Ipsin», 
iion 6C virginem temer.tsse, ctijus t!u;»ibns volis prior 
miiliofttin camaliias sit abusa. )J;iapropter,cuni r< nm 
f.iciijori» maoifesti, nisi safisfjctio sua el intercca-io 
vcsira iion liberet, dici non potesi qu;iiiliim it;i?en!iD 
{^it, pro reconciiiatione sua alioru<.ii rrimina covfit ri. 
Acciiso !n bac parte nastri temporis negligcaii;<m 
sacerdotalcm. Non nos ista pcrquirlnius : oGcil se 
iioliis iiiexpiorala c iniinum tiiagnitiiJo. Qui^ iii nia* 
lis soriiiin (ju^e.ai? .,tiis iii aliis maculis se inserat? 
Atque uiinaract li.sius vel ?ic5e te:iperassel obscc- 
iiiij.s i.'l latereL Dcinde ev duoL:ii elfgal ulruni vii:», 
Si pii :i!iJi io pueihm canie peccnvit, adhuc exspc- 
ctjt i|:i()il pndicit Apost lus : S? nvh LinDtum Dc 



S, AVni VIENNENSIS 268 

ilic:in), vel po.tiiiar-. - A p2;cjissc lam duiei"» i.\ quidcm n>:iii iucc laticul.i 

ibns Euuuiia: ruiesiati.i 



ciro:- exu>r*,tL iscd vo- 
pnvilcgio maigt <b»«ri{c'. faj.pelil (astijai-ii, Ijomi- 
iiem viu!en(er**^«Mte.C'>netlialioncm ilU nieam, quia 
iiii pi.ccirf^s^^iiicaie : meqQc, ue m,:!iim boc vel 
matidatis sut niwiits renoveiar, curatunnn es c prac- 
dicite : ut ei, Vt mvt ecrrigendo pir volrniatem , 
ccrte vel pa.cttilodiam r^urimeado. galieia facullaft 
(ii!p30 possii«nS,si('OcaiienUx'.<u!ubritasiH)n poftsit 
persu:'.cVr' 

Ei^iSTOLA L, 

AViTLS TIEli.NCMR&EnscOPDS < VIUO ILi.CSlKl MESSIAJIO. 

Masimus desiderio iioBirD cumulus opt:iia (■audiO' 
riMii abertate coafertur, si magDilicuiu vesir^ pteia* 
li- staiuin (lorenli prosperitaic poiietitem avida soUi* 



violn>:e"'Ut disierdet ilhnn Deus (! Cor. iii. 17). Si B oiiudiiiis i ostra^ voia roguOTSriut, quia boc profocii< 



autem coirnpiionemqnan^ iion iiicliyaverat, grava-.:-. 
augn.enle qaid excogilari lurpiu^ quid IiciribiiiwS 
polesi. quani ut illum n!»c iioc prol;ilie:ei a nierc- 
irice, propier * qu''d soluin Dcui Scj-arir: viru:n 
p^mittii ;i conjugeV Nec s .Jus, s: respiciii-, ex liac 
parte commoveor. Cjmuiii rel'gi>isi parenies scilus 
admissum: ct quasi pe.dium prolom lugfnles, orbi- 
Utem in pUirciibo* piofiieniur. Qu;g do inatrii oio^- 
slilia loqiiar, qnara pracdicii jam dudum marili omni 
morle delcrius lurpis viia vidua^it? Lt quanqujn 
coiiu moveri soliit», taiuen patienler bjcc luieral, 
filius sine pieia.e maiims fine sobole, pater sine 
h2erede:ei nuiriium insu.pcr cjus studio qiiamlibct 
oriam ex generosls ariiiilcns nobile malum; sic ta- 



l:us nostris eompcndlo indabix feHcitatii acere«cii, 
qMidiitiid emineiuiai Testrje coelestium beoeiiciuruni 
picMs dilTiis) roniuIcrit.Nam ineo meiimur felieibuft 
increinoiitis nustroruin propagationeiEi Miccessiium, 
in quo actionis vcstrx crescil sinfe iine su/Tragiuni. 
(Viapropicr honorificuiu salre ^iersolvcns, rogo qood 
si, lit ciipimus, felicia erga vos cuncta gemniur, raa- 
gi::tndo vesirn occu!reniis paginx elocutione per^ 

CCi'.. 

£riSTOL.\ u. 

AVITIS V!EN.\;:N$l:i '.£1<2!«C0PI S <^ VITBSTiOLO fUtetOaU 

Audivi qiMtti in i.cmilia qua aoper ad popuUun 
LiiguuneAson. la i'e«IIcatiaiic basiiicje vtdeor concio* 
ii.ntus, b;irbarl?mit:a me incurnsse ucaiis, paiiiinaet* 



ineo <;u jd iii desiderati nati;l!n'c portcnli, non csl C iicei castiganies qaod publica ufatione poceaTeriin. 



;iii!<i;:eiUum pro.saj.ivi.', scd infami.?. doc mientum. Kt 
qtii.lein salva q-aam mibi Deus in vobis praslilit dc- 
fonsione, plns c;ilpaiu prafaii qua.m poenitentiam 
perUmesco. Sed rogo ne irascatur ista diccnli. Spe- 
cnl;{tor suro, lubam teaoj, tacere ii.i!:i «oii llce'. 
AlqiiC nliusuu peccars hum.iuo aniino fuoiii, cni tw 
liiura tu iaU per [iicHiiaieoi, et pcr sr israc.ioneai 
revcrli: cdeleraia iiacundi:' calere, tinuero superbia, 
Ifjscivia feicre laurlnum esi. Qoocirca licet diTcrsas 
ia me iieruftt flamma.s vomat. et ^ ad Roraanc foi- 
slian £ccie«£ audiealiaai vocet, cl si adbue placet, 
eiiam iilios Uaiiere mn dicat, uc: minas suas assen- 
tatione placabo» nec fatf aisoacs itineroin vcrebor, 
qii civicis eriminibus in paiiia plus fuiigor, nt* 



Faieo: isiud piuulsseoontingcro. pt;eseriim milu, eui 
fci :,iia iu aa»! z. vii-idiuribu« fueruct siudia litterartimt 
omnia fer' ee as (\'>y- tcl. 6). Amutcram tameo \u>ft 
ipsum a .obis coram pottus audirc, eifi jam sciendi 
in Oii lacuita* uiiuuiiur. Sed qula vus al«entes dieoro 
ctiuiperi, qiianquam abseus resjiondcre curavi. Igitur 
ciilpass : voi ferunt, q.iod foiiiur inedia loaga&yllab% 
dix2rim,\ire'i!ioB» in boc verbo ijciUcel iioii Sccutus» 
qui syllai>a ip-a corre|!la usus est dkens ti jMtUwr 
{£n, iii). Sed islud rciu.ss bile esi poeuiaii* i»ec«is»» 
tjie, quud in opere suo Sa-pe inreniinuj Virgilium' 
praesuiapsl::se, ut keilicet ineiri legeui, sj«:iibi fpu* 
est, barbarismo contentus expediat, et syllabanuu 
naturam ccrtis qui: usque locisariem miniiue $ccuU4 



multos fiiios habere me uig..t •, qui uuum cx cis '^ invciUl: quale e»; iliud, ^ou trmtu regMe i.idcc jiu 



" Uiiic patet prrsu3Si:m ad!m< '>iii» tempnri! us Iq 
(iulUa fuissa, pTOptcr fcrnicati< .:ti>.i scpaiari vituui 
::b uxore, etaium dncere,Ch'riht« [«riuis&u licuisse : 
qiiod ex coiiciUd quoque Veneticu cauone i n.anifi- 
siiim eH *. £m q»i relictit uxoiibus suitf $icvt in 
Ern.iqclio dicitur, escepta eauta ('HuicMtonis, tiin 
cdniimi probali9ii4 aliai dastiliit, ilaluitaia acoiiunu' 
ulune areendot. 

^ Quod in Gattise quoque pvovindi» usitatum docet 
t.eo MagDus , ad episcopos pruTincix Vieunensis. 
l>i obiicnm, ioquit, v^tita. fniernilat reco§noieal, afto- 
stoHcam tedtiu pro ika r«fer«Rda, « vciires flfJA.i» irra- 
vineix tacerdolibut innKmerii^ reiationihit eue eontnt^ 
.'«i>i, ei per diversarim, qtemadinodum 9e/Ni coniue^ 
lud» poscebat, af^pellationem cauiarum, nut retraclafa 
■.'< confinHttla fti sse judicia. 



« Mc^siaui r>cr l»icc lompora di:o^ prselcr ».sti<m i« 
G:iUi;im iKili. too* Aviil iai,!. piitri* ms, qtieiu Hici- 
nicr, iiim Avtuui f'ljcenii;es>pttli:tr«.*: inipci-ii, c vii» 
fcus nlil: ulier S- ('ajsani episcopi «olarius, jiostca 
presbyier, qui uua cutti Stepiiano dianmu p»is;erio- 
r;'!» ipsius viiat libnim c i)scr.p»it. Inler «t wmqiic 
liic Boster, omnibus antiquior MebSiaiuiS pioconstii 
Afrirae po»t consuialutn B luiou s, dc qno S. Auguiti- 
uuslbfo I oooln lilicras !VtiIia:)i cap. i.^. 

^ RefeUit boiuiuia impcriti in^^r tlim, qn: . itiosiini 
Avito acccntum ob ecenu i;i inmiili.i »jii:u:. liiigduid 
in basiiicx<Micatione pr<Hiu:ii<;Kal. !i',i..)i!i4 iiiec in- 
teriii. Laudal Teroeuan! Fausti lieii:ns.i> episc(»pi, iu 
ejosdem ecclesi;e Liigdunensis dodicaice festis pra*- 
dicationes Sidoiiius n".i. n, cplst 3, qii.c i;is« paiUer 
iuiericrunt. 



209 EriSTOLA LIV ^O 

iViLM. vu), v«iii'fr(tcril.fi'ia/fff}^/£n> Miii), vel Mlud, A QMisiiJtn diUgeiuiuA i eteriuni(iue pauiktui» : quiMi 



XttmtfM ui wprtnutm fuls>i vacr ,tauUia n»€um Egc- 
rinm j^^Mn. a). Nalius liiieraiorum iiiticias iciit, 
jproductas n»luraliter penuiiiinas syllnlias «boraiore 
l>oa«Mbs. Virgilius u»u$ iiceuua poetaruui, gecun- 
«[umea qua supr* dixinms, ciHrripieus lueUiaai &yl!a- 
bau prasoiDpsit» id esl )j0iiiHr. QuoJ vcrbum, se- 
«jueslrau pauUsper poeiica iiljerUite, ui lis poiius iege 
icadtaDQS. Commune verbuiu, leuipore |ii;ieseit'.i, 
iiuiMro siugulari, per^oua: priiiKii pviio,\ 6ccuud;e 
|ursoQ» ioitga oiedia rjotiri»; r«»tat Ui(i:U pcrs4)u:c 
icrtiic, id est potii^r, suialiier iuiiga sit neccsse. 
Sicut dciaos, «orlior» sorllrts, sortitur : sic tein- 
|M>r6 prxterito periecto, priroae, tecundac, leiitjc 



sine argumeolo artis ucc orat >rio, inveuktur paier 
et comuiuiiis liiius, quurum ingeni • inalleui praeseiiii 
tempore ut pria)us quam solus imbueria, boc Uiio 
taniuiii Tiiio essc ecutteutuis. Qui (ainen ex illo ^u > 
prolluills ubeii foiiie duciriua! jaro nunc iuier iritia 
sua iioii miniis qnarii liitcras bibant, quoa amieuiu 
aiiraliere in.niris siuJiiii quain detrubere, et oratorem 
elo(jui noiius «juaui obloqui decet. 

• EPISTOLA l.lf. 

AVITDS VILNHENSIS EHSCOPUS ^ VlVl.MiaO EPISCOPlf. 

Festiviiali sanciae cuniulus, quam prospere vestr;i 
iiitercei-s une trausegimus, cariiatis apiciba^quos di- 
lexistis accrevit : ei ob id inulii|)liciier reddidii lae- 



persoiMe, pouius suin, es, est : sic tmiierativo uiodo, ,;„.^, „.>„,i r«„»^.- .- 

^ *^ . . ... iior^s, quod Ecclesiam quae ubiqua una est. uiiitaj 

lempore praesenti, :ia gecttudam personain pouie, B ^,..,.„i^„,;,... „»...i;„, i».;!...... />«..: .. .. . 

^icm sortire. Similiiei' optaiivo niodc, tenipore pi oi 



seuli et prxteriio iinpef.ei-u», s-ib iuiii» iribus perso- 
i;is, aque syliaba pruJucta, uiinam poiircr, potircris, 
putiretur. Ca:teruu; si tertix per»ouj: ut poiitur bre- 
vem pooas, idem focere co^eris ei secundf , ut poiiris 
dicas: quod uiique ab omiii e&empio utque u»u inie- 
gritas Laiinitatis cxcluJii. Ccce Yerbun: pro quo a 
Vtibis reprebeusus fueram, dequa audco ruliunemu- 
luari. Nunc autem, bonoriiicum saive persolveas, 
iuipensis precibus, quxso ut, qum ego aiiiiuiiu; jure 
quid mihi videcciur siylo pagiux liberioris expieSvSi. 
vos quoque ad vicem, suMalo, ui suprauictuui est, 
Yir^iliaii» aucioriutis e&omplu, qut^u: vel ob buc in 
luibarisniorum usiirpatiuae uun dcbemus eoascqui, 
licet idem Yirgilius {JEa. vi) puliius vti potiti pio- C 
ilucie posuerit, sicul est iiiud aiaoque po.iti; vos mibi 
r.iitoiiein quam tjcqui debcani, rescripto e\puucn!e 
ir.idalis. Aui si certe scitici(auica) lestiaionii cnjus- 
cunqtie eligitis docere conipendio, spero ui de priscts 
mogis oialoribus qi.os discipulis merito fraditis, per- 



cuniplectitur gaudioruin. Tribiut Cbrisius, ut sic»a 
anuo pritseiili desideria iiostra lelicibus coinpies N 
indiciiS; l*d f|uoqire iempore 6o<i!luio visilalionen» 
sompei- optanuain Vicnueiisi Eccicsiee cofti-raUs. 

lmstoLa. Lin. <v 

AVlilS VlLNNEJJslS rPISCOPCS '^ CtM: i LO tJlSCUfw. 

Liiieras beutltudinis vestrx quas diuiuiuitas icin- 
p -ris fecerat desiderabiles, viciiia festiTiias reddidii 
gralioreii, <iuain in Dei neuiind prospe.c celelHavi- 
luus, ct a Yo)/is commode tmisactuiu esse gaudenius. 
Oraie illud semper Eccloiiai! oaiholic;e saucioruui 
suflfragio provenire, quod Divintas reguLe uovii uc 
|)aci,saivaino!iiDibiisfrateriiitatiscariiaieco!)gruerc. 

El'l3T0L.\ LIV. • 

AVITLS TII^MElKSiS EriSCOFCS AfOf.LLMIlLl ^.HSCOrO. 

Pusi . saiicta dominlcx iSalivItaus ijffcia quibas 
agLrfi.iitis et verc plus quain fessus inierlui, qiiod 
inibi pcst Deuni priuiuui ;ic singui.^^r:? i»', i:'juuuiu 
vesirufn exspecio; qaem si nieruer» sumere, qux 



" Sequenie» aliquot episiuix ex genere surK earuai 
|K:r auas episcopi olim, sulerani.ssiuus uiebcs Natalis 
lioitilni et Resurrcciionis cousaiuiare sc inviLeui, ut 
qtiam prosper.j fo.-itivititeiu celcbressen!, nuniiarc 
bolebaut. Hujiisniuui complurcs imcr TbcoiUireli v\>i- 
siula» iit luceui liUiicr clit.is iiassim aspcrsa; leguu- 
iiir, qu.x fnoreni banc uiurisque causas, uiuiuae sci- 
licel leuevuieiittx earitatisque studiuiri , repras^i- 
lant: ut epist. i : 'i\or,-zu(T-:tr/jii i7-,vv;S«r y.typxf^itStL 
ypauuatri ; /'V»lira« u^' mote tinctus srripsimtu. Et 
♦'pisl. J : Tf,; (fUiu; r < uj^rty. iTtvov-Jv, v.utk vcac-j t>;; 
fo^-r«r : Amicilur ojfiito jiutyiinur, ui /r «;i U.x potiului, 
hl epist. 26 : TovT<i yio • xif ioczr,; y.u.i l tt,; C:-fi~r,i 
r«oax-)4-j(Te»t vc/m»» : Hoc ehim ei fntii et caTiiAiio Us 
fmadet. Denique boc unum iibinim fuit arguii»ei>ium, 
quud es opistol > 56 videre est, quara iniegram, quia 
brevior, siibjicimus. KOFTAZTiKU. "Ay:/.C.'Csi /xiv i'-t t« 



T-V OS TT.; ttifi'^ 



.■rt'.(3>zo.i •i')'j.ryj j-S/.K^ftv oixocrov. 



ACiTix«7«Cv X6U rot; ;,CKaiaT'. ■/j.-/'.f,'i.v.i, xy:V niv £•-/.«• 
ttiic* 99V 7T/;off^C'j-/ yoi/at, x«t Tjjc ic/o.Tin; ^xtivim t» 
X|Otof. Vr^ quiuiMi ciiUuc me Irisliiia, el iiieniem 
(jTmtiter coHculit : atlumen diei fe*ii legem imp!erejn$tuin 
exiiiitnMvi. Suncilaque. et »ciibo, et reverenliam tunm 
aitluio, tl carilaiit debiiHin exsoho. E\ bis patei, 
io/iT«rT«««;. boc est festivas sive festales, ex eo 
tlicta^, qu4)d fesiis diebiis scribereiitur : quo niudo 
:i|iud Me.\:iiidriiiiii> eocTKTTixsci item iiuncupaix suiU 
ij»isi«I.i' lasclKiies, 'ilicupliiii, (lyrilii ci aliuruni pa- 



iiiar» li:iriiii^ quibus prnrvliui P.i.-c'..»' U.ein c.Ttfiis 
eccle^tis lieuuuliabani. Sed iilot 1' .sciiai^s iiiio :i^ 
pellatif iiiiia de die Pascbae otiiJii-s : : :«s ,ero paniiu 
eliam >i<Iaies dicere licuii, quia por «iii..}iii|Ut: leiiti 
vUalem niiuebauiur, iit iii Nat:>i; <.':.i:;>i! eci^tula 5» 
<;i nt» Aviii, In Hcsurreciione ."Js, •'■\ '-i TJieodoivii. 
i» Liigdunensi, cui adUuc pressliVitro e(ii'-copaiuni 
auguratits est Avilus episiolA 17, Lu^duiieusi cadic 
dra: prieiuisse o^^leauunt conclia quilius subsi-riuii, 
X) E|)auiieiise ei Lugdunense sii!) Si;;ii»miiudo. (tiiani 
exq»iisii£ auiei!) dociriit;»! vir nifril. cx Agoliardu 
disciinu.-^ in 1:1 ru ile Juduicis Ssipii •tjtionibiis. Vitgu- 
ticlui, inijuit, EicleiUv ' ugunreK:;.. . . . iV.;,M,s, cujvs 
diitrii.ii: jcerii, non Sulfiii ipiita :edcl c.rwiui,. lic tc 
icri})!:: testnnUtr. 

^ Vasioneii^eni cpi^copum foiss» di rei ojiis sub 
irripiit) iii c<'ni-ili(» E(iaotiensi. Ut iliveisnni ainem ;!b 
co Gemelio crediiinus, ('ueni iii eudcin priiYiiiciajirx' 
iecitirum vicanum vidimus in cpistola 52, farii quo«i 
iri c.i synodu qiue paucis posi dn:;is socuta est, vete- 
raous eiiiscupus jam eiat, | riiicipeuique iiiicr colie- 
}.'.ts iotuui obtiHebal. Qiia eiiain lie cau a boc ioco 
Apulliiiaji, Victorio, Clau !io et Gregorio anieponi- 
luv, <|iii eodiui ordiiie in eadcin synudo subscribuit'. 
Ap<:lliuaieiii Valentiiiuiit episcopiiiii siovifriis ex cyi- 
stula ii, Viclorium GraUauopoiitainiiu ex 16. Claa- 
dius vero ct Gre(;or!us, illustris aiiibo lioiiiiitis et 
laina', :i!icr Vcsunlinani rcxil E^.tlesiaiii, a-lier Lin' 

goiiciisi-ili. 



'fll S. AVITI VIENNENSIS 272 

cuiiqiie 'iia riu.t dijjiuis =!im fn i, tii cgo confido lem- A viilciis ad mci soliiis periincrc dispendlnm, quod ne- 



pcrabilur, ui vds mereminl •ionTgolui asperiias, 
EPISTOLA I.V. 

A livs vi::n;<;insis episcopls viciOMO [:riscopo. 

Piospera Deo propiiio fesiiviiaiis exordia, quia ob- 
Uniieralis sulTra^i(^ visljasiis afTectu. Nam dnm el 
rtiraiu [>atri soliio gcriiis, ei t'c iHCi itimiiale vesiia 
rjiia! voiis conveiiianl imnliaiis, qiiod gaudouujsoffcr- 
is, ct qiMi 1 dLlicmus exigiiis. Tribuai Chrisiiis liuj is 
ip ius piciaiis ac dignaiiouis vesir.e uberero commea- 
iiim. in qiK) a vobis niunerc magislerii gemluaii, ei 
pcrsolliciiiidinisbintcliciiiuironforieniursenesvcsJri, 
et per cariiaii.sexemplnin posieri doceanlur. 
EMSTOLA LVI. 

■ V11.NN!:SS1S L !'1»C0»'L'S fl..VI,Ii'0 ri'1-COJO. 



queo implcre praecpium. ila namque apud iios |u'r 

n.omcnia singula poiesiaium speialur adventus, ui 

nisi iilis venieniibiis pra?sens essc curavero, ab eJ% 

qiii stileni in nobis eiiam lcviora cuipare, quaudibtt 

t^implcx abscessus mcus, non solum ncgligenJix', scd 

cilam coniumaciaR depuietur. Qiiapropicr, lommuni 

necessii:tio perspecia, impossibililali nn re clementer 

ignosciie, ct ut desideriis nosiris, si iion jugiler, vel 

interdum satisfaccre possimus orai.'. 

EPISTOLA LIX. 

viVLNTiOLCs AviTt» F.;'iscoro. 

Ad siniililudinem divin» bcnignitaiis dcliberai o 

vesira culiorum suorum pciiiionibiis lcmperelur, 'ii 

in soiemiriiaie sanct: Jusli plcbcculam suam aposio- 



i\.) Ci.n-ueludine desidcria nti^ir:» ■.utivis indiciis B latus vesiri visitalio ljenedi;j|. 



i!iclaiissuuh0(umu atii.;qiioruin visijauoiierijscepui, 
Naiiviiaiis domiriiec nobis fcsia prysiieriialis vestrro 
gcminantui augmento. PiO qna gr.iiia quam erga iios 
bcaliiiido vcsira assUliia dig?iatlone nuiliiplicai, pne- 
seiiiiam veslr.im succc lciuium aanoruiii numcrosi- 
Ja:c Divinilas propiiiaia Itmjraivjlei. 
EPISTOLA LVil. 

AVITIS ViENNL:.MS FPTSCOPLS •U.lCCOMi. i ri.-f.> PO. 

Magn:c quideia ei iiiinis ajniiiand:» snui lieliciae 
qu.is ii;isi.s;i.>-, copia, leinporo, dignii;!lc; scd lanicii 
yfleclui, piciail, soiliciluilini iioii a^quaiiln!-. i'cr quae 
pfubatur, tiou l;im dignalio vesira nobis qnam pra!- 
seniia ucruissc. Expedii.i csi siiflr.igiorum vesirnrum 
prnsjieriialo festiviias: cui nuantum artc>sii r«)*j>'tra 



EPISTOLA LX. 

AViTrs vii:.\N;:.NSiS episcopcs viventiolo Eriscopo. 
Ad lirmllatera promissioni> divinre, sit quod anie.i 
roiiccsBisiis Esi , Esi , tiuod posi- a rcpeiislis Noit, 
Nim; quia si l;ciiC occupatione pr;vsentium qualilas 
perirac^ahir, conditionem iiiier voshaliiiam, ellam 
'• icnc iiou debuissei inierseri , modo specialiicr 
. oeret impieri. 

EPISTOLA I.XI. 

AVITLS VlENNE.^fSIS EPISCOPUS ^ CONSTANTIO EriSCOPO. 

Liferas sanciiiaiis tuae in Pascha quidem , sed 
noH paschatcs accepi , nibil uiique de carilaie aui 
soiiiwliuduie prcofLrenies ; sed quibus j.ibebas ui fra» 
ireni et oonsaceruoiem nosirum Candidianum, qm ni 



l,um, latlum a consueiudine '^niriialtum d Aiil epu C ggo quasi peculiarem coinmendaveram. iion solum 



laiuiu : liuas milii Deus si in futuro Iribnii coainieatn, 
<<icut niiiic pcr vos iraitstuiiterc, ita tunc vobiacuiu 
e\liib fc dignciur. 

EPiSTOLA LVHI. 

AVITIS VUNStNStS £PlSCO!'i:s * ^lVtMlOLU Lfi^coro, 

Nisi frequenicr voia communia i!CC*aioium iin[>e- 
direulur objectu, jussioui cojibueiudrnaii.c caiiiaiis 
soiilo volneram parcre serviiio. ISain cuoa iestiviiatj 
vob sqm^ o:cuircre dupiicis compendii res fuisset, 

« In\itatus ad LugJimeusis ecclesije festiviiaicm 
cxcusal, quod Vienna proitter aiivcntum principum 
ai.esserion po.>-sii; eoJesnque .«pectii ei seqnens opi- 
i-i.ila. Nam S. Ju li b;'lemnit:is Lugduui «'oieberrima : 
do ijtia el Sidonlus iil». v, ecisl. 17: Coineneramus 



ad c!cr c >runi , vcrum eiiam <: ad laicorom audien- 
tiam des inareu} , a quibus constat diaconum ejus 
pro riviii causa fervili custodio: inancipaiuiu. £i 
Ideo^ si censetis omnia de clcricis vcsiris laicornm 
lesiimonio credenda, rescribiie. Consequens erit rl 
dum su.'cularium noiiiiam ex onmibus qux in ruino» 
rem vetiiunt cottsulamus , clerirorum libertuiem 
prodamus. lilud lamen quasi amor luus suggercio 
ac monere prasamo, ^ ue propier leves cauias , ei 

ut uniuptam visUandi nos eontuetudinem repetaiis, 

^' Du:t bujus nominis episcopi sub boe tempiis con- 
ciiio Epaoneiisi subscripserunt, uuns Oclodorensls, 
alier Vapincensis. Quorum -illeri quin ascribeuda sit 
epistoa dubiun» nouvideiur; ulri autem inceriiun. 



\d a.jHiti sei^r.Unuu; processio fueral autducx,ia, *' «^ Cieiicorum quippe libertJili repugn.U, cl anti- 
ivUmui-ai an:t've:$iiV!i:, jOjndHs ingens, quem capa ' ■ ■>- f- — i . «'„i ....:..:....- ..>... 



itiia basili-:a //■.-« careyti. Iloc vero atl aliud perli 
jicl ^enus ci)i.'.lotariim, quiii-is sylcbaul opiscopi vici- 
iianiiii sediuiii collcgas epi>copos ad uvb um su:irura 
»;'!ebrii;«ies iuviiini*. C» j'ii iiiotis ekempinia iii^iigoc 
$>l apud Ha-iliuni >ia;'uum episl. iOl. uhi ad Ca'Sa- 
•.iensimn in;irlyru'ti diem ;iiiiiiversarluii!. iiou \icinos 
II tnlo, sed lotius 1'oiilicu; diu,'Ci'sis episcopu> iidvocal. 
'ii— U 0-^v ■.-"j/iU.orv.roi, rj.'AC,'-j-: ;v, JvjyOvioc zat li-^xc/.- 
^:-: (I ~i^i .oTiJf X^.^°'' ^^* • yvifiU»: 01 ;-'.-•; .-.'...ta T/i,-" 
r.Si.v»i ti'xC>t, y.vi "zttZ ::«otcc/;.oo; oi t:x':ii; zii.-i.-:'xi, 
•S,TV>i5*vfl<r-<'.5'. 'J ■/.«?, T'^v tStov ;K-jr»j •/.or^.tv/ li iy.yj.^iri'/:, 
ijta. rr.» »i't-Tiui.i yu-jfi; Trypx'y.«/.oxieu., T/iv &ova{«-j 
>i-:-/'«?i"v Tfi; l~iTy.iisM; r/j.rhj vyj..Oit'y.// QuoiirCfi 
'•■liij inier yi i ty i'i njlutib^viii .:i:ilEup3i,chnii a bu- 
"ius «octiifUt if!iO:Hii),quoi'iiii aniticcrsuriu ute.iiorin in 
r.bt: nosira luUuiite vieinlu d-wbraiar, udiuu u i to.s pe~ 
iuHare ilecus suttm ecclesia, voccqiic noitra lioriaiur. 



quissimo corum privilegio, quod a Valentini.uio Cie- 
sare pf.si exstinctain Joaiinis tyraiinidem renuvatuni 
esi, lege uUima cod. Theod. Dc cpiseopis , eic. ; 
Clericos eiiaiH, quos indiscretim ad sceculares judices 
dtbe-e deduci infnustus prtgsumplor indixerat, tpiscc' 
pali auditiniiai reservainus. Fas eniin non est, ut liicitti 
nitineris mini^trt leinporalium potestatuin subdanlnT 
arbilrio. 

"^ Qiiud canones passiiu incuicaiii, ac discrJc it i;M' 
(]i ilir.ii!' 3 [.'•siea s.tnx.il seciindus coniiiii Aurdia- 
itciisis v : / ) uuiiits .^ufirdoiuin ijiieinftiunn jvtvte jiuei 
hiirniie.a )>co pc.rils ci iivibti.-i r«K.sj* ,'/ c ni itU:uo:ie 
siifpetKtiii, prarti-r cas cul^m, pro quitnts mnhiin i'alics 
nb i'Cticsiu urceii jussetuni coininuicnlcs. ^inici/tta nt 
iiiw i"Cu Coti^lui.t.ij .. .Vviuii, s'. iiii.iiiiSU .).i\-;a".eii- 
scm jioe iiOiiuae la.vai Leo iiagi.as ciMS»;. H) , qa<»J 
co liinuitionem iacliu ueuf^garcl. 



273 EPISTOLA 

n.jn ad lieiiiu, st-d ad saeculttin pcrliueiues, ne laici A 
(juiriciii, non dicam clericl, sancia comnumioue pri- 
vcnuir : quia nescil cujus dignilaiis »il ipsacoinniu- 
iiio, qui aon eam, omni aniniosiiatc seposiia, ct cum 
iiuigno Uolore suspeuiiii, ei cuni mnxima fesiin:>itone 
icsiiiuiu 

a EPlSrOLA LXIL 

APOLH.NiBlS EPISCOMJS AVITO EPISCOPO. 

Co^itaiM aique periracians, inofTiciosiiatein vc- 
stram qua ulUone i>erceUerem, nit dignius judicavi, 
q:i:in si (leciinaia injuria niliil segnius inteniaretu. 
Nu quain igilur ia posierum vereamini, «(ui cernilis 
p<':esenlem uux:nn pr(»linus expiari. 
EPISTOLA LXIIL 

AVITCS TlKNSrNSlS EPISC iPUS ArOLLiNARl EViSCOPO- 

^e fest viLiti occiirrerom nectssitas obsiitii; ul B 
iniiii re^liviias occurrcri > , bumanitas procuravii. 
Scribitis crgo indeToiiuneiu ineam marinis vos copiis 
luisse. Dignuin scilicel genus suppUcii, quud mu 

facial cuin desiderio gulae conflicium. S:ilis sn- 

Lis prx'seiiiari coperem, si uon taliier puulretis :>b- 
^entes. Dtioara ceosurae vestr;e in conlumace poena 
iiou desinat. Nlbit magis timeo qiiain quod me jube- 
tis in posteinm nil vercri. Indulgentiam illi qui ro- 
(laveril dale, cui avaii esse volnerilis ignosciie. 
Cji^ieruin mo, qualitaicni di!>iricttonis cxpcrtuin, of- 
lenain ina^is vesiram coustat desiderare quam ve- 
niam. l>e c;cli*ro, oraiionibus vestris tribuat Deus 
nosier, ut qui fesiiviiati bujas prxsentis anni ofticiis 
inagis quam dcliciis abfui, in teinpore fuluro vesiris 
nie orationibus aflcciu nou simili prsesentctis, et cum C 
vcdiero, seveniaie simiii absentasse credaiis. Oi lo 
palustres quis quia seduo paria solearum, qux den- 
tibus maceretis, aliquatenus comuuHus, non lamen 
e\ integrit inaluin pro malo reddens dire\i 
EPISTOLA LXIV. 

AVITLS VIENMENSIS EPlSCOPtS VlVEMlOLO EPISCOPO. 

Servalis dulcediuis inorcm, imo, ut verius dicalur. 
augelis^Kefec.islis soUicitiidlnein aosiram de vobis 
{trospcra niintiando : visitasiis testiviiaiem de nobis 
qiix opiaiiatis :ignosccro cupieudo. iiuer b:is lamco 
iiiultiplices epuias animorum » eiiiun corporaiibus 
qiioi;ue deiiciib ornasiis ct mcnsam, qut spiriiaiibus 
innoraiis Ecclesiam. Quapropter impar ad graiias, 

a Prairiim nmore digniis G«nflictus. Apnliinaris D 
A.viii Irairis Inoniciosiulem , sive, nt Avitus ipse 
voc;il, indcvotionein , qned ad Valeiuiiiaj «'cclesii,' 
f.-Miviiaiein non venerii, nkiscens, supplicii loco 
iniinera miserai : Aviius, Iratcrni suppjicii geniis 
laiidaiis, pari enm siiidio reinuneratur. 

^ Genaveiisi. Cujus uoiucn inler cpiscopo^ qni 
Cpaoiiensi concilio udiuerunl. AL iiou oii}ugi:<s seu 
iitunera , opimas epn.a.^ eum accopissei, iu haruin 
ialorem Maviiui inmiiluin lepide jucal'ir. 

* Sigisiauiido rege, queiii Geii:iv;e in soiic .sua la- 
rom iiabuia^e in opisiola 2'J Cuijicieb^iutus. 

** l>e nu.biis Siiiuiiius l;b. vii, episl. 47 : Itu- 
r(u(init'ii; ri'ijulain (talrum dt^iiiluloruiii iectiuUnin iia- 
uua Lirincnsiuin vel (Jriuiucen^iiim fisnnvA informa. 
Griititirunsium cnonacitorun» iauiilijc prope \ifiiiwiii 
itiagno oliiM iiusiioro fiiorun!, oiib cma tt difciplina 
I lii-^copi Vieniiensib : qnibus pjoiuic visilundis oc- 
cti[',duiii s; boc U'<ni>orc iuiS5C sigiiificat. 



LWL iU 

coii^'ri<>r ad preces, divinam misericordiam t>'s:aiis, 
utcaiii:is ciijus proieciuni sludio asseiitis, vi>iM.s u<i 
pru>mium, nnhi ad gaudiom , cunciis proiicini. ad 
e.vcmplum. 

EPISTOLA LXV. 

AVITUS VtENM£NSlS EPISCOPLS ^» MASIMO KPISCOi O. 

Quantum ad infernum spectatci tinem. aliquit.- 
lulis corpusculi viribus vigeo, an\ius taincn, qiiud 
do domiio <^ filio vesiru , vel absolutione colloquii 
II ii aguusco, quod nec eo loci fucrini ut agnoscero 
putuissetn. Nara monasteriis *^ Grencncensibiis occti' 
p:UMs, aliquandin jain hubiiaculo civiiaiisabtueram. 
biqnidem deliclcc quas dignatione s 'lit:i uirextstis, 
in itinere me et adhuc ab urbe remotius posiium r - 
pereruni. Quasque, quod niuliipliciier mirum, ser- 
vus vesier Leonianus, muUum gemens, minimuia 
siimens, avido quidem, sed vacuc veniro iiaiism;:. i 
Puiasses eulogias vesiras tenaci corvorurn roslro ad 
Eli:c (111 Reg. xvii, ti) pastum bajuiis ungnilius 
exhiberi. Adeo ab in>ultalione mca in vos Justin:; 
eierceuda, raisit esuriens, quod voraro non potuit 
coiicupiscens. Yelleir. jiuiic scire quid prosU quod 
gulx peculiaris famuli sic siudeiis, cui nc mihi datns 
a Deo vobisque epulas de ore vel inanlbus rapertM, 
optabilis abseniandi caus;^ rae rapll. Cu;ierum « de 
recentibus, quia pnTccipitis. et ineas parle.s cedo, ei 
muitiplices suas. ftaior paLerarom capacitafe p;o 
capis : aiteral labris phiulas, qnas circmndei pitn- 
ciorum densilaie pro circulis. Nam curabo cgo 
quoque, quod eum vclle cognosco, oam simiie a!i- 
quid de vesira beuediciio!:e eruero, ad multiplican- 
das reccnles gulae calcnii , si non excogitaiur moshis 
in calicibus, ponalur in piscibns. 

EPiSTOLA lAVi. 

WITIS Vll.N.MISstS EPlsCOPtS Vii.i()UIO f PHCii! ti 

Fnctum quod iitteris iiutiCiisiis, lcvi ad mo aui 
airaiuiii vesirum rumoro perven rul. Cujus per ^.i' 
ctum Arcliidiain acerliitatc conH)eri;i, st croiic e 
d:?i.a.iiiiii, non nilnus quajrt vos dwloreui vestr.e 
coinmoliunis ingemui. Siquidciis saiiscTaviseseinpti 
e t, nl niMic Siicefdcialis oriiin;uio a popuiis reger.iia 
d:c;tiur : ci:m idi:irco taulum in tonsecranuis epi:«;^' 
pls pleliibus serveiur eiectiu, ut assiduilas consii; .- 
tit.a^s vehii per quoddam maHd^iluni pleciis iiccit 

« lleceutcs appcllat reccniis .'iui reci.V!inii, id e i 
ad risoroin redacii, viui ioiiones, quas IjeoHta.-.ni.s 
vMl<'n"ie Ruhi trequenuttiai. Sic opisto!;* "7 : SuhWM 
iiy.porliif.ii.aif pcrogo^ v.l ive^ rctenWii a.ii. iiuif/ra;- 
hcitiam. Eoitaque spict:!! quod seqiiiKir; Viaiur pale- 
ru-vm lopaciiaie pro capis : quasidicai, pro v.i5e.dis 
oxiguis. paleris bihai ctipaoioribus , nbi ffl.r/i norr 
itille-sione po.suit pro c;!) idibus. Capides euiij» ei 
ca[.ul.T iipud Yarroiieiii, |oculi genns quo dej*!cie 
va.sia oiearia soioliiiiit. Eodeiu qnoqiie perlinei qijod 
subjui;gi* , aiieiiii lnhis pli'(ilas, 'lua^ i-.numdet piiu- 
. i ruinileniUnle pro lirmtis. Quo looo ciii u.-ni loreot 
pilu-ia, P.ironii Arbiln in satinco \ rba de(.la:jnt. 
:^lnim allatw sunl, 'nqiiil, anipltonv :iirea: adii,e:iier 
illfpsaltr, fiunrinn in rcniiihns pilaca er,.ia nffixu ci<in 
Imc ilntio, l'iiUiituiiiOj>:iniii)iumannLr,ii,> iruiu:ii. iii 
vasi» erg) viiiariis, afJixi piucionm) litulf. vini ou- 
jusque |»ntria!ii, iiiuten), picliun; d d!snll;.iem >niii- 
tabaiii. 



275 



S. AV1T1 VIENNEN !S 



•7G 



l9^ire^[«Hml v'(4eUir. Non aatem vos pro aovodeb'^- \ vcitaci mcoiunulate •ollieili», licei Carsaret silis. 



Us acciftere , qnid iribnUndis nobis vaieai commi- 
ni«H e^evic-iJis nequttla, /ulta subiiiii') in«olcnti:R 
fi%cii>aris. Poio «ane dissiit^ioni ecciosiasiicx filii 
vrsiri expeii debcre ctmamm, propltr ilios qTiororn 
abii«ioin coiKueiiuiinaii» ptrum dc fscommunica- 
-lioflib«s ^'Hrare deCTeloRi c»t. Liitera» qoofnje qsias 
ad jtre^hyicnm ilticita pnannnentciu oen minQS pie 
quani reguiariier diresi^, Infipeni : in qniiias .rerc 
pflts^nam p^n^ona tneroit p;aticiiii:« reservaslis. Oi»a- 
jn*fter, liccttaiisdiaboio in tam liorribill rebeiiione 
ncucrit, v^es tamen sine aiiqoa aaimi perUTrbatione Oei 
•e Testrvtn i!>Jnriam castigate. Ki ne fjHJd in posscrum 
sisttiis au:»ui arripiai, impensa districtioncfcrspicite. 

.•=:pistola lxvii. 



qno i dca.Dis exigitis, reddiie piotati. 
EPISTOLA LXIX. 

AB aVITO TI£!INI£K£t EmCOrO SICTATA, .«OB NOMINK 81- 

«isWBnm, ^Ab iBrsa&TonBn. 
• Si devoUonetn nestram qna vohis .'tnir^o miUti- 
niiis', eiiani corpnraliter pr.-csentari obcs tomporunt 
rc^iODutBque non pfttitor, qitod taineo babetnus iu 
Toiis , exserere tenlasntn ofTieiis. Credimos enim lu- 
ties coram sacris gloriaR vestrae obtolibas iotromitti, 
quotiessoinctindiRrs debitura studie paginxfamalantis 
ofTerimas. N»m iicct mundum iatcre neqiteat vestra 
prosperitns, et orbein su«m raidiis perspicuae clari- 
laiis illustrct, dolce tamen est, si bis qaos militiae 
ritscibus et pcctilinris gruiix pietaie sustoUili!;, qoos 
AViTB3 \iK.NNE>.<!< rpi^coris " cC',!NO sxi Mo^o. , D in exiremis terrarum partibns aula pollentis roi.tu- 

beniiu cl vencr.md» Itomani nominis participalioi-e 



Ihm) aiii saii.-iis :«c serenis pnrseKiias vesirae epn- 
latiiur. e(io siriiiitrtit^m dcsiderii mei sustcnio snagis 
p:ui!>eris ofiicii tenuitate quam raiionn. Unde (Kt-i 
fe^iivifatein, eanclis quidem scmper :;nt;ibi!cio, gcd 
iiut:< Gi!ii!on9nsibu9 sii^guiarein, fuii:ul:e sollicitudi- 
i)i« .';!tera> de^tinavi. Qua: si (^uaiiiuljmcunque par- 
iica!;<m laudum vestrarinu nitercnt;;r attingere, i.oc 
hec ifvidno sujiicicntcr excolcreiit , quod eas vel 
bumiliuUinex iicet porrigerc, ve) dignationi vesirx 
^umerc liket. Conjiciens ei^o de iantonini icCtiti.t 
::iufopltciier vos Deo propitio l.ftos, peto pascbalcs 
iiubis dies feiici reditu laciaiis : qaia cuic iii absentia 
vc^tra qtuedaa 'so^s Qnadragc&ioini perdurei auste- 
riias, omnttiascatiiGiicisprindp'!:) Cliristianum, pe 



dilati*, specialiier g.iudia vestrae perenniialis agii!»- 
Bcantqii* generaliter cui:ctis fama concclebrai. ()i- 
nat quippe iinpcrii ve^rtri amplititdinem longioquilas 
falijcciorttm, et dtffusionem reiptibiica vestrK assc- 
rit qrf^iJ rcmotius possidcmur. Unde snscipite pro- 
pitii cum obscqnio i ortitoretn. Et quanqnam nniTer- 
sis exp^tf>n!il)us ad bonotis apic.-m sufnciat, si Tos 
inerentur 3<?piceie; el nos lainen insinucnt qnos 
prxsumpsimus commenuare. Quornm eiiam caroniin 
familiariunique personas, hoc intercurrendi commer- 
cio nobis qnoque proforc judicantcs, desiderii pro- 
fiiliente compendio in bis quos desiinamus occurri- 
mus. Iltud i^uperomnia deprecantes, m quia dignatio 



cuiiai i scrvulo piissiiaum doii.iiiiiu, eiiam per solem- C c/^isittidinis vestrrc obiivisci non potesi beneiicia siia. 



nitait'in Tidissc solemne esi. 

EWSTOLA LXViiL 

AVi>i-S VIES.VSKSIS EPiSCOPFS hiYjlSO Sir.ISIlUM)0. 

t .elebiravimas vnbiscum, diNiuitate propitia, vo- 
h.r^nnt, intjuam, aon k>co, scd aniiuo, pauper<>uii 
Vionuen.-e^ vstri pascbnlc foslivuut. Si autcm iniex- 
r«)gciis et f|iiaiiter : qoa \icit>oiii quemqtiam , quia 
.tii<-s^c tuciiia.s p«&erat, ^pioej^leat defuisse. Nec t.t- 
li cn , cum ista deilethas, diicrepare nos d vestra 
V ittnt.-i^e dicaiis. iani dadaai ab iilo, sancle credi- 
iDMs i tf: rius ilHc cohibei, non luuc despecius exclu- 
«iii. liit:<!ii in utraque civitate Testra ecciesiam pcr- 
iiKle dii>giiis; sed piopatri,^i» quautum expedil, 
doneo vos ad qtiaailibei si't]ui con.^^entiai, adb-<f:retis. 



pro graxiarum aciiuitd qua fnngitnur, quam pritnum 
ferenissiwsi oris responaa njereamnr. 
LMSIOL.A LXX. 

'.\.rLi VIEMIENSIa iMSi OPVS ' nou!io sici^-MC^no. 

r>;c!^eiitia domni patris glorix vestru: biduaii.i 
<M cupatione detentus aliquatenus poniiorem tardius 
ordinavi , per qitcm annuum de sancli Viiif eniii 
solemnitate servitium comueiadinari» solliciiudinis 
cura dependeretn : et Inter aciiones quibus veiter 
pro salute nosira isbor invigilat, debilus sempcr 
aniraus caliam mcritae devotionis offcrrel. Snfficit 
ergo ad consolattonem desiderii mei, si omniutn 
nostrum sanitas in vestra post Deum prospcriiato 
coni»isiii. ('.:fiierum iton absquescrupulo poicst a.cipi. 



Umle i.icut ]ii$rsum cst, primunt Doo .le s(.lemnitaie, ^ qiiod «^ de Sapaudi-viiineiibns exquisilis videmur ad 
iitok q»i')d.dcl»elar sohiniws t t^sMi. Vos dc Iseiitia provinciam praetciirl. 



' Stripia tiiia;]iie po«f liies pasciialcs non uno ta- 
t!)ivt :iniM>..i>iior, cum Siiiisinuti<lus fcstixitatem iibtm 
0:ii)il<n»l tiaiisegissei ; posicrior, cum f^ugdiini tam- 
ilcMt Gun.iolvatlw patri adli.crfns celebr.tssel, 

b Aii.i^i;isium : abAviio Sigi^nntndi noutine tuin 
5rri|!t:i , cnin Sigismfnilus olficii causa legaios cum 
Jitieris niillorel ad iioperaloretn. Qund vcro miliii;e 
JascibiiS, aui.is?qiie couiubernio, ei Rom:ini nominis 
V.articipalio!ie oriutluai se scriliit, cninitivam opitioi' 
niitit.ircm et )i:»!viii;Uum di^signat, de quiims dictum 
cst sitp^riiis. l.)iii» iiem alludeiis episloJa 85 : Conji- 
cHev.hitK, itKj-il.^MflH/Hin dcbeain tiv,oii !,unuribus ja 
fiigatis.jimssQciosilriumplioiumomniumsuccessmim- 



que testrorum, digtnialum tilulit apj^licaU$. 

e C-'ibilonfm freqnenlas^e Sigismunilum e» epi- 
siola C7 coiiigcre licitit. Idem nunc coiiOrraai aoniia 
sobMuniias S. Vincentii iiiarlyTis, (|»cm prjecipuo iii 
ctiltu eibouore, ut patroinini, babettt CabiloneRses. 
Sct4 et conciliiim C:i>)ii(»nensc qiiod, Ciodovco 11 
ro^nanic, convocatum csi, in ecclesia 8, ViiK-enrti 
eel<'bralum synodi doeei praifatjo. 

*^ Non quod in proviiiciam de Sapaudia proficis- 
ciMiiilnis rectunt iier sit per Viennain, sed qula ii(»n 
niitgiinm cst divortiiiin, studio pi-£tcritatn videri cou- 
'['tcritur. 



KliSTOLA LXXVII. 27« 

A nato, eU:im iievinctL' lu.Ui i»(j!)!imiiaii vetirae ofUcia 
seropor dcboinij {>ersiiivo : snadens, iino<(uia lantum 
obdurui.-iis ci ssipplicans, ut sioniacUos multis Saxu- 
II X deliciis iiausian(('& landem parcioribos iairix 
vesirc jejunii^ aitoiaiis. Quod si adeo ne^citis desi- 
dcrii vicissitudincin rep«>nsarc, ut nondum vobis 
vido:'iui' abseniia veslra sufiic<»rc, injuria coacuis 
lioc opto, nieque iiaciilM iiuius imprccatioitisuiciscor, 
m niutcni!ui prcDueiili;o vitcs, el quod Viiiina aluf- 



EPISTOLA LXXl. 

AVITUS ViEN.NEiXSI» KPISCOMIS '^ VtRO ILLUSTRI 
ANSEUtlNDO. 

Taniuin servulus vester domiii noslii reccnsci, 
quaiilum s.iiiio : nonduiu picno deter&a iiixqualiiaie, 
.iitcMtos reddit et anxios : ul pro coiiuiniplatiiiiie 
p ciniis illius quam fesiis S|)eciaiius o|ilarc cou3u> vi- 
iiuis , suflircro iiubis cotniiioJitatcuk vestrain |to 
oiitiii solemniuni jucuiiuit.iiti credniuus. iJudc scrvaiis 
|io l culluiii Natalis doniinici soiiiic .-oli.ciludiiiis ilal, O;ii)ii0!iis < biiiieal. tl si hic nori babcmus quod 
scrviiulcm, lota nossi? vos voli ambitioiie ues.dero, si iloi cai cvpeli , illic iniiumus quod libeat deelin^iri. 
decus comniune quod Vieniiensis ccclesioia pra:seini F.t quia quod dico in vi;i csl, si adhuc in loco retai- 
vice iion mcruii, vel Luijduuen^iiiui po|niloruin jia:i- d nis, e\cipile : si jam ridito uisponitis, pr.Tierite. 
dia dtipticavit. Nani si vos, Chrisio iaveiile, ui ud 

fcclcsiaiu [>oluisse procedcre Jiuldevoiioneuicousiie- IPiSrOL.V I.aXV. 

tudiiiariam rc^cripseriiis iuii.!ei>sc, pariicipes rcddiii u^^^vrrus viE^SESSis eimbcopl-s viko ui.iSthi p. ii.\ho. 
Ixlilix vicinurum, cpulaturos uo-; {'roitlcmiu auuilu, (^um %d onictum vcstrx ma^iniiudini defercnduni 



M iilos quilius prxscnlia ve tra donata osl , rcfjctos 
coguuverimus iuiuitii. 

tPiSTOL.V LXXII. 

AVITCS Vli;S.\E;\S15 ElMSCOnS \IK0 lLLt'STl.1 
ANSUMl.MO. 

Cum peculiarium vernu'.:iruiii ubsODtaauo suspeit- 

diiis vola, faciiis nos uon ad pleiium con.-ei}iii vet 

iiunliarc voiiva, Fesiis crgo .NatalisDouiiui, i:i tj»i; n- 

luin .siiie vobis {loiuil, solemnllcr cciebiaiis, pnspc- 

ritateni ptis^inii duiiini iiostri, quani jusio deside:';(i 

«)piavcrar>u8 videre, iaiii diguabili alloquio piu^sio* 

lainur agnosicre. lllaiit f{?ebem refiei lis ii:utiio, 

islam ditatc re>t< riptu : q..um per nie ves^ter illustrei 

iffectii», do:iCC vo!)!S e.iis serviilum inciis prKsenicl Q 

t> c.ir>a3. 

i:i'iSivL\ LXXllI. 

Avnts vtr.v.M.xsts ttisroiLS vir.o i; i.rsini vaLekiano. 

(.ionsuciudinc.ii soliicitodinb su;e piottis vcstra 

cui^todil, iiot digu:iiitaic )'nritcr ; c liller.^ visiiaiido. 

Addiiitiitiss'')cii!nliati (puiii gauder.ter Deo pr.x>st;)iile 

ytis' epiii-.us, ct qiiod sjiL'ci:ib;uur iii voiiva cuiius con- 

?iinini:it:oiic suppie.v.i.-. Milii riuieiu de i;eiitia,iM 

i|odiiluiii e:iui coguovciO, ^::^iu!;;:;ii ) iiu uiiuu.-^ dtilcc 

«,'st, posl longuiii ■lt'ii!i>iis :;!■■ etni.K prospcre vos re- 

i!iss'\ (i?!:»io fc-ia rinseiialia Cmiu exsult.tUouc traus- 

i^ere. 

EM3T0L.V LXXIV. 

AVlTlS Vl;SNK.SS13 niSCOCfS V1I;0 !ILr.-TK» (ACMIO* 

Ad duniiiuui comututiem liiicraruin serviiio desii- 



pci peiu.i .S(;io]!or cauta suppelii. caiilati>, ei spiecia- 
iem devoiiouis oh-^er^antiam jure (iele;.iu obnix» 
iiiipeiisius pieisti : nniic lameu desidcratam mihi 
neeessiiaiera raiio fcslivitatisindixit, ut.tncctui ves- 
iro vel liuerarui» piifseiil^irer allicio, qiti cuperem et 
occur'-!!, Mcirco rcv.reriiia S'ipplican8dcbit:i , quam 
ev voto fcsia celelirnvt riiis iiujuiro , Kedemptori» 
riOslri !ii.;xhausiam uej recaiis larjitaieui , ut usi|He 
ad ictaicm ccntcnariani sua |ivoie; iionc vos prove- 
li:it , 01 :!d crti.Murn t.' rt:i;m. si< til luiictenus fecit , 
boilis oiuitihus reur.ii.CiaJos aiiuil tj. 

EPiSTOLA i.XW;. 

-iVlTCS Vir.NMrlsSiS l.PltCO; l"S VIPO li.LtSTK; RICOM. 

Post ;»'Si;vii:itein In qua de pncsentia vci iucola- 

miiale douii.i iioslri \vi:> vc-ira ct iiiC) iia elyriierunt, 
pagiuis ad jpsum ofliiiis desii»iatis, jurt vobis pccu- 
liaribus pc« toris nui etiain praiscilJnu hiierarom 
f.iniuiatiis i fferlur : per quim nos i'iU^i t;tnfOS, ut 
ficri jiotiiii, j^ium rumj-rcs Pa^ilri jui.sj.cre trans- 
egis.se .«i^iiiiilco : sic n-ihi ju'lie;.!ts Cji.ss plcuitudiiicm 
divini iiic.c is bcneficii.s proveniiiraiti , si veslri 
fjuo(]iie ( oio ;IjI] dijjn;iiioneiu cuin tiiuili i losperiia- 
lisagniiit lit; tiMjruero. 

MMSTOLA LXXVIL 
AC wfrn v;--.iviNS| i:rhCoi.> ii;-."*:», tim vomin-; 

L!;oM\M AKClIIIHiCO.M, "^ Al> V1J'IJI SJVCTaI ILF.M 
S.VIMI'.: rvi. 

Licei (lOiiti.aui ciivivii jitiucipali.i, ;■:. tiuij deiiciiii 



• .\iii.ie rcgia! I>!irgiiii(ii;)iiuiii prineipi . nd qucin 
epistoia 4t*. Sciipue :itiil»;e pos: dies N;ii .ii- D.>uiiiii, 
c:ij'is solotuiiiiati iji.i.i r.x V'eiiii;c ti-r.i ;;dluciat, 
s irt» :ivt;l aii iy.iLdiiiii iMlloerit. tjiio pt-i pfiorcm 
c.oiiperio, po>tcri>>;etn epistoiam atijccii. 

^ lii ersi ab hoc , .•cUite iion iiiilio iiiferiores., 
S.ipau.lusepi8c-.}iiis Arelateii.si*, l*!:icidi p:iiricii lilius, 
et Sipauiliis aliliis (jiii coucilio .\iirciiaiie!i i v siili- 
r^iiipsil t ro Albiiii '^jiiscopo Aitdcjjavcu-i. Jv.'<.ii!ai;us 
vrro, nuiiv- ;!rtiiiiii;K;o:.us, idrttt vidoiiii' ciim Lco ■ 
niano f:tiuii)o Uaxittti e, iicopi, iu Ciijtis i.u;:iiii Iwd.- 
bal episl'la (irt. *.i4;nveiiil enim lion.iiiii iii;.:i'ii!o 1 1 
moribus epislola ejus nomiiie c.nipos t;i. i^eJ loiige 
divcrsus ei dissiuiilis, ^uamvis iieea!»;iJe, iil faiii:i 
csl , iiec iiabitaiioite disjiuKlus , L"0iiiaiiits alibas, 
tiijussepulcrum Vieaiiae nupc. observavimus iii sub- 



D url.iin.'; ado S. INiri. runt f^piiijdiio, fii-ii qoidcm, 
sed sai:eii \iii gialia h;iud luaquam .-.^rnciido, in 
ha.'c vcrti.v 

LPiTAinmJM S. LLOMAiSL 
Ilicvir sanctiieft con.ypicttu>- in iiac nri^e \'u mu'ji$i(H>'i/ 't 
extlilil Sabbaiitt PuivtoniiVortut, u barburis iuj livn- 
tH$, Gallorum fr.iibutdiveiiil : Augnslodinii primum, 
dcinde Vieunae clauttr» pccnHarii celLv condutus , 
qiiadraghua, plun aiiiiis uiii ord.ne (.hriiio ^ulu mi\ 
lanuv districiioniSf ut penr vutlii omuA'us undxiniaqne 
Vfnienlibus itjnoltis inlroiixcril, citm c.tsct rcrbo doc- 
triiuc mullis ail satutem noltitimu». lln ut juxia 
cellulam tuam quumplurimos monachos rcyeril, oio- 
naciios vero ambitu mouastcrii infra urbem iiiclusos 
nd sexaijenarium numcrummrabiti ordinaliont pavt- 
ril , et (liscipUnabililcr custodierit» 



J79 



S. .WITJ VIEN^ENSIS 



W) 



terrwlribusque fuigeoiCMi , luculeolo seruwne «lc- A iucdian» palior, aui aliquiaraptti6»econfiiigoi;sunui»a 



«cripseris, in< «iiciaoier lame i declarare umni amo- 
reiu cotisu«'tuiiv es(, Secuius cuii» t;*li:ej- retitas , 
posiquam dauni toi maieriain noa versibus, sed 
diniibusexpetji^ii ; cum Im uuo prandio, quod vix 
«luol)US hurdon. ui icrgd dcliileraj.l, uiuis vonier in- 
cli:sii ; oum in prausn nfgiigcns criiacn , alvum 
iilnijclai? coucrclam peciinibus pexui^ii. Quod ii'Cl 
:d insuHatidiim mihi c\aggeiasse tc paiCAt . ego Li- 
men c<>n»tanier atnnno, nulliim similem uostri, seu 
csuriat iiie. sea comedat, beatnm meriio uuncupari. 
Num ui de primo quod exposuisu fi rculo colloqua- 
niur, parvum lil/» poense genus putabas cifHicuira, 
quod appctiiuiii inleriorilus iidiiauiem devorabi» 
legmitie pavtis • isicio C')-cIususexc!usil, ei trepi- 
d.ius accensis la-.icibus guJa aliquaniula lemporis B ,jui >asiare iimitem dicel •: ur, reveisi sunt. Unde 



imporiuniiaie perago ut ires recentes aliis ptus prx- 
sumaiQ. ipsx etiani paterse , quas coufictis cusibus 
fraiigo, quoiidiana rcparatione decrescant. Quapro|)- 
ter iaborioso io bis tantum insuliare desiste : qui.i 
cum utrique' noslrum quotidianum fatum sit quod 
quisque sortiius esl : tum famiiiaris injseriae obiivisci 
potero , si cpulo 8uo domnus uosler sic ades^e me 
jubcat^ ul te deesse contingat. 

EPISTOLA LXXVllI. 

4V1TV8 VIENIfCNSIS EPlSCOnS ^' APOLLIRARI EPISCOrO., 

Courido plane, nec dubito, divlno rounere comniu- 
nem l;eliiia>u communi prxseullae nunliatam. Nara 
quod et ad vos jam susp:c> i/erveniBse , etiaiQ iili 



mora suii'"' dorti mcisoris pependil arbiiriu. Sicque 
faciuiii est. ul bibendocibos, pocul.i ruminando, pri- 
niatij piaiidii pari<in e^uiiens qui rclis , mediam co- 
medesis rapinis, ultimaiu satur lacrymis eiLegeris. 
Nec libt dixerim profuisse quod defui. Veiid nobls, 
quanlum libi superfuil, omnibus satisfecit. Namcuin 
tu in lanta convivii bealitudine deliciatus ma.\inie, 
iardissime saiialus, vix t*' jiossis irtili.ire fclicem; 
quidd-me misero ceuseas inUTrogaie pr»-sumo, 
qui a regalis oiensa' abnndnutia non pei inillor, el in 
ecciesiastica trugalitate non saiuror : qui siib Itonoris 
nomine cuslodiai.mancipatus, quasi ad primam vo- 
catus et a meliore pfobibilui, ut pi «sin; fugere jacere 
corejiellor : impleor oleribus, et infior > apis;afaundo 



causu solUcitudinis bas direxi, ul quae ad vos postea 
de ciijuscunque securitatis augmento pervenerinl io- 
dicetis ; aut si jam ad civiialem libcr recursus a con- 
suetudittc vos ,.imo poiius ab amore obsidionis es- 
iraxit. Practerea ^ magdaliola illa qux promisistis, 
poscoutcum observationis breviculo dirigi jubeaiis. 
iiactenus famiiiariler : binc quod restat,quia jam 
iibei , pauiO liibrlus indicabu. ^ Signatorium igitur 
q^Kid pieias vesira noa lam | romitiere quam oilerra 
dignaia cst, iit I uiicmodtim fieri voio. Annuioferreo 
et admodum teuul, velut concurrentibu> 'u se del- 
phinulis conciuion lo, sigilli liuplicis forma geminis 
Cirdinulis insenitur. Quu: ul lil nerit vicissim , seu 
laiiiabonda,se:i puMica, obtuiibiisintuentiumalterna 



Irgumiiiibus, sed qu* tclhis, .lon pcmins emisit. in- ^ vernanlis lapilli vei electri palleniis fronte nunelur. 
ler faxcqaaliafueiiu! bo»«jBjaeiro)la:quondam ostrea Nec quidem talitf ieciri , ({uale nup«*r, ut egonset 
nec rec^rdor. Si modioum quid vusculo uno rnitnm;) li;>i>si, in sanctv. ue- sincei i.<;siino iiiipuiluise manus ni- 
semiijieno vir.i pallcntis apponlttip, ei liic modus vel - torc sordcbat, cui corrupt im poiiu.-quam confeciam, 
regula (ustoditur. Jnm decibis tacco : in accipieudis a'iri ' nondiim fnrnace decocti crediderim inesso 
receotibus in.ijor cet poeiia; Qiu:-ta deposcens, aut mixiurara : vel iilam ccrie, qiiam nuperrimef rex 



<* Aul sicui iiccdula inchis:) ovo^{>iivonino apiid 
Peltonium, :iut pavam dicil isiciaiuiii, sicut pullutii 
isicialiim Apicius niluuialiin coiioi^uiu , el in isi- 
ritim conversuiii. Apicius lib.vui, cap. 7, de porcello 
farsili, Porcellus liorlulauus exossutur ]>er gulam in 
tnodim utrii : miililur in eo pullus isidaius parlicula- 
iiin conci$us,lurdi, ficedulce, isiciutnde ptilpa $ua, etc. 

^ Qui sciudendi olwonii magister Seiucse, scissor 
Petronio, Jnvenaii auteni chirouomus, .*) gcsiiculatione 
q .a obsnnia scindens iilebalnr : de qwa ei Peironitis. 
Pioce^sil, inquil, stfltim 5cisso;*, et ad sijinpluinlam 
i'a (jesiicultttut laceravilobsoniuin, uL piitires Dariuni 
lijdraula caiitanle pugnare. Quiinvis erj;ft celerrinie, 
et volaiili cullelio, ut loquititr juvcnai-^, d-ines eir.- 
dilA iiianu secaret , lentus aviJis Leuui^^m fcucibus 
v'dcl>atur. 

« Frairi, Vaieotinx sedis antistili, ad quem alia 
€»mj4itres. 

'' j>cpla!jiariori'.m officinis notuisi vocabulum. M:«g- 
daleones euim bodteque vocitaiit tercies cylindros, 
iit quos coraposiia emplastr.i redigere soleni. Scrilio- 
nius Largus de chirurgi Tryplionis emplustro stib- 
viridi : JJKin desinit fervere , inambus subiyeiur, et 
redaclum in rotundas ainplioyes quas '.'.a;ox"/ iO-y.j Uicunl 
reponetur. fiogat iiaqueut euni iti;ii;iialii<lis qitsc pro- 
iuittit, JiidiCuium mittai , qua 'ii>sorvaiionc singulis 
uti oporteat. 

« Annulum signatorium . seu sigillum : cujus for- 



mam ac materiam, cum omnibus oruamentis, qua- 
iem sibifieri velii, eleganiissime describit. 

f Umni auro, ut Piiniusdocel, inesl argenlum vario 
poiidere. Lbicunque quinla argenti ponio est, eleclrum 
locfl/Mr. !d com in metallorepcriiur, ii;iiivuiii diciior. 
Fit auiem el cura eleeirum argcnio addiio : qtiod si 
justumnioduiii excesserit, ci^rrumpittir mixtura, qui- 
lcm in sigillo suo respiiit Aviiiis. 

« Al.irictiS, a CloJoveo prostrilus : in lioc eniin 
corruil Wisigolhoruni regtiuni iii Gullia, cujus ruiux 
prxnuiitiam Avitus adulterinam mouetam vult luissi-. 
_ Visuniur sane nunc etiani Goihici ex electro veieres 
*^ nuntnii, adeo pallenies, ut auri niintts Jiabere puies 
quam.irgenii. CaUerutniiiiprc.ss.ini Imleiitieguni suo- 
ruin el'ii^iein;quod ignorasse,aiii innqu.im i!!egiiimum 
dissimulasse videturProcopius.ciiin solis Francoruni 
regihtis i(i liciiisse, iMirharis aliis regiltiisneriS fui&se, 
fcriliil liliio 111 Belii Ci)tlii«:i. De Frnnci.s eiiiiu h»- 
(|ueii.^, ecruiniiuo regc TiieoJcberto, qui proviiici;tt 
partem oblinebant, Noy.tc-aK Bi ^uuo-oCv, itiquii, m 
T&iv £v Vii^Ak^j'.; ■j.zroo'i.'t)'j rci7Tcir,-jru.i' ow Tc-j 'Piu,:/xi&)y 
ujr(jypc/.:u^.':;, cr^^^' i"6iffT«'., /^ctr.ay.rr.oK £v5i!Xsv&{ t« 
Sticrftot roJT'A, it/./.i. T.iv rrvjTEcav k-jtcoV ii.'VJ'/.. Kot 
Tot vov.fTu.a vi' «vvvc-'JC> l Ilc/ifTfiiV fiff.fjUfj; ii p-j-jAair» 
'Kouh Wtfii, ^^y.AazTAjoa oi soi'/.» ij.^cosaixt arct.rr,pt 
ya-jc-j., fjjT; Kvtov biui;, cvts «/)ov 6vt£vo3h iuaAict. 
T-7iv TOvTw Svtjfiir.rj^.i-j. Sifiiiitiu.n nutcm aun^nm ex 
meiallis quce suni VI (miV.ui \ tbricurunl. non lljiuani, 



581 EPISTOLA LXXX. m 

Getarum, secutwraj prxsagam ruin:c, monciis pubii- A rtiw giiliiia vesira incriia cnnuileti*. Fccenint (\n\i 

deni peccaia me:» noii '■»i':*lcmfuiHiii«' !ieccssiJa'ei», 



cis adulleriuni iirmantcin mandaverat. Sed gii e^us- 
modi color, qucni xquaiitcr ac modesic, ruborcm 
ab auro , ab argento candorem , rr£i<*>sttaieu) ab 
utroque, a cocteris npientem fulgorein, ariiiiciQsa si- 
quidem medioxima viroris comiuendet amoenitas. Si 
quseras quid insculpcndura siglUo : ■* Siguum monu' 
grammatis mei per gYrutu scripti nominis legatur 
iiidicio. Medium porro annuli , ab ea parte qna volse 
clausx vicinabitur, delpbinorum qiiurum superius 
capita descripsimus , cauJse tenebunt. Qtiibu^ lapis- 
culus ob hoc ip*iuin quxsitus, obiongits sci icei ei 
acutis capilibus rormatus iinleiur. Ecce babes qu»«d- 
dam tantummodo spcculum dogmaiis exsequendi. ^^ec 
limen ampiitudinein elegautiae tu^ '>ic ad memora- 



qu3 nos in d.c stisceptai ri>siiiaiiii:c it«str3e. corpO' 
ra': veslraipietaiis pr.tsentia frauiiareaMir. Sed rcd- 
dltlisiis ac reprxsentastis notiis vicissiiu^linent ve- 
H\\ aspeclus in lumine, oris in scrmonc, tactiis i» 
cpcre. Spero in Oei nostri n;iscricorJia, quod non 
m?o tanium tempore, sed ■^iiam secnturo, donum 
vesiras oblaiionig ecolesiola nostra veneraliilur, Qiiod 
siciit ego duin vivo in testimoninm iMcxIiausi:c !ar- 
giintis servare dcsidero, ita Miilii Dens prae^tet, ui 
eti im ei qucra posi me, eum Deu<; ji!8.«ent, eiecti» 
vestra decreverit» pcculiariter auctoritas vestra 
coinmendet. 

EPISTOLA LXXX. 



turo exemplar coacto, quusi liberuin non sitaddcre B avitos viEi^tNENSis EPiscoms^ viintiano EPitcope. 



quod videtur. Liceb:t |»orro siipercurrenii ingenio 
vcs'ro terminos prxscripisc (lemandaiioais excedere. 
Jn fiue aulein epi%i>ke, luieo open sino quo tamen 
non transigetur, fxculcuius sernio dcpnscit, ul artiti- 
cem figulum brevi lenendum e vestigio dirigalis , qui 
nob°s, quaiibus strui mensuris crebrati coenaculum 
fiiroi, Ycl iiitra quod spatium fossilis giebse 8crobi& 
sordihus sept» animalium pedibus coclilis caeid |Iu- 
tinum lentari possii insiituat. 

EPISTOLA LXXIX. 
AviTis riE.N.NF.NSis FPiScopi s ^ .vpi'0Li,isAKi Kri«tcoro. 
Innexiis j^criior.^c •rravaiiis ve-traBdignalione solli- 
citudinis, uia<>iiJiiiJ)A(; lUiiiiCiis, con<;u.>iailine pittt^ti s, 
qiia digna vel grati:iruui aciionc, non dicaiu ob>e- 
quii sedulitate, re-poiui -an}? .Nisi foiie iniiliipliciier 
iiivalidus eadciu iu boc siistenler grati.t vcsira, 
q'i.-B nos oneral. Conceilii vos vii.iui ecctes u, 
('Oiisoialioiii et refeciioni nosiraj OHinpotcns Detis, 
ui i|uia rcvera noa soluin vobis viviiis, pt^r nl: i 

fi{ tnos esi, imperaiom effigiem huic siaterJ, sed suam 
ipsorum iiiia.ji!iem imprinieutes. Et rcio numHiiun ar- 
(leitteum rex Persarum pro arbilrio cudere svlet : effi- 
(licm porro suam aureo stateri apponcre, uetjue ipsi /iw 
est, neque atii cuiquam reijum barbaiorum, E»t apud 
iios TlicodebiTti rcgis tle qiio Procopius, mimuiiis 
aiireus, mols quidem exiguu-, seil [iroijje luiia;, cuni 
jpsiiis effigietic iioinine, D. N. Theodecertus C, 

** Quod in sigiilo suo lieri jiibei Aviius, lioc iiJem in 
dcnariis suis prx-n^p ral Carolus Calvus re.v in edi- 
c!o Pisiensi anni 86i. cap. il : Vt in denariis notce 
uoslroi monctcE ex uua parte nomen noslrnm li.abratur 
in fjijrc, ei in medionostri nominis monociramma, neiii- 
pc m implitiiiL' ei fonfiisa) niouograininaris lilterai 
a^iciipli per gyruni iioiniiii:^ iuJiciii lcgereiilijr, quo 
nodo in aiiliiiuis rcguin diploinalis cuiii iihiiiouram- 
niaie ip«uiii tiiioque ivgis iiomei! adjeclimi videreest. 
Ca;ieruiii lejris tdicloiii deuaiiis mt-jit^l-tiii, ijuod mi- 
riiiu (Si, iioii iiariiei iiul. Olivii eiiiin «uul, tiiiii ipsius . 
Caroli, lum lilii ejiis Ludovici dcnirit, in i;iiib< s pir 
gvruni moiiogramiiiai s iiu.i iio iicn, sod icgia (iigiii- 
i:is e.vpiussa : iu C:irt.lu, (.ii.viiv Dci f.K.\ : :ii Luvlo- 
vico, MiSF.iucuiUiiv Ui 1 f;i.\. 

*• Kideiii, gnili.is :t;.;ciis de miiiieribiis niia; ad or- 
iiatiiin Vieiiiieusiserf e>i.i; iiiiscral, i um cjuj lestivi- 
laliadebSc ipst; uun pussel. 

' In cunlesS'! esi Qiiiiiti:>niiiu Jioc lempoK* Arver- 
norninepi.^-vipuiii t<i.ss>'. Quarefal.sa videtiir vpistoiu! 
iiiS^Mijitiu. (.'iiiii cfiitii iiil |iro\iiici.c Viciiuciisis ejii- 

btOjrOs SCr:plJ ;i', Ul jd CiJUi.ihmU tipauiltiSiC VC' 



Diu est quod rem valde ncccssarlam, et n«n sine 
divina inspiratlone a Patribus tustiiuiam, aui obli- 
vionoautoccupatiooe deserimus. ScJ riiivpenda sunt 
iiiteidum vincuia iieces^^iiaium. ut aliquamlo impleri 
possint a prxceptore. ** Convenius ergo qtios bisper 
annutn a sacerdotibus (ieriscninruin cura decreveiat, 
si bene pcipendiiis, utinam ve! singula post biennia 
facerointis. .\am et v<;ner:>hiiis pa{Me Urbis, nobis 
hanc negligentiam siicc('n.<^ciiiis, mordacia niHii non- 
Aunquam s( ripta periata suui. Uudesuppiicni pcrme, 
si d'giiamiiil, ecelesia Yiennensis, poscit interiiiissaa 
consiieiudinis rediviva saiiibrttas, quod lacienus in'> 
fre.|ticniam.") lorpuU, e\rita:«.'j;;siiiiu esl, (^'uanium 
reor, utconsiiii.:!c prio.ib.1» sub commuiiis praesen- 
' li.i; oppor uitiiale ii-.'< le'i.«, «.istris slnuil nubisque, 
proiil ord'» t;'-».''(>':iJ' iiti.-c invciien', vel insinuemo» 
vptera, vei, si necess;- est, ctiaui nostra jungamus. 
Jdi ir(0 cuoctos siraul } o.">ciuius, fraires ut Dco fa- 
veute ociavo idunm Sepieuibrium « in paroclii:i Epo- 

aiiit, quis lorus forel episcopo .\rveiiiOrnm, qui non 
iuodo extra Vicmienscni provinciam eraut, s«d cx- 
lia diiioneni quo'iue BurgumJionunv? Nam uiAga- 
ibense conciliutn eorum tautuRi fuit qi'i Wisij^oibo- 
rum iiii|i€rio parebaiit, et Aurelianense priinum eo- 
nini duntaxat (lui sub Francortnn eraiit pi tesiale : 
sic ad Epaouen.-^e ii taniunimodo • onvencrunt, qui 
Burgiindiotium fiuibus conlinebaiui.r. iiinc apparet 
dccssc Iioc loco episioiam ad Qointiauum, ciijussoln 
rcstai in.scripiio : bujus vero, quaui ad episcopoa 
provinci* scrtplp.m dikiinus, iiiicriiitionem desiderari. 

<* Iloc decic^erai synodtis Nicana, Ciin. v : k«">.w? 
«"'jc^cv, h.xiT-u-j £vt5iuroO yv.li' (y.K(T~r,-j zvo.oyiM 3t> TOtj 
«Tovj «r-^vi-jov,- 7tv£crQ«t. litcle liabere r isnm eal tit sin- 
tulis anniH, per uniimtniauique provintiam, bis iu anno 
concilia fiani. Quo sjiccians coiiciliiiiu licpcnse caii. 
8: Statuit ui .m-< um/um umiiiuam consuetudnem, si quies 
tfmporutii ti j/. bis in anno convenius ngant. ElArau- 
sicanum i, can. 29 : Qui Patrum tiaiuia d.spicimt, 
qiiHms bis in anno, quod nobis pro lemporum qualilate 
difficile est, sanclftm est concurri. Ob liiiiic opinor 
di licullatem, placuil <leince|is syiiodos .>.iiigulis an- 
nis cclobrari : ijuod apud iiosiu coucilioi Agiiibcnsi 
^liitiitum, iii aliis poslea inullis repeiitum esl. 

• Pio F.paoueiisi. Kpao eiiiui pleriiiiujue diciiur, 
<iu;e alias Lpaiiua. I»e boc cniin concilio .igi ceriuu^ 
c.-l; seil iitcertiiiu iiiittenu^ r;uis ioi uS, el qiiod illi 
bodiesit nomcii : de quo inulii varia cunjiciuiil. Qui 
saticii Ij^niili \iii':u consciips^ii, auclif csi illnni, 
'(uiouibQs^ leliciis, pcrvcuissc ud lucum cui liume». 



583 



S. AVm VIF.NNKXSIS 



2S4 



iictiSi ad". ss« Jignt^mju : qui lof us, omniuin faiiga- S. precor» «t quanqiuni nicrlio de iniiicix (Uici lirniila- 



lioitti {^rpensn , convciitui satis opporUiiius clcctus 
csl; sicul cl letiii>iis, in qiianlutn |;ol(^st, ab instanlia 
rurulis operis vacutiin, libcriorcm runcfrs penniitit 
oxciirstiiu : quanquam ocolcsiai poiior causa inter- 
nrtti qMasIibcl lerraruui poscciit aciioiics. Supplica- 



le sccuris nobis, magis iuipenso cautei;c vcstrac mo- 
nere trepidaiioui nostra; ct igiiariic consulatis : ne- 
quc plus cogitciiL nuoU universitas pro vobis dcTot-i 
Eupplitat, quain qiioJ siisjiensa rorntidal. Sed lircl 
paviiii ex conscientia peccalores, incunctahiti lamen 



nr.is ergo et qii.^esiiinus, lcstaniur, oltiesiamur, uo (Ide prapsumimus, qiiod eliam si yobi-!, |>rotfgenie 



quem :i dispobiiioiie tant saiicia oijcx uliiu> exctisa- 
tii>iiie alxiucat, ne quem a lali o;iriiatis Tiiicclo icxus 
icinpurnnc^c nccessiiaiis iuiitcdiat. Seii si forie, quod 
DcU". averlal I taiiia cuicuitquc « :iccrliii.-s corporra; 
iiiliniiitatis ingriierit, i-l fpiriialc desiilciiuin car* 
uali viiicaiur incosinuodo; ■' ihicd prcsbvtoroimagi::» 
ac probabilis vii:f, n):ii><inli instruct:<«ne iirinatos, 
frairihas pro se pi;cseiiiarc piocurct. Sed lales di- 
gueturellgere, quus c|iiscopvri!i!: tonciiio non minui 
scieiilia qiiam rcverentia jitre l.icial iiiik'rei.s<', cnm 
quibus dclectel miuuho!» po.^idces conforrc scriiio- 
nein,quos ad delinii» nvv- [iio «piscoi o mu) .<:>ii(iftii- 
dus subscribPiulasqMC, cui fiirr.t solortia e'ij;i, sil 
aucturiias legi. Sed i^tud n';;i cxt(uq;!e;-t iiisi s )iimi:i 
nccessU;'>s. CaeiPiuiii <!iiCc(ioiii& f-a!cni;f ac pasioia 
lis diiigcmia' niaginiiidi», iii.i lijliniis nt.igi.it!ii!i!;(*, 
iion probil;ir Conji«-it Oiilm s:ifo{i!..is vesiia, post 
lioc louguii: abnsiosi.s noctiu'. ^ilcutlui.i, qvallier :'iit 
definiri di bo:int qua; Pco pr.TJtantc l;sclaiida sui.l, 
nut qux deti.iifa fkieriiit, universi ecclesi;iiuni provin- 
cia> nosirx ini.iislrl .lolM;.'»iii iiiiil^jri. 
KPISiOLA LXXXI. 

AViTCS V:KN\r>.SI> KOISCOriS I.OJiSO.MCISMLVI'0. 



Cliristo, bic nietus nosicrristim mo^erit, veldivinas 
iiiiro.^ .'id doiiaiidam iiobis fdiciiaiis Tesirac Ixtitiam 
permoveliit. 

EPlSTOi.V i.y.xxu. 
AviTusrir.NSE.Nsis triscoprs r.ou.xo siGtSMC^fbo. 
Videtur quidein dc diviiia proni!<!.s.i(jiie diffidero, 
qiiiciiii«iue niiiuis de vesira piosfierilate secnrns esi. 
Seil si aiiiin»!m nicnm solida dignaiionc perpcnJitis, 
B iacilem iotoliigiiis veniam ignaviae vac,v pro nimia 
lr.|iida!iiiic dclicri. Quipp(5 cum qiiicunque vernci • 
lcr oailio!iiorum nomcn us^irpant, pervigili p;cc(5 
Dea stipplic.rc nunc dcl)ca:ii, nt vobis noia iio^^tra 
i!Iib;!:a nioiie intpgra rcla:uiis, ct fideliter Tioina 
ci)njuii!.'«i, ct fciioiier atlvcrs:i siibjiciat. Sicquc in 
rerurn iseoc>- • t.i nit:UipIici amMfuiain vobis Cbri- 
s!:'> ! !•(>! 'im: i.i • ♦'iiiiiiiig:!t, ci p.ds qi!» cupiiiir, et 
vioKn- a (j!i.«" do:;f»:iii-, Qiiaproptor si menioriae mentr 
gr;-.lia:ii i!o :v:i iiiu vcstro itutan^cmanxictalis tcnipus 
intiiriniiii, iViiiiiiliis spoci.iiis sa-ulati-.ncm quidoni de- 
forre lon misiis, scd s;<luicm rcstram a Domino 
pr;i.>3i(>iaturiis, salis siispeiiso aiieuioqiii; niiinio scr- 
viiiuiii ftra-sciilis iia;i;i:cilesiinaYi, priiniinide vcslra, 
post do CMoniius sui.itaie soilicitii-^. t')id(\ licet in 



S:io (iniuom cnrib aiqiie ocoupatiouibus quilHi^ C jj.; „,„„i,.;. por qii(isc;'n<jtn! ir;nseuniei! pr()s|)CM oo- 
suboiiectpiciii pro saiiiie pa!ri;i; bdcliier cxcuir.is, 
imporlun.i ^uggi^ri <r;:vi:iiJi!i liilerarum. Scd C-.:. 
pra?o;;lra pioiaiis Vv:.-..r:e uigQuiio inUto pcculi..i Is la- 
inuli nuit sli oblita, iti .11 ipso susccp';c ev.oiliii u 5 
proclr.ciu, s.-n.-lbus Ji.t;:s dosiik-riuui.siji s.-iiiOiO di!. I.- 
raioi alloqnio: q-is uon inlcrigrfl quaiii pationicr 
iiiojiliani loliTai.iiis, i[uaiii cleniciiiia pruxocatis'' L':i- 
d-.' qtialilor sani coiiloiluiite De.» sitis, soliicilr.s ossii 
pra;siimf>, aui (iij'..ir.odo coepiis spes voii communlj 
arri.icat. Illiitl .uilcm nou so!um rogo, scd per illam 
quain u Dco accepisiis niibique pnrsialis, graiia;u 

Tona sup-r RlioJ.imim, il>i jue con^elisse. Qiit.d si 
Koitum liti tpoiia d. Ilexi--se aniiuimus, tit olisurdmn 
oorie 111)11 es!, (pii S. Kirin:Ui ^opalcriiiM iiiici-.s ti^- 

l'it n <'iili.'iti. t.TlftCKn !<>r>/> n.t<i •iliai.i» >!.. . 



rit, a ooiicilii li.'rl:»s-o locn no»i aberr.tbii, 

" K\(!is:illtii<'>Mi qii;:;- iiirt> op^scopi :: i' svn:'iliiin 
vciiinnt, prolor in;-r!!iil:i«eiii ooipijris,- ,;iji;;: os (i.il- 
li." nnll.iiii ag»')>-ciinl. luiiju.;" m lio;; ip-i S,;.:ujii!'iisi 
ror.riii., 4.^1. I d •croM.iiii" est. «.' 1 J.V,' I.:- xri'f<t:i 
liHiis crcusct. V.l iii .\i!!. ii;irio;i- 



ronci!i>, can 
cviricntii cxuiterj. 



cvincnui cxititer.l, rnitii^ e.ici(fct. lA iii ,\!!!. ii;irif;i- 
t-i n, c;in, t, l ! :i!(lliis t'}/isco,ioium, iii.'i crrtn trrdji 
o.i.vM tlelnvux, ad cuiicitia.n v<nire p,iii ..< ultn frcu- 
R:Avuc.itcirccici. Qii;ti-.; o.^.^ii-^iiliones a!:;.- excludere 
;t'iO! I, iii i!i'.is...!i,-?:t» \,'^ ;;s(.!!is, cmci.iiiiii Aureli.i- 
mii.'^' ii;. o.ii. i : ruiur i.;\v..:Ji:.ucvd .5.:./ :.» rinl essa 
.•••,■ '(*(,'/», .1 nh.ciilii.i;i «;,:;• iiirisir,iie t^ortii a:.!idcriut 
cirK.v/i/rf/iin. Aiisoiii:iC3 0..r.ciiiii:!i Tiirriiiens' ii, oaii. 
I : P-mer inlinniialcm cciissiniatn, uullius t caniouc 
rdtivvnis, ucqne per iinf.c.tiiuenlum ordiuauouis recfnf, 
iteijLC sub cccdnionr ulililali.s cul c:tus'C propiia', dc- 
i>ciU n cr.Hcilio scpivar:. 
^ Qtiil>us :<d co"Ml!:m voi.iiC iuriimilaiis ciu.-a 



i^iio-ciiii :>, pi.iesh» i:iiiien, piissinit lii.iiini, con- 
ji.^ore, i::t..::iiin li^ihi d.Hoius erli, sioui mc quibus» 
fuitquo r.'i»'iciitii>:is jiatoit iita sancti ailVoiiis roco- 
giiitio, si-: iiio rcsesij.iio Ix-l fKot, iniiu;» u\ •j:.ain<Iam 
-pi-..s.iiii:L' viconi V. rbi vrsiiii pro •'. i:s|io. liiiiis adi- 
pisci, ei -ub:crip:in!ioiii pui ;ii;iti!i r o!v;:r osoulari. 

Ki'.sruLA j :.xxi;i. 

AB wrro triSCiiTo ; icrArv s; u .No'.iiM; ii!.»mm Si«;iT.;>iiA- 

m llF.'.!'». «= A!» !V,!'HHV.Or.FM. 

N'.iu;ii e^t omiiiiius, ccl' iiiidineiu vestram iio*i 
iinpclinieu'.a tcmp 'iuin,bed siil>]cc::irum vola mo- 

sioa rcehii!, iii Iog:i:os vice sua mitiebani. C.jnoi- 
iiiiiii Arel.^^lens» n, oaii. l.S : Si ijus commoiuius in- 
prmilnli'. cotisa ,icfuerii. ■> r.<oiiK.n ricr »<»« dititptt. El 
Cir» cfii-iniiemie .11 o;tis:«»i;: ad .\i;r;foiiiin cpi<icnp«.iti. 
Luet iidaiiiithinui uh! ,.cr li)... «/n/ j-er persouuiii ' icn) imn 
dehuerius ail^sse. Qii^kiJ!! ii! cry!') tlii.is lioc bco fv- 
D f;at, cl t^ii.s !" I t:ii(» ''.1 c p ' \ii-;itios in fdiic;!!.» 
Ar. !yicti.-i v siiii-or.ji.-^^st' o(,'i!i|i.'(t!i!ir sit ; siiigiilns 
ia:iiOii sul fiiis^c siip •!i";"i .iciiioiixlr.nl. Nctpie pros- 
l)yl;';Os oiiino-. iiiili ii « Osse l'(ii ,v.')tii cx cont:iIiii:i;;ii 
snli;i'iipl '^tiiliiis li]:-,!'. i.iiiii :;liIi;.los 01 pr^^sl-vl.'- 
ros, : niij ariitiuiijv; .'its vcl i.i:ic(ii:(.:.'> leg.ci o%)ii- 

»U0S.Sir. 

' Ai!ast;i>'t!m, irrpor.lorior o.-iislnl.i ('cctiril :q(Kini 
Cu::i ]■ itio ro::ni Si;,Ms:::i'iidi. : ().•! (iliiuiiii Giindtibadi 
p.iri-. o.'.: raiaiii Mgiiinoo', ci.iillriiiat iii digetemlis 
«♦pis:ol;s .Aviti oriliiioiii io.iii.tin.m oliserviiiuni non 
liii.-.so. Ccnqtieriiiir iiuicm de logo linli.T, qiii lega- 
«ion.iin quaiii iiiiilcbal ad iiiijioralorci.M, progroill 
non 1'crniiscral. 



¥ 



285 EPISTCIJ^ LXXXIV. 2S6 

liri, Sul» cujos Wueiae aecuriiaie aiqsic JaEiiii», glo- A p«"e<e. M «|uis fenor osi quo a«fs nieridiaui» ck.r- 

sluci, reffigerjo ici:!peraie. el etioiiiaie per revcrefl- 



riukiMiino priurifH nosiro , qui eorpert^ «b&uuius ani- 
mo praMeiitamiir, £t qusnqoam isind fanuiij Yosirn 
prosapi;^ mea ex devottoiie persolverit, i»e tamen 
gratitc debitoretn non magis parenisila debits , qmtw 
bcneficia miiti iinpensa fecerttiii. Vesier (]nidein rst 
populus meits , sed me plas ser?ire vobis quniu tlli 
praeesse deleciat. Traxii istuti a proavis goneris m«5i 
apud vos deccssoresque vestros semper auimo llo- 
inana devotio, ut iltanobis inagis rtariias piiiareHir, 
<|nam veslra per mililiac liiulos ponigercl celsiiudo : 
cunciisquc aucHiribus meis semper iaa^'is am! itniit 
est quod a principibas sumerent, quam quod a [>a- 
tribus alUilisseni. Cuoiqiie gentem nostram viJeamur 
regcre, non aliiid nos qiiam miiiles Testroi credinms 
ordinuri. Inipariit nosgaudioru.n muncre vesJra \y.> - H 
speriias : qnidqnid illic pro salule omniHni cur.^is 
et noslrum est. Ter nos administratis rcmotaiuiii 
S|»aiia re^ion>ini : palria noslra vester oibisest. Tan- 
git Galiiaii» suam liiinen orieatis , et radius qni illis 
partibus oriii crodilur , iiic refulget. jubar qnid>;m 
cnnspccttis vestri contemplalioiie uon capimns : sed 
iuccm serenitaiis quMin ubiqtie ditrundilis, desi iorio 
possidemus. Doiniaaiio:iem fobi» divinitus praEsli- 
(am obex nulla conclndit. nccullis proviiicianrm l>^r- 
ininis felicium ^ceptroruni dilTnsio limitatur. Silvo 
Divii.italisbono-esit dictum. Non niinuil majesSatem 
vcstr.Tin quod ac- u rerc non oinnes valcnl : sali» ad 
rcvercnliain vol)is deliiiaiu sufilcit, quod oinnis e 
propriis sedibus vos adorant. Virtuie orbi coo , fcli- 



lianj quidiiuid anie vos iiidomitum fuerat per naiu* 
rain. Inciiinbi iiiia sibi sceptraieligi-jnis iuvictxqais- 
qiiis non opiai evcipiai. Frorogeiur per vos non m- 
nns potesiaie reiigio . qnae fanoiilaniibus pnpulis ad 
coeiestia pariierijiie veneranda, ci veritaiem astruat, 
et pnrrigai libcriaiem : quaqoe medianie , vobis cui- 
niine :vier:ia: iialtjtis insiisis, non humano taiitum or- 
diiie, veroin ctiain divinoamore, longniu servtrenos 
deceai. 

EPISTOLA LXXXIV. 

xn iviTO Enicago dictata sdb NoitiriB tioMM sgcM 

'^ C. 8. AD IMPERATOIIEU ANASTASIUH. 

Qiiam pi» majestalis judicio sereoitas vestra , ve| 
l>:ir\ipenua^, impedimenta temporuro , vel cen^t 
corda famn'orum , nullo indicio mciiore cognosciiur. 
(|ii;}iii qutid in sacris apicibus longinuuius porrigen^ 
«iis, inipiit desidcraninm vota, et supplicum non 
esspeciat officia. Appetnnt occursnm vestrl omnium 
nientcs , nrc tam gloriosuin est qnod panci possunt, 
quain qiiod cuncii vidfrc vos cupiiinl. Quod auteni 
nimc nugus x compfllalion^s aflaiiis debilje'vob!< pa- 
giuiC pr.TVcnit ob!-( quiuni, niliil iudevotioni piuit. ar- 
biier, niln! impiiiei ittrdu.nii. Nibi aditum conatibds 
nosiris ohex intorjccia &a-<penderet, jain nunc pro- 
fecto verbr.m mundo vcnorabiie respoiis:i potius quam 
oinculji desiinasset. Nec lanQen remorando roibi tan- 
tum nociiii, qiKtnitiin invidil a-mulus livor. Non me 



cilale regiiaiis occiduo : licei vos nbicniique diligi , C qujd.-m iogistis officii md compoleisi, scd reddidistis 



- etiamsi non dainr oinnibus infucri. Sed cum jure 
isuid de univetsitaic dicatur, conjicitfnunc quaiis^iin 
debciiiit quosliou(U':bu< iastigous, q.ijos socios triuin- 
pliorum omruuiu succes-suumqiie vcstroruin digniL:i- 
tum tUutu appiicalis; ul sic virliitis vcsira; decora 
nosir* siot, el ad itonoratoritin Mnnnictiia ;;Criineat 
quidquid ge«serit ion^iiouoruui. Oilt ro igit r, ))rinv:- 
pom indyt«« litterarum obsequia , vota graliaruin; 
pfM:itftior oraeuUiai serinonis aogusii : ainbir. si quid 
sit qiwd jsb«lt: dignemim. Quia cliani si indigore se 
faaiulaiu uostroporennitasve»tran<)it credat. qu sf]uis 
tamen fclici mcrueril iervire, .>ibi nuliiai. Offcr,.ii 
crgo «upp-es Oiieniaiiuffl qooquc geuiium disiaitt-.i 
criniii.iicm; exposcit priRcipari praesiileni nostruin. 



pii oris coinpell.iiiiine fclicem. Ncc inlerest excipiat 
iios se.Miii ;.!:gii>ius, an cxspectei : a celsissiraa d»- 
gnatioi!>? tniiluu) est nosira ''non despici, quantum 
vestra euncedi. Igitur posl obitum ilcvciiissimi fide- 
lissiuji.iue vobls pairis aiei , proceris vestri , cui ad 
fellvi^sirno.^integra prc-^peritaie surcessos, id :}(ioque 
conligtt diviiio iavorc voiivum, ul lasiain ftorerilem- 
qtie rcnipubiicam Tobis orbem regeniibu» sciTel, 
vos(|uo Uomiiios naii<>r.uin j-laciJo receptus line de- 
rciinqtierci : ad bac intimanda vobisque conifncn- 
daiid:i c,uin eitain mex militis rudimeQta , qn% gcni- 
tore quidem meo superstiie nutristis, »ed magis ma- 
gisijiie posl ciim cumuiu sacrx dignationU augcbiiia. 
sieiii d(»bebsm vel optare p:»r fuerai, uitum de consi- 



rarihicus ductor, propier paci» coniinotium , in Ro- ^ liariis meis, qui quantuin .id igiiormiiiam Gailicanani, 

c;cieros prxiro iitteris spsrnnaliir, venerandi comita- 
liis vestri r.uribus oflercb^im, speciallus securiiaio 
cot.cepia, quod ^ rocior Italia: de pace tesira pubiice 

bcnlgno in ulraque repttblka concordnnda fuiili , letn 
cttepio iii ccileiin rediniitjranda uniniie tiotcarit-. ^Hr 
jiis iitii>que paris oxeiiiitio. p.icem Toiil>s eipetil sb 
iusiiniaan aprd Pi-ooopinm iib. iii Bciii Goibiei » 

iiro-JitiC^a ru. ex t^j- Ei/s/jvaf «7^6«, •irf 7r^{>ffrtirf«4 

o;ivf/aT« xwA^WTa «iOfitv, 'AvaffTdffiov r.ai <P>Cft&i/yx^^' 
Ho\ia pacit ui lule ampleclttit »oi>itqv^ eoi}Quid^ ^ (U- 
jioscimtis : r/uoi uwi vioHKinenla et exeiuplu puUKthimn 
liaifemu*, Ana*insiur,i et Theoileiicum.li^ bac defiiquo 
ruiii !.iIiiVl->;i '»''«',1 ■lliioilertciis cayxdeiiiJtaeredi, u( 
tuni i>)ir.(;it'C Oiicita!i babcre siuderct, cpminenda- 



m.iiiuni iinpcrtum faitdeat lr4r.sire»intlusi|se, pnsf 
cxperiinenia mnnsceii ori», stridula vocc cr.-nipres*.'», 
loges quibu* servire jubeaiur Graeco ognoscat inier- 

» ('oiniiis Sijjisininuli. 

^ Ti.e.rdoii us, qiii pacem haiic por le;^Tt05 .ib 
Anastasio pKpeiiil, ui est in epist<da I Variapum 
Cassiodori: Oporiet nos,clemeniistime imperaitr^ pw 
rem qufcrere , iiui catisas iracundice noscimur nou lia~ 
bere. El post klia : ut titteerit^ pacif, qr.m cansis 
(wergentibui cognoiciiiir fuiise vilmlu; ddenis con- 
teniionibus, in .<«a deincepi /irinilate resiititia peroia- 
iiirti. Ad lianc pac«m :illudens senatiis Hotn:ii,ii~, 
Ai.asl. siuiii sic afr;iitii in littoii-. snis , (^u:e iiili-xiu! 
suiil Cj)i.«lui.i: Huttnisd.t; : IKuinJe, iitijuit. pi.i..:im:'- 
impcrator ^ hdc senului aiijunxit , iit <pti itnimo qunm 



287 



S. AVm VIENNENSIS 



m 



]ilau«icrc{, ct rumore disperso reddiiam sibi Orieniis A aiiquid consolalioiiis impendat. Vobi» porro si cordi 



graiiain coioraret. Interciasam estergo atr]ne prn|ii< 
biium relationibus destinatis itcr arreplum. Cerle 
ipsa viderit quid Jtinc apud ^ugustam ixiiliam ^pec* 
tct serics veritatis ; parvum tamen ainicitiae videlur 
iiidicium, eum quein te colere asseras , nolle a ci>te- 
ris honorari : cum omnes qui vos digno cuitu susct* 
piiiius, id ipsumu cunctistieri velle debeanius. Parum 
eiiim piopiiae devotionis osteodil, siquis oecurrendi 
liboitato (iaranala , alios quoque lacc<e studeat inde- 
vuios: ium tniiien sanctiias coelesiis iiigeiil! nequeat 
c<-H$cre cutpabileii), quem vel sola voIuDtas teddide- 
rt innoct^niem. Unde evidenlor ij>&um videt s alle> 
garequid cuperciu , qui tam soliicite couatus est iift- 
pedire oe pos^eni. Iiaque quuniam dlvino vestroque 



est facia de nobii^ ex asse jactura, abincmibus fur- 
midandis RbodaiH) limiiaBie muncri tCBCte adiiM<r 
dum redeo, ei Ceratium Dosirom» de meo babeniem 
aliqua, de vestro noDnulb, qui a n»e scbolasikuni, a 
vobisasserit bellico^um : sumensde matris sapiemi:! 
quod libentc barbarn» fugit, de virtute paiernaquod 
litteris tei^a non prsebnit. 

EPISTOLA LXXXYI. 

BESCBIPTUH VIBI iLLCSTniS BeftACLII. 

liidicatUs quidem tantun iloloriscausam.qua cpi- 
stolBris oflicii respoiuio clauderetur, etdurissin:» 
nuntio valnus inflictum plus me lacrymis cogerct 
servire quam lilteris : lameu mctueus siieniii cni- 
pain , vel {>auca suspiriis raeis, ut potui verba fura- 



niunerect >acri itpii-os et opporiunl proveiiiuni quara B 'U« siim. Probant igitar leinpora, cui rectius ascri- 



discrepal : t>raot augmentum regoi vestri quibus 
nova proferlis, opiant custodiam quibus consueta 
servaiis. Sic pii tuoderuutine gubernaculi, reniedia 
quideiii altcra conquisiv.t, et si rcpulsam ueutra pars 
yertulil. Jtttcr bos lainen pecuiiarius illud ego debeo, 
«piud bujiis peiitionis efTcctum respectui ineo prxsti- 
luiasupplicaiilcs. Uu^otum peculiari servo inipcude- 
riiisgiatix.giatis prjestando mooslrastis :solaque ob 
iitic conimoiium in tbesaiiris vestris mcrcede repo- 



batiir nota formidinis, quem magis trepidum provi- 
sio claustris commissa designet. Ergo urbiscaveas 
dedignatus, inter vicina discrimini consiantiara pcc- 
turis planisexposui, et jam diuad patentium locorum 
a^quora perveni,. rcm ut viriuiis audaciam liberiate 
bubitutionis osienderem. VosatMera, ruraore com- 
pcrli), ad sipi.i urbis lanquum venturo aeinulo con- 
vuiusiis : ct •iueiu pacis diebus jugiicr rura tenue- 
runt, laittc dc mortuoruni iaiebris iion educunt. 
iilniin vcru quam vos innc ci vitas flagiiabal , tam nuuc 



bita, quod pauperibus dunabutis, noii pretio volnlstis 

•constare , sed prxinio. £t boc ipsum qua elegantia iiiira moeuia collocaios quserit rclicta possessio 

diguo neretur) reddere quod a fuiuubs obiaium fue* 

lai, quaiii sptruere maliti:>tis , et quo Ixiius fierct 



EPISTOL.\ LXXXVII. 



, , . . , a. .' . rOBINU Sa.\CTIS UEniTISPr..€CELi.E.NriSSIMO, INCBBISTO 

dr.num, conirislare voluisti. ob.sequium? la licet ^LOitiosissiMo.tT apo^toucasededioniimbo.^pw.» 
nuidquiu dd iiianiis veslras pci v n:i, vf i-galur in pau- ^ uniiMiSDiE avitcs. 



pircj, a;(|ue idcirco ille vos luis.uw doiturttilur acci- 
pero (jui invidci crogare : subiniuistrare tauieu re- 
tribuuoiii» divin^c, uu(ie el di&^eusetis citm cgeiti 
inopes, ct concedatis cuut &upp;icautdfbilorc.s. Cur- 
riie qtispropler piis.^imi via g».-iiiina vestri operis uiti- 
laie. Nunquain si crediiis suriicieulia dcerit uniiuu 
l:ill : ipso «possibiliiatcm iargicnie, unde pr.i stetur 
babcti» , a quo voIuiit..iit iniusum est ne aliqnid uc< 
g.trc poasilis. 

EPiSTUL.V LXXXV. 

AVITtS VIEN.NENSIS EPISCOPIS VIUO ILLCSTBI UEIllCLIO. 

Nisi dolendum ainici casiiin aninio concussiis geiiK-- 
ri-m, iiiulta profeeio exaggerareia , quod vos in icc- 
{!ii(>, nieiidacis podagrx inetn, niedico vcgelantu de 
pilc cxiibueu, pius quain p«eiicu; pedibusiuniionies, ' 
iiioiiiiiim sc;iud>:uduriim oiagis movcat , curu, (iuaiu 
V(>rsuuin. Mcfstus vero has et cum festinutione dic- 
lavi , rcvocaius vidciieet ud sepulturam cumiuiiuis 
liiii (luondain Proiendi : si laraeu vel boc ipsuui palri 

\\\. Jorn.-indes ib* Uel>n>, Geiicis : Ailialarictm, /S/ium 
jiing tua: AimUtikenla; , regem conniiluit, eisqnc <a 
viundatis dedu , ac si lestaiHenlali voce deuuiuians, nt 
yriiicipmi Urientaiein plucaiuni lemper propiiiu que 
liiibereat. 

"■ Ranc epistoluin codcx Aviti quo usi soiniis , non 

. babuit. intexla oiiin fuer.ilepistolis Ilorinisdie, nnde 

luic iilutn tran.Mulimus, cuiii iiorinisdiC ipsnis res- 

poiiSi»: (j-.ii e;«niiiciii |>r.cl.Mca, in epislol.i 11 .\n;ist:i- 

sio .'•cnbois, d'.-.-'i£i:;ii hi> vcrbi- .• l^ciid.ui, iii'|M!t, 



Uum Tcligionis siatul el pleuis caiboiico: fi lei re- 
gulis perspicitis convenire, ut gregcin per tola vobis 
unifersalis Eoclesiie lucntbra coutniissuin pervigil 
citra vcsirx udiKjriaiionis informet; Vieuneiiscm 
provliiciainsupeiiure anno, si iucinint>se dignaniini, 
daiis ud buutii::a!evi mc^m iiiierl» visiiasiis, quxque 
ad me , sccundum (tu>id op^ioriuuilas obljUa coniulc- 
rui, |)er Arciaien-^is Fcclesix clerieos perveiiermil, 
ei quiaeni i*lenissiiiiu: ^oilii itudine pasiorali. In qui- 
biis iio.'^ , sicut per ciuiversiuncm (<ruvtuciuruin , id 
est D:ird:iiiixs illyrici vel Sc}-ibi£, ad cobununiuncm 
gaudiuruut provocaiis, sic ad:nonitioue cautissiiuu 
quid i:us por iguoranliam prxvcnirc possit, iusti iii- 
lis. t^uiychetis igiiiT Nostoriique dawnaiio, quos jaiii 
diidum pcr beaiissimos decessores sanci» sedis ve- 
stra; c:)icuvit aitctoritas, ad i.oiitiain jam pridem no- 
stram aposiolic;« ad nos diligeniiu: provisione periata 
cst. S.-d illud iios uiodo snspciisos inulium redigitet 
anxios, tpiiid cuiu pendcrc nos ad eireciimi '" lega- 

anxia coidu cunclotuiH : ub ulliinis ad 7ios iialiiu di' 
rrcla leijiUio, si quid de uiiilaie redintegrutionis boinei' 
ludo noslia jjrKiuovifS''^ foima xecnia consuluit. 

^ |]is qiiiiiciii (.onsi^iiiiiiiup .iiiii ab iiiiruiisd i iiiis- 
SiiS e>it lOiiiiOiiiiis , sciJ unii.d , ciim Aviius Iium" scii- 
bf ret, log iiii) pr;»^cesier;»t. Ideo illi resp-niiiens lior- 
iiiisda : l.e'ji:lioni.< , ini|iiit , noitra . quiini ninei , mm 
i,t:niJo .sjV/it acriOiti.'! , inisiuius , si laiirns coiiniHns l 
LiwKus , ata.tcs iUico wbifcuin fn-rainus de^iitcrata 
!■: 'i.'<;ir!. Pii.'i cuiui lcgaiio tnatMi;] Floicntiu con- 



289 



rOMILIA DE ROr.ATIONIBUS. 



f3|F 



lionis sccuudo Constauiiiiopo'!»! tltfsiinaiaj oiiu.i \ euUn ue poutilicale Judiciuni , dum non iwdicai |»ro- 



exspeciatiuuis siudio jusscritis, nec qiiid liiiiis vcsioi- 
sauctus frater meus Ennodius rctuleril , iiec uirum 
secula redierii indicaslis, et promissionem vesir:im 
tania silentii diuluruiiale stispcnditis, nt non minus 
modo pra^dicaloris taciinrhiias rcdiliii attoniios , 
quam anica feccrat!e:?aii«nis mora Msspecios. Unde 
sola liicc causa servos vcsiros lilios n:eos , Alcxium 
preshyierum ei Venaiuium dincouum, lotiiis provin- 
cia; Vieiinensis noniine , qiiae ccclesIaB ad mc perti- 



spera, se«si«set adversa. iiis adjicitur , quod divcr- 
soruiu fida relalione comperimus, de reconciiiaiiune 
velconcordia Ecclesiae RoraanaejaciitareseGracciam; 
quod sicul anipleclendum , si veraciier diciiur , iia 
metuendum csl ne callide simuletiir. QiiaesuuiiK 
ergo serviiio me» ouncii [In Labbei edli. Conci/ , 
Juncto], ul quid liliis vcslris fr;i!ribus meis, iil C.-.1 
Gallicanis, si consular respawdere dobeaiii insfruaiis; 
ei ([uia securns, non dicam de Yieiinensi, scd de 



iienti ab universis doressoribus vesiris et apostolica toiins Galiia» (levuiioiio polliceor, oinnes super stalu 
sede coinmi^sa esi, ciun praesomls f.imubUus imgiiia fidei vestram ciptare senteniiani : (iraie ut >ic nos 
dcstiiiavi; per quos «iracuio beatissiiu;e responsionis lerditoruiu proft^ssio fijcatj lurn fallai', sicul abuni- 
agnoscam, utriiin fervor scliismaluin praefatorum qui ta'e quam rt.'giiis veriias Cdnrporia nou seiiarai. Ac- 
inira Co!i&taniinopolii:maiii urbeni viiio periiicios;i; cepla !ii calciiiir.sTebrijarii , Agnpito cou^ulo , per 
obsiiualionis exarscral , ciiiqiie, quoil inagis d«)lcn- B Alcxluui presbytcrum ei Ycniiuliinn diacoiiuin 
{luiii est, Atcianuiinam vcl Antioclienant Kcclesi.is 
(licitis illigalas, vobis Ciirisio iii\\Mite ducenlibus, 
d'gna fuerit Cdrreciionc restinctu.-?, auisi reversa !e 
gaiio in paginis cvidentibus quod siiu;:lex lcgfjpliir 
'cxliibuit, an fortenuntio raagisrelulii, unde«le vobis 
ad iioc qualiscunquc suspicio reservelur. Vereniur 



siile oonligit, ann» Cliriati 5l*i, qiiam (Utji irriltiiu 
fecisselAiiasiasii imp. perfnlia ftdiSsInint itio, poste- 
rior adjecta est iii uonas Apriiis, Ag.-ipito coiisulc, 
anno Cbriftii oll, quo ijiso anno Aviii e|r>io:.e uieiise 



EPISTOI.A LXXXyili. 

JIORHlSD.t; AV!T0rriSC0P(>, Vi-L IMVEnsiS ICCISCOlM.s PJIO- 
VIXCl.€ VIENM.NSIS, SLI. TLA. IUOECESI CONSlSTFSTlliVS. 

Quidebis qsix ad disclpiinain catholicam p<^riiiieut 
maxinie scions in-lrui cnpit, qniii sludii... 
{Hanc epi lolaHi uiibiuins iivl et liofmiiace.] 

Februario respouderat liormisda. Quare sccuuuam 
Jegalioiiem , qu;e tuiu adliiic parabaiur, j;»m piofec- 
taiu iu Orieutem falsa Vieuuaui fama perlulerat. 



ALcmi A.vm 

HOMILIA DE KOGATIOMBIS. 

L.NDE CONSUETLDO ROGATIONL.M PROCEbsLKlT. 



Currit qnidem iramiie viiali, non per Galliai; lan- C 
luttiinodo, sed pene per orbeio totiini rogationalis 
oliservanlix flumen irriguuui, cl iiifeeiam vltiis ler- 
ram uleri fluiiu aanua: salisfac'.'- /il- cj.purgat. Pecu- 
liarior lancn nobis in huc jp>a insliluiione scrvitii 
et gaudii causa est, quia quod uinc modo dd cuiicio» 
rum utiliiateia defluit, ex nosiro primilus fonte ma« 
nuvii : et forle nunc periineaiad cujuscunque privi- 
legii ornatuoi sumpi£ primitus insiitutionis exor'- 
dium. Gsierum cuni ad bujusmodi huniititaiein 
inefiabilis necessitas rigida Yiennensluiu corda per- 
dumuii, seniieus ecuesiu .iosira c.nisaiu .o^.itnuir.is 
siix, Qon sibi quasi maviine pr.x otnnibus, sed quasi 
soU ex omuibus exisiim:tns opus esse iii^iiiuenda ob- 
servatione pr;csen)i, soiliciiius capiavii. remedium, 
quani prioiatuin. Etquidem tcrroium i.aiporis iiiius D 
causas mulios nosiruut recuiere sciti. Sni lideiu i:t- 
ccnilia crcbra, icii-.e ino us :<s>;.t.ii, uocliHni soiiii.;.;, 



cuidam loiius orbis [uaeii prodiglobum quoddiun 
liusluaie miniiabaulur. Nain popHlo^ib bomiutim con- 
curslhus domesilca siUesiriuiu rerarutn species ob- 
ver.sabaiur , Oeus videvit au ludilicaus oculis , aii 
adducla poiieuiia. Quidijuid lauieu ex iis d: obus 
foret, perinde aiousiniosum intelligebaiur, seu sic 
veraciler iminaoia beslianitn cor.la iriansueiieri, seu 
lam borribiliier cottspe*iibus ieniioruin falsx visiu- 
iiis phauiasraata pos^e cuufingi. Int^r bxc diver;>4 
vulgi setiieni'a, «lispariumquc ortiii.um vuria.- op nio» 
iids. Alii quod seuiiebaut dis.^^imuiandu, qiix fletui 
iioiebiii.t dare, c.isui dabant; alii spiritu salubriurc, 
aiioutiiiiibilm nova quoqiie \ln edit, Hagnei, qiixqiie) 
congruis maloruiu propriclaiis sigiiilicaiionibus in- 
torpretabaiitur. Quis enim in crcbris ignibus inibres 
SudoiQM.cos aon iiuierct?quis iremenlibus elemeuiis, 
aui decidua culminom, aui disrupta terraruui iinmi- 
licre iion credeiei: quis videus, certc videre se pu- 



• l)e bac iiuiniiia ;.regoruiS Tiir»»;'.. iib. ii tii^t.)- 
rix, ciip 54 ; /{-=/*?»' Avilns lu quiil(ui uoinilir^ '^ki >n 
ite liogtlion i>Ui inipiil, huu ipsai /icrirt/io/! 'i qitos 
aule Aicunsionis Uoiiiini .riuiupuuni ceiebiauiun, .i ilu- 
iiT.-tO ;";' ;i.i luot ;«n-.is arviij eptscopo, ^\^: j^ hu: :o 
UDumre {jia'c:rt, '.tisiiuilar- jhiose, dutn .■•.fl'.< i...j ut-tii-i 
(■.>,'>■■ U'i ■proj.iii'.'i,_'lU'. Muiiad hujus ui^-..i:..u;I .il> 
.\\ii\i uiii»!'.;ts tio:iiili'.;4 iileiii lacituil > . i . . i 



Lixi or!>ia, i« i|!iilpus :.ei icnirai proferunlur vx sermn- 
iiibus tiie priif.o, a.- tinilo ei l.-rlio Hogalionum- Quin 
ii i-i-. piure» i..!iucro luisse crcdideriin, sed a Floro 
jirtii.-.jiea lioque lianc in qna ieisaraur, r:e;i(ie ali.is 
«.!!!. !i !>;.. w?. (!;i.'i! in liiis nuila Piiuii Epislukiiuni 
liiNvi iiit;ui;o. w ■♦J i" t»ac ediiione uoslra<li.>>crep:inl 
.i i>;iL;(i'.'.iaiia oui.^ium priiua, vcieti cscmplari dcbea'* 
iur e.v ;^uO iioiwotnpia suiit. 



«9t 



». AVITI VlfcNNKNSlS 



<m 



Ums, pavHiM n^uraUitrr ct^rvos per siigutui io:ta- A suv;thGinis assignare:. iii»)»iianl« igiiui- r.ua^ipimck;- 



rwn u«4ue aU iori Uia i<eitc'.raiiiey, nci) imniitiunietu 
loliUtdinift eenieuiuiii fciutiujret? Qut4 luuiiis? 
Tracla %wtl h.vc inier Uuiures publice* i-t rumores 
privaios uftque ati ifiiniiiii.-ulein Mletnnimn \igiliarum 
uuctem qua celebrari Tsftiuu) deminifa Rnurretii»' 
ui« aiinua ootuueludc po««ebat. Siquideoi l)anc otu- 
noi^iaWrtiin opeifi, ni^iiumin lint-ui, iucinL-ntium 
«wurilaieni, cuiuuiunilius aiiinns opperiebantur. Aii- 
fuit ttfo coK illa vciicraliilis qiix ad spem pubiicae 
absotulionis TutiTuut solaanc patefecorai. Scd luox 
iliic muiio Teiienieiiiior strepiius iciu flugelii gravius 
icrieniis intonuiv : uipote quetn jain ctncusis graui- 
Im, superiativuni Qibil scqui aliu^i quaiii ciiaos ii»- 
leUigerelur. &<ie3 a:inique iiuLI;ca quain [iraH-elso 
civiiaiisvertice t!.l-!iiiiitas iiiiiii; issii-rr f;:<:tij',iau pric- 
uilerat, fl.tnmiis ierribi!ibu.s codllagrare crepubciilu 
icepiu liiierpellalcr itaque imiitio discriuiinis jucuii- 
ditas suletnitilaiis : pleiio tiaiuribus populu ecclesia 
«aeoatur. Oiuties namque siuiileni fucuUaiibus vei 
domibus pro]>riis ca.snvn de quaJaiu pru-iuineitiii 
iuccfidii arre meiucboni. Pcrsiiiit tamen corain ics- 
tivii» aliaribus I^victus aiiiistcs, ei ca!oicni tiiiei stiae 
accendetts llMuiii>e lacrymaruiu, pci uiiss^am i<^iiibua 
|n>tcstaiein iueecdiu absccileiiie cuiurcscuit. Di^spe- 
ratioiu.^ dt poisita reiliiur ad ccciesiaui, et rciiiiicia 
fiaminaruin iuce clarescil luniinuui pulcliriiudo. iScc 
^ane ulterias trabiiur de an ipieudo Ci;mpuiicliuni> 
medicauuiic (ioora. rrxdeccssoi- namqne meus, et spi- 
ritaiis uiilil a b:)plijuiu pater,.ManiertiiS sacerdos,ciil 



rum cuniibus Deu, auditur a cunstkK, conuriiiatiir, 
ailoiiilur : eiigiiur tempori iridiiniu pra^seits, quotl 
inler AsceuKiouis sucrie culiuui .iientque domiuiciiiu, 
quasi quedam oppurtutuiau» piopria- iiiabo circuin- 
pocUis toientniiaiibus raafstziareiM-. fi«pittrMile m- 
tetn episcupo iei-Torcm iiiiiioaiionis, el maxiine «e- 
leiiic ::e, bb iardain populi «>equaciiatem, paucioriiHut 
educi!» ubservaiiu ips<> eontt:i»iim in Siii itoviiute revi- 
lesoeret; ad basiticaui qu« tiuic mocuibua Ticioior 
«rit civiiutis, oiaTionein primss procesftio»i» uiii«U. 
liur ci^ieiiri aiucritate, copioM atuiiitudine, auosa 
ci>iiii>itar-iiuuc:ui revera popuiiiacrjmis ialMiribiitque 
brevib a:qu^ aiigiisla processio vidcreiur. Ubi Tero 
sai:<'lu9 sncerdds de ininorain efTeciu majuruin indieia 
Bc^llegit, scqueiiti dic insliiuium Cst, qucd uuuc 
priiiid, id a-ii cra.->liii0, si Domiuus anniiit, die labo» 
ialiu-i >iiiuius. ° Secuix sinit succiduo iewpofe quj^* 
dam eccie»ia: Galliurum rcii: taui probabiiiseKeiupit; 
sic lumen , quod hoc ips':ni ncu apud onines iiid<;iu 
diebiii quibus peucs nos iiisiiiuliim foeral, ceiebra-» 
reti:r. Ncc porio uiagni iiiiererai qu.id iriduum cii- 
geietui-, . diimiiiodo psaiiuiii'utu ofiic.a Lacryiuaruni 
ftiiictiiiniltus auuuis persclvereulur. Tumeu cum dUc- 
ciione rugationuiii, eiioin sucerJotuin crescenie cou'» 
cordia, ad uitum !onipu$, id cst .id prxscnte« dies, 
biiiversalis obseivaiui* cuia cuiiccssit. Porro autem 
eoaiiijiiiit isia prjcfari. u;, Sfu recoleiiiibr.s 1i;it, seu 
igiiuratitibus iorioreuiliuius, oniues tamen aiteudant, 
quou l'Jc<'le&ia qiiac misit aiiis rur.uant iiistiiutiuiiis, 



antf iioii puucos aunoa » pater caruis meae arcepio,C,„.,;^,p|j,.,i^.i. gji j(.|ji;rix ostciideii:i.B ai:ic;-itaUg, ei 



&iculUeoTisumest,sacei-doltitemporcsucccssil,lota8 
iit c:i qitam snpra dixiiuus vigilir^rum iiocie ^uucto 
i*ascbx coiicepil suluio K(>gaiiou'.'s ; atq-je ii;i cuiu 
Deo tacitus deliuiTit quidquid houio psaluiis et pre- 
cibu» niundiis inclamat. Kcvoluta tri^o buleaiiiiiaic 
pascit-ili, mui ]am quid,&e(l quoinudoaut quaiidu fieri 
debeai, sccreta priinum eoiiatiooe iraciaiur. Putaba- 
tur a qulbiisdain Vienneosls seuatus cuji^s tunc nu- 
nicro»i» ii!a»iribu& curia flurebat, inveiiiis iiun pussc 
addici, cum v\x acquiescerei legiiimis iucliu-ari. Scd 
pius ne aoiticitus p;iiior, snpit-ntia: sulibus largus, 
m&itMietacieitdaruiu uviuoi prius orando aniuiuui, 
qmun peroraiido ntuliiTil audiium. Pandit igilur dis- 
putitionetn, iuiticit ordinem, expouil satubriiaicm ; 



prliiia ucbelcssecoiupiiuciionis nilicio, quxiuretam 
n-.cessaria omniiius facta est uiaier ckemplu. tnde 
i;ii;iiiiKi\, iiiiuc, sl DeiiS .'.;inui.i, rogatiouum nostra- 
ru:ii ;iperosis&:njr,iii iesi'ivi;;>.ieiii, ikiu quaai nescteii- 
tiiuja iiidiciiiius, sed quasi ei^pccUiciibus lommeu-» 
dunius. Quia liceti.iun abs.iuc labore cimslct servanda 
'proressiotiis ii>slus consuetniio, dclectat tamen aspe- 
riias iiicdicamiiiis, in i|iio !reqiici;ier iuveniri probala 
est spe^ s.iUitis. Si dixeiimhs. iiiquil Apost>ius, r/ata 
jieccalmn non hubeiuwi., itot ipcs teducimiis i i Jouii, 
I, H). Ei si coiiiiicri debenius .issi.lue iios peeeare, 
tpui Cit coniileiiJi otficlo, tiuuiiliiate ;'<s..itei!di. 
i'i-£sertim cuiii pi.bis adunatx comiuiiciiu sic ad 
iiK-itamemuiu boiii operis pos-:!! ap:aii, ul ieti€iii> 



el Tlro Um icii^iosi (luaio &oleriis ingeuii paiu.-n '^ mads convciiieuuus eruuescal, si cuiicto; «inltiludini 
luii, si obedieuUbiis proposiiuui iaui;:mmudo iusi.tu- proprijB meHlis soliiudioe couliadicen», petcaia sua 
t:Oitis prumerct, niw iiiier iniiia eiinm vinculum con- vel viiia cum pt.pulo flcuie non ddle»t. Mecettaria 



• Is fuit Isiciii» »ive He-iycbiiig. Ado Viennensis 
iii Chroiiicw : Atituf^ iuquit, V'«iti<e»«if €^iscopu$, 
eluiueniu a sancutaie praxipuut, cu}u$ fraier ApoUi- 
mris-Yalfiiiioe epltcopiu, nuracHii» iHiignii, Isicti ie- 
naloiis priwiun: riri, pMtea Vienuensis episcopi, duo 

' Iwrtina chrttsitni (Hu. S»itaiureiu se Koiuauum Avj- 
lu&quii4;4iu iiiiu&, et in episeopaiu successor, prefc»- 
siis G& iii e\iisi. oi. In eadem Vieniiensi caihedr;! 
pnst^a iedii l&ieius abrr,quiin concilio.Vurcliaueusi 
V et iu Parisiciisi iii »ubscn|i&tt. 

* Prima oinnium, aut inier primas Ecdesia .\rTer- 
iiorum, teste Sido;iio lib. vii, episl. 1 ad M;<inerii>m 
ipsmu Kogntiouirm aucu>reai. Mox toia Galiia inuic- 



i;ii.i' ei (>bs.->rv.'\i,i'; 1155« in regno Franroruui, quod 
Coih;cum jaiii leirnuii) (ri-cuparai, deereto concilii 
Aureliau. 1, can. 27 : liofiationes, id est Lilanios, atM 
Ascemiutuiit hoinini nb omnitiu iCcUiiis placuit cele- 
brari. Tom ia regno iiiu-|;uiiuionum, quo roiiqua ierc 
ttarsGaUia: coiitiiieb%iur:qiiod paieicx eaa. Oeoncriii 
Luf dui>eiisis 11 : VlaruH etiain unhersit frairitut. ul 
fjt prima keidoinoda noni mimsU, Itac ai ante aietn 
dominicam qinv prima i)i itto menu ilUxerit, tHanitc 
siciit anle Asccnsionem D.iniini suufliPatrts fitri deere- 
\er;int,deincep!> ab omnibuseccteiVi s«« parochiis ette- 
brcnlur. 



293 



CSl lUtlUl 



VAniORU.M OPllSLDi.ORUM FR/v.CMZNTA. 



f9i 



op^i » r.oasj-ii.uio. Sunill aiw." i\ A p. r..ij liuij li .liiii.u.i: nosiruin iuiertita fjinete ja- 



alierii, ai;' tk uim:ili;aie evcitJi.lu'»», aui iii co:ircs- 
MOiie soliiiuin. Pericui«>stus agittir singuiare certa- 
n>en,iit q^io vires alirinst>tu$ expertii pesae i^aueofiiai 
cst. Ai vero, cuin coDira bwifm cominuiiem ntulti- 
ludiiiis pugiiat asseiisiis, lcaliil cliam liiuidum niiti- 
lcm vitius alioua. RobuAlU l)eilai>tibus iuGruiit.is de- 
litOfi-tl, el quod-itii uoitatift suffi-agio laus »it ioviilidis, 
iti cxerciUi foidum coiiipuiari. Dcniquecum vicUiria 
coniigcrii, lotis acquiritur; ci cuui paMCoruin (icxlta 
piignaverii, omniticn gloria triuiijiih tvil. lluc dico ilc 
inliriiiiiaie cobiiMuui, qu.-ebi se rogaiitibus non mb- 
ualtai eiiiw» ruiu i|>sa ,>er se niiaus fcciTit, ii'n 
(auicu iiJ uicvrniH fruciu carcL:t. tti iUa gloriosa el 
ailuioiiuiii «itipUbri I:isi4>ria Niiiivi;:iruni, ct.-nlr-i cv- 



C(iia<-c, tiisi uia.i cum i:.(ei' ili>cMniina'qiia; {ntiiiiiT, 
tiinoris tiostri ca::.-;i «(ijifiigercl. Assiduo r.o.-< iclil 
tcinpestns i»ia raiig:U, i:i;|ialsii leiribili contra ni>s 
tonitrus sciiiii <latn:a, ^cinsilbniitius ad |iunctuin 
raiiiis niun>ian:> c-Mntni>lio :ion illuminat seJ corDtcai. 
Eccl-.sia esl uavis qix uus p<'r Tartoe cjisitt Telut iutcr 
nia:itius gurgitcs ducit. Aures qui(l«in nostrtt cUrc- 
ciationilnis et blaspbeniiaruui stridore, quasi texaia 
hiicruiii compagc, reverljeriit ; sed puppiiu veriialis 
boliiiitate construciani pcuetrsre non pttesi ^iMd Ea- 
ligal. hit qaia prvuisit Ekuiinus Musler EtciesM', 
Ecic rgo tobiscum tHm omnibut diebus KKfugad «M- 
t:iiniiiauo:it»u s(ccn't [Halih. m^tn, SO); iu uavi qui- 
diMii csi iu ifin si:nt«s, sud uielucrc jMii non pole»l 



*<rii!u: fiMuiiiwu- Ui\ ».u.ilii>u. •(i.uiii,juncl4ise.':ii.itiiu D quo.l iiiiiea;us. !>o«i lesurreeiioneni eiiiro asceusii»- 



viritAlii Ciia :; it:Uuii,ia .tI.i^ pj^waiv coispnisa e»4.' 
lluin.mi qs(M]:iC morcedcm srauaio iejusciperoruin 
rciiC» :idauxii. tjuin ei ipsu irralior.abilis cr>"ii::a 
•jUd- wfTcusain (ianerc oou pcdiit, quodam lur.do ve- 
uiau! postuavit. Kt (|uia boniines in morein iuiiiiu- 
iiuiu viviiuiu peceaveraui, ruisus animalia ava iiiia^i 
Ituiuir.es jejundre cocgcnittt. Fiopicr liauc eigu Uis- 
mti->n«'in, iii EfaBgelio D</inUias ait : Pttiii' ei uc- 
iifitritt, nMCthta inxem^ii. pulsauet aperieturvo.ns 
\A)«u/i.vii,7). Pcterc eninid^cti cst,(|ujei-eredc\oii; 



iiemque suam totus inter pericula iiostra rt^tiiesvii. 
Aii-ii.c ma^is i'.>rniidi:ii optts est, ui qui secsrasjaee- 
l-.ai cvigilL-l. CbnictHr eigo vocibns suppUcationis; 
ci, si iti!;r.'.v;ii;te {:ericiilo necdum audit, putsciur 
iij;!i:ii)us- iatiiitaiis, ei dic:>ttir c5 : Exsutgi : quart 
I bilfTmb, lJo.:i;nc, .'' ..'.'<(* inopir el ti ibulAllotut noUrir 
I /'..;/. vii.i, -2', i-i:? itictiirus csl (|iiideiu es|<er|i«^- 
f :c;u.*, Cv.r lifi.idi 1 tUi^ mtidicir (iJd 1 Muf.h. vtu, i6)? 
iiedii.il saiuleiii, cl Uicn^pcl inliruiitaieiu. El si pftrv.« 
iiuca cst, qu a tiuieiuus sxcn'aiia, e»i tanien aJi- 



^lii sciens, quarilaescicn.-». iium pciis, visaccJi» re^ qu:!!:!;!!.-». «i rccurraimis ad Doniirtuni. Ni.n aulsiii 
qui>d luteliigis; cuui qu^ris, adb«c conaris iis\''iiir(; limeretur corsiu ip»o, ki ipse |iinert»tur. -eil ntinima 
quod peia^. Weo qui jaui supeiinres &ttui, uiantiv coiiicientia lectt niaxinVa caosa ir •!.! l.o.li csf, i«i 
|>etaBl ; •iui inlirmi, labor.inv!(» (|ua;rant. Porro auieiii nostra pra-cipue vita, iui criuiinuui «-«ntiiinali.i tit 
puiiarc cotnmune csi. Nailiii (iti.jipc «♦l*»triici.!Ui ud. C dlscriiniiiuiu uiuliilulu. Quocirca si nuu dixiiHns 
luin Tocibiis pulsit : ibiud ...1 uijuaj |iertinci,cicu!- tLii>io, NiHii^i iifiiiscuu., fc.!tv-m <lica. us, Kvigila 



)Kiris actiis eii. Petai er^^o M.iontia, qu^ral ;j:ii<>r, 
piiUe( operatio, luaviu.e iu iiita.^v.i;u>iie pr.iSciiit. 
l-^csiiViias siquuleiu e^i, c-^jus jwiuudiias toia .«ola 
i»oli:-icl::&, cujuiiepulie iaciyRix, cojui v.vstiis iruiios 
Cbl : C!»jtia tuiiKtpiuui e.-.. nc(.(.s>;(Ute.. po:c>e^cr.-.titia 
iii d.iectione, itciuti in rci|iiii^,rcv4wic4> oi Uiiorc : cum 
tota is(a obtvenantia cuulcciio ptruiundi pro ciilp:( 
sii, el rogandi pro veuia. Etiaui vcro «v<iufeiioa xtrn- 
sens iectio ntiiiuten) »upptiGatioQiiteAp«>iuii,duui in 
navi f>oin'uta(n dormieuteut eiMras di&etpulonuB sub 
t<'mpesuiis stre()4iu tropidkic susciiar&t, {Hmiik. vhi, 
ii). Keque porro anod fui( in Utiio reiiugtiantiam 
> ibi invicein v«iol«rucn nuetttuiuque cua!Uc>a, sopiiom 



j- o!!.» r Hos. Noti idjitvio.us it'- .iist-(,'(i>*rei, oMuiea- 
nin> m rcti ai, u t. desL-iat cui>^iii !iavig.iiion;s iu- 
firiiiie, donec veu;o ct inari »iicut:i:ui jtilie.ii, et fiiru- 
reni insanieniis sa-euii celcrrimu iiiic cunipi-sral, H 
(iai iti reiributi^c ji:dictt tr^tKiuillitas niagna <{uaB 
in bo-o tiiuiido csee iton ]iutesi. ij .1.1 >i di' inund*) 
esseiis (Jaun. xv, iO), muudKs (jtuid fiuuiu cr.it diit> 
gerct. Sed devincto laundo pcrveniatitr adsupernaici 
«Siactem : ubt quoiiiam possilKtitas pereundi al>erit, 
nec prriculi cauga nascetur : ubi ^eittper nubiscum 
Deoiinus, sefnpcr cum illo, si dederit, imk^ crinm : 
etqui bic sli«)u<>(ies ucgl'gentibus d.iiuit, i!tir }er- 
peliio frijeniibti» ^ine fiue vijiilabil 



QUORUMDAM S. AViTI OPUiiCULOllU^d FaAOMETiTi. 



AUMOMTiwK. 
Pneicr liomiliaui sttperloreui el aiteram io con* 
versione Sigisiuuudi icgi^ iiabium citjus memiuit 
.\;;oi>jrdm, resumt iu veiusii^siuiis scbedis Tbuanex' 
iiibliuthecje tituli aiianuii oclo, cum primis cujas<]ue 
vcrbis, In huuc in<»duin : 

nOMU.IARCII OCTO TtTUU ET imTil. 

/. bicla in dedicaliave baperioris biisitica: « i)it- 
potueram patienlia taciluruitatit hodiernce. ». 

II. Dicta in baiilica sanctcc Maritc : 1 Htaiucram, 
iiitectitdmi, ei qutnium arbiiror. » 



D IIL i» KMtautMilwe bapiitUrii in citii :te mut 
Yienna: t .... Temporum perlur^tiunei ijuib:s. » 

JV. Dt<ta i» dedie-itions batUicm (leneeu : >o.:iit-« 
et viiramur lex evungelic^ l.rlion' ditit^M. 1 

V. biciain dediCiUionc.... < Pc^linei md t.>C':m.... » 

V/. Dicta :« baii ira S. Vclii. qiiaiH lauclUi •■; /<i«;- 
put Taraniuice cuinif.lii : « .«. l*ar en dt<.resct!t jucul- 
tit$9irium,erttccnte wt^niia ifa.udiorutn. » 

ViJ. liicta in bnAica tanctorinH .igaun.tmnm^ in 
injiotulione wonatterii iotius, vel poittione murtnrum : 
f Pr(ecoHi;m fplicis ixercitut, J« cujut eeaiirei^ionf . > 

Y1I1. Uomi'ui (Haa in converaitine domni Seijisriei, 
vostriftie 0"«'^ ^^for ip^int cx Arimiu li^icii: es: rc- 



W5" S. AVITI VIENNENSIS 

' t •■(fia . « ;Si( jie niiuerQ tiioiuitaic quou itac. lo suo pi ln- 
cipi noslrj. » 

1 K.WMEMA rAlil]MDi:\I llOMiLUUUM. 

(tv sctiedis lisJeni.l 

I. 

i>ic qaoiiJain Teirus aptistolorum cupui [Uanh. 
xr.j, 2y), i'} esi priaciptiin priiicep., quaailibef tom- 
liiotiim Vi'!iiii pelagus turiiiidarci, «tiheplain Uuiicn 
11 .vidi leiifii» cJiUetn \icior exj.iicuit ; uiquj un- 
Uis ponli iineitli^, vclul iiusliliuni Uuliiuuiu uuili- 
lius eluclalls, iblum leulatiuiiis ,id\ ,.si\ priusquaui 
&ede contiiigeiei, fide ctintnvii. Setuia cst lilic scrc- 
iiiiai iier peraciuui. Uic qiJiKj:w iwn ii.inus ud habi- 
laliOiicni qu;iui a.i ii.»aginein, i eui a'dein Sidc fui:- 
daiam sccmiias (jiiai 110.1 pra-ecssefat insetjniiur. 



296 



A cst C4U1 lein Uir, lO.t prxs' iis iocnnda liico» iir.niineiss 
lluvio , ei toniragosuni \ifiai lorreniis tuniuliuin 
vc!ui iuipendeiilis revercntifv icrMe » astigat. Coiii 
I)».iur Vi iicrabilibus ripib ..nn»» uiclalusj ci pendulam 
jnlerjecu pouiis seiuilain , .d altriusc-.ns expt^iciula 
sacroiuiu culininuro loca bubsiernil. Aues ssulliciens 
diliusioni , tacta est angusta convcDlu: : qujeque sic 
jocunditaic iiubiiaculi tam ierrctirit qiiain superna 
£0lliciiai;s , cum popi:!) siio vi.\ isuniciat , suflicit de 
Libika. .MuUitonvii opilicani ing^mio nitens, expulit 
«.ocicin, oppiilii luceui, «lui diu iristibus teni-bria 'a- 
lifni» proturbatis , laetior iuifa qiioddaro clarilaiis 
crgasuiiuin, lelici cu>to.lia ciausus c-.l dics. Sic quon- 
dam caner leiilicis Pclri \AcL xii,7) preiiosoruin li- 
g.\>t.;iiui!i radio illustranie rcspleaduii : cura lerrnn) 
iniiovet aiiiem idoiu i.unc apusiohis dign.uu sui 110- B «.,;>j,iiciis coapialam, nieiaiiis preiiosioribus plns lu- 



iiiiais sedem. iisdeinclavibus paodaibic iocuni, qui 
iius aperii reguuui. Soival ouuc qu:e sibi u^iensx 
liierijil coinpedcij ti iiuiuuni. Kt pmto iupeiiui. Suti- 
diias qu.c r.ioieadis /abricis iu p. iucipiis qua>i lut, ««ic 
et culiucu obiiaei. FirmiisIuiO aiMuuiu u.*aiuui iau- 
Oajuioe cacuiuina iioslra luiiora .suui. 
il. 
Qiiid nriii taudc!. aiitiquus {Lxju. xv, -25 .\ioysein 
suuni aipKi^ ub j;\o iisperaj. lif'.tocaailyai.ie du!tasb<.' / 
«iuid EiUitiuu [i\ i(-'j/. iv,4ij, vlriuie U'>u iuip.ireui, 
agrestis Cibi auiariindiue plemmi .!cb( tciu 'oicd ci 
iarrU aiit.»i~oui: coudissc? llucc quid^iii ^esta c&euip.i 
adniiiaiiiiisfuissc quis iicsciai? Sed nuii luiuns hoi>io 
veslrodaiuiu wt ^Jtcidoli, quem pai divcrsitas iei;- 



t. serra: rugcreni patente aditu eateaae caderenl 
i e*«ircp«'n(c tinuitu. 

IV. 
li.iUii'. ijjitur, iij\ 11.40 rnercaior, dispiMi-atioBccom- 
n.issa ; jroiVr de liiesauro luo fti/va ei ve:era {Malih. 
Xi^i. 52), insiiiutor rudium, laiicaiium resiilutor; sit 
u.ia ii) niuKipbci con ecraiione solemnitas. Erexisti 
iac-vmaruiu macbinia quud bostis aliiserat : rediil 
iju.!- iicritT.ii funiia leniplorum, rccurrai et sanctitns. 
Non ui {tuf. jkii. 15) tradiiam lib! ininam, daiBiiaote 
kiiil.itio, ierunis ^cri>bibus suilodisii; nec linc tantum 
coiiieHtiis redJere q>MiX dndutu faerat consignalum, 
iit:i rctcrens . otVerens ista , ul rrugeni priinitiarQm 
otciiUs porrigas, pnus siuduisli solverc quud dcbeas. 



cis fevei.ius parem paribus apprybabii. Cum miuoris C yt,ocirca , dilectissirai , orate qiiod supcrcst , ul si 



peue viriiuis sit cicatura» orand t (Loovencre, quam 
boite dcpiilso tiraiureiu «dibus luviijisst'. Implct l».c 
porio j^e.iiiiiiiij» -.i.iib vlciuautium .Vri.!iior<iin luibi- 
•iti& livu». Ki 3i |>a^..inis liic ftjrLc jam deesi qui piures 
doo» veiittc.vcoii, jjemil iisreticus qui uuum toospiclt 
esorari. Diiigu quipp; Ifmitatis divisoi uumerosi- 
lilem deofiun, 'H cousangiiiiieo ^cparatioais aileciu, 
pariter :>oliuikiie perrupta, mulioa de.is fieri a con- 
»entai»eis atquiescit, suuquoruiui.AVore quasi cxcu- 
sabilitcr ipse tres uunierei. Quid lii^emlst ai Cbristi 
vatous iiouiiiuaur, locuin nuuiioibus iiiterclusum pa- 
ruissc viiiuiibu.^? NiiUtis a saiutis ronsoriio proui- 
belur. 6ii c:& jiariler coiuiuunc cuiu salvis, quod bac- 
ienus i.osirmn noiuimus esbc cuin perdilis. IViji..ii:s 



quid sacrum iuraiur adversitas , Deo iiicisceota sic 
redcat. ln muiiipiices fructus gr.tuuiu tiitici qood 
maluruni puubaiur, cxcrescai. Veiut Job (\tu, \0\ 
liosiri oitcs, iMcr prx'lia tentationis amissas, victoriA 
i::orttuui , pata>Dtia duplicaHte , resiiiuai. Et ul bre- 
viier cunci.a couciudam, ngnoscai prxsfutibus prxic- 
riiisque sui-ccjsibus, taiu perpctraus, quam loleraos» 
quant iu ifiteriiis sa .bres iaer}Q).ic tH>str;e eruol iri- 
bitero , i|uas vldc: us tideliiNU eiiam in icittporatteis 
nusi pcrire. 

V. 
!ii gloriiv piuc^eniis ik-yi paj-uio e»> , il fifrm.iii aii 
iijcc fabricatid-rt dictnmr : iilud snpra est , (]uod aJ 
laies cy.iaius, fci oli;.ri velicmii";, impcHiuiiir. Jinve- 



culiibus clauitra d jiiiiiuiins . cuiiversuils culloribu:» ^ riint gii|uiilcm .seeplra saecuii nosiii, in iiuo sit Yirtus 



icuipia pal<?i.iciiiias. Kspetat ergo i,ic »olidum, q lis- 
i;uls .liiKiYeral aulo^iivisain: rocogn^scal nuucCbri- 
(sium pitraai, qui-fju:» bi.- utid im sa.\a vener:iiu.s est. 
Sacrilcgiis ar.i perit, v.,m ara ^u liliciis. N.iiucn 
i.itiiui, rausa dlvtT.s e*t. M.-.l.-inr s^rpons rcreuc, <juo 
iiiuinofdil iguii. 

rieneraii exsuilaiio;:egaudcuauiii es^, quoJ jlorc;-- 
ibc- ^'.o,.lns (aiholica- pulcsiaii.s , oralionum liica, 
uiariyru:» tcmpla , iimi;iuin sacia. ir.naiitui- ojiiiida 
00:1 ii.iii ii itjibii- (j.iam iiuironis . irnu potius , i!Iu 
i.lrata: palruciiiils liunt urbes cx o;q)ldis. Quod si et 
t>i)Cci;dis ffsti uaouium pidccoiiio cairciiSc tanj;:sni!:>. 



tompo: is .-ui : iinorum iuespu^uabiiiier, rec<e ni con- 
li liuius , plus ii.ii' iiasiticis quam propugnaculis urbs 
muniiu!-. Ciiigliur uiidiqiic' tutiimiue sacrarum Gediuni 
dlves iK^cessii.-i , el ad poriarum qiiamvis [ateiitium 
limma tut.ora , ni-i sauclis jaiiitiiiibus , non venilu.. 
Desisiiu hiuc plane .jiila supefno usu? armorum. Ne 
boslilis Ciiiialus l.Ic valcat , Uos sufncii proYidi^Sii 
Cii^ii'de.5. i»ic iSie , mtTilorum vigore di^crcius , aul 
iiid.i^c:i:is dcdtiv-ui aditus , aul iiisldias repellat cbjc- 
<• i;?. iiasiibi pcr circuitunij, veiul llierusalcm ijiiie 
cdihcaiur ut civiias {Pial. cx&i, o.seq.), turres aiKil- 
nl : ubi !a?laturis, quotics ifi doraHm Doinini ib;ui'.s, 
•.:i: SttUCiormn cu'iiij'ac lurrcs. Ikcc poiiuiojuiu :ibiiJi- 



W ViftlOBUM OPUSCULORUM FRAGMENTA. 298 

jMiiiia contingal io iuniUus ; sicque ei Uai pas in A virluU : sed cum ad fw-ajseiis psalmjsonum soJemne 

pervenium esi, pariim puto si dieafn verba in.ssra, 



viriute, virius fn pare : viriu» &ctli€eL r£ctorit»us, 
paJt re^dh; praes!(ie<u>tu>; ii!:), isia ramuiantibuf^ ,' 
ijuarum lamen principu^ujj nosjris ulranilibel oj>tan- 
iibus, uiramqiw uKnturib ci n?en!us &ubiectioiii5 dfc- 
voUt p2x conroveaf, virtus adjiciiiU Ad i<i nunc scrrro 
libsrJor, Q pt"£imi$, s't quse suttt u^pJank , caiholicg- 
rumgentium pater, relJgicnis lumeai, calutnen regio» 
nis* ese<Pt>loriim virtus, Ecclesiaruin pjgnus, tempa» 
runr decus^ cjvilii«ie &ublimis, commuf liixie terribilist 
revercntfa..... quam cun adorarUapopulo. Qui in 
tritufuli unus pro: orrnitius, in aitari unus es omni> 
bus, sijpauis ccetilus subjeclorum, non Tulgore dia* 
demaiis, sed mentis luc? ^iscerneris. Jam reccgric» 
sc.ts lempus esi in manibui no&lris murtcra Uia. 
Paremus quiii^m JuLeuit libi , Ul secreta sinl cuui B 
donaotur; ie^ tuclamas, isli&cunna^rendo» qu^ip n.i\ 
princeps liabere non poterat. Ciariosi^slmum quipiM: 
in ht» quocjue abdibus quod fecisU : sed in quiddjrn 
sublimiiis iuoium gaudia se reservanL Communi^m 
bic quideni hoJie Isliliam oblatio vcstra peperii : sed 
adhuc major esl quzm prsestoialto ntjslra conceptt. 
pQrrifllur iiic , pr^ludens per conjieluram prsesen» 
iluttt , cuntemplaiio subsequentum. Jusie sstlmaUjr 
laniuni) \n nobi», quenlum per le pdtiot> erh h\ sun}'- 
m>- Cerie sicul raiionem IHicoperum perpendimus, 
titc donorum ; non qutdem solus in pre^enttbus aspi.-. 
eis quod delectet , jed soius \n Tuluris poieris pro- 
[ene^ quod supert^t. 

VI. 



victsli hDdie insuper c t optra \m, £t posi olia, Galiia 
nosifa furestat. Ortiis desiJerei qu«!d focus invcHit. 
Incipiatur hodie exusUurii «itirnitaR, dignitas re^iot-.i. 
LauUanitlus in prji^emi saecuioOeum, laud^ituris 
pariler iii fuiuro renovet nwgis ob lusqiianneraii- 
nel sction^. Becognoscslls in c<e!o quam Cb haQ 
leiJure poriabiitis corksuetudinem prsmiQrum t tan- 
lusque perseveraniiatn vesu-am honor ^equatufs ut 
quod vobis in CAerciiio erit opcris, hot solvaitJf in 
pr^en-iio pro reiribulione rnercedis. 

k\A\ FRAGMENTA. 
(Cregorius Turonensfs libro ii Hisloriae FrancorurD.) 
Cum aulem co^novissel Cundobadus antrtioim h<l* 
retkorvm nihil esse^ o sanclo AvUo eplscopc Viennensi^ 
Chrhtum FilJum Dei ei SpjYitum sarixium cecjualem 
Patr'} confissus, clatn ut chrtw^crew exjieull. (Jui oh 
sacerdct : 3i vere credis hoe quod ncs Ipse Dominus 
edocuit, exsequere. Ail aulem ; Si «^ui^ me confe-isus 
fuedt corain hominibus, couftleboit et ego eum rcjram 
Patre meo, qul «i in ccelis. Sic et ipses sanciOi ac 
diiectos suos bealos apostolos eum de Tulurx pcrse« 
cutionis lenlalionibus doceret , insinuavit dicens : 
Attendiie vobs ab !\omimbua. TraieiU enim vos in con- 
ciUls, ei insijnagogis iuis flayeltabutu vqi:>., elanle re^i 
et pvtesiiUs stotith propier me In tesiimcnium fjiis el 
gsrWibu. Tu vero eum sis res, et a nuilo apprehendt 
rormidea, sediUonem paveseis pcpjli , ?te Creaiorem 



e Pr«coniujn felicis exerctJus in cujus consreg:!- G <^^'"'"^ «'^ iJutlieofe{ear}s.Relinqu& : -^nosluiiitiam, 



tione beaUssinna nemo periit, dum nuUu^ €\&si[> cut}^ 
injtjstant sanctorum niartyrum niorlem quasl ioriij 
justitia judicarei, <]Ud bi.< super aciem dispcrsa ivaii- 
&uetani , cetiiuplex decimd lis frucliiS accrescerui, et od o 
in prusperum suiTragaitie, eaienuseligereniur ^inguii, 
dunec simul (^tligeneniur £lec(i , ex coriisueludtuis 
debtio series Iq^ passionis explicuit. 
VII. 
CuJu.<:adiliisnocle ncnclsuditiu^^quiancn i^.tleinO'- 
ciem; cntus fwres sernper paraias, juilis f;aiuia5, 
irnpiis inaccessas, non alifrnanl clausir^, seU frieritg. 
Cufus fundamenDjm Christus eii, hdes niachina, rm> 
rus corona, margarltum pona ♦ auruni plalea, agrus 
lucerna, chorus Ecdesia. Cul fnier divin.3 L.udes, 



€1 quod c/)r<ie iedicis credcre, i^re prv-fer in plebr. 
Sic enim ei beaui:v Apostolus ali : Corde credimt ad 
JuitUiam , ore auim coufesiio fn <td iatatm. 5ic €t 
prcplieia aii t Cotifiiebor tibi , Doiuine, tn £cclesia 
nfcjno, in populo grcui lcudobo ie. Et i^erum : Confi- 
leber (Ibi in populis, Donum; piainnm ditxitn (iQmit]l 
tuo inter genies^ Weluens aule.Ti pi pulum , o ren, 
Igncr«s qi>\a satiu^ fst ut pcpulu!» ;>equuiur Hden) 
luetD» quam tu inlirmitati ravfs* pcpijiari. Tu cnim 
es C!)pul populi, non populus capJt tuum. Si eitim a^ 
bellum prcficiscaris, tu prifcedis calervas hostlurn, 
et ilSasi quo &hit!fis, subsequuntur. [Um ntelius es», 
ut le pracfidenii; agnoscanl ver^tiateni , quam le 
pereunie permoneant in errote. Nam Deus non irri. 



omnl* operis necessitale sedusa . sola trii requles D «eUir. Non enfm dnigitillijm q.ji propter ler.eniim 



siticeritds acUonls. Mulla sunt , piis;;inie pr<£SL*i . fn 
V:ibunQl« aliquiblisiuniort in alia*Io omniunn pcior, 
mulia sunl^ fnquaiii * Tn ojenbus tuis, quibus nos 
bactenus gfiSlias^deboisse dicamiti. Diiati donis, pau- 
|ieres verbis» percepimusmagna,.pauca persoivinms. 
Omasli eccleslas liws ^^rum cuniuio, numcrt po- 
pulorum, Stpuxini sumptibus quae jnunertbus cumu- 
iares altaria. Nunquam quidem caniulirnus verba 

4 Dfe hoD fragmenlo Ruinarlius ("^nAclls Iilariyr. 
siiiC, pag, 25:d €dii. Vercn*^ i« admoriirtone ad pas* 

rum 
anti, 

Patpol LIX. 




regnumeumiionconnieturifi sgeculo. if^ratlteranjne 
ccmfusus, usque od exliuni \itae SL-ff" //. hac f/KCiiiia 
perduravit , nec pubHi.eaqual.ialm Trinna(ii> loluit 
confstcri, 

(Agobardus in librode Ptciuris ei /jiiaginibus.) 
Hisitase habemibus, estmodus divinc^fSiiie cnselica, 
velEliom humor.oi gloricet slcut Aidvius AviSui episco^ 
pus \i'i£nnsnsis, indialogo, ubi asn: Ct/f.dcic^o re^e 

T^yaneas descripslt virsacrcB aoUquiiatis siudrosls- 
Simus jacobus Sirmondus. Hasduiem schec^as qu;£ 
in bibllotheca Rrgsa madoasservantur, v/venteaJhoc 
Avito , aut saltem paulo po:,t l/9&ius obfiuni scripla 
fuisse affirmani qui eas inspexeruriL viri pgraisslmi. d 

10 



i^ 



S. AVITI YIKNNEN«IS 



zao 



likfuitur, iicU : Illud lamen qiiod ab xqiialiiale coe- A siugUlaiim ordme deicriyii , Av.ii (fHoqut apernm. 



kstis glori» Palrem ei Filium, perinde ul crealuram 
an^licam seclmlentes, quamdam milii invidiam illi- 
tile snperuis virluiibus delati honoris obtendtiis, 
«Ifceiiles : Ergo ei angelis aique archangelis, el qoji- 
cunque io excelsis sunl, gloriam ferre debenTn-^ : licet 
ininime perlinenl ad causatn , eliam ad pra;seiis non 
omnino sic renoo, quasi creaiura; su!)liml alque prae- 
slaMli gKiriam ferre tiraeamiis. Kst qnippe divinae, 
esi angelicac, esl eliam humanae gloriye modiis, quem 
in muliis Scripiurarura locis invciiin»us, el san' torum 
meiiiis , ei ajiicibus regum sine viilo asseiiiaiionis 
asiribi. Oua; euim inler homiaes prima gloria, glf»ria 
hffc esl omnibus sanciis cjus; el in Evangelio Domi- 
jius dicii, qiiod nec Salomon in oinni gloria sua 
sic vestitus esi sicut lilii flosculus specle naturali B 

(Agobardns idein in libro adversus legem Gundobadi.) 
Qui ! is e vencrandus el smictui vlr tcBj.e diclo Gun- 
debttdo de &upradic:is certaminlbus reiponderit , audini 
«;• placct lenigniias tesira. Cum de hit inter ulrumque 
tcrmo CiSel , el bcalus Arilus taiia certamina r.prelien- 
deret, respoudit ei Gundobudus : Quid Jsi quoJ inler 
r -gna et gesiies, el eiiam inter perronas saepe si igu- 
las, dirinicndi' pra'iis caiis.ie divino judicio commit- 
luiilar , ct ci maxime par:i cui justil a coinpedl, 
vict 'ria succedii? Ad quod bcatus Aiitus intulit dicens: 
Si divinum, inquam, judjcium, regna el gentes e\pe- 
tcrent , illud prius quod scribitcr formidarent , di- 
tenle Psalmisla : Uissip^i gentes quee bella volunt 
{Psai. Lwii , 51). £t iltud diligerent quod perindo ^ nt tact-arous i !iid, quod in Evangeliis duo caeci una 



eerum duntaxal qui Vauli locnm aliquem iractantt 
segntenta ultimo laidem loco dgerJt in liunc vivduM. 

SENTENTl.K 

EX EP;STOLA BKAri P.XLl.l AroSTOI.I AO r.OMANOi, A 

SANCTO ET ILLlSTRiSSIMO DOCTOUK FCf.LESI.E \V li» 

tPISCOPO VII.M«r>.>ls F.vp^OMrJ. \TQil. E\ EJUS 

OILSCILIS IN UllUI.NLy lilGE»T.C. 

/. Qui factus est ei ex scir.ine Duvi I Sc-cu/acu 
carnem. 

J!. Vi sit paier circamclsionis ei si'. pater creden- 
tium per pricpulium. 

III. 1'jitur s.ciit per unum itominem 'n omne» liomi- 
nes in condemnalionem, ita et per unam ^iomi^tem ia 
OWies homines in jastificalionem. 

1 Y. iVflm quid orenms sicnt oporiet, nesci nvs. 

y. Qui eliam proprio Filio siio non pepercil, 

yi. hem de eodem. 

Vll. Optabam ego ipse anaihema etse a CWislo 
pro fralribus me>a 

\ llf. QuGrum palres, et exquibut Chriitus f^riM- 
dum carnem, etc. 

JX. alliludo diviliarum sap'enl« et scientiw Dei ! 

X. Omne quod non est ex fide peccatvm est, 

11. Vtper palieniiam el consolaiionem Scriplnra-' 
lum spem habramus. 

I. 
(Gx litnis Conlra Pliaoiasm>.) 

Idio in capite dominice generationis loties Divvid 
Scripiura commemorat, ut cura p»iuerii veiiiasde 
auciorc, nuUa possit dubitatio esse de sobole. Nam 



Uicitur : Milii vindiciam, ego retribuam, dicit Dominus 
{liom. xti, i9). Au forte sine telis et glidii^ causarum 
iv.oius sequiiiis superna non judicat , cum sxpc , ut 
cerninius, pars aut jusie tenen>, aui jusia deiinscens, 
laboret in pnetiis , et prxvaleat ioiqux parlis , vet 
superi r fortiiudo, vel ruriiva sabrepiio? 

(Agobardiis ideni Isbro de Picluri'.) 
Hicut Alcinm^ Avitm episcopus yienne-iisis diaiago, 
<:b'. cum Cundobado rege loquiiur ^ dicit : Esi quippe 
divin.c , csi aDgclica; , cst ciiam huniaii» gloriu: 
tncdus. 

LECJORl. 



constnantis ildei voce (.lamabant : Unererc mei, Do- 
viine, fili Diivid [Maith. xv, 2i), scienijs »Ie pairiar- 
cba gciiitiim lectc homiiicm credi, et niliiloininus 
frucutcse niiserenti Deo ju o saniiate tuminuin sujv- 
plicari : qtiis evideit:ius quam sancius Paulus hoc 
explicat ? Segregatus '» iA'angetio, tnquil, Dcif sicul 
ante rromiscrat in Seripiui is i&nciis per pra; hetas svo% 
de Fiiio suo, qui (actus esl ei ex setiiine David secuu- 
dum cameoi {llom. i, 1, S). Asscruit dupiit-em plcna 
descriptione naturam. Uoam in qua secundum divi- 
oiiaiem factor esl omnium, et alicram in qna facius 
esi ex semine David secundum carnem. In qn:irum 
neulra substaniia suspicio poiest plianiasm lis inve- 
niri ; qnia sicut per so invisibilis er.^l divinitas qnas 



Aiii posi iioec d'iccrborum Aviii operuiu plim%a et 
i'l>Siria fraifinenia suppeditiml nobis ex Curlhusie 

Mnjoris b.itiviheia,^- codc- FlQrid a~oni Eccldar Lu- D i- u . . ■ j f\ -.* .• j j , 

gduncnsis, vi r^o beaii PauU Epi,iola.s ex i../«„r, ""^"'"^b''^»"' « «^* "' "» de David stirj-e de.=ccndcns 
aliquoi l'a:ruin srr^pti$ erponcre aggres-iui, }Osi Cy- »''"1 luJificaiorium habere potuitveritas earnisClif:- 
priuni, U.lani, Fulgentn ai'mum ^ne sen eniias^ qu.it sii ; quic non sl^Iuiu us<iue ad David p-r proavos 



* Uagnas huic ooiltci granns deliemus, cujus 
beneiicio lot Aviti libroruiu lelifiuia; ;id nos perve- 
neniiit. Ha^cpon-o Flori magi-iUi. si:: eiiini appeiSa- 
uis e-l, exposiiio in Ep siolas S. Pnuli ex deccm 
om::iuin Pairibus deliliala esl, Cyi>ria.io. Uilario, 
Amhioiio. PaciariO, Hioronymo. Epiuein diacono, 
Paulino, Leone papi, Fiil<;i;iill.> el Aviio. Posi hunc 
libfiim, sCiiuitur i» ejdein Codicc Curtliiisire, liber n 
Flori t j:isdem. de .Mi^sa ci d ', aiiis q;iiiiasc!am cccie- 
siasiicis inslituiioiiibus. lu alio vero i'iu-dem bi.Mio- 
thccif' vo uinine, operibns Irena-i iiiiiiva esi Fiori 
prscral:'.), vu'.'i epi-l-ii .^i' :!r.i i . |.j.-!..'ii praei..ri.'a 



Fiori e«i liber adversus JoauQera Sco;ura, qui Eccie- 
six Lngdunensis nomine est edilus, ei scrmo de 
prxdesiinaiione, quem integrum recitat llincmarus 
iu ora-f ilione posierioi is operis contra Golhescilcuni. 
De Fioro d 'mque, iic cxtera |ier»e<|uar, Watafridi 
Sirabi exstanl veisus ad .Agobardum eumdem epi* 
scopum Lugdu .easein, £l inler .\gi>l)ard! opu^cnln, 
Agubardi ip^us st Fiori noinine insiiipla ejii^iol.) 
sd Barlholoniseum episcopum. £rai enim diaion is 
Ecclesi.c Lugduueosi», eiAi'obardo. ut a|ip..fel, f»- 
mi!ia'is. 



zo\ 



VARIORUM OPtSCLLORUM FRA6MENTA. 



30* 



Buos, sed poripsum Da>td usqiie in AJam, expressa A tera, qiiem Dci Pairis Filium non fecit gratia, sed 



parenlom noroinaiione revolvittir. Et ideodicit ApO' 
stolus, esse ex seminc David secundutn carnem, ui 
cum consultstaniialcin eiponerei ma:ri, de qna iiii- 
que sumpsit et mortem ; cnm pliantasmaia nec nasci, 
nec mori possii, sed princiuiara ejus deludere, fiiiis- 
que vamiisse sii. 

IF. 
(Ex iibris Contra Piiantasma.) 
Aiiraliaiu au.Hor ulriasqiie Testamenti, eic., ul 
M epUiold 2 (fo/. i09, b), ustim ad niullaruiii gen- 

\i.\.m paier. 

Ifl. 

(E\ libris Conira Arianos.) 

AbMham,Moy$en et propheias, non solum saivos, 



natura, nuilo raodo poiesl non hoc esse quod genii-.is 
est : adco ut siib<tanti« illi quce e\ Deo proce.lif, 
nec ipsa qu.c ex liomine nata est prsDjudicaret. 
VI. 
(Ex librisConlrarhania&ma.) 
Si baee omnia vera esse recipiunf, eic, m iv epi' 
atola o (co/.216,r), u$que ad qiialilcr non pepercll, si 
dolore prohibuif ? 

VII. 

(Ex seimnne de Natili calicis.) 

In &ffectu quarumcunque rerom non faCa, sed 

vola cogitanda sunt; et aborainabili eo qui inviius 

profuerit bonis Deo magis graiia referenda rst, qua 

promptissime pius bene utiiur malis. N.inj licet Jo- 



sedolbeatissim.is osse pronunlio, eesque non nisi B seph noslrun» so!a peregrinaiio fecerii. prii.rip.-ra, 



|-.cr Chrisium salvalos esse convinco , dicenie in 
Evangelio ipso Domino, Abraham pater lester concu- 
pivit ut videret diein meum; vidil et gaviius cst (Jo/oi. 
Mir, 56). De Moyse, Si credcretis Moyxi, utique crc' 
Ucrelis et mihi. De tne enim ille scripsil [Ibid. v, 40). 
Etiam de propbetis sliniliicr : Qnami prophcta' ca- 
pierunt videre quee videtis , et audire quop avditis 
{Matth. xiii, 17;! Ei aiio Evangelii loco ipse Domi- 
nus, Islaqux sing-Ilatim memoravi cuncii pcrsirin- 
gens, Vt iniplcamur omnia qnce scripta sunt in legs, ct 
propheiis, et in psaUnis de me (Luc. xxiv, 4'2). Vos 
(lorro conjiiiie utniin crediilerini Ciuisium, quos 
lain maniresre conslat scripsisse de Cltristo. Nam et 
Paiiiesapostolus, qui ante oiium Chnsli salvati sunt, 
in Cbrislo redeniptos exponetis, sic omnem causam C 
definil : &\cul in Adam onines moriuniu', sic in Chri' 
1/0 omnes vmficantur {l Lor, xv, 22). Unde sicul 
nemo perit uisi f er Ad:im veterem, ila luillus acqui- 
rilur n si pcr novum. 

IV. 
(Ex libris Contra Ari.inos.) 

Qiiia Quid oremus, sicut oporiet , nesamus {Rom, 
viii, 20), (irmum debi t apud noa fixumqiie leneri, 
qnod quidtiuid Omnipoiens non loterii, rcstai ut 
noiii. 

V. 
(Ex sermoiie die sexio Pascluv.) 

Post lucidiE niibis coruscaiionem, sic Palris aeier- 
ni super Filium dulcis torribilisqne vox intonai, Ilic 
cst Filius meus diUctus, in quo mihi bene complacui : ^^ 
ipsumaudite {Lu\ ix, 55). Omnes quideni, sicut ait 
Apostoluri, (ilii Dei sumns {Gal. in, 26;, el in ora- 
tioiie clamarc prajsumiraus, Paier nosier, qiii es io 
f ffilis. Sed aliier filins esi de quo dainatur, Ilir. est 
tllitts m.jus dllicius. Illum ul hateat paicr filinm, 
non pixc-ssit voluntas generationem : nos auiem 
per •,uain elficimur filii, tii lavacro accipimiis nativi- 
t^icm. El ideu quicunque homo potesi iilius Dei 
•^•^se, potest ei non csse. Unde dicii Jomnes evau- 
geiistii, qiiod Dedit eis poleilalem /i/ios D-:i fi.ri, his 
qui credunt in nomine ejus {Joan. i, 12); ui aut j^er- 
inaneat filius beiie viveudo, aut cerie per carnalcm 
conversatiouem rejicial paiernitatem. Chiis'.us au- 



non lamen laudal pittas venditoiera. Sa;ictu& auiera 
Paulus aposiolus {Rom. i\, 3), simpMciier conicntus 
a Christo anathema esse pro frairibus, praeier labo- 
res proprios, eiiam pro frairibus quos luLTau.-s fue- 
ralj coronalur ; Judas econtra, quia non frairum 
di!eclione persc^juens Chrislum, auaiiiema est fuciu* 
a Chrislo. 

VIII. 
(Ex iibro dc Chri>ii Divinilalc.) 

Esaias conclammtisslmus propneiaruiu, etc, ut in 
epislola 28 {col. 215, b);usque ad qiiam h:!bui apiid le, 
priiisquam mundus heret. 
IX. 
(E\ libris Contra Arianos.) 

0, inquil, allitudo diclliamm s.qnenthe ei scicniiv 
Dei,quamincompreherisiiilia s>>nt judicii cjus, ei in- 
vesligabiles via: ipsius! Quis enim coijnoiil .'.ensum 
Domini ? aui quis consiiiaiius ejus fui! '/ aut qnis prior 
dedit ei, ut relribufilur illi? Quon-ain ex ipso, et p.r 
ipsum, ct in ipso sunl omnia : ipsi gloria in siecula S;C- 
cRlnrum{Rom. xi, 33 3d). N«m ergo al!itudusap:enli c 
et scieiitix" solius Pairls, sed Dei, iu quo ei Fili* an- 
niiiiis €S?e perioiiam: cnji!? oec C0!!:?I;arius quis- 
quam fuit , nec scnsum uUus scru!:iior agnovii : 
quaiito miniis qui summo nec augn entam r;cipon;!, 
convici::m eiiain niinoraiioMis iutendil ? tum ipso 
Aposicliis insCMji.abilem Dei aliiludinem jro corpo- 
rca iii(ir:iiiiale susplrot. Quis auloni prlor dal Dco, 
ui icltibuatur illi, iiisi qui dal initium Crcaluri, ui. 
ci ipse qiiasi ab inciioaia substantia Dei inchoaiio- 
nem sui recuperassc videaiur? tuvs liio. nenipe no. 
rainaiiir, unusexponiiur Deus. Cerlesi secus, qnani 
ex ipso, ct per ipsum, ei in ipso sunl ompia, si bxc 
ui viiliis trium S'int, dicitc niinc cui ipsi gloria ii\ 
8;vcula syculorum. Si Iribus, quare .'^.{>n ii»sis ?.si ijisi, 
cui do Iribus? Cirte, sit ut vullis, iripariiia est sn' - 
sianii'. majesiaiis : ciir nnn dixii, ex ipso pcr iilie- 
rum in tertio, ni.-^i quaienus nominatus ipse uniis in 
triluis e.-l ? de quo ct Aposiolus alio Iocd : lu ipie 
e^i, iaquil, ante omnia, et omnia in ipso {Cnloss. i, 
17). Porro aiiiem, si, ut dixstis, omnia iii Spiriiu 
s:!ncio constunt, et ipsa est a;ito omuis, iic posi 
mulia csse incipiai ; non cril t^realura, ei cnm crea« 



505 5. AVITI VIEN.NENSIS 3(>i 

tar& iK>i) lufii il, serviUum ooq delteUU, re$bit({ue ut A V/. Sesdtu quin lempium t>ei «$.'i», cz Spiriiud /;«i 
sit Dtfus, si noii esl servas : et qui famuiari ratiooe /Mi^iiat in vobU? 



»»n cclli^ut , domioari veriuie credatur. 

Xv 

(¥^\ epistola CoiUn Fausium.) 
Fidein e>se oimium bonorum spirimalium fuBtU> 
menlom, etc, ul in epistola i {coL 2H, r), utquc ad 
lcUis c»i nosiri spiritu», non uatura 
Xi. 
(Ex librisConlra Arianos.) 
l/ibera ycspousiune proUteor, quoil Dea guorum 
auiiHOi ius|>i»aflte, longe fulgel clariias veriiali», 
iltud uumque apo»;o!icuip, quod saepii rcpelitis^ suf- 
iicii io redcoDptoru cogao»ei : quiu si coaiite%f i$ Do ' 
Tuiiium Jesum, el quia Deus Uium suscilavit a mor* 



Vii. Eftoim Pascna ni>ar<un immolatm at Oiri- 
*tut, 

Ylll. Cum iine lcye Oci uon esteuit ud in Uge ey- 
%em Christi, 

IX, Caput auieiH Ciinsii Deus, 

X. Nam oporiei ei imreses esse^ eic. 
^J. Iiem de eodem. 

XII. Deus^ qui operatttr omni* in omaibus. 

XIII. Omnia autem kcec operatur mus alqu£ idem 
Spiriius, dividens singulis prout vult. 

XIV. Cum tiadiderii regnum Dto ei Patri. 
XY. Cum auiem subjecta fuerint illi omnia, elc. 
XVI. Primus homv de lerra lerreuut, secundus de 



luii, saivus eiis {Uom, x, 9). Sic laiuen ut Uueiligv ^ '■■<»{^c<ielestis. 



lur ditiikUis sua cmu Paiie, viiai» crucifixo tiomini 
rcddiU sse> SicuL ip-e in Joanne evan^elisia testatur: 
PoieHalein babeo ponendi animani nieiun, et poteita- 
ieiu habeo ilettiM sufuendi eam {Joan. x, 18). Purro 
licquaquafn s&lvai, 4e liomine Clirisio lautii!iii]\o<io 
reetutn credere, nisi Ju&ga& etiam caiiiolicu iut6]i«> 
ctu de I^iviniiate t«uiire.Nam et Vh )iiuijni laurtuuin 
ac resu^citdlum assui-unt CiirisMiin- £t quuuiain sce- 
iGSit53iQi;sin in iioc «orum b'a>{ii)eu)ia(n, peiind« 
eliain vesiir^ ut iil^irx iegis seiiieatia iclestaiur ; si 
latituinmodo assuinptum bominem iiilOiii»&e, ac sola 
pairis virtuie resusciuitum esse dicilis, qux^o quitl 
>u eupradielab pe&ils prileesionlbus arguaiis, cuiU ip^e 
i>uauiiu> nodter, ui legitur, suo nuUi iiu^iciiet teiu- 



XYil. Item de tedem. 
I. 
(Es serroone in ordinnlione eplscopl.) 

Ad magisleril (e»timonium nasceudi cau»a no.t 
perlinet ; neque ille cffilorum janilor Petrus, qucot 
pUcatorcu) bomiQUin (Maiih, iv, I8)rctia coniempt^ 
fGceruut, origine p'acuit naialiutn, sed fine meriio- 
ruio; sicut Maitlixas (ix, 9) cum de teioiieo as« 
sumptus est, illie ioclioavit lucrum, ubi jnss»:» esi 
t-.rmtiiare aegotiunu Quid de singulls loquurt talis 
oiiiniura assumptio fuit, in quurum personis {I Cor. 
1 , 28) ignoiMlia el contemptibilia mundi eligeus Deus, 
pra^osuii pauperes sptritu divitibus eensu, iiiuiu 
jure ioiuplctissinium prokins, qui ad \erani et iu(e- 



pJuiO ab aiiverstrlis ilissoluiutn? Quod certe de quo ^ gfam nobiliialcm, non susccptis i)onoruiu, sed dc 



( inplo dicatur, ii:i proinptu esi, eum reparaiio tem- 

vis« Inter b^i^uujit, in staluin prisiinuin revertentis 

resurrectionem doauaicx caruis qviaui divinitas «ua 

t^npli vlce Itaiiitave^at, eridenter expouat. idem 

Ui^u Fiiitt» DSi Deus qui morl non poiuii, defunctuai 

buuuueni susciuvii, et tetnpium loiaaeis nianU^ua 

4^i;luiuir* iii unita^ein persoiue solidaia rui^us 

(Htviiiiltali quam &saiinpsmt carne resiiiu l. 

XIL 

{£x jtinnuue die S KogaiiantLEn.) 

Oicii beatissimus FatJius, quod p&r patieattsm U 

i^nsolaiicAiinn Seripiurartm firmatn sj^m h.jbere de^ 

bimmi Htom. nv, i); am «mues Cliristiani, tum 



positis crimtoum fasctbus pervenisset. 

11. 

(E& iibfis Contra Phaulasnia.) 

Nolunt enim a nobis ei qul crttciAxus esi suppH 

cari, eic^ ul in epist. 3 {col. 212, a), usijue ad no» ro- 

geinu^ in coelo. Etmox^cffLil^^c), Veni poiius, siucie 

Isaia propbeta^etc., usque o*/ quod in corporc malum 

pailmur, pet tuUt CUrlalus. 

III* 

(Ex iiibris Conira ArianOi-) 

Dominus majcstatis crucifi.Kus expouitur, cum si 
aiternx subsl-iiiaiae respicias proprielatem , divina 
eelsitudioe ab oumibus crucis cotiuiseiiis scqoe- 



ppetlaUus iiu quilju» ttolw in boc mondo, aut pro D sirau» , sola 5uscepU corporis humiliias seusert pr.s- 

siouem. I^am pi)siQu.ini {11 Cor. v, Id) Deus in Cbristo 
mundum reconciUans sibi , creaturai quam assutnpsit 
uuims est, Bigttificatur plerunrique bonio per Denm, 
Deusque per iiOiuineTO)^ sicui esSi iliuii : Cum venerit 
Filius houdnis iu majeilale sua {JHetih. xyv, 5i), cum 
tnajestatem Deo patius quam bomtni nemo convenire 
dui^iiel; quod ei Pj^olinista de Deo ejponeu*, Et vi- 
debitiif ifiquit, iti mi^siaie sua, E\ J^laebias pro- 
pheta , ob diciorum perspieuitatem Angelus co|no- 
mento, de cruciaria Domiui pdssione. Si affigit, inquit, 
hemo Ueuiii suxua , <}ufo los co*x(igilis tne {Malaeh. ui, 
8). Cum taniew, quod aulUis infidsUtur, non Deot» 
^ed iiomo conitxu) stt> 



i^to (>ersecuilonem pal^ aut pro verilatis amore 
tritul»rt, aut pn» vit» liujus peregrttiatione com* 
jaingi. 

AD CORIJiTWOS PftlM^ 

I. Et tgncSilia et corJmptd^iliq mun6i elegit Deus. 
ctc. 

fl.Si emm cogMsiis&it, mnquam Dominuin gh- 
v:a ciucifisisseut, 

lU. Itdtn de eodem. 

i Y.'Spiriius etiU% tmnia iuu^atur, eiium profunda 
Jki. 

Y. Isaet y4(« Dei £uni, nmci coanoutt niu Spiri' 
Hii !)ii. 



m 



VaRIORUM OPLSCULORIM FRACMnMA. 306 

IV. A liahilal in vobis (/ Uor. iii , IC)? Ecce crgo et spirjliis 

Dcus est, si habilat leinplum , quod pracier Drum 
nulius iiitialtilat. Uiide infinil , Membra veslra lem- 
plum iii vobis esl Spiriun sanc:i , quem iiebe!:s a Deo 
(l Cor. VI, !9). Ergo si habeis a Dco Oeiim, el 
lemjtluni Dei cslis, el corpiis vcstnim leinplum esi 
Spirilus sancii; quocimfiue nen recepius fuerit Spi- 
r'(us, uon capliur Deas. Igttur cmki t;ilia dicimus, 
noa nohis obirascantur quibus sancium Sprlium 
persuadcre conamur : quia nisi Deus crciliinr, tgnoro 
quid dc praesen i resiivitale dicaiur, aul qnid Iii cjns 
adventu honoiis lioereticus excolal, quem quaninn» 
ad se cst , ctiam nominc servituiis inclinal : cum li' 
cet, si vos Filius liberaverlt, tunc vere iibei» 8ii'S 
(Joan,\ui, od), iibi tamen Spirilus Doailoiibi iiberias 



(Ex sermone de syrabtlo.) 
Audite quid verilas dical : Nemo novii FHium niti 
Palevj neque Pulrem quis novil nisi FHiiis {MalUu 
XI ,27). Et si nenio assequiiur hanc in s«culo isto 
noiiliam, uuUe Arianus assumit in subsiaiiiiaj ipsius 
divisionc mensuram.' Si solus Pater novit Filiura, 
solus Filius Palrem; unde dux caecus niajorem iu- 
lelligit, vel minorem? An forle respondet, el si sibi 
iiolitiae hujus re;erval Divinitassolasecreium, unde 
tu aqiiarem Patri Filium cognovisii? Al ego inquam, 
paieriiitatem filius loquilur, omDipoteniiam creatura 
les aiur : de sub^tanlije auiera inlimo, si nerao uovii 
Filiuui nisi Paier, neque Pairem quis novil uisi Fi- 
lius; ubi sequalis tsl cousiiio allernanie notiiia, una 
csl i^rocul dubio io sobstanliw perfeciioae naiura. B (//(,'or. m, 17). 
Neqiie cnim major autminor est, qui nec niinus ncc 
ainplius noius est. Quid nunc de Spiriiu sauciu dt- 
cemus, quem credere conseqoenie symboii parie in 
Trinilnie prxcipimur? NequQ eiiioa, si Patrera cl 
Filium sibi iuvicem coufert Is!a i.otiiia , alieous ab 
ea erit Splritus sanclus, de quo scribitur quod Spin- 
tui omnia tcnitaiur^ eiiam aliiiudines Dei {l C9r.ii, 
IQ). Ergo Dou tautummodo se Paicr ei Fiiius, ted 
Spitilum suuin noruul; cui ideo nihil oitioino cela- 
lur, quia nihil sine illo l\ verltate cognoscitur. 
Quticirca sic est cognitlo, iicut coopcraiio Triniia- 
tis. Nam posl isiud geu^ralioois diviiia} niysterliun , 
fi in Christo cogitemus humana, quod celebra» 
mus \irginem peperisse, Paier misit, Filius ve- 



\I!. 



(Ex sermone de Natati calicis.) 
Eo supersltlionTs riiu pieotitur imp^etas relcJ* 
lauilum Judxonim, ul animai corruptibiie , iJ esS 
agoura, (um veoeratione comedani, qui veri et ira* 
maculali Agnl escam pericuiosissima fame coniem' 
nunt. Unde sibi videnlnr paschaliS festi agere sacra- 
mentnm , cujus hodie oranis Ecclesia initium sumll, 
mysterium intelligit, praunium concupiscit, qitod 
scrrao Dn6ini discpulis suls evidenler insinuai dl- 
cens: SciLii qina po$l biduum Pascha (iel {Maith, 
xui,2)? Aliiid sonai, eril aul celebrabilur, allod 
auiera Pascha fict. Nuineret ergo mihi Judceus, usque 
nunc ab exitu Isracl, quanios vult annos : ciciemin 



nit, Spiiilus sanctus infudit. Qaapropfer nec in C pas(.{,a primum adfauc posi bldimra fiei,cumpr» 



hurailUaie minoravloois abscoodiiur clariias xqua 
Utaiii. 

V. 
(Ex libris ccnlra Ariaoos.) 
iVoftt« auleui D^u$ fevelavii p&fSpiritum swm. 
Spiritii$ euim oinnie tcrtUulur, etiaMS^illiluUiues Deu 
Quis euiin komimm uoi^it ^i^ ^k homine tunt » .vui 
tpirtiut homviit qui in ipso tbi ? Sic et quce in DeQ 
imi nemo novil^ niu Spirilus Dd {Ibid.^ 10, il). 
Rogo ftuppliciter, loeum istuiu, ut poie illuminati » 
Deo arbilri, judicate; el utrura scqualis sit Patri >el 
Filio Spiritus sancius, en ipsa scientijc suic profun- 
4iiiate pi:rpendite. Merao novit filium, uisi Paler, 
neque Pairem quis oovU nisi Filius. Sed qui;i^ uec 
Tater, nec Filius» »iue Spirilu aiiquid novtt, ideo 
quae in Deo sdoI nemo fcil , ui»i Spiritus Dei; quia 
ncc Spiiiiu» sctre altquid sioe Pairc vei Filio poiesi. 
Quid est, norau novU prsier Patrem , nenu) |ira.'ter 
Filiura,nemo prsctcr Spirllum ^anctum, nisi quiu 
iu Trinitaie pr%ler unitatci» oihil possunms invc- 
nire? Leginius alio loco, Qui Fitium non habet^ nec 
Pairem habct [l Joan, it, 33). Itemi{ue alio loco, 5t 
quis SpirituaCbrtsti mnhabet, hic non et>t ejus {liom. 
Viii,D). Quotl non pote&i i^ simul lolum haberi, 
quumodo poieiit difldit 

VJ:. 
(Ex sermose de PeAlecoiLe.) 
^ii ncitciiis qnia templwn Qei eitiit et Spiriiut Dei 



leriias implens figuras, sicut Apostolus all , Paccfta 
Wistrum iminglatus est Chrisius (I Cor, v, 7). 

vm. 

(Ex lihris Contra Phanlasraa.) 
Quid vel ilio AposloH serraone tucidius etr., %t in 
epitioia 2 [col. 206, <), utque ad qui legcm dcUeial 
m f r^ceplo. \ 

IX. 
(Ex sermone de looa.) 
Pelagus, Inquil , op«rui< caput meum {Jon. ii,6). 
Nec islud frustra de solo capiie dic^t, quem abs- 
que dubio pelagus orani ex parie contexerai; sed 
cebvit coolumelia rauudi Dominura cceli. Gaput virl 
- Chri*ius, caput autem Ohrisii Deus (/ Cor. xj, 3). 
■VWavil buraitiia» mea gloriam raeara, et Oeus {It 
'6»T. ¥, 19), qui quasi capul inerat Christo raondam 
rcconciiiaus sibi» ab cis qui lioraioeia paiibolo coa-. 
lixcrant, non potuii pervideri. 
X. 
(Ex serronne 5 Rogationum.) 
Prjescnlls saculi aclio, dilatis causarum evenli- 
bu>, omoluin operum perversiiate confusa , non cst 
tempus, sed causa judicii. Da porro in prasMiiibus 
evidentera bonorum malorumque distanliam, eiexa- 
mini quid remaubil? Oa ui hic ma!um nui.ti liceai 
facere, quid aiernitas plus hahebiif l>a ul hic a fide 
nulliis exorbilel, ei hareses esse (/ Cor. xi, »0) qua- 
ruer oj.orici? Neque enJBi possuroos dissimulare quift 



M 



S. AVrn VIENNENSIS 



m 



opor«eat quoJ oporterc veiiias cl.tmal. Oporiet vero A potestas in cttlo el in lerra ( Mauh. xxviii'18). ul p:)- 

csse liaTesem, Don quia ojus comnieiilis Clirislus 

iiiinuiLur, seJ (luia ejus insidiis Ciirisiianus auge- 

lur. Sic smii eiiam , pr.riei furnicalioneko quae sola 

fn corpus proprium peccat, cxlera mala , si non 

vestias nudura, *! punias innocL-nieni, si rapias pro- 

ximo, si paraio otiain palliura ceJere tunicam toltas, 

si uialain dejsierain veiberes eliam iaevam offerenli, 

si per miile passus onusiuni diiigas, et pei ;ilia duo 

«•-rvire ineilitaniem. Aut quid U ul'us Violcntiae ge- 

ner.i per.-Cijuar? In oiuni iinpcrio forlioris snperljia 

iempor.4leni liahei julieiidi IVuctum, aieinnm vcio 

innocentia paliendi. 

XI. 
iKs libris Conlra Ar':mo^.i 



tesiatem illam, quam sibi diccb:it dat.im, &eiiipcr in 
natura Oiviniiatis sux satvam fuisse monstrarcni, 
cominemora^i apo.-tolieum illud quod de Fiiio di- 
ctum esl : Cnm tiadidtiit rctiaum Deo Patri (/ Cor. 
XV, 24), cum urn|ucParer nullo icm|)ore sine rcgno 
esse potueri; : r.ec ideo Paircin, qui polestatcm Fl« 
lio detlit essc in.ijorem, ci.m cl ipse Filius regmmi 
Patri irndiiiirus esse dicatur. Uiii eiiim qiiis bcneficii) 
aliquiil coiifcri , jiire censelur major acciplenie qui 
donat. In divinitatem autcm, cx qua <;u<>iJ iiiclTabiiiier 
filio daiiir inm esi gratia, scJ naiur;>, rostai dnulifr 
e! .Ki.iiiicnlis a;qualilas. 

XVI. 
( Es lilris Conira Ari:inos. 



Dirii .ipostolus, q;iiid oporifn' /«r-ftCi esse {Ibid.) B Ciim atttcm suhjecia fuer.ni illi omnia, tutie eliam 



Oporlel auiein, iioi: iix-reiicis quod siiiil cs-c, scd 
calholicis sustinere quod non siiiii, Si« ut dc hu\\ 
traditore suo Dominus dixil, quod bonnm faerat ho- 
iiiini iUi tion mici {Vanli. xxvi,2';). luJo eiihn ait 
t!li , quia suiim nasci illi nialum eral qui traJiJii , 
Dobis bonum , aJ quos sjiui> ex trnJiiioirC p r- 
ven t. 

Xil 
(£x libiis CoDlra Aiianos. 
Cum appariiissent angeli in terra , clamavermit : 
Cloriain e.iceisis Deo (Luc. ii, 14). Si Paicr ei Fi- 
liiis et Spiritus stncius in excelsis esi, be»c dicimus, 
Cloria Pairi et Filio et Spiriiui sancto; nec possuur.is 
Pairi sine Fili'> gloriam Lonoremque ditrc; , cum 
ipse in Evangelio jubcat, Ui omnei sic lionoriiicem 
Hlium, sicut hvnorijicant Pairem {Joan. v, 25). Et 
Aposlulus dicit, quod nemo honorat Dominurii JeiUm, 
tiid .n Spiriiu iancto { I Cor. xii, 5). 
XIH. 
(Ex epistolis Contra Aiiaiio!i.; 
))e diviniiaie Spirilus sancii, qijeiu ^•''C f:iciuiii 
ligimus, ncc geniium, nec criaium, Ap(>-;wiu& ail : 
Deiis, qui operahir omnia in vriinibus { IbiiL^ 0'!. Et 
eoJeiit locu : Omuia aulein luvc operalur unUi ah]ue 
idcm Spiritmy ditidens singuHs prenl ta;: [ Jbid., i 1 1. 
Kt Pctrus in Actibus aposlulorum ; Qnid convenii, 
iiiijuii. 5 inler vos mcniiri Spiritid sani lo \ V( / v, .5, 4) ' 
Ei posl , ^on es meniitus liominibus, !>ed Deo. Iieni 
.-^li 
Dei 

Spiriium. CkriiCt non liabei, liic non ed c]ni ( liom. 
tni, 9). 

XIV. 
( E\ sermoiic de asccusu ilelisc. ) 
I l si D^ulia sunt do:ia : <;»niia tamen luvc opcraiur 
unus a'que idem Splriius, illvidens singuUs prout vull 
( I Cor. xii, 11). Non iii paucinribus miiior, nec in 
inajoribus amplior; |ter quom eii:iia ti alius alio ini» 
iius accipit, iuielligat doauin poiiu» [.'Oise uiinui 
quain duuanteDi. 

XV. 
^Ex libris Cunlra Aiiauos ) 
i^uia posucraui tjle Evangelio : Daia cst m:h: omnis 



ipse Filiiis suhjectus eril itH qni sihi subjecit omnin, ut 

iit Deusomnia in omnibits { Ibid., 28 ). Isiud Aposto- 

ius ab octavi psaimi posuit exemplo. Siciiamque scri* 

p:uni esi: Miimasli cum paulo minus ab aiigelis; omn'a 

subjcc-sti sub pcdihus ejus {Psal. vin^ G). Ergo tjus 

pi:Jibus oiiiiiia suhdit, quem paulo niinus ab angelis 

niinoravii. Ncc mirum est, ut in ea creatuia Patrc 

die.itur minor, in qua ui etiam beatitudo angelita 

cxsiilit m.ijor. 

XVII. 

(£x liliris Contra Pbantasiaa.) 

llle solus liominis siaium, etc, lU in epkiolet 2 

(coL 207, a), uique ad quam suseeperat, iu infcrna <k> 

sccnoere. 

xvm. 

(Ex libiis contra Arianos. 
ApdSiuiiis Paiiius ad Calatas, personsc insepara- 
biliiaicm dcsiguans, ipsum dicil iiatu.Ti de mulicrc 
qtiem misit Deus Filiuni suum ; slcut alio loco, Pri 
mus, inquil, homo de lerra terrcnux, secundus dc 
codo cceleslis (1 Cor. xv, 47); cum unus idemqiie 
modiator, dc ccclo Dcus, liomo dcierra sit; qui do 
utero Virginis ediius, anlc quam coelos ascenilerci, 
ca?Icstis coDgruc dielus cst; «luia celsitiidini subsian- 
tiictuelcstis immixius, cfeli Dominus facius est. 

AD C0IU.NTH10S SECLND.«. 
/. 1 1 nva pp.senl inicndere filii Israel in facicia 



lio loco : yescitisrfuia templum Dei esiis.et Spiriius ^ '^ioij,^^ Vopicr iMunv. vuUusejus 
)ei babitat in vobis { I Cor. iii, IG). Et alibi : Si quis ^^' ''''"* '!'' *^'"''''''- 



///. Qutiniam (inin bumns iu corpore, pereciriuaniur 
a Do'ni!io. < lc. 

IV. Ovoniam quidcm Deus esl in Chrislo^ miiiuturn 
recoiiciUaus sibi. 

V. Audivil arcanu ceria qute iwn licel homini lo,ui. 

1. 
( Ex sernione Mataii caticis. ) 
ViJeamus cTTnipriiai.am Moysi et niulto prapcflleii- 
tem, e.'tm qii.c nosiii i-sl giaiiam redenipioiis. Nam 
ut iiova pauliJum veierihus conleraiiuis, ille ad liunc 
populuui viiiii velata faoie , isie operla diviniiate, 
ille subliiiiiiaie curnntus, isie Iiumiliiaie man.sueius; 
illiu» vuliui raJiii ct decoic luiiuuoius, Jsiiiis spulis 



VARIORUM OPLSCULOUUM FHACMENT.A. 



;<«• 



eiMade fauanaus : iltius huiiianani facieinconserviis A ut in epistola 28 {col. 246, b), usque aa, in corjjorc 
videre nonoieruit, istius dlviaaia leprosus aspexit. coepi.^&e, de loatre est. 

!Y. 
(Ex sermoiie die 5 Rogaiio; uni. 
Sieui.€iuiD Judaeorum lex, iiagenuum gloria, gia- 
tiaes». E: ideo aposiolus Paulus ad uiium pariem 
dicit, i\'oH bona glorialio vestra (/ Cor. v, 6), ail 
aliani vero, MlUi ameinabsit gtoriari, nisi iii cruce Da - 
niini nostri Jau Clirisii {Gal. vi, H). 
AD EPHESIOS. 
1. Iii quo sign.iii estit in die redemptionis vestrx. 
IL Unvs Dominus, iina fides, unum bapiisma. 

III. Qui desctndii, ipse esi et qui ascendil super qm~ 
nes culos. 

I V. Quia membre sumus corporis ejus, de came eJHS 
H et de ossibus ejnt. 

W Ei erunt duo iu carne una, eic. 

I. 

(Cx libris CoQira ^riaQos. ) 

Uuum nomcn esi Triniiaiis. ^"eque euim est aliud 

nomen ui in Actibus apojioloium legimus, in quo 

oporieat nos sahos fuii {Ait. iv, 12). !Si .'efiuesiiMl.» 

Filio, desolo iilud noniiiie 1'aliiscrediiur, dccndiis 

e-i iioii ?alvar6 salvalor; rursusque si f-a.re seclu-o, 

id stlius rcdcujdoris nouiine acfjuiriniur, tossav i 



il. 

( Ex sermone die sexto Pasclix. ) 
Cum caro {Sap. i%, 15), nccdum mortis f<;rna- 

cibus defaecata, aggravel sensum mulla cogitaniem , 

et impediat visum pauca ceriienlem, inlerlucet lamon 

iii aliquibus gesiisdignitas futurorum, ei secrelorum 

immortaliuin splcndor etiam mortalibus oculis rara 

revelaiione subi-adiat. Sed iioc illis laniuiu, qu-is soia 

eaio, no:i ctiam carnalilas tcnei, ei cordibus munuos 

tnundana cohabitaiione non polluit. Sicut pia^sta- 

batur quoudam vaii legifeio ccjciesie coiloquiiiin; et 

eo usqite divin:c giori£ quodam iotuiiu donabaiur, 

donec quidJ;iin in lcvi froute cornulnm, non asperi- 

Utsvidereiur produxisse, sed claritas. 
III. 
( Ex scrmone de synibolo. 
Legiinus quod.im loco, quod dum sumus in corpo"e 

percgriiiimur a Domino {llCor. v, 6). Qiiidquid eniin 

nobis de coelesiibus mysteriis (ri^ditur, qu^imlibei in- 

duliiiabili verjta'e subsistal, credcre dcbeinu-, quia 

videre non possuinus. Nam in isto saculo, itostrum 

nosse tantummodu credere est. Beati enim mnndo 

corde, quouiam ipsi Deum {Muttli. v, 8 ); non di\ii 

vident, sed lidebunL. Unde qui in praesentibus ha- ab h:ic redemptioacPaie;, de quo scripiumcit, qiiod 

buciil fidem, ipse in fuUiris accipiit. couiemplaiio- redem^Aionem uti-^erit populo suo [Psal. cx, 9); cun 

"em. etde Spiiiiu s.iiuio Aposiolus dici.t : In quo sUjiiaii 

IV. enis in dic ridch:p,ionis iesra.' {Eplies. iv, 50). 

(Ex librisContra Pbantasma.) H. 

Inlelli.Jl Apostolus ac definit, eic, ui in tpistola 2 C (Lx liltiis Conira Arianos. ) 

(f(?/.!»t;6,a),i/si3fi(eai/parenialicbir'>graphosustineie!. Ibi phiralc aliquid in divinitaie subresonat, non 
V di.alitis videlur iiiiel!ig«^Sid.>, sed Trinilas, sicul iii 

ipso Sodomiticae uihis relei tur exiiio. Apparuii, iu- 
qiiii, Domiiius Abrchcc sedenti in oslio labernaculi, 
in ipso lircore diei ; cumque levasset oculos, apporue- 
runt ei ties riri; quo^ cttm tidi^set cucurrit in occuT' 
SHiii eoruin. cl adoracil In lerram, el uixii . Domini:.. 
siiuieni tjraliam iii o(vlis tuis, ne irapsens sercnm 
inum {Uen. xvni, I, 5). Cerie non iii aliquo horum 
Uiinn, aut cultior babiius, aut emineiitior forina 
prcslabat. Et tamen Abraham , sacramenlum iii- 
divis.^B Trinitaiis iiiielligens, uno nomine tres prc- 
catiir, quia irina in uiiilat.» persoDa , et una est 
in Triniiate substantia; Ue qua et Apost</Iiis diii: : 
Vnus Domiiius, una/ides, unum bapiisnia { i.phcs. tv, 
^. Quis pr.ip.sum.it conlta vas cleciionis uiiii;i:>-!:i 
istam pluralitalc coufinidcie? Nnverai iiiunquc ciiiii 
P.itn; vel riiio dominari Spiritum sancium,cui qu;isi 
dumuni corp>ira nosira sacrabai dicens : IS^esciiii qnin 
lempiinn Dei esiis, et Spifilns Dei luMiat in vobis [ I 
C'jr. 111, lG)?Quo unqiiain in;>gis lestimonio Deiispio- 
Labiiiir SpiiiiHs santlas, qii;un q!;od hahilaculiini 
ip^i!:.s siimus, elDeus babiial in m his? Std jaru du- 
duui hujusmodicreduiitatem divin;e\OL-ai:oni Pau!!!» 
debebal. Si quipi-e iii aposiuloium Aciihus^crlMm! : 
Desenientibus aiUemiliis d iejhrniitibvs, dixit Spn'' 
ius sunctus, Segregate milii Puulinn tt Unrnubaiii a.l 
oput au qiiodvoatv! eos {\ct xiii, 2). Noii ov viijtf 



(Ex sernione die seslo Pasclioc. ) 
lusoiiuit P:iuli aposioli auribus, quod non iicel ho* 
mini loqul (ii Cor. xii, 4), quodque ille perioiiie- 
reiiir diccie, si nos moreiemur aiidiie. Si enim in 
wodico fideles non fuisiis, quod niajus csl, quis 
credcl vobis [Luc. \m, 1-2j? 

AD GALATAS. 

i . Slediaior autcm vnius non est, Deus umcni unus est, 

II. Misit Dcus Filiiim suuin, lacium ex mvAiere 

III. Item deeodem. 

IV. Mihi uuiem ui'sit gioriari , nia in cruiC Doniiiu 
uostri Jesu Cltrisii. 

I. 

Ex libris Contra Phaniasma. ) 
IIoc remedium Aposiolus dicit disposiiuin, etc, ui 
in episi4>ta 3 {col. S06, b), usque ad unum reddidil ex 
util^que. 

II. 
( Ex librls Contra Pbaniasiua. ) 
.^dsii liunc seriuoiii noslro-Einm.inucl, etc, ut iu 
epittolu^i^''^:. 20c», a), usque ad bic el Dei tilius ci ho- 
iiJu\i crii. 

III. 
(Ev liiiro de Cliristi nativii.ite.) 
Ai<^iitolii$Hi(ii Posiqwiinverovenil {Cal . iv,i), elc, 







311 S. AVm VIEN^JENSIS 312 

riom prxci^pio, sed sponianca esl, ul opinor, Isia A geJula {Joan. xix, 31, 32)fiuotnodocrt'cifitoDomino 



vitcatio. Stbi i^equesiran pistcl^llp sibi dicil assutnl» 
Oeus es\ si!se duibiguo qui ia$pirdt, eHgit vd (Ditlil 
&fu>$iolo3« £i i&wMi idem utnclu» Paukis , cum di- 
Ctiiflcle aitijuoUes Paireti), Pilium vel Spirituai san> 
CIU{'3^ DomisiURi esse 4ocedt, liiie') cuimen es qua 
4Uprd dl^i ddiiiitione con&ummdt '. Untis Dvtmnus ^ 
um ftdes, unum bapihmg {Kphes* iv, 5)< Sic er^o non 
possunai'» duos O^, ^ieu^ ngc <Su4& riiie&, oee dua 
baplurrtala dicere, Dto& nominare gentititas appetit, 
cr«bro &e lav^cro a pecc^iis abiul Judsus credii « 
Hii&i p'utaii oum^ro quoil muitas dici veriia» prulu" 
(jei, rec Latimtas sinii. Unus Do)uiuu$ e&t, nondi- 
vidmtus; Lin£& H^h non&cindimua; unum b&ptisma, 
non iteranus. (Uii ItonoKmsuumeiiam in ^onosia- 



cum duobus Utronibus, »€i;it.ct s<>xia sabbati clrca 
vesperam, uti ne pendeuiium corpora ferlata dici 
soiemnitas iftveniret» fractis pro seceifitranila morte 
latrcnum crQritust cum jam exs^ird&se Donunum 
cognovissent t adverterunt a supplicli simUlitidine 
lemperandun) ; quid etiam si prematur yeritas inifni' 
corum conjuralione, non rrangiiur : maxime cuin ei 
de ftgni essel Imniolatione pr.*dicium, Oi vm con» 
Jringei(i&(€o{Kxod*x\t^ 46)« Et tamen hic ctrcd 
Oominum, &1c quoque qund non fuii necessarium 
neri pro exiiio« ptx> sacratnenio perTeclum e&i. Unus 
namque de miiilibus anrepto missili, iil.sermonenn 
fpsum ponam, fotuj ejus aperuii(Jo(mi >ix,S4).Gr^ 
nonrupil, non tran$rodit, non Jugiildvliad ulcirium; 



o:uruin a!Icruini)ue rcceptioite servdntes, 3i S9 inB '&<£din(iuil, ap^ruFc uipalentis plagsporiamviialemi 



iiomine Patfts el fiUi e\ Sjpirilus sancli .bapikatos 

e&sie respo«)deant, quoti bene coitfessi &unt«serpando 

t«cip4nuj5 ; quod peiperam credicjerant, beoedicendo 

sanamus ; ei quod minus fuerat nominatione prx- 

{n''S&3, supplisitir creduiitato Ikmdia. 

lll. 

(£x librisCcntra Arianos.) 

Bsstlmm dicit : A smnmQ cali egussioejus , it re» 

cursifieJusus<}iieQdiumnmni ejus ( PjsoLxvih, 7). 

IVeniCtpQrro rccurrit, ni$i quc full; &ed a&cendenle 

ChriMOnFtiius hominisrccuriU in ccelum, qui erai 

prius it^ cQEslo. Sic eiiam sancius Pauius exponens 

aib : Asccndens^ inaUutn capiwoin durU captivUolem , 

dedil dQt\ohomm'ibus {Ephes* iv, 8, 9). Ll ratilopost : 



non lam vestiglum vuliiepis, quam saluilsesse inlel- 
ligarous ingressum. Namei arcam iliatn (Cen.vi» 14) 
cujus clausiro (utu$ Noe lumentf^ 5£cuit liucius 
tncrtemque baccbaulem, Impune solus cunciis per< 
eunlibus cnaiavIi,osLium quo ve. iid saiulem ingres- 
sus,vei regrejsusadluc^est , in iaiere legimus 
habuisse. Agnoscu igitur ei hodie In Domino , qut 
sur^l per crucem (Pso/. cxxxi, B) In requiem tuam, 
ipse etarca, id esk caro, sanciincationls sus : agno» 
$co, inquam, m latrre arcs fsilus adiium. no&Jrum. 
Videamu6 priinum quid inde procedil« adveriamus 
posiea quomodo ibi Chrisiianus introiic. PaieTacio 
ergo iaiere pomini, processil ubenim mananiitus 
rivls aqua vel sanguis. Quid admircibitius lati raclo? 



liui descefiditt inquit, /p$e esl «j (/ut ^imtdit ^uper^quid liiddiu5indicio?quidm)sieriopl£nius3Cerluin 

estquidemquod d&iuiiCtiris(us»quod Interui cdr* 
(um ; sed servat in eo digntiaiemsuam eitam veritfls 
iBi^riS.Quae condilio unquam humdnicorporls habuii 
aqua v»^l sanguiuis nuKum? Eslo, quod tamen vIk 
coftsuetudfnis railone perniittiiur . ut cQntinnerit 
eruorem suum caro defuncta; ubi (^iuit vlventis 
aqus fonticulus in corpOTemoriemis?Undeproced''l 
dupies rivus areniem mundum feciinddiurus, purus 
laiicts, pretlosus cruorU? Undesam-ti Huminls unda 
prorum!»ii, sola resllnguendis gei.ennae satisraclura 
vaporibus ? Ccce videtis de iatere Ad»m nosLrt con* 
jugem siiam strul. Ecce sponsam vUturo, dum mo<' 
ribur, praeparari. £cce dorrnientt pr^lpi quod la>rt* 
ficel vigiiaimimi i omuss aulein Ecclfeia «Juo suni 
' genera homiuum. Unum esi, quod ndeli morte, aliud 
quo4 sub imi passiane falvaiur ; unum qucd jjroCfir - 
aiooccubuii,dliud quod Chrisio \m\. tio^ ei^exci> 
plamus aquamde idJereDfltnini,niariyfC5sanguinem» 
lllos prciiosa sanguinls purpura ve^iiai, nflfi niveat 
bapiismi.tis unda respergal». 
V. 
(Bjiiibris Contra Ariaoos,) 
Consullusin EvangelioDcmljnis.quid de vinculi 
marimonialli soJidilaledeceruerei, 2Vcniunf,inqt-'il, 
yotn duD, sed uno caoK Propter qttod dko ro6is, ^iuod 
DeusjutitUt hotno nori «eparel {PlaUb. xix, 6). Eci~e 
quodail Aposioius de conjugio, SQcrammium hoc 
uVi^wn ; e^Q aukm dico i-cM5, m Ctirisio ei Ui Ec* 



m^mi CQitQs^ ul mpleret omnia. Cunique per omnem 
cloquii sui iocum Deum venisse pr;e<itect, liominem 
redisse cQactuden&K.htc lamen ipaiw) dicit a^endere 
qui descendit; quia in Christo Oisus ei homo ; non 
aiier, sed ipse ; non duo ex diveriis, sed idem ex 
tJdroque nrtedtator» Cemina quidtrc subslsottia , sed 
iWB rorma est, 

IV, 
(£x ser^doriede pas&Ione Oominl.) 
Apostuius (£phes.v,3I, 32) somno Adve domini- 
cam mcrtcm coaptans, inipso mundi principio ai^ili- 
Acaticmen) mulieris.de (m\& domiientts viri, nasccn 
lis eccfesfae dicil slgnesse compagem. Mati»iiie cum 
Torrnalodelerra hQrn!nl»st!ecta rectilimus, conjux 
deessei, ei quan^usm Inexperl», lame» sotaii» con- £ 
iubemium rudls aniinu& fbgisapet, ligstuir Adani 
vensu, Si>lviiur;somii?, celebraioque /tujus similitu- 
dinis sacramenlo, i2m pressuni ricyi soporis pondus 
Incubuii^ulmerlt&rnoritmsignificasse ex ipso ini^ 
mobRi alque ici&ensiiiU quieie videalur. Ti>(iler -au* 
icm iacenii delratiitur uns costarum, atq<!e iiide 
tormala muliere, rcviviscefvii admodum viro , pro 
dispendio mentbri, repeuaanlur lucra corijugii. Ecce 
€t Mc hudie Adam novum.culi^s veieres san^liirutn, 
oppre&sum sumno impacis crucis su$?ipii quies. 
^mQ videndu't> en qujd sil, quod de soto e]us la> 
lere Ecclesia fovnnari dicilur, cura (otus ij.se homo 
proEcclesl«5aluieinoria(ur, Referi Joannss evan- 



313 VARIORUM OPUiCULOrxUM FRACMENTA. 

cl£sk{Ephes. v, ^SS). Nascliur n«ppc ;.b humiUitale A 



ZH 



111. 



&x<'mpli ^iiiluiJo iiiyiiierii. Si ok duobusdiciiur unurri 
racere copula coiporatjs , ijuare lolam TrniitaiLern 
non soiidaveril unaaubstanda ? aul-cum dicanius, in 
urrenis ieparari twn licere quod Oeus jonxil pef 
eoncardiamr quanlo pericuio m SMperuis f«par3r'i 
v*limus quod Deus junelus esi per naiurain ? Jam 
ui iVlud hoeam ijuod ^rtpiunri esi, quud mul//t{i(/i(m 
cr<j«ifcn;iuni erat Qnlma una, ei cor unutn (Af/. i v, 3i) .' 
quoriim slnguie cords ununr. cor reddel>al unanlmw 
ia&, skul propriss in Tiuutate per&onfts soiidal st 
exonai a^ualim. 

AP PHlUPPEiNSES. 

f . Qui cutti in fomo Dei esi^H^ sameiipsum exinc' 
vlvlt^ 

U, Poftm obediens vsque cd mcrmfi. 

Ifl. Propterquodikusiilumessdmit, £t fSonovh 
itli nmen quod esl Bupgr omve nomR» 

/K. Ui in mmiHeJ^iu omne geim Jlectciur, 

V. Et omis tinguo confimtur q'StQ l>om:r,us J&Ui 
tn ghria «st C i; Pairn-, 

VUItemdi^eodefrio 

\. 

(Ex l.brU Conira rhanlsJMiva.) 

Cmi tH foma Des essei, iemetipsimi eAhwmii for* 
m&n io-m eccifnem , ei humiiiQini &emiipitm mqug 
od itiorteni, inotlem oiiffffi crucis {Phiiipp, u » C-8). 
Vcrus Deu5 e?i qut dignaitif sncUoarl; v«eus l:onio 
«di, <3ui p- luil morl. PrapLer gaoS^ inqoii, ei Veus 



(Ex libris Contra Aiianos.^ 
An forie S4»lus Paier ditendns <&t Dom;nus? U\ 
Evangelio Christns discipulis ait : Vocalis nie Magi- 
ilrvm et Dominum, hene dicitis; tum enim {Joan- x^ii, 
iZi, B\k^o&i^hisa\\(Piiilipp. 11,8, 9), quod pos(, 
mortem GhrUti. rnoriem aul€fn crucis, exaliaverlt 
eum F^ter, eldedeflielftomen, u\ In ncmine Jesu 
omne genu flectaiur, cofle&tium, lerreMrium et iufvr- 
norum, ii ast adoret» diceale aitbi ipso Oomino,£>o* 
mhiuai Dmm tuuui odarabii, elilfi ioU servie» (Wa/(/j, 
tv, iO> 

IV. 
(Ex sernnone de Fentecc^te. 
Crux iila in qua viia pendei\le mors periit, sicul 
B in passioiie evangelisia Joannes enarrai ( Jcuzr}. xm , 
SO), quia mulijplieerrt capere non potuU , IrijaUcU 
iingux pagins fuil : uLa talo mundo liicunciabillicr 
credereiur, quod Hebralcislitteria, nec iion Lalinii 
Ctscisque conscripium, quasi In ore irium lesiiun» 
nrmsrsfup ; ac deinreps omnis iingua cmpieaiur (fuia 
Oominui Jesu$ in ^loria esi Oei Pairii { Pliilipp. n , 
i\), id estinuna cum Palre. Quod quamlibet ali- 
quorum inleniio uegar^ persisiat, et si non omnium 
sermi^tCerteoniiiis lingua pructamat. 
V. 
(Ex iibrls Conlia Arianos.) 
Dixicuin PaircFiUoajqoakrogloriaiis honoreipfjBc 
nos dicere : quia {agimus, Ut onmis iJugua eonfiyaiur 
tjuoi. O&Biinus Jesu^ Chriiius in gicria esi Oei Petrii 



pm- exaitQ^ii ilium, et dtnm^it m umen quod ..« ^ ^^^'^'^' ^! i^ntuimuododixi&sPt ii. Dei, Xorte putare- 



super emfis nomen» Inler eum qul dat, el eurii qui 
dccipii honoren», irsum €51 orrme nonieii- Imum «<l 
h(imo» m^dium angfilus, sumniutci Peus* Hoc nomen 
d-inavUquodsupercmneriQtnen esi, non ei qu^n 
geniiU, sed iilt quem rriisit, qui facU^s esi obediens 
us^jue ad mrirtem. fiui quid DOf.aia e&i, crfdi iu eo 
formam seru, qul necnialedicUopjirobfia ferr^ de- 
ipCKlt? Apo-10'0 proissiante, euni gui non noutat 
p:cccaum, pro notii maledictum fesit {UCor, v , gt). 
Quta scripiuin esV, inquit, H/faliediaiJS otmm qui pin* 
dei in \igno {liul, nt, {3). Piopier quQd exaiialu5 
esi» ui Innomlne Jesu, Oiiin&, id est nor» stil^m ho» 
niiids vepuin etiam angel!,genu nectaSnr: ei scUicef 



tur, eslQ m Dei, cerie nrilnoris; H cunx in PairU 
gioria, quid iiuequaie? quidexi^m? quiddivlsum? 
Non enim in angeJica vel humana, sed in gloris eil 
Dei Pdiri&. A.Uas autem, nlsi squatis gloria isia cre* 
daiur, conira ipslus Domini jussionem {Jaon. v, 23), 
noncmnessic honoriiicabunt filium, *icui honori» 
llcani Paircm. Nulig enim ralione sic Iionorari paia- 
rii tnajor ut rninor, Sed quicunque non sic hdnorii^* 
caverii Filium sicut fionorifical Palrem , quidquid 
giorlae dempserit, contumeliae depuiavit, 

VI. 

(F.>?sewncrc in cfedicaiioneecclesiearchangeri Mi- 
cliaelii.) 



qui secundurfi ejusdem Apostou u cium , prQpierivsrs , . ,>. .r.^ .^ . .. 

.- ... '^ - i-^qiioJacob^Ji^n. xxvtiu, (7jcerntn& i)<»niuum scais 



pwper facias ,;ii cun\ ciii^ei ei$& {ii Cor. vu!, 9), 
dive» ab «ttrniiaife, pauptf ex venlre i div« in c<B' 
Us, p8i.'per ii^ pannis. 

lU 
{E)i libris Conira Arianoj.) 
Non pep boc mhiuil aBqualil8'.em FiliiBei, quo<! 
riri.is hominis obedivil. Quomodo enim non obedire; 
Patri.. qui subttilus erai mdlri? diceoie e^^angeli^ia 
df par«nVibus ejus : £/ »«nir Nazoreltt^ et erai svbdiius 
iliij(t,uc. n, Sl). Sicenim Ciciusesi, dicenfe Apo 
siolo, o£»etfiVrts (tft^ue fld mor/«?m {Bdiiipp. ji, 8)^ sicut 
fp5eOo,'T;iiiu5dixi8»rriifM e&t anima mea usque qU 
nmtem{(flanh, kxvi, 38). 



Innlxum, perque edssscendeniei descenc^entesiiue 
angdus videns« domum Divinitiitis fnielli^it : uli 
parsio mysteriis tapide capui errulius, ruUi;orum 
c usis aptavit ungucntum : ^ive cum passuri Mediq- 
ioris p£nduium crinem, Ju^tiflcais peccairici^ obse- 
qulo , rregranlis aldbastri unda perrudii : ui quod 
bpidibus vivis \n splritualem rabricsm corigruenie^ 
nece&sarium nueret,eJt irriguo angularis lapidis fonle 
iTvanBrfci , siajue Abrah^ fdli per lavacrum e>( laipl- 
dibu3 susciiaii, ut aTlditaiui-n coiilfi§it naiuralls eva- 
darit, odorireri chnsiriaiis munere graiia fecundiiQie 
pingnecicerenu istud Jacob sopitus vidit in spiriiu, 
expergeDacius gessit in ^lgno. Cum nobls iode oraiio 



nstir s. ayiti viennensis 

eonsccranlls iiiciaaiat, iMbU iki somuium dormienlis A AD TliESSALOMCENSES PRtUiE. 



516 



iB\igilat. Sc:>l;e vero ^uas vidit, gradus sunl suppli- 
ealioi.is humaii» , quibus (juisque pro viribu» iu 
ttiviitai iwe^ prccum i)u«liiaie miiiaiur. Ascendunt 
aaieai per e:>s augei, cuin voia uustta in coelum 
poriiguHi ; deiceuduiil , cuni de coelis oblenla nans- 
miiluut. Asststunt lii precibus uosiris, non peniiaruiu 
flaln, sed doiioruin spiiilu, (luorum voiasse voluisse 
est. loicri{ue hos sibi vindicai Micbael princeps prin- 
cipem lucum, quera Daniel (x, 13) ille sublimis \ir 
desideriorum, visionura poteos, dissolutor xnigroa* 
lum, expobilor figurarum, hebdomadse iriplicis fer- 
voiite jejunio , parum fuit ui biiberet visibilein, nisi 
2cciperct adjulorem. Quocirca eiiam liic ilichael 
noiter, sinceriiaie voii , jocuiidiiale loci , devolione 



/. Quoniem ipu Dominus in jus$u ei m tcet «r« 
chmgeii, d in luba Dei, etC- 

II. Riipieinur in nubibun vktimn CiiriUo iu d«rt. 

II I. liem lie eodiui. 

. I. 
( Cx sernione de Ascensione DoipiBi. ) 
Vas eleclionis gentium doctor, in quo adlmc mor- 
tali Uomiue ange!icu3 sermo vivebat, cuid resurre- 
ctioiUBi moriuorum non morluo seriQOiie descrl> 
beret, DdoiiBumque noslruin in jui$u , id est con 
iinperio, ei in voce erchangeli adfore, quasi cum prae« 
conis terrorem moosiraret, lum deinde, ioquit, eiiam 
nos rapienmr in nubes obviam Christo in eern (/ T/i^ss« 
IV, 45). Tunc eril ^ossibile quod modo arduuB>. 



populi , provocaius adsiat , coBferendu luagiia , ma- B Quod nnnc Iq Cbrislo veritas diviaitalis, tunc in 



xima obiiiieudo. con-pectum Diviniiaiib quo scDiper 
iliusir.itiir, buc sUrahat. Ad quem, quia uiuliis Scri- 
p;uraiam loois agnoviinus, subvehentibus angeiis, 
sive qucd piiiM poscilur, sive quod rerlum gerilur 
perve!'irc, aceeptaljilium operum salubriumque vo- 
tiiruiii prospiciainus in studio beatiludinem, qui pro- 
vidimus in arciiangcla poililorem. 

AD COI-OSSENSES, 
1. Qul ehl yrlnciphm pthnogcmins ez moniiis. 

I. 

( Es. scrmone die prlmo Pa :ch:P. ) 

Fii Chr'si!js ii» hodierna re.stiviiaie ii.n unigeQiius, 
sed ,' sicnl Apostohis dicil , piimogiKhus ex mortids 



iioLii poterit similitudo. Tunc eiiam noslris sera 
pedibus subjugaio, icvibus eicmeniis def^ecatarun 
corpornm nrenibra ponemus : si tamen veniente eo- 
dem rege nostro, non iu pricieriluni tiuiida diffo- 
rendi conscientia rcirahat , sed fida securitas ad 
perciplcndam cilius digniiaiem gloriae coelestis oc» 
curi at. 

li. 
( Ex seimone die piimo Rogsiionum. ) 
Privparare in occursim Dei tui, hrael {Amos. \\\ 
M ). Dieit qnidem Paulus aposio'us, ubi RedeBopto- 
lis (i Iheit, IV, 15 j describii adventum, qtialitcr 
rapiemur ad nubes obviam Cliristo in aera. Ilic \\- 
men puto ocrursum istum ad alium peitinere. Naiu 



( Coloss. I, 18). Video lamcn po5se alquos hic mo- ^ ^' ii«c viventes quasi occurrimus Dco, si praecepinni 



veri cur Chrislus primogeniius ex inoituis nomi- 
noiur, cuni facluni sll. bicat plerunique iios saccr 
coilostimn Itciionum curstis ioslrusii , ut aliquos 
m >rtuornm , elam sancionun intercessione redivl- 
vos, taxatis n.iiuru; vinculis, lux sccumia susciperet, 
Quod admirabiliier quoqiie ac iriuiiipbeliter ipse 
Domiiius iecirai {Maiin. \x, 24; Lnc. vii, 12; Joa>i. 
\i, 15 j, cuia prohibiiis prius duobus spirilibus de 
infeino, corporibus de scpu'cro, Layarum novi&sime 
suscilans , jussioue tcrlia, die quaiia, non de laucc, 
sed qiiodamiiioJo do venire iijunis, vincias funere, 
rulredine relaxaias, feieiiies tempore, jussione 
tiveuies rlraxit ex^-equias. Sed quicunque sic tem- 
por;.liier resurrexeiuiil , ut deinceps moiereniur, 
hos iiioriuorun) primitias , id est prlmogciiitos ex *^ 
moriuis, quod de solo Christo diclum esi , a;ipellafa 
noa poasuinus. Si';uiJeni isii de niorie cuin inoriis 
vineuii^ rcvertcnies , nec sub remedio. sed adhuc 
sub cliirographo , lion suni a conciii.ione liberi , scd 
pro opporiuiiitaic Iixaii. CUribius auieiu rssnrcjeti», 
ul Aposlolus ail, jam non moriiur, tnors ei uilra 
«Oii doriiinabilur ( tio;u. vi, D ). Ergo hactenus ipse 
soluscst.qui nua iiiohlurus resurrexeiii; hoc eiiam 
suis po>iniod<ini bigiturus , oum ocs a morle pe - 
ptUi ; ■"klmos resusf.-iiabil. Quoctrca iiia jam secunda 
hciiii eri', , nua riJeles resuigent. C;tieri;m primuiu 
vriiiigendi gauJium piiir.osenitQ ex laortuis Jtire 
dcbcltir 



quod p<)irigitur ampleciimtir : et qnia paraiu.s csl 
ille ad ignoscendum , occurr:ii ei correciio ad pccni- 
leiidum. Sed el quicunque propter amorem aetern;» 
viUB , nun aolum ab iiliciiis absiinet, venim eti.im 
a llcilis se ct.cicet, sponie occurrisse judifandns es?. 
Nam, ul excmpli graiia unurn quodcuuque dicanms, 
aduiierio geoeraliter interdicto , simplex conjugiuin 
lege permittitur; eui lamen virginitaiis niior sin« 
comparaiiune prsctenur : unde qui dat nuptuBi vir- 
ginem suaiu bcne facit , et qui non dai melius faci( 
(7 Cor. vii, 38). lloc ergo de omni debcmus obser- 
valioue sentire. Qui male facit, fugit; qui beue, c»- 
speclai; qtii uielius, occurrit. 
^ 111. 

(Ex librls conira Ariaiios. ) 
Inieii^gcndum cst, qnod dicenie lilio, Nenio aiccn*' 
dft In coeluin, niii qui dc cwlo descendit (Joan. m, 15), 
diviniiatis lantum potesias unde veiietai ascciisura 
dic.ilur, nou eo modo quo i^scensuin sanctis vel iri- 
buii ideiu Dominu'', ve! promisit. Ex quibus Enoch 
( Hebr. XI, 5 ) pro; ler rneriium franslatus a terris ,_ 
Jlelias {lY Rcg. ii, li) < urru elatus est c«elts. Tiicco 
ilium qui ( II dor. xu, 2, etc. ) incorpol-e uu exlia 
corpus ijes^o Deus scil , iu iripiicihus suifinoriim 
ser;reiis »-inutivil veriia qu:e non licehal Loii»iiiibii« 
eioqui, quia vidcbai ariana qu.e non licuciat niorla- 
iibtis inlueri. Sei? fortc parutu viJelur de ascon»ti 
lidclium pciso;;alia rcpiicari. >'overai \i'e!ii«»i Aj-o- 



517 



VARIOULM OPUSCULORUM FRAGMENTA. 



tiolus praemia futororum , cuin spondcret illis ad A ciliare pracvaleat. Junfe porro ul sit {// Cer. ?, 19) 



quos scribebai {Phitipp. m, 20), quod recie viveu 
tiaiD <:oiiversaiio jani nunc esset in coelis , quo uli- 
que pusi resurreclioneiu corporis ei babiiatio sei- 
varotur : sicut el Douiiiius tiobter diacipu!is stiis iu 
Evaiigelio Jyannis insiiiual diceiis: Vudo parure lobis 
iocum. Et si abiero , el paraiero vobis locuin, iieruni 
veiiio, ei accerso vos ad me, xU nbi ego suin ei los siiii 
{Joan. iiv, 2). Juxta quam proiiiis-iioneni sancii 
in c(elo futuri sunt. Nunquid siiie aseeusu ceisitudi- 
nem regui coelebiis inirabuul? El quomodo Semo 
ascendei in c<rtutn, niii qui de catlo detcendit {Joan. 
III, 15)? Sed qtiia iiicomniulabilis veriias, tam de se 
falli cuot protesiatur, quam de nobis faiiere non 
potest cum pollicelur; quamlibei illie cum itlo fu- 



Deus in Christo , ei est muDdura reconcilians sibi. 

Ipse videlicet pejies quem agendum est, ipse qui 

agai : sic idem missus , ei ideni regressus; sicut 

ipse ju'i'icaius, ei ipse judicaiurus. 

II. 

(Ex sermone de ordinatione episcopi.) 

Supcresi nuiic, ut leclionis bujus sr.mper menw- 

neril, qv.x pecuiiariier ei nunc lecia est, inclamante 

Apostolo, acclamaiile popiilo, conclamante judicio, 

Si quis epibcopalum desxderat , bonum opus desiderat 

(/ Tim. II!, 1 ). Solent autem pleriqne propriae am- 

Litionis iiicendium dicii liujus apostolici quasi re- 

frigerio lemperare, qiiod jam el libertate permissa 

res boni operis concupiscaiur. Sed staiim cessarct 



luri sint qui fuerint glorilicandi, ilie solus ascendii B laig jesiderium , si sequentia traclarenlur. Oporiet, 



qui levari alicrius ope non indigel. Cui cum voluit 
solide subsiraius est aeris grailus. Cujiis quo vene- 
r.'l reverieniis, de supenio vigore vibraium, de ler- 
'rcsiii substanlia corptilenium . viae famulaia pcn- 
(iemi SHSiinuii aura vesiigiuin. Pnvter huuc ergo 
suhim, cuij ut sa-pe jara dixi, per duplicem genera- 
lioncm suppeiiit hxc potestas , ntuhi in coelo fiiiuri 
sunl, scd nuiius ascendet. Quia ul impleatur lidelibus 
divina promis^io, uoo ascensuris, sed assumendis da- 
bitur aliituJo. Quod prxvidebat Apostoius (/ Th^ss. 
IV, 15), cum sociandus nos Domino, et apud ipsnm 
sempcr luturus , per nubem rapiendos in aera prie- 
luoneret. Porro intelligi ironiptum esl, quod alieio 
subvectus arbilrio nou gradiliir propria liberiatis 
sponte qui rapilur. Kec semper inviins rapi rearis ; G 
frequenter raptus suos monstrat et graua. biquidem 
lesie Evangelio {Joan. vi, 44), et P.iier irabit qiii ad 
Filium veniuiit, et